III SA/Gd 838/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Rektora Politechniki z dnia 31 października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na pierwszy rok Szkoły Doktorskiej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Politechniki z dnia 20 września 2019 r. nr[...]. Decyzją z dnia 31 października 2019 r. Rektor, działając na podstawie art. 23 ust. 4 i art. 200 ust.5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tj. Dz. U. z 2018r., poz.1668 ) w zw. z art. 104 k.p.a. oraz § 7 ust.7-8 zasad rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej na na rok akademicki 2019/2020 stanowiących załącznik nr 1 do Uchwały Senatu nr [...] z dnia 29 kwietnia 2019 r. , po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy , utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z dnia 20 września 2019 r. , odmawiającą przyjęcia J. G. na pierwszy rok Szkoły Doktorskiej na (dyscyplina architektura i urbanistyka ) w roku akademickim 2019/2020. W uzasadnieniu wskazano, że kandydat nie spełnił wymogów kwalifikacyjnych rekrutacji (§ 6 ust. 1 pkt 3 zasad rekrutacji ), tj. otrzymał negatywny wynik rozmowy kwalifikacyjnej. Z notatki z rozmowy rekrutacyjnej wynika, że komisja rekrutacyjna zastosowała ten sam zestaw pytań do wszystkich kandydatów, mający ocenić wiedzę kandydata w temacie deklarowanej pracy doktorskiej w odniesieniu do dotychczasowych doświadczeń kandydatów i ich motywacji podjęcia kształcenia w szkole doktorskiej. Jeśli chodzi o osiągnięcia, o które zdaniem kandydata niesłusznie pytała komisja, zgodnie z informacją uzyskaną od komisji jej członkowie nie oceniali ponownie dorobku naukowego kandydata w rozumieniu § 6 ust. 3 pkt 1 zasad rekrutacji, a jedynie chcieli poznać wcześniejszą aktywność kandydata spoza zakresu wskazanego w tym paragrafie, mieszczącą się w obszarze naukowym , którym zamierza się zająć, co pośrednio powinno przekładać się na znajomość tematu. Zdaniem komisji kandydat przedstawił jedynie osiągnięcia zawodowe , których jednak nie powiązał w stopniu zadowalającym z celami naukowymi planowanej dysertacji, w związku z tym zarzut ponownego przyznawania punktów za to samo kryterium jest bezzasadny. Uzyskana przez kandydata średnia ocen , wynosząca 2,722, jest poniżej 3, co oznacza negatywny wynik rozmowy kwalifikacyjnej. Organ odniósł się też do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że faktycznie zapisy zasad rekrutacji dotyczące list rankingowych nie są spójne, jednak nie miało to wpływu na wynik rozmowy kwalifikacyjnej i odmowy przyjęcia kandydata. Wskazał także, że dane personalne przedstawiciela doktorantów w komisji rekrutacyjnej , obecnego przy rozmowie kwalifikacyjnej widnieją w protokole z posiedzenia komisji rekrutacyjnej i w notatce z tej rozmowy. Na decyzję Rektora z dnia 31 października 2019 r. J. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając, że została mu ona doręczona po terminie i wydana na podstawie nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania rekrutacyjnego. Zapisy uchwały określającej zasady rekrutacji kandydatów do szkoły doktorskiej potraktowano wybiórczo przy publikacji list rankingowych, co zmusza do osobistego stawiennictwa w biurze szkoły doktorskiej w celu zapoznania się z wynikami rekrutacji jedynie kandydata nieprzyjętego do szkoły. Nieprzyjęcie do szkoły uzasadniono m.in. treścią notatki z rozmowy kwalifikacyjnej , gdy tymczasem w biurze szkoły skarżący został poinformowany, że protokół z przebiegu rozmowy kwalifikacyjnej nie został spisany, a jedynym zapisem sporządzonym przez komisję jest tabelaryczne zestawienie ocen, co potwierdził członek tej komisji. Notatka z rozmowy kwalifikacyjnej wskazuje na ocenianie przez komisję kwalifikacyjną obszaru niepodlegającego ocenie na etapie rozmowy kwalifikacyjnej, bowiem wskazano w niej , że ocenie podlegały dotychczasowe osiągnięcia ( pkt 3 notatki ). Wyjaśnienie Rektora, że członkowie komisji "chcieli poznać wcześniejszą aktywność potencjalnego doktoranta spoza zakresu wskazanego w tym paragrafie, mieszczącą się w obszarze naukowym, którym zamierza się zająć" , jest nadinterpretacją przedstawionego tłumaczenia komisji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ wskazał ponadto, że zarzuty, jakkolwiek werbalnie sformułowane jako zarzuty naruszenia procedury, w istocie podważają merytoryczną ocenę wiedzy kandydata w kontekście jego zamierzeń naukowych, dokonaną przez komisję kwalifikacyjną w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej. Komisja sprawdzając w III etapie poziom wiedzy merytorycznej kandydata nie może uniknąć pytań o stan jego dotychczasowej wiedzy i znajomość literatury w zakresie deklarowanego pola badawczego , z uwzględnieniem wyraźnego nakreślenia pola badawczego. Założenie, że komisja nie może zadawać pytań odwołujących się do posiadanej wiedzy w tym zakresie uniemożliwiałoby merytoryczną ocenę wiedzy kandydata w zakresie planowanej pracy badawczo- naukowej. Ocena merytoryczna wiedzy w deklarowanej tematyce pracy doktorskiej nie jest weryfikowana w trybie administracyjnym. Usterki formalne w zakresie ogłaszania wyników nie mają żadnego związku z treścią rozstrzygnięcia. Skarżący nie wykazał też, czy i jaka jego wypowiedź , która została według niego źle zrozumiana przez jednego z członków komisji, wpłynęła na ocenę dokonaną przez całą komisję. Na rozprawie w dniu 20 lutego 2020r. skarżący wyjaśnił, że uznał, że organ przyznał mu rację w drodze milczącego załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty można uznać za zasadne. Rekrutacja do szkoły doktorskiej na prowadzona była w oparciu o uchwałę Senatu z dnia 29 kwietnia 2019 r., nr [...] w sprawie określenia Zasad rekrutacji kandydatów do szkoły doktorskiej na na rok akademicki 2019/2020. Zasady rekrutacji określone zostały w załączniku nr 1 do tej uchwały. Z postanowień zasad rekrutacji wynika, że rekrutacja odbywa się w formie konkursu ( § 2 ust.1zasad rekrutacji). Zgodnie z § 6 ust.1 zasad rekrutacji procedura oceny kandydatów jest trzyetapowa - w pierwszym etapie sprawdza się kryteria formalne (pkt 1 ), w drugim – kryteria jakościowe - oceny uzyskane w toku studiów wyższych oraz dotychczasowe osiągnięcia naukowe ( lit. a ), odpowiednie dla poszczególnych dyscyplin – ocena w skali 2-5 (lit. b). Na zakończenie drugiego etapu tworzona jest wstępna lista rankingowa. Zgodnie z § 6 ust.1 pkt 3 zasad rekrutacji kandydaci, którzy przeszli do etapu trzeciego biorą udział w rozmowie kwalifikacyjnej prowadzonej w języku angielskim. W trakcie rozmowy członkowie komisji , za wyjątkiem przedstawiciela doktorantów, oceniają w skali od 2 do 5 wiedzę kandydatów w tematyce deklarowanej pracy doktorskiej. Wynik rozmowy kwalifikacyjnej z kandydatem stanowi średnia ocen członków komisji , uprawnionych do oceny. Wynik rozmowy uważa się za pozytywny, jeśli ocena średnia z ocen nie jest niższa niż 3. Na zakończenie trzeciego etapu tworzona jest końcowa lista rankingowa uwzględniająca jedynie kandydatów, którzy uzyskali ocenę pozytywną rozmowy ( pkt 3 ). Skarżący przeszedł do etapu trzeciego rekrutacji i wziął udział w rozmowie kwalifikacyjnej. Wynik tej rozmowy nie był dla skarżącego pozytywny, bowiem nie uzyskał on wymaganej oceny średniej nie niższej niż 3. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy trzeci etap rekrutacji odbył się zgodnie z regułami określonymi w § 6 ust.1 pkt 3 zasad rekrutacji , to jest czy podczas rozmowy kwalifikacyjnej oceniono wiedzę skarżącego w tematyce deklarowanej pracy doktorskiej. Rektor w zaskarżonej decyzji uznał , na podstawie notatki komisji rekrutacyjnej z rozmowy kwalifikacyjnej, datowanej na dzień 20 września 2019 r., za bezzasadne zarzuty skarżącego o ponownej ocenie na trzecim etapie rekrutacji dotychczasowych osiągnięć skarżącego jako kandydata. Rektor uznał, że komisja nie oceniała ponownie dorobku kandydata. Jednak takie stanowisko organu nie pokrywa się z treścią notatki z rozmowy kwalifikacyjnej. Wyraźnie w niej wskazano, że średnia ocen uzyskana za odpowiedzi na zadane pytania wynikała z przedstawionych przez kandydata merytorycznych uzasadnień w trzech zakresach: problematyka badawcza , motywacja podjęcia studiów, dotychczasowe osiągnięcia. Co do tego ostatniego zakresu w uwagach wskazano, że kandydat przedstawił osiągnięcia zawodowe, których nie powiązał w stopniu zadowalającym z celami naukowymi planowanej dysertacji. Argumentacja organu przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przeczy ponadto postawionej przez organ ten tezie, że komisja nie oceniała ponownie dorobku kandydata. Organ wskazał bowiem, że komisja chciała poznać wcześniejszą aktywność kandydata spoza zakresu wskazanego w § 6 ust.1 pkt 3 zasad rekrutacji , mieszczącą się w obszarze naukowym , którym zamierza się zająć, co powinno przekładać się na znajomość tematu. To stanowisko potwierdza zarzut skarżącego o dokonaniu w trzecim etapie oceny jego wcześniejszych dokonań. Nie sposób także zgodzić się ze stanowiskiem organu, wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że zarzuty skarżącego , sformułowane jako naruszenie procedury, w istocie podważają merytoryczną ocenę wiedzy skarżącego. Odnosząc się do stanowiska wyrażonego w odpowiedzi na skargę wskazać należy, że czym innym jest stan wiedzy kandydata i znajomość literatury w zakresie deklarowanego pola badawczego, a czym innym jego dotychczasowe osiągnięcia. Skarżący nie kwestionował przy tym dokonania sprawdzenia jego wiedzy, lecz dokonanie oceny jego dotychczasowych osiągnięć. Wynika z powyższego , że – wbrew stanowisku organu – osiągnięcia kandydata miały wpływ na wynik rozmowy kwalifikacyjnej, co jest sprzeczne z treścią § 6 ust.1 pkt 3 zasad rekrutacji. Jak należy przypomnieć, trzeci etap rekrutacji - zgodnie z przywołanym przepisem zasad rekrutacji - ma na celu sprawdzenie wiedzy kandydatów w tematyce deklarowanej pracy doktorskiej, nie zaś sprawdzenie ich osiągnięć, nawet w kontekście tematyki deklarowanej pracy doktorskiej. Dotychczasowe osiągnięcia kandydata ponadto podlegają ocenie na etapie drugim rekrutacji. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że zarzut dotyczący sposobu publikacji list rankingowych nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie dotyczy on bowiem przeprowadzenia procesu rekrutacji w celu wyłonienia zakwalifikowanych do szkoły doktorskiej kandydatów, lecz ogłaszania wyników tej rekrutacji. Tak więc nawet gdyby doszło w tym zakresie do jakichś uchybień, to sposób ogłoszenia wyników rekrutacji nie mógł mieć wpływu na jej merytoryczny przebieg. Także zarzut dotyczący doręczenia skarżącemu decyzji z dnia 31 października 2019 r. "po terminie wyznaczonym na wydanie odpowiedzi na wniosek w trybie administracyjnym " nie mógł wywrzeć skutku oczekiwanego przez skarżącego , czyli – jak wyjaśnił skarżący na rozprawie - milczącego załatwienia sprawy i przyjęcia go do szkoły doktorskiej. Zgodnie z art. 122a § 2 pkt 1 k.p.a. sprawę uznaje się za załatwioną milcząco w sposób w całości uwzględniający żądanie strony, jeżeli w terminie miesiąca od dnia doręczenia żądania strony właściwemu organowi administracji publicznej albo innym terminie określonym w przepisie szczególnym organ ten nie wyda decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (milczące zakończenie postępowania). Zgodnie natomiast z art. 122b k.p.a. za dzień wydania decyzji, o której mowa w art. 122a § 2 pkt 1 uznaje się dzień nadania decyzji za pokwitowaniem przez operatora pocztowego (...) albo doręczenia za pokwitowaniem decyzji przez pracowników organu administracji publicznej lub inne upoważnione osoby, albo wprowadzenia decyzji do systemu teleinformatycznego (...) . Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w dniu 3 października 2019 r., natomiast zaskarżona decyzja została mu doręczona w dniu 12 listopada 2019 r. Jednak podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 122 a § 1 k.p.a. sprawa może być załatwiona milcząco, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tj. Dz.U. z 2018 r. , poz. 1668 ze zm. ) stanowi w art. 200 ust. 5 , że odmowa przyjęcia do szkoły doktorskiej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Od decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ustawie tej ( ani żadnej innej ) nie zawarto postanowień, że w przypadku odmowy przyjęcia do szkoły doktorskiej sprawa może być załatwiona milcząco. W tej sytuacji nie było możliwe przyjęcie, że organ odwoławczy milcząco uwzględnił w całości żądanie skarżącego. Wobec powyższego Sąd , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uwzględnił skargę. Organ będzie miał na uwadze, że w istocie rzeczy postępowanie rekrutacyjne wobec skarżącego nie zostało zakończone, z uwagi na wadliwie przeprowadzony jego trzeci etap.