III SA/Kr 1415/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Wojewody z dnia 29 października 2019 r. znak: [...] w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku skargę oddala. Wojewoda decyzją z 29 października 2019 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję nr [...] Prezydenta Miasta z [...] 2019 r., znak: [...], orzekającą o pozbawieniu A. N. ("skarżący") statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych z Funduszu Pracy od 20 lutego 2019 r. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: A. N. zarejestrował się w Grodzkim Urzędzie Pracy w dniu 6 września 2018 r. jako osoba bezrobotna. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych przyznano wnioskodawcy na okres 365 dni, od 6 września 2018 r. w wysokości 120% kwoty zasiłku (decyzja z [...] 2018 r. znak: [...], nr decyzji: [...]). W dniu rejestracji A. N. podał w karcie rejestracyjnej w części "A" adres zameldowania na pobyt stały: K, ul. B, a adres do korespondencji: ul. M, M. Następnie, w dniu 23 września 2019 r. Grodzki Urząd Pracy pozyskał informację z danych rejestru PESEL, że A. N. nie posiada zameldowania na terenie K. Natomiast zgodnie z zaświadczeniem o zameldowaniu na pobyt stały od 20 lutego 2019 r. posiada zameldowanie na pobyt stały pod adresem: M, ul. M. Z kolei z zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt czasowy wynika, że A. N. od 27 września 2019 r. do 27 września 2021 r. jest zameldowany pod adresem: K, ul. C. W związku z powyższym Prezydent Miasta decyzją z [...] 2019 r., znak: [...], nr decyzji: [...], orzekł o pozbawieniu skarżącego statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 20 lutego 2019 r. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj.: Dz. U. z 2019 r. poz.1482, dalej w skrócie "u.p.z.i.r.p." lub "usatwa’). W odwołaniu A. N. wyjaśnił, że nie zmienił miejsca zamieszkania, a jedyne zameldowania. Zmiana adresu zameldowania wynika z faktu nabycia przez odwołującego się nieruchomości w miejscowości M, co zmusiło go do wykonania czynności związanych z tą nieruchomością (m.in. przyłącza energetyczne, kanalizacyjne). Odwołujący się oświadczył jednocześnie, że nie zamieszkuje pod adresem zameldowania. Podniósł także, że w dniu rejestracji w Grodzkim Urzędzie Pracy posiadał wymagany adres zameldowania na terenie K i do chwili obecnej zamieszkuje w K. Odwołujący się wskazał, że regularnie zgłaszał się na wizyty do Urzędu, a adres jego zameldowania organ mógł zweryfikować. Nadto nigdy nie został poinformowany przez organ, że zmiana adresu zameldowania spowoduje utratę statusu bezrobotnego. Odwołujący się przytoczył treść art. 73 ust. 2a u.p.z.i.r.p. wskazującego na skutki zmiany miejsca zamieszkania i podniósł, że z otrzymanych z Grodzkiego Urzędu Pracy pouczeń wynika, że utrata statusu bezrobotnego następuje w przypadku zmiany miejsca zamieszkania, a nie zameldowania. Oznacza to, że nie został jednoznacznie pouczony o skutkach zmiany miejsca zameldowania. Odwołujący się podkreślił, że wykładania przepisów pozwala na przyjęcie, iż przesłanka zameldowania odnosi się jedynie do momentu rejestracji. W uzasadnieniu decyzji własnej Wojewoda podniósł, że strona została pouczona po dokonaniu rejestracji o skutkach zmiany adresu zameldowania w sposób nie budzący wątpliwości, a to (...) Pozbawienie statusu bezrobotnego zgodnie z art. 33 ust. 4 w/w ustawy (przyp. Sądu - u.p.z.i.r.p.) następuje w przypadku, gdy bezrobotny: 1) nie spełnia warunków, o których mowa w ad. 2 ust. 1 pkt 2 (...).", na co dowodem jest pouczenie zawarte na odwrocie decyzji z [...] 2018 r. o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną, którą strona odebrała osobiście. Zdaniem organu z tak sformułowanej informacji wprost wynika, iż dla uzyskania (i kontynuowania) statusu osoby bezrobotnej konieczne jest, aby okoliczności określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, istniały w dacie rejestracji i trwały przez dalszy okres. Organ wyjaśnił, że strona została pouczona także o konieczności osobistego informowania o wszelkich zmianach w danych przekazanych w trakcie rejestracji oraz w złożonych oświadczeniach, w terminie 7 dni od dnia ich wystąpienia (pkt. 22 części C Karty Rejestracyjnej "Oświadczenie bezrobotnego", własnoręcznie podpisane przez skarżącego). Organ przypomniał, że od dnia 20 lutego 2019 r. skarżący został zameldowany na pobyt stały pod adresem: M, ul. M. Dopiero w dniu 27 września 2019 r. skarżący został zameldowany na pobyt czasowy w K, ul. C. Organ przytoczył treść art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p., w którym postanowiono, że osobą bezrobotną jest osoba zarejestrowana w urzędzie "właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego". W ocenie Wojewody przepis ten jednoznacznie wskazuje, że osobą bezrobotną jest osoba zameldowana (na pobyt stały lub czasowy) w urzędzie właściwym dla tej osoby ze względu na miejsce meldunku. Zbyt dowolną interpretacją byłoby przyjęcie, tak jak chce tego odwołujący się, że za osobę bezrobotną należy uznać osobę, która w momencie rejestracji jest zameldowana na terenie działania urzędu, a w terminie późniejszym nie musi mieć już meldunku na obszarze działania tego urzędu. W orzecznictwie uznaje się wyjątek od tej reguły w przypadku, gdy bezrobotny nie ma miejsca zameldowania, wtedy istotne jest miejsce jego zamieszkania. W oparciu o powyższe ustalenia Wojewoda uznał, że utrata zameldowania strony w K wpłynęła na właściwość urzędu pracy. Właściwym miejscowo dla gminy M jest Urząd Pracy Powiatu [...]. Zatem, zdaniem organu odwoławczego, decyzja o utracie statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnego od 20 lutego 2019 r. jest prawidłowa, bo zgodna z przepisami prawa, które nie mają w tym zakresie charakteru uznaniowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2019 r. znak: [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił, mające istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie: art. 9 oraz art. 77 § 1 k.p.a. przez ich niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł te same okoliczności, co w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a to: brak właściwego pouczenia o skutkach zmiany adresu zameldowania oraz fakt, że w dniu rejestracji był zameldowany na trenie K. Skarżący podkreślił, że nie został jednoznacznie pouczony o prawnej konsekwencji w postaci utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku w przypadku zmiany miejsca zameldowania, a wśród przesłanek utraty tego statusu nie wymieniono braku zameldowania na obszarze właściwości Grodzkiego Urzędu Pracy a jedynie zmianę miejsca zamieszkania. W karcie rejestracyjnej bezrobotnego również wpisany jest adres zamieszkania, zaś w pkt 22 części C Karty Rejestracyjnej "Oświadczenie bezrobotnego" na który powołuje się Wojewoda w zaskarżonej decyzji, skarżący zobowiązał się m. in. informować o wszelkich zmianach w danych, przekazanych w trakcie rejestracji. Skarżący zaznaczył, że organ dopiero po 7 miesiącach zauważył zmianę miejsca zameldowania strony i w związku z tym nie powinien ponosić odpowiedzialności za niewłaściwe działanie organu. Nadto skarżący uważa, że z art. 7 ust. 2a u.p.z.i.r.p., jak i § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 12 listopada 2012 r. (Dz. U. 2012 r., poz. 1299 ze zm., dalej jako "rozporządzenie"), wynika, że przesłanka zameldowania stałego bądź czasowego na obszarze właściwości urzędu pracy odnosi się jedynie do momentu rejestracji. Skarżący zaznaczył na koniec, że niewykonanie przez niego obowiązku zmiany adresu zameldowania spowodowane było brakiem świadomości co do istnienia tego obowiązku, a nie celowym działaniem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja powinna ulec uchyleniu, wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przy braku powyższych przesłanek sąd oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły dlatego skarga podlegała oddaleniu. Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowiły art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. Skarżący utracił status bezrobotnego z tego powodu, że w dniu 20 lutego 2019 r. utracił zameldowanie na terenie K i od tego dnia był zameldowany na stałe w M. Obowiązujące przepisy tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy wymagają od osoby chcącej uzyskać rejestrację jako bezrobotny – posiadania na terenie urzędu pracy, w którym chcą być zarejestrowane, zameldowania stałego lub czasowego. Zgodnie natomiast z art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z.i.r.p. starosta pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Jak wynika z powyższego miejsce zameldowania, zgodnie z powołanym art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, jest elementem definicji bezrobotnego, nie jedynie czynnością o charakterze technicznym. Słusznie zatem Wojewoda, powołując się na powyższy przepis stwierdził, że zarówno nabycie, jak i pozostawanie w statusie bezrobotnego uzależnione jest od dokonania rejestracji we właściwym powiatowym urzędzie pracy i podlegania w trakcie posiadania tego statusu jego właściwości miejscowej. Właściwość urzędu pracy nie jest elementem dowolnym, ale ustalana jest według miejsca zameldowania stałego lub czasowego danej osoby, przy czym warunek ten odnosi się do całego okresu posiadania statusu bezrobotnego. Urzędem właściwym dla osoby bezrobotnej jest ten urząd pracy, na którego terenie działania posiada ona aktualny meldunek stały bądź czasowy. Upływ okresu zameldowania stałego lub czasowego i ewentualne nieprzedłużenie danego meldunku skutkuje brakiem właściwości miejscowej urzędu pracy, a w konsekwencji utratą statusu osoby bezrobotnej, gdyż nie spełnia ona warunku określonego w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. Sąd uznał więc, że organy prawidłowo zastosowały obowiązujące, a przytoczone powyżej, przepisy. Trzeba przy tym podkreślić, tak jak na to zwracało uwagę Kolegium (odwołując się do wyroku NSA z 9 grudnia 2016 r., I OSK 1595/15) tylko w przypadku, gdyby skarżący w ogóle nie miał jakiegokolwiek miejsca zameldowania – istotne byłoby miejsce jego faktycznego zamieszkiwania. Skarżący zarzucił, że skoro w treści art. 73 ust. 2a u.p.z.i.r.p. ustawodawca wskazuje na zmianę miejsca zamieszkania, to również w przypadku nabycia i pozostawania w statusie bezrobotnego należy brać pod uwagę zmianę miejsca zamieszkania, a ta pozostawała bez zmian w K. Nadto zarzucił, że organ nie pouczył go wprost, że pozbawienie statusu bezrobotnego jest związane ze zmianą miejsca zameldowania a nie zamieszkania. Odnosząc się do powyższego aktualne pozostają uwagi dokonane powyżej. Nadto, jak podnosi się w orzecznictwie, pomimo że samo zameldowanie ma charakter czynności ewidencyjnej, to uzyskuje ono aspekt materialnej istotności, skoro jest elementem definicji bezrobotnego. Spojrzenie na tą czynność jedynie poprzez pryzmat ewentualnego skutku w postaci uzyskania tego statusu nie może znaleźć aprobaty, gdyż jest czynnikiem wpływającym nań przez cały czas trwania tego statusu. Uzyskanie przymiotu bezrobotnego, a więc i rejestracja nie jest obowiązkowa, a osoby chcące uzyskać z tego tytułu korzyści zobowiązane są do znoszenia pewnych utrudnień, w tym podejmowania konkretnych czynności. Zatem zakończenie czasowego zameldowania na terenie działania danego urzędu pracy, przy istnieniu stałego zameldowania na obszarze działania innego urzędu pracy, jest powodem pozbawienia statusu bezrobotnego. Taki bowiem skutek przewiduje ustawa, a proponowane przez skarżącego, odmienne podejście stałoby z nią w sprzeczności, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że jest nieprawidłowe (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt I OSK 107/17). W ocenie Sądu skarżący został wystarczająco pouczony o treści art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Ze znajdujących się w aktach sprawy pouczeń wynika, że organ przytoczył treść definicji bezrobotnego (art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p.) wskazując właśnie na przesłankę miejsca zameldowania stałego lub czasowego wnioskodawcy. Podobnie rzecz się ma z pouczeniem o pozbawieniu statusu bezrobotnego tj. o treści art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy. Skoro skarżący nie poprosił urzędnika o wyjaśnienia, to najwidoczniej treść pouczeń, których przeczytanie potwierdził własnym podpisem, nie budziła jego wątpliwości. Pouczenie o prawach i obowiązkach wnioskodawcy jest bardzo istotną czynnością, do której należy przywiązywać dużą wagę, bowiem jak to się okazało w niniejszej sprawie, może rodzić dotkliwe skutki prawne. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sprawie zgodnie z regułami procesowymi. Skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania i możliwości czynnego w nim udziału, zebrano dostateczny do podjęcia decyzji materiał dowodowy, który trafnie oceniono, a na tej podstawie ustalono prawidłowy stan faktyczny, który poprawnie przyporządkowano pod właściwe przepisy prawa materialnego. Te przepisy również nie zostały przez organy orzekające naruszone. Sąd podkreśla, że pozbawienie statusu bezrobotnego jest sytuacją odwracalną – skarżący może bowiem ponownie się zarejestrować w K (jeśli uzyska na terenie miasta meldunek) lub w M – tam gdzie posiada stałe zameldowanie. Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.