V SA/Wa 482/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-31
Skład orzekający: Izabella Janson, Beata Blankiewicz - Wóltańska, Krystyna Madalińska - Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawarcie umowy o stałą obsługę prawną na czas nieoznaczony, bez przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych?Ratio decidendi
Zawarcie umowy o stałą obsługę prawną na czas nieoznaczony bez przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Wartość takiego zamówienia, obliczona zgodnie z przepisami Prawa zamówień publicznych, przekroczyła progi określone w ustawie, a umowa na czas nieoznaczony narusza zasadę konkurencji i równego traktowania wykonawców. Kara upomnienia jest najłagodniejszą z możliwych kar i została wymierzona adekwatnie do czynu.Stan faktyczny
Skarżący, będący kierownikiem jednostki sektora finansów publicznych, zawarł umowę o stałą obsługę prawną na czas nieoznaczony bez przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Organy orzekające uznały to za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, wskazując na przekroczenie progów wartości zamówienia i naruszenie zasad Prawa zamówień publicznych. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące naruszenia prawa do obrony, błędnej wykładni przepisów oraz braku uwzględnienia okoliczności łagodzących. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant spec. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych; oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez R. C. (dalej: "Skarżący", "Obwiniony" lub "Strona") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych (dalej: "GKO" lub "Organ II instancji") z dnia [...] grudnia 2015 roku utrzymujące w mocy orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w P. (dalej "RKO") z dnia [...] grudnia 2014 roku uznające Skarżącego winnym popełnienia czynu polegającego na zawarciu w dniu [...] sierpnia 2011 roku w imieniu P. w S. (dalej: "PSSE", "Jednostka") umowy ubsługi prawnej na czas nieoznaczony z B. z siedzibą w P., co jest sprzeczne z przepisami art. 7 ust. 3 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 907 ze zm.), tj. winnym naruszenia dyscypliny finansów publicznych z art. 17 ust. 1b pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 168 oraz z 2012 poz. 1529) i wymierzające karę upomnienia. Zaskarżone orzeczenie GKO zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Przeprowadzona w 2013 roku w P. w S. kontrola w zakresie gospodarowania środkami finansowymi ujawniła, że w okresie objętym kontrolą realizacji wydatków m.in. za 2011 rok, jednostka wydatkowała ze środków publicznych kwotę 4.305,00 zł miesięcznie tytułem wynagrodzenia za obsługę prawną realizowaną na podstawie umowy obsługi prawnej zawartej dnia [...] sierpnia 2011 r. Z B. z siedzibą w P. Zgodnie z umową wykonawca zobowiązał się do wykonania na rzecz P. w S. "stałej obsługi prawnej w zakresie bieżących konsultacji prawnych, sporządzania opinii prawnych, przygotowywania umów, występowania przed sądami powszechnymi, organami administracji oraz sądami administracyjnymi, jak również uczestniczenie we wszelkiego rodzaju negocjacjach" w miejscu i czasie uzgodnionym przez strony kontraktu. W myśl par. 4 ust. 1 ww. umowy, z tytułu świadczenia obsługi prawnej w wyspecyfikowanym powyżej zakresie Wykonawca miał otrzymywać wynagrodzenie w kwocie 3.500,00 zł netto. Stawka ta miała zostać podwyższona o podatek od towarów i usług w wysokości zgodnej z przepisami obowiązującymi w dacie wystawiania faktury. Na podstawie par. 4 ust. 3 i ust. 4 umowy zamawiający zobowiązał się do pokrycia wszelkich kosztów, których poniesienie będzie konieczne w celu prawidłowej realizacji obsługi prawnej przez wykonawcę w szczególności opłat sądowych, egzekucyjnych, skarbowych czy administracyjnych. Zamawiający zobowiązał się ponadto do pokrycia wydatków, które wykonawca będzie musiał ponieść w związku z wykonywaniem czynności poza miejscowością, w której mieści się siedziba zamawiającego, a wydatki te miały być rozliczane na zasadach i według stawek aktualnie obowiązujących w przepisach dotyczących należności przysługujących pracownikom z tego tytułu powiększonych o podatek VAT w wysokości wynikającej z obowiązujących przepisów. Zapłata nastąpić miała na podstawie faktury VAT płatnej w terminie 14 dni od jej doręczenia. Zgodnie z par. 7 ust. 1 umowa została zawarta na czas nieoznaczony, natomiast każda ze stron mogła umowę wypowiedzieć przy zachowaniu trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia.
RKO uznała, że umowa obsługi prawnej została zawarta bez zastosowania trybu wymaganego dla udzielenia zamówienia publicznego i na czas nieoznaczony. Wskazała, iż P. w S. naruszyła art. 7 ust. 3 Pzp. RKO uznała, że nie wystąpiły też wyłączenia z obowiązku stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych, o których mowa w art. 4 tej ustawy.
RKO przeanalizowała okoliczności, w jakich doszło do podpisania umowy i uznała działanie Obwinionego za zawinione. RKO nie uznała okoliczności wykazywanych w wyjaśnieniach Obwinionego za wyłączające odpowiedzialność za delikt finansowy. Wskazała, iż akceptacja umowy przez głównego księgowego jednostki nie uchyla odpowiedzialności od podpisania umowy przez kierownika jednostki, co wynika z art. 54 ustawy o finansach publicznych. Komisja Orzekająca I instancji nie podzieliła poglądu Obwinionego, iż stopień szkodliwości dla finansów publicznych, w tym przypadku był znikomy, ani nie uwzględniła wniosku o umorzenie postępowania, czy odstąpienia od ukarania. Zdaniem Komisji Orzekającej I instancji stopień szkodliwości czynu dla finansów publicznych był znaczny, gdyż naruszona została podstawowa zasada Prawa zamówień publicznych wyrażona w art. 7 ust. 3 tej ustawy, zgodnie z którą zamówienia udziela się wyłącznie wykonawcy wybranemu na podstawie ustawy Prawo zamówień publicznych , co narusza zasadę uczciwej konkurencji przy udzielaniu zamówień publicznych. Wskazała, iż Obwiniony jako kierownik jednostki sektora finansów publicznych - powinien był przeprowadzić postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego. Komisja Orzekająca I instancji rozstrzygając o karze brała pod uwagę okoliczności łagodzące, przemawiające za wymierzeniem adekwatnej do czynu, najniższej z kar przewidzianych w ustawie.
Pismem z dnia 20 stycznia 2015 r. Obrońca Obwinionego złożył odwołanie od orzeczenia Komisji Orzekającej I instancji, zaskarżając je w całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1. naruszenie art. 34 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 Pzp, poprzez ich zastosowanie w sprawie pomimo tego, iż usługi prawnicze nie są usługami powtarzającymi się okresowo;
2. naruszenie art. 137 ust. 2 pkt 3 ustawy, poprzez niewyjaśnienie dlaczego Komisja uznała usługi prawnicze za usługi powtarzające się okresowo w rozumieniu art. 34 ustawy Prawo zamówień publicznych;
3. naruszenia art. 89 ust. 1 ustawy, poprzez niewykonanie obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i nieuwzględnienie szczególnej sytuacji Obwinionego i PSSE w Szamotułach, jako okoliczności łagodzących w rozumieniu art. 36 ust. 2 pkt 1 ustawy;
4. naruszenie art. 78 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy, poprzez nieumorzenie postępowania pomimo tego, iż naruszenie dyscypliny finansów publicznych miało znikomy stopień szkodliwości dla finansów publicznych.
Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2015 roku Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazała, iż rozstrzygając kwestię naruszenia przez Obwinionego ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych stwierdziła, że w czasie orzekania w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych obowiązuje inny stan prawny, niż w czasie dokonania zarzucanego naruszenia. Wskazała, iż czyn zarzucany Obwinionemu został dokonany w dniu [...] sierpnia 2011 r., a więc przed dniem 11 lutego 2012 r., z którym wiąże się zmiana brzmienia art. 17 ustawy. Jednakże w obu porządkach prawnych czynem karalnym było i jest udzielenie zamówienia publicznego wykonawcy, który nie został wybrany w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych. Z kolei zasada zamówień publicznych, zgodnie z którą zamówienia udziela się wyłącznie wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy (art. 7 ust. 3 Pzp) nie ulegała zmianie na przestrzeni analizowanego okresu. Jakkolwiek ustawa Prawo zamówień publicznych była zmieniana wiele razy, to zmiany te nie powodowały wyłączenia obowiązku stosowania ustawy w przypadku zamówień publicznych, których przedmiotem są usługi o charakterze nie priorytetowym, usługi prawnicze (dot. art. 5 i 5a Pzp). GKO podzieliła rozważania Komisji Orzekającej I instancji i po dokonaniu analizy reżimu prawnego, w jakim jest rozpatrywany zarzut naruszenia dyscypliny finansów publicznych uznała, że do orzekania w niniejszej sprawie należy przyjąć stan prawny z dnia orzekania, gdyż brzmienie przepisów ww. ustaw w dacie [...] sierpnia 2011 r., tj. popełnienia zarzucanego Obwinionemu czynu nie jest względniejsze dla sprawcy.
Podkreśliła, iż ustawa Prawo zamówień publicznych za zasadę przyjmuje konieczność zawierania umów na czas oznaczony (art. 142 ust. 1 Pzp). Zgodnie z art. 143 ust. 1 Pzp na czas nieoznaczony może być zawierana umowa, której przedmiotem są dostawy wody za pomocą sieci wodno-kanalizacyjnej lub odprowadzanie ścieków do takiej sieci, gazu z sieci gazowej, ciepła z sieci ciepłowniczej oraz dostawy licencji na oprogramowanie komputerowe. Na czas nieoznaczony może być również zawierana umowa, której przedmiotem są usługi przesyłowe lub dystrybucyjne energii elektrycznej lub gazu ziemnego (art. 143 ust. 1a Pzp). U podstaw takich regulacji prawnych ustawodawcy unijnego i krajowego było, że umowy zawierane na czas nieoznaczony ograniczają reguły konkurencji wolnorynkowej, gdyż konieczność ubiegania się o zamówienia publiczne wpływa na rozwój przedsiębiorstw oraz poziom oferowanych dostaw i usług. Zawarcie umowy na czas nieoznaczony na usługi prawnicze stanowiło naruszenie art. 142 ust. 1 Pzp, który nakazuje zawierać tego rodzaju umowy na czas oznaczony.
Główna Komisja Orzekająca przychyliła się do poglądu, że zawartą umowę należy zaliczyć do zamówień publicznych na usługi powtarzające się okresowo. Obsługa prawna polega na powtarzaniu szeregu czynności sukcesywnie, co pewien czas, w zależności od potrzeb; nie jest możliwe "skumulowanie" tej usługi. To napływające z czasem kwestie prawne wymagające zajęcia stanowiska, prowadzone sprawy sądowe, czy opiniowane projekty umów cywilnoprawnych, wyznaczają rytm i tempo pracy prawników. GKO podzieliła stanowisko, zgodnie z którym "Świadczenie jest ciągłe, jeżeli jego spełnienie wymaga określonego zachowania się dłużnika przez pewien czas, a ze względu na rodzaj czynności wskazanych w treści stosunku prawnego nie może być ono wykonane jednorazowo. W przypadku świadczenia ciągłego nie można w nim wyodrębnić poszczególnych zachowań dłużnika, które mogłyby być uznane za samoistne świadczenia albo części świadczenia. Świadczeniem ciągłym jest świadczenie wynajmującego, wydzierżawiającego, udzielającego pożyczki, pracownika w stosunku pracy, banku w umowie rachunku bankowego, świadczenia podmiotów dostarczającyh wodę, gaz." (tak teza 2. do art. 34 Pzp w: A. Bazan, J.E. Nowicki, Prawo zamówień publicznych. Komentarz. LEX, 2015).
GKO zauważyła, że wartość zamówienia wyniosła 168.000,00 zł (wynagrodzenie miesięczne w kwocie 3.500 zł pomnożone razy 48 miesięcy), co o 41.253 zł przewyższyło kwotę 126.747,00 zł stanowiącą równowartość kwoty 30.000 euro (art. 4 pkt 8 Pzp). Aktualnie obowiązujący próg stosowania ustawy został przekroczony znacznie o blisko 33%. Zaznaczyła, że tak obliczone wynagrodzenie nie pokrywało wszystkich innych dodatkowych wydatków zamawiającego wynikających z zapewnienia obsługi prawnej (m.in. opłaty sądowe i podróże służbowe), a Obwiniony R. C., jako kierownik jednostki sektora finansów publicznych przy udzielaniu zamówienia na obsługę prawną P. w S. zobowiązany był do zastosowania procedur przewidzianych przez ustawę Prawo zamówień publicznych, co wynika wprost z art. 7 ust. 3 Pzp.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazano również, iż Obwiniony w sytuacji, w której wcale nie miał wsparcia prawnego, powinien zawrzeć umowę na krótki okres, do progu stosowania Pzp. W tym czasie byłby w stanie przygotować i przeprowadzić postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego. Zatem zaniechanie Obwinionego uznała za zawinione.
GKO nie podzieliła argumentacji dotyczącej tego, że naruszenie dyscypliny finansów publicznych miało znikomy stopień szkodliwości dla finansów publicznych. Wskazała, że zgodnie z art. 28 ust. 3 in fine ustawy przy ocenie stopnia szkodliwości dla finansów publicznych, w przypadku naruszenia dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 17 i 17a konieczne jest uwzględnienie sposobu naruszenie zasady uczciwej konkurencji lub zasady równego traktowania wykonawców. Podkreśliła, że niezastosowanie ustawy Prawo zamówień publicznych stanowi naruszenie zasady uczciwej konkurencji w stopniu znacznym. Zamawiający, który nie stosuje zasad i trybów Prawa zamówień publicznych pozbawia się możliwości wyboru najkorzystniejszej oferty. Wskazała, iż wymierzona Obwinionemu kara upomnienia nie może być uznana za zbyt surową. Jest to najłagodniejsza z kar przewidzianych w ustawie. W sprawie nie wystąpiły natomiast okoliczności uzasadniające zastosowanie nadzwyczajnej instytucji odstąpienia od wymierzenia kary. Obwiniony nie działał ze szczególnych pobudek, czy w szczególnych warunkach, a zamierzone cele mógł realizować zgodnie z prawem.
W skardze na powyższe orzeczenie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucił:
1. naruszenie art. 74 ust. 1 i art. 75 ust. 3 w zw. z art. 127 ust. 1 w zw. z art. 149 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych poprzez naruszenie prawa do obrony Skarżącego R. C. poprzez niedopuszczenie jego obrońcy do udziału w rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 roku na skutek niewywołania sprawy;
2. naruszenie art. 115 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 w zw. z art. 149 ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych poprzez nieprawidłowe sporządzenie protokołu z rozprawy w dniu 3 grudnia 2015 roku;
3. naruszenie prawa materialnego tj. art. 34 ust. 1 i ust. 3 pkt. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przepis art. 34 ust. 3 pkt 1 Pzp ma bezpośrednie zastosowanie do wszystkich umów zawartych na czas nieoznaczony, niezależnie od tego, czy umowa ta jednocześnie dotyczy usług powtarzających się okresowo;
4. naruszenia prawa materialnego tj. art. 34 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych poprzez ich zastosowanie w sprawie pomimo tego, iż usługi prawnicze nie są usługami powtarzającymi się okresowo;
5. naruszenie przepisu postępowania tj. art. 80 w zw. z art. 89 ust. 1 w zw. z art. 149 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych poprzez niewykonanie przez Organ obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i nieuwzględnienie szczególnej sytuacji Obwinionego i P. w S. jako okoliczności łagodzących w rozumieniu art. 36 ust. 2 pkt 1 i 2 w/w ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r.;
6. naruszenie przepisu postępowania tj. art. 147 ust. 1 pkt 2a w zw. z art. 78 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych poprzez nie umorzenie postępowania pomimo tego, iż naruszenie dyscypliny finansów publicznych miało znikomy stopień szkodliwości dla finansów publicznych;
7. naruszenie przez organ II instancji przepisów postępowania tj. art. 147 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organ utrzymał w mocy Orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w P. z dnia [...] grudnia 2014 roku o sygn. akt: [...], pomimo tego, że organ pierwszej instancji naruszył wskazane wyżej w zarzutach 4-6 przepisy prawa, co miało wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższymi zarzutami domagał się na podstawie art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. uchylenia zaskarżone orzeczenia i na podstawie art. 145 par. 3 p.p.s.a. umorzenia postępowania w sprawie oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylenia orzeczenia poprzedzającego zaskarżone orzeczenie tj. Orzeczenia Regionalnej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych z dnia [...] grudnia 2014 roku oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę GKO wniosła o oddalenie skargi podtrzymując argumentację faktyczną i prawną zawartą w zaskarżonym orzeczeniu.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 74 ust. 1 i art. 75 ust. 3 w związku z art. 127 ust. 1 i art. 149 uondfp, poprzez naruszenie prawa do obrony w związku z niedopuszczeniem obrońcy do udziału w rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. wskazała, iż zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego GKO z dnia 4 listopada 2015 r. rozprawę wyznaczono na dzień 3 grudnia 2015 r. W doręczonych Obwinionemu (Skarżącemu) i jego Obrońcy (Pełnomocnikowi Skarżącego) zawiadomieniach o rozprawie wskazano w szczególności, że rozprawa odbędzie się 3 grudnia 2015 r. o godzinie 11.30 w sali 1010 w budynku Ministerstwa Finansów. Zawiadomienie zostało doręczone Pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 9 listopada 2015 . o czym świadczy zwrotne potwierdzenie obioru (k. 26 akt sprawy GKO). W dniu 3 grudnia 2015 r., zgodnie z ww. zarządzeniem, GKO rozpoczęła pracę. Podkreśliła, iż na drzwiach sali, w której odbywały się rozprawy wywieszona była wokanda. Rozprawa w sprawie Skarżącego widniała na wokandzie jako pierwsza (była wyznaczona na godz. 11.30). Rozprawę poprzedziło, jak wskazano stosownie do par. 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 lipca 2005 r. w sprawie działania organów orzekających w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz organów właściwych do wypełniania funkcji oskarżyciela (Dz.U. z 2013 r. poz. 930), zarządzenie Przewodniczącego Składu Orzekającego GKO o wywołaniu sprawy o sygn. akt [...] w sprawie R. C. Punktualnie o godzinie 11.30 obecny na sali rozpraw protokolant wyszedł przed salę. Z jego relacji jak wskazano wynikało, że zapytał, czy są osoby na rozprawę z 11.30. Pełnomocnik Skarżącego podniósł, że "Pan P. M. (protokolant; przypis GKO) wyszedł na korytarz z Sali rozpraw, zwrócił się do adwokat G. P. słowami: "nikogo nie ma" i z powrotem wszedł na salę rozpraw". Ponieważ na salę rozpraw nikt nie wszedł Przewodniczący GKO stwierdził brak stawiennictwa stron, prawidłowo zawiadomionych o miejscu i terminie rozprawy. W tej sytuacji jak wskazano GKO przeprowadziła stosownie do przepisów uondfp postępowanie zakończone ogłoszeniem orzeczenia o godz. 12.10.
W ocenie GKO, sprawa została prawidłowo wywołana, a twierdzenia Pełnomocnika Skarżącego są nietrafione. GKO zauważyła, że Skarżący realizując swoje prawo do obrony w postępowaniu o naruszenie dyscypliny finansów publicznych powołał obrońcę profesjonalnego, o którym mowa w ustawie z dnia 26 maja 1982 r. o adwokaturze (Dz.U. z 2015 r. poz. 615). Pełnomocnik, mając informację o czasie rozpoczęcia rozprawy w danym dniu zawartą w zawiadomieniu o rozprawie i na wokandzie, a dodatkowo widząc, że zgodnie z wokandą (wywieszoną na drzwiach sali, w której miała odbyć się rozprawa) sprawa jego mocodawcy jest pierwszą ze spraw, które miały być rozpoznane przez GKO w tym dniu, w przypadku zajścia okoliczności, które są niezgodne z oczekiwaniami, powinien zareagować na pojawienie się protokolanta informującego (jak twierdzi pełnomocnik), że nikogo nie ma. Zwłaszcza, że było to w czasie, kiedy miała być rozpoznana sprawa jego mocodawcy. Nie było żadnych przeszkód by Pełnomocnik wszedł na salę rozpraw i dowiedział się co się dzieje na Sali, a rozprawa trwała 40 minut.
Wskazała, iż nieprawdziwe są także twierdzenia, iż "nikt ze składu nie potrafił wyjaśnić, dlaczego sprawy nie wywołano". W ocenie Organu rozprawę wywołano, o czym świadczy nie tylko protokół rozprawy, ale także wydane na wniosek pełnomocnika substytucyjnego zaświadczenie podpisane przez Przewodniczącego Składu Orzekającego GKO.
Podniosła także, że w przedmiotowej sprawie trudno mówić o naruszeniu prawa do obrony, skoro w skardze Pełnomocnik Skarżącego nie podnosił żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na wynik postępowania przed GKO, a których w związku z brakiem udziału w rozprawie nie przedstawił na etapie postępowania przed organem drugiej instancji.
Niezasadne jak podniosła są również argumenty odnośnie sprzeczności zarządzenia Przewodniczącego Składu Orzekającego GKO o odmowie sprostowania protokołu z rozprawy z 3 grudnia 2015 r. oraz pisma Przewodniczącego GKO. Przewodniczący GKO w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. jednoznacznie wskazał, że Przewodniczący Składu Orzekającego GKO wydał zaświadczenie odnośnie okoliczności odnoszących się do wywołania rozprawy w dniu 3 grudnia 2015 r., w żaden sposób nie podważając oświadczenia w nim zawartego. Podkreślono jednocześnie, że argumenty przedstawione w zawiadomieniu Pełnomocnika Skarżącego z 8 grudnia 2015 r. co do okoliczności wywołania rozprawy z 3 grudnia 2015 r. nie są tak jednoznaczne jak to przedstawił Pełnomocnik jednakże stwierdzenie to nie podważa w żaden sposób zaświadczenia Przewodniczącego Składu Orzekającego GKO z dnia 3 grudnia 2015 r., wręcz przeciwnie Przewodniczący GKO znając stanowisko zastrzegł, że nie może przyznać racji argumentom Pełnomocnika.
Odnośnie zarzutu Pełnomocnika Skarżącego, że protokół nie oddaje realnego przebiegu rozprawy, a ponadto został sporządzony już po rozprawie i zawiera wzmiankę o okolicznościach, które miały miejsce ponad godzinę po zakończeniu rozprawy i ogłoszeniu orzeczenia, wskazała, że nie ma przepisów, które zobowiązywałyby do zakończenia sporządzania i podpisania protokołu bezpośrednio w trakcie rozprawy. Takiego obowiązku nie ma też w sądach powszechnych.
W rozpoznawanej sprawie jak wskazała protokół szczegółowo odnosi się do kwestii wywołania rozprawy, i odzwierciedla przebieg zdarzeń tak jak zaobserwowali go Przewodniczący Składu Orzekającego i Protokolant. Ponadto w protokole zawarto informacje dodatkowe, uwagi odnosząc się do sytuacji, która zaistniała po zakończeniu rozprawy, że Pełnomocnik Substytucyjny zgłosił już po zakończeniu rozprawy swoje zastrzeżenia. W przeciwnym razie w protokole kwestia ta nie byłaby w ogóle uwzględniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 par. 1 i par. 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 par. 1 ustawy 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprowadzają się do kontroli legalności zaskarżonego orzeczenia pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa materialnego w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.
Badając zaskarżone orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych we wskazanym zakresie Sąd uznał, że nie narusza ono przepisów prawa materialnego, a w toku postępowania nie zostały naruszone przepisy proceduralne w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 168 z późn. zm. - dalej jako u.o.n.d.f.p.) określa zasady i zakres odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, organy właściwe do prowadzenia tego postępowania oraz samo postępowanie w sprawach o naruszenie dyscypliny (art. 1 u.o.n.d.f.p.).
Ustawa została zmieniona przepisami ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 240, poz. 1429) z dniem 11 lutego 2012 r.
Przepis art. 11 ustawy zmieniającej stanowi, że postępowanie w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych wszczęte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzone jest według przepisów ustawy zmienianej, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, chyba że przepisy dotychczasowe są korzystniejsze dla obwinionego. Czynności dokonane przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej są skuteczne, jeżeli zostały dokonane z zachowaniem przepisów dotychczasowych. Jednocześnie komisja orzekająca w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, której przekazano sprawę do rozpoznania według właściwości określonej zgodnie z przepisami ustawy zmienianej, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, prowadzi postępowanie w dalszym ciągu.
Jednocześnie z ust. 1 tego artykułu wynika, że jeżeli czyn stanowiący naruszenie dyscypliny finansów publicznych popełniony przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie jest naruszeniem dyscypliny finansów publicznych w rozumieniu ustawy zmienianej, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, postępowania w sprawie naruszenia dyscypliny finansów publicznych nie wszczyna się, a wszczęte umarza się.
Przepis ten nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, albowiem czyn określony w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.o.n.d.f.p. w chwili zawierania umowy jest obecnie zawarty w przepisie art. 17 ust. 1b pkt 1 znowelizowanej u.o.n.d.f.p.
Ustawa w swojej treści zawiera szereg przepisów szczegółowo określających, jakie działanie lub zaniechanie podlega odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Jednym z takich przepisów jest art. 17 u.o.n.d.f.p., który enumeratywnie wylicza naruszenie dyscypliny finansów publicznych wynikające z udzielenia zamówień publicznych, którym jest udzielenie zamówienia publicznego wykonawcy, który nie został wybrany w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych.
Zgodnie zaś z art. 7 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych (nie zmienionym w tym zakresie) zamówienia udziela się wyłącznie wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy.
R. C. jako kierownik jednostki sektora finansów publicznych, przy udzielaniu zamówienia na obsługę prawną PSSE w S. zobowiązany był do zastosowania procedur wynikających z ustawy Prawo zamówień publicznych, gdyż na dzień udzielenia zamówienia wartość zamówienia przekroczyła kwotę 14.000 euro wskazaną w art. 4 ust. 8 Pzp, zaś na dzień orzekania przekroczyła kwotę 30.000 euro.
Podmiotowy zakres odpowiedzialności za opisane we wniosku naruszenie dyscypliny finansów publicznych R. C. wynika z faktu pełnienia funkcji D. w S., a więc z racji posiadania statusu kierownika jednostki sektora finansów publicznych. Zakres podmiotowy upoważnienia do opisanych powyżej działań wyznacza ogólna norma kompetencyjna zawarta w przepisie art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. (Dz.U. z 2016 poz. 1870) o finansach publicznych, a zgodnie z art. 17 ust. 1b pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest udzielenie zamówienia publicznego wykonawcy, który nie został wybrany w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych.
W świetle przepisów art. 4 pkt 2 i 3 ustawy odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych podlegają kierownicy jednostek sektora finansów publicznych oraz pracownicy jednostek sektora finansów publicznych lub inne osoby, którym odrębną ustawą lub na jej podstawie powierzono wykonywanie obowiązków w takiej jednostce, których niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych. Stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych, za przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego odpowiada kierownik zamawiającego.
Zgodnie z umową obsługi prawnej z dnia [...] sierpnia 2011 r. wykonawca zobowiązał się do wykonania na rzecz P. w S. "stałej obsługi prawnej w zakresie bieżących konsultacji prawnych, sporządzania opinii prawnych, przygotowywania umów, występowania przed sądami powszechnymi, organami administracji oraz sądami administracyjnymi, jak również uczestniczenie we wszelkiego rodzaju negocjacjach" w miejscu i czasie uzgodnionym przez strony kontraktu. W myśl par. 4 ust. 1 ww. umowy, z tytułu świadczenia obsługi prawnej w wyspecyfikowanym powyżej zakresie wykonawca miał otrzymywać wynagrodzenie w kwocie 3.500,00 zł netto. Stawka ta podwyższona miała być o podatek od towarów i usług w wysokości zgodnej z przepisami obowiązującymi w dacie wystawiania faktury. Dodatkowo na podstawie par. 4 ust. 3 i ust. 4 umowy zamawiający zobowiązał się do pokrycia wszelkich kosztów, których poniesienie będzie konieczne w celu prawidłowej realizacji obsługi prawnej przez wykonawcę w szczególności opłat sądowych, egzekucyjnych, skarbowych czy administracyjnych. Zamawiający zobowiązał się ponadto do pokrycia wydatków, które wykonawca będzie musiał ponieść w związku z wykonywaniem czynności poza miejscowością, w której mieści się siedziba zamawiającego, a wydatki te miały być rozliczane na zasadach i według stawek aktualnie obowiązujących w przepisach dotyczących należności przysługujących pracownikom z tego tytułu powiększonych o podatek VAT w wysokości wynikającej z obowiązujących przepisów. Zapłata miała następować na podstawie faktury VAT płatnej w terminie 14 dni od jej doręczenia. Zgodnie z par. 7 ust. 1, umowa została zawarta na czas nieoznaczony, natomiast każda ze stron mogła umowę wypowiedzieć przy zachowaniu trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia.
Bezsporne jest, iż par. 1 umowy z dnia [...] sierpnia 2011 roku stanowił, iż jej przedmiotem jest stała obsługa prawna. Umowa ta aneksem z dnia 30 czerwca 2014 roku została rozwiązana (k. 21 akt administracyjnych).
Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo zamówień publicznych, jeżeli zamówienia udziela się na czas nieoznaczony, wartością zamówienia jest wartość ustalona z uwzględnieniem okresu 48 miesięcy wykonywania zamówienia. Przepis ten obowiązywał w niezmienionym kształcie zarówno w okresie, gdy zawarta został umowa obsługi prawnej z dnia [...] sierpnia 2011 r., pozostawał także aktualny w dzień wydania orzeczenia. Biorąc pod uwagę określoną par. 4 ust. 1 przedmiotowej umowy wysokość wynagrodzenia wykonawcy bez podatku od towarów i usług (3.500,00 zł netto), obliczona na zasadach określonych przepisem art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo zamówień publicznych wartość zamówienia wynosiła 168.000,00 zł. Ww. kwota odpowiadała 43.761,40 euro (według średniego kursu złotego w stosunku do euro ustalonego w obowiązującym w dacie podpisania umowy rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2009 r. w sprawie średniego kursu złotego w stosunku do euro stanowiącego podstawę przeliczania wartości zamówień publicznych (Dz.U.Nr 224,poz. 1796).
Niezasadne są zatem zarzuty naruszenia art. 34 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z 17 grudnia 2004 roku o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (jak w pkt 4 skargi), omyłkowo zaś wskazano ten przepis w pkt 3 skargi jako naruszenie ustawy Prawo zamówień publicznych.
Brak jest również podstaw uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 89 ust. 1 tejże ustawy poprzez niewykonanie obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i nieuwzględnienie szczególnej sytuacji Obwinionego oraz P. w S. i jako okoliczności łagodzących w rozumieniu art. 36 ust. 2 pkt 1 ustawy. Zdaniem Sądu zarówno Główna Komisja Orzekająca jak i Komisja Orzekająca I instancji przeanalizowały i rozpatrzyły okoliczności, w jakich Obwiniony musiał działać w celu zapewnienia obsługi prawnej jednostki, co znalazło wyraz w uzasadnieniu orzeczeń i odniesieniu się do braku podstaw do umorzenia postępowania i do odstąpienia od wymierzenia kary.
Art. 28 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, stanowi, że nie dochodzi się odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, którego stopień szkodliwości dla finansów publicznych jest znikomy. Organy prawidłowo zdaniem Sądu, po analizie materiału dowodowego zgormadzonego w sprawie uznały, że brak ku temu przesłanek, bowiem niezastosowanie ustawy Prawo Zamówień Publicznych narusza zasady uczciwej konkurencji
Należy podkreślić ,iż sądowa kontrola decyzji uznaniowych nie obejmuje celowości wyboru przez organ administracji publicznej konkretnego rozstrzygnięcia, ale ogranicza się do zbadania, czy wybór ten nie nosi cech dowolności. Przedmiotem oceny sądu jest więc kwestia, czy organ zebrał w sprawie cały materiał dowodowy i dokonał wyboru sposobu jej rozstrzygnięcia po rozważeniu istotnych okoliczności sprawy, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób wymagany przepisami prawa.
Zdaniem Sądu analiza organów w tym zakresie przeprowadzona została prawidłowo. Tym samym brak też było podstaw do zastosowania art. 147 ust. 1 pkt 2a ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Zasadą w postępowaniu drugoinstancyjnym jest orzekanie na podstawie materiału dowodowego zebranego przez komisję orzekającą pierwszej instancji. Materiał dowodowy obejmuje przede wszystkim dowody zebrane przez rzecznika dyscypliny w postępowaniu wyjaśniającym oraz - ewentualnie - dowody uzupełnione przez komisję orzekającą z urzędu w trybie art. 128 ust. 3. Wyjątek od zasady orzekania na podstawie materiału dowodowego zebranego przez komisję orzekającą oraz dokumentów dołączonych do akt sprawy reguluje ust. 2 dopuszczający przeprowadzenie postępowania dowodowego na rozprawie przed GKO w razie spełnienia jednej z dwóch alternatywnych przesłanek, tj. jeżeli przeprowadzenie dowodu przyczyni się do przyspieszenia lub uproszczenia postępowania. Jeżeli natomiast materiał dowodowy zebrany przez komisję orzekającą jednoznacznie potwierdza fakt popełnienia przez obwinionego zarzucanego mu czynu stanowiącego naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz jego winę, jest wystarczający do podjęcia przez GKO merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie bez konieczności prowadzenia dalszego postępowania dowodowego nawet pod nieobecność obwinionego (tak L. Lipiec- Warzecha, Komentarz do art. 127, 149 i 143 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych).
Należy też wskazać, iż decyzja organu I instancji jest takim samym aktem stosowania prawa jak i decyzja organu II instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym. Organ odwoławczy rozpatruje po raz drugi całą sprawę administracyjną mając kompetencje do wydania także nowej decyzji merytorycznej.
Obowiązuje generalna zasada, iż decyzja organu odwoławczego jest wydawana na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w momencie jej wydania. W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że w trakcie całego postepowania tj. w I i II instancji stan faktyczny nie uległ zmianie.
Tym samym niezasadne są zarzuty skargi opisane w pkt. 3-7.
Za bezpodstawny należało też uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa skarżącego do obrony. Opisane w skardze w pkt 1 i 2 zarzuty dotyczyły naruszenia prawa do obrony poprzez jak wskazano niedopuszczenie obrońcy do udziału w rozprawie 3 grudnia 2015 roku na skutek niewywołania sprawy i nieodpowiednie sporządzenie protokołu z tej rozprawy. Tymczasem jak wynika z akt sprawy w każdym stadium postępowania skarżący miał prawo do wypowiedzenia się w sprawie zgormadzonych materiałów, składania wniosków dowodowych, skorzystał z prawa do wniesienia odwołania, a decyzja II instancyjna została podjęta w oparciu o cały materiał dowodowy zgromadzony w toku całego postepowania, co do którego skarżący pod względem stanu faktycznego nie wnosił zastrzeżeń.
Artykuł 127 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych reguluje przebieg początkowych czynności rozprawy. Należy do nich sprawdzenie obecności, zarządzenie opuszczenia sali rozpraw przez świadków, odczytanie przez rzecznika dyscypliny wniosku o ukaranie, wysłuchanie obwinionego.
Pierwszą czynnością przewodniczącego składu orzekającego jest sprawdzenie stawiennictwa osób zawiadomionych i wezwanych na rozprawę. Zawiadomienie o terminie rozprawy kierowane jest do stron (obwinionego oraz rzecznika dyscypliny finansów publicznych) oraz do obrońcy (art. 121 ust. 1). Wezwaniu na rozprawę podlegają też świadkowie (art. 91). W ramach czynności wstępnych, oprócz sprawdzenia stawiennictwa lub niestawiennictwa osób wezwanych i zawiadomionych oraz ich tożsamości, przewodniczący składu orzekającego powinien także sprawdzić prawidłowość zawiadomienia o terminie rozprawy oraz ewentualnego usprawiedliwienia niestawiennictw, ponieważ z faktem właściwego zawiadomienia lub należytego usprawiedliwienia nieobecności, np. obwinionego lub jego obrońcy, ustawa wiąże skutki prawne w postaci obligatoryjnego odroczenia rozprawy (tak komentarz do art. 125 pkt 1 i 3)
Artykuł 149 ustawy formułuje odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed komisją orzekającą pierwszej instancji w tych przypadkach, gdy art. 143-148, regulujące postępowanie odwoławcze przed GKO, nie zawierają w kwestii procedowania uregulowań szczególnych.
Artykuł 143 reguluje czynności wstępne podejmowane przez przewodniczącego GKO przed rozpoznaniem odwołania. Należy do nich wyznaczenie składu orzekającego oraz wyznaczenie członka składu orzekającego zobowiązanego do przygotowania sprawozdania z dotychczasowego przebiegu postępowania.
Przygotowanie sprawozdania jest integralna częścią postępowania odwoławczego.
Rezygnacja ze sporządzenia sprawozdania lub ustnego referatu członka GKO - sprawozdawcy na rozprawie jest niedopuszczalną, nawet w razie zgodnego wniosku stron bądź co najmniej zgody stron, i stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania. Sprawozdanie powinno mieć formę skrótową, musi jednak zawierać elementy wskazane w art. 143.
Treść sprawozdania przygotowanego przez członka składa orzekającego GKO wyznaczonego do jego przygotowania obejmuje:
1) zreferowanie dotychczasowego przebiegu postępowania o naruszenie dyscypliny finansów publicznych,
2) omówienie zaskarżone orzeczenia,
3) omówienie wniesionego odwołania,
4) przedstawienie okoliczności faktycznych sprawy.
Sprawozdanie powinno precyzować na jakich zagadnieniach, w związku z treścią zaskarżonego orzeczenia i zarzutów oraz wniosków podnoszonych w odwołaniu, należy skupić uwagę stron oraz GKO. Omówienie wniesionego odwołania polega na zreferowaniu argumentów podnoszonych przez stronę w środku zaskarżenia wydanego orzeczenia wraz ze wskazaniem, czego domaga się skarżący.
W odpowiedzi na skargę organ szczegółowo odniósł się do podniesionych w tym zakresie zarzutów. Należy podkreślić, co nie jest sporne, iż skarżący był prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy w dniu 3 grudnia 2015 roku.
W skardze pełnomocnik skarżącego podnosi, iż w związku z niewywołaniem rozprawy doszło do naruszenia prawa do obrony, bowiem obrońca nie miał możliwości wzięcia udziału w sprawie i zaprezentowania stanowiska obrony.
Określenie "inne naruszenie przepisów postępowania", użyte w art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., nie obejmuje tych naruszeń prawa procesowego, które dają podstawę do wznowienia postępowania (zob. teza 5), a także naruszenia przepisów postępowania będących podstawą stwierdzenia nieważności (podobnie B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne ..., 2004, s. 452).
Uchylenie decyzji lub postanowienia nastąpi, jeżeli naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga więc w tym wypadku, aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Wystarczy uznanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (tak A. Kabat, komentarz do art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Jak wynika to z protokołu rozprawy w dniu 3 grudnia 2015 roku Przewodniczący składu orzekającego GKO otworzył rozprawę o godz. 11 30.
Przewodniczący składu orzekającego GKO poprosił o wywołanie stron. Przed salę rozpraw wyszedł Protokolant pytając: Osoby na rozprawę z 11.30. Przed salą siedziała tylko jedna osoba. Na sali rozpraw nie pojawiła się żadna ze stron.
Po wywołaniu Przewodniczącego składu orzekającego GKO stwierdził, iż na rozprawę nie stawił się:
- Zastępca Głównego Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych (ZGRDFP)
- Obwiniony,
- Obrońca,
Przewodniczący składu orzekającego GKO stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się dowód, iż Obwiniony i Obrońca zostali prawidłowo powiadomieni o miejscu i terminie rozprawy, a w aktach sprawy nie ma wniosku o odroczenie terminu rozprawy.
Przewodniczący składu orzekającego GKO na postawie art. 123 ust. 3 uondfp zarządził utrwalenie przebiegu rozprawy przy pomocy urządzenia rejestrującego dźwięk.
Przewodniczący składu orzekającego GKO nie widząc przeszkód formalnych do przeprowadzenia postępowania, otworzył postępowanie wskazując, że nie jest wiadome, czy odwołanie jest popierane. Przewodniczący składu orzekającego GKO stwierdził, iż nie zostało ono wycofane. Przewodniczący składu orzekającego GKO przedstawił sprawozdanie z dotychczasowego przebiegu postępowania, a także omówił orzeczenie i wniesione odwołanie oraz okoliczności faktyczne sprawy.
Przewodniczący składu orzekającego GKO otworzył postępowanie dowodowe a następnie zamknął postępowanie dowodowe oraz rozprawę i zarządził naradę składu orzekającego GKO.
Po poufnej naradzie, Przewodniczący składu orzekającego GKO ogłosił orzeczenie, przedstawił ustne motywy wydanego rozstrzygnięcia, oraz pouczył co do środka zaskarżenia.
Na ogłoszenie wyroku stawił się jedynie Zastępca Głównego Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych – R. W., usprawiedliwiając swoją nieobecność podczas rozprawy. Rozprawę zakończono o godz. 12.10.
W protokole rozprawy wskazano też, iż po zakończeniu rozprawy do sali narad weszła Pani Adwokat G. P., przedstawiając się jako Substytut Obrońcy - okazując pełnomocnictwo substytucyjne udzielone jej przez Obrońcę Panią A. W. do reprezentowania jej w sprawie Pana R. C. Wniosła o wydanie zaświadczenia, że sprawa nie została należycie wywołana.
Przewodniczący składu orzekającego GKO wydał zaświadczenie, a jego kopię załączył do protokołu.
Z zaświadczenia tego wynika, iż Pani Adwokat G. P. w dniu 3 grudnia 2015 roku czekała przed salą 1010 w gmachu Ministerstwa Finansów, w czasie, gdy była wywołana sprawa o sygn. akt [...] z odwołania Obwinionego R. C. (k. 38-39 oraz 35 akt administracyjnych)
Niezależnie od powodów nie uczestnictwa w rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 roku należy rozważyć, czy okoliczność ta miała wpływ na wynik sprawy.
Ponownie wskazać należy, iż w myśl art. 89 ustawy o n.d.f.p. organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego. Zdaniem Sądu nie można zarzucić organom orzekającym w sprawie naruszenia powyższego przepisu. Organ orzekający I instancji prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy. Organ II instancji potwierdził ustalenia faktyczne organu I instancji i prawidłowo ocenił zarówno zebrany materiał dowodowy jak i postępowanie organu I instancji.
Stosownie do art. 145 ust. 1 u.n.d.f.p. na rozprawie Główna Komisja Orzekająca rozpoznaje odwołanie na podstawie materiału dowodowego zebranego przez komisję orzekającą oraz dokumentów dołączonych do odwołania. Należy wskazać, iż podstawowym dokumentem mającym znaczenie w niniejszej sprawie jest treść umowy z dnia [...] sierpnia 2011 roku. Ani odwołanie z dnia 28 stycznia 2015, ani skarga wniesiona do Sądu nie dotyczyły faktu jej zawarcia, a jedynie interpretacji jej postanowień oraz okoliczności w jakich została zawarta.
Skarżący potwierdził, iż przed zawarciem umowy o obsługę prawną z dnia [...] sierpnia 2011 roku nie zostało przeprowadzone postępowanie w trybie zamówień publicznych, ale nastąpiło to w wyjątkowej sytuacji. Do poprzedniego radcy prawnego stracił zaufanie. Radca poinformował go także o zamiarze przejścia na emeryturę. Konieczne stało się jak wskazał najszybsze znalezienie jego zastępcy. Umowa na obsługę prawną jednostki ze spółką adwokatów i radców prawnych była korzystniejsza i tańsza dla jednostki aniżeli zatrudnienie radcy prawnego na etacie P.. P. w S. nie doznała szkody z powodu zawarcia w/w umowy, a wręcz przeciwnie, bowiem spółka nie musiała wypłacać dodatków do wynagrodzenia, dodatkowego wynagrodzenia rocznego.
Argument ten jest niezasadny, bowiem skarżący obowiązany był do zastosowania procedur przewidzianych przez ustawę prawo zamówień publicznych, a decydując się, na jego zdaniem, szczególnymi okolicznościami zawarcia umowy z dnia [...] sierpnia 2011 roku mógł ją zawrzeć na czas oznaczony na krótki okres i w tym czasie przeprowadzić postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego.
Wskazać należy, iż wymierzając Obwinionemu karę upomnienia Komisja wzięła pod uwagę wszystkie okoliczności w jakich doszło do naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Jako okoliczność łagodzącą Komisja uznała także, iż Obwiniony nie był karany za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz to, iż pełniąc funkcję Dyrektora tej jednostki od siedmiu lat nigdy nie dopuścił się naruszenia dyscypliny finansów publicznych, ani żadnego innego działania na szkodę P. Kara upomnienia co wskazano jest najniższą z kar wymienionych w katalogu ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Należy też wskazać, iż nowela z kwietnia 2015 r. wprowadziła zmianę w zakresie regulacji zawartej w art. 145 p.p.s.a. przez dodanie par. 3, który przewiduje umorzenie przez sąd postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny wyda takie orzeczenie, jeżeli uchylając decyzję (postanowienie) na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lub art. 145 par. 1 pkt 2 p.p.s.a. jednocześnie stwierdzi istnienie przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego. Orzeczenie sądu zastępuje zatem rozstrzygnięcie organu administracji publicznej. Możliwość orzeczenia na podstawie art. 145 par. 3 p.p.s.a. odnosi się jednak jedynie do tych wypadków, w których sąd uzna, że zaskarżona decyzja (postanowienie) jest niezgodna z prawem, a występujące w sprawie przesłanki umorzenia postępowania powodują, że brak prawnych możliwości do wydania aktu (decyzji lub postanowienia) rozstrzygającego sprawę co do istoty. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca
Reasumując w ocenie Sądu organy orzekające wyczerpująco zgromadziły a następnie oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło