I SA/Go 801/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Damian Bronowicki (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Marta Andrzejewska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2020 r. na rozprawie sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2012 rok oddala skargę w całości. Decyzją z [...] września 2017 r. Wójt Gminy określił Nadleśnictwu podatek od nieruchomości za 2012 r. W wykonaniu tej decyzji Nadleśnictwo dokonało zapłaty podatku wraz z odsetkami. Decyzja Wójta została utrzymana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Decyzja organu II instancji, została uchylona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. W kolejnej wydanej w sprawie decyzji z [...] października 2018r. SKO uchyliło ww. decyzję Wójta Gminy i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z [...] kwietnia 2019 r. Wójt Gminy umorzył postępowanie podatkowe. Wnioskiem z [...] maja 2019 r. Nadleśnictwo wniosło o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2012 r. wskazując, że decyzja na podstawie, której zapłaciło podatek, została ostatecznie usunięta z obrotu prawnego. Postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. Wójt Gminy odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, argumentując, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty wygasło na podstawie art. 79 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) – zwanej dalej "O.p.", z upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, tj. dnia 31 grudnia 2017 r. Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie podzielając uzasadnienie organu I instancji. W skardze do tutejszego Sądu strona skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 74a, 76 § 1, 77 § 1 pkt 2, 77b § 1 pkt 1, 78 § 1 i § 3 pkt 1 oraz art. 79 § 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia odmawiającego zwrotu nadpłaty, pomimo ciążącego na organie podatkowym ustawowego obowiązku ustalenia kwoty nadpłaty i jej zwrotu z urzędu wraz z oprocentowaniem na rachunek bankowy Nadleśnictwa, w terminie określonym w art. 77 § 1 pkt 2 O.p., ze skutkiem w postaci obowiązku zwrotu kwoty nadpłaty wraz z oprocentowaniem po upływie wskazanego terminu. 2. Art. 120 O.p. poprzez naruszenie w zaskarżonym postanowieniu obowiązku działania organów w oparciu o przepisy prawa. 3. Art. 121 § 1 O.p. poprzez działanie organów podatkowych w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych. 4. Art. 2a O.p. poprzez rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości na korzyść organu podatkowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, dlatego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę w wypadku stanu faktycznego, w którym nastąpiło uchylenie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r., a następnie umorzenie przez organ I instancji postępowania w tym przedmiocie, zastosowanie znajdzie art. 77 § 1 pkt 3 O.p. Zgodnie z tym przepisem nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności decyzji - jeżeli w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji nie wystąpi obowiązek wydania nowej decyzji. Przez "decyzję o uchyleniu" (art. 77 § 1 pkt 1) należy rozumieć nie tylko decyzję wydaną w trybie nadzwyczajnym, lecz także decyzję organu odwoławczego, o której mowa w art. 233 § 1 pkt 2 i § 2 (J. Rudowski [w:] S. Babiarz i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wydanie X, WKP 2017 uwaga 2 do art. 77). Równocześnie przepis ten świadczy o braku podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie nadpłaty. Z przepisów Ordynacji podatkowej nie wynika natomiast, by dla zwrotu nadpłaty w sytuacji zapadnięcia takiej decyzji konieczne było wydanie kolejnego aktu. Zwrot nadpłaty, w przypadku określonym w art. 77 § 1 ust. 3 O.p., następuje bowiem z urzędu i stanowi czynność materialno - techniczną niewymagającą nawet wniosku strony. Stąd wniosek o stwierdzenie nadpłaty był bezprzedmiotowy, a organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 O.p., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W konsekwencji, w sprawie w ogóle nie znajdował zastosowania art. 79 § 2 O.p., który uzależnia skuteczność wniosku o stwierdzenie nadpłaty od jego wniesienia przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Obowiązek dokonania zwrotu nadpłaty w terminie określonym w art. 77 § 1 pkt 3 O.p. ciąży na Wójcie Gminy z mocy samego prawa i nie jest uzależniony od złożenia przez Nadleśnictwo wniosku o stwierdzenie nadpłaty w terminie określonym w art. 79 § 2 O.p. Organy powinny ocenić całość sprawy. Zwłaszcza okoliczności i cel złożenia wniosku. Zatem twierdzenie o konieczności zastosowania tego przepisu, będącego podstawą postanowień organów obu instancji, przepis ten naruszało. Naruszenie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Zasadna bowiem była odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości. Obowiązek zwrotu nadpłaty nie wygasł zatem z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2012. Skoro organ jest obowiązany do zwrotu nadpłaty z urzędu, to zaniechanie tego zwrotu może świadczyć o bezczynności organu w dokonaniu czynności wynikającej z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.". Z tych przyczyn za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia art. 74a, 76 § 1, 77 § 1 pkt 2, 77b § 1 pkt 1, 78 § 1 i § 3 pkt 1 oraz art. 79 § 1 O.p. bowiem, w przeciwieństwie do art. 77 § 1 pkt 3 tej ustawy, nie mają one zastosowania w niniejszej sprawie. Nie jest również zasadne naruszenie art. 120 oraz art. 2a O.p. bowiem organy działały na podstawie tych przepisów prawa, które miały zastosowanie w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Jak wskazano wyżej wniosek ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku ponieważ dla zwrotu nadpłaty w opisanej sytuacji nie było możliwości wydanie kolejnego aktu. Do postępowania, o którym mowa w art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej zastosowanie ma art. 79 § 2 tej ustawy. Termin wskazany w tym drugim przepisie został przekroczony. W tej sytuacji nie miały więc miejsca wątpliwości, o których mowa w art. 2a Ordynacji podatkowej. Sąd uznaje za zasadny zarzut naruszenia art. 121 § 1 O.p., zgodnie z którym postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Budzenie zaufania, o którym mowa w tym przepisie powinno polegać m.in. na takim załatwieniu sprawy aby strona, mimo niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia miała świadomość, że skorzystała z nieprawidłowego środka procesowego. W niniejszej sprawie, organy obu instancji poprzestały jedynie na formalnym załatwieniu wniosku strony. Nie wskazały jaka jest prawidłowa podstawa prawna (art. 77 § 1 pkt 3 O.p.) oraz forma (czynność materialno – techniczna) zwrotu wpłaconej przez stronę skarżącą kwoty. Naruszenie to nie prowadzi jednak do możliwości wydania w sprawie innego rozstrzygnięcia niż odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 O.p.. Z powyższych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.