II GSK 1374/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Związku A o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Farmaceutycznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 906/19 w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmiany decyzji w sprawie zezwolenia na prowadzenie apteki postanawia dopuścić Związek A do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Wyrokiem z 25 czerwca 2019 r. (sygn. akt VI SA/Wa 906/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę Spółki A, uchylając zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] marca 2019 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z [...] listopada 2018 r. w przedmiocie odmowy dokonania zmiany decyzji w sprawie zezwolenia na prowadzenie apteki. Główny Inspektor Farmaceutyczny złożył skargę kasacyjną od tego wyroku. Pismem z 9 stycznia 2020 r. Związek A (dalej zwany "Związkiem") wniósł o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym w charakterze uczestnika. Związek stwierdził, że udział w charakterze uczestnika stanowi realizację jednego z celów statutowych, którym jest działanie na rzecz rozwoju rynku usług farmaceutycznych w sposób zgodny z przepisami prawa, w szczególności w zakresie uzyskiwania i posiadania zezwoleń zgodnych z przepisami prawa. Cel ten jest zbieżny z interesami członków Związku, co również stanowi podstawę uzasadnienia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony. Związek dodał, że przedmiotem postępowania jest realizacja ustanowionych ustawą z 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 499) przepisów regulujących rynek usług farmaceutycznych, w szczególności w zakresie uzyskiwania i zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Zdaniem Związku, realizacja ustawowych zakazów i nakazów ustanowionych przez ustawodawcę w celu ukształtowania rynku usług farmaceutycznych w sposób określony przez ustawodawcę leży w najściślej pojmowanym interesie społecznym, polegającym na zwiększeniu dostępności aptek, zwiększeniu konkurencyjności, zwiększeniu dostępności leków w aptekach, zmniejszeniu ich cen. Wobec tego Związek stwierdził, że wniosek o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu zasługuje na uwzględnienie również z tego względu, że dotyczy interesu społecznego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej zwanej "ppsa") udział w postępowaniu może zgłosić (...) organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Warunkami dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu są: (1) jej status prawny, (2) fakt, że zakres jej statutowej działalności ma związek z przedmiotem postępowania, do którego próbuje wstąpić, (3) to, że jej udział w postępowaniu sprzyja realizacji sądowej kontroli administracji, a także (4) to, że za wstąpieniem organizacji do postępowania, przemawia cel publiczny, dla którego została powołana (por. postanowienie NSA z 5 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Związek we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wykazał, że zaszły ww. przesłanki. Związek posiada bowiem status organizacji społecznej, o której mowa w art. 25 § 4 ppsa, skoro jest związkiem pracodawców w rozumieniu ustawy z 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1809 ze zm.). Ponadto, zrzesza pracodawców aptekarskich, rozumianych jako podmioty prowadzące apteki ogólnodostępne (§ 10 ust. 1 i 2 statutu). Za dopuszczeniem Związku do udziału w postępowaniu przemawiają również jego cele statutowe, do których należy m.in. reprezentowanie interesów pracodawców aptekarskich zrzeszonych w Związku m.in. wobec organów władzy (§ 6 pkt 1 statutu), prezentowanie opinii w sprawach związanych z zawodami medycznymi wykonywanymi w aptekach ogólnodostępnych prowadzonych przez pracodawców aptekarskich (§ 8 pkt 1 statutu), występowanie do organów władzy publicznej w sprawach dotyczących pracodawców aptekarskich (§ 8 pkt 2 statutu). Przedmiotem niniejszego postępowania jest odmowa dokonania zmiany decyzji w sprawie zezwolenia na prowadzenie apteki. Z treści zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że istota sporu dotyczy m.in. prawidłowej wykładni art. 2 ust. 2 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1015) w kontekście tego, czy do zezwoleń na prowadzenie apteki ogólnodostępnej wydanych przed wejściem w życie tej ustawy mają zastosowanie normy wprowadzone tą ustawą, m.in. zmieniające katalog warunków podmiotowo-przedmiotowych uzyskiwania nowych zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, cele Związku, jakimi są reprezentowanie jego członków przed organami władzy i występowanie do organów władzy publicznej w sprawach dotyczących pracodawców aptekarskich, wpisuje się w zakres tego postępowania. Za dopuszczeniem Związku do udziału w postępowaniu przemawia interes publiczny, a udział Związku będzie sprzyjać realizacji sądowej kontroli administracji, zapewniając kontrolę społeczną nad tym postępowaniem. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 ppsa, orzekł o dopuszczeniu Związku do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania.