VI SA/Wa 1145/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant ref. staż. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2020 r. sprawy ze skargi L. T. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skreślenia z listy adwokatów oddala skargę Uchwałą z dnia [...] marca 2004 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wpisała L. T. (zwana też "Zainteresowaną") na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...] z siedzibą w [...]. W dniu 20 kwietnia 2004r. Zainteresowana złożyła ślubowanie i z dniem 1 czerwca 2004 r. rozpoczęła wykonywanie zawodu adwokata w Kancelarii Adwokackiej w [...]. Uchwałą ORA w [...] z dnia [...] marca 2006 r. adw. L. T. została wpisana na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...]. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010r., sygn. akt [...], Rzecznik Dyscyplinarny ORA w [...] wszczął dochodzenie dyscyplinarne w sprawie posługiwania się przez adw. L. T. dokumentami poświadczającymi nieprawdę. Jednocześnie na podstawie art. 22 pkt 1 kodeksu postępowania karnego zawiesił dochodzenie dyscyplinarne na czas trwania toczącego się postępowania w Prokuraturze Apelacyjnej w [...]. Wnioskiem z dnia 23 marca 2017r. Zainteresowana zwróciła się do ORA w [...] o wykreślenie jej z listy adwokatów z dniem 30 marca 2017r.  Uchwałą z dnia [...] czerwca 2017r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] zawiesiła postępowanie w przedmiocie skreślenia adw. L. T. z listy adwokatów Izby Adwokackiej w [...]. W uzasadnieniu powołała się na treść art. 72 pkt. 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze i wskazała, że zawieszone zostało dochodzenie dyscyplinarne prowadzone przeciwko adw. L. T. prowadzone przez Rzecznika Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] w związku z toczącym się postępowaniem karnym w sprawie ww. adwokat przed Sądem Okręgowym w [...]. W dniu 5 kwietnia 2018r. wpłynął do NRA wniosek pełnomocnika Zainteresowanej o stwierdzenie nieważności uchwały ORA w [...] z dnia [...] czerwca 2017r. w przedmiocie zawieszenia postępowania o skreślenie z listy adwokatów. W uzasadnieniu wniosku zarzucono zaskarżonej uchwale naruszenie przepisu art. 72 ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze w związku z art. 72 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 95n pkt. 1 Prawa o adwokaturze poprzez pominięcie, że w chwili złożenia wniosku o skreślenie z listy adwokatów wobec Zainteresowanej nie toczyło się postępowanie dyscyplinarne. Strona wniosła zatem o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Uchwałą z dnia [...] maja 2018r. Prezydium NRA nie uwzględniło wniosku. W wyniku skargi L. T. na powyższe orzeczenie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 września 2018r. sygn. akt VI SA/Wa 1301/18, uchylił zarówno rozstrzygnięcie Prezydium NRA z dnia 8 maja 2018r., jak również uchwałę ORA w [...] z dnia [...] czerwca 2017r. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że art. 72 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze w związku z ust. 2 tego przepisu - nie dają organowi samorządu adwokackiego podstawy do uchylania się od podjęcia uchwały w sprawie rozpatrzenia wniosku o skreślenie z listy adwokatów – w sytuacji złożenia oświadczenia woli o wystąpieniu. Przepis stanowi bowiem jednoznacznie, że okręgowa rada adwokacka skreśla adwokata z listy w wypadku jego wystąpienia z adwokatury, a odmowa możliwa jest wyłącznie w jednym przypadku: jeżeli przeciwko adwokatowi toczy się postępowanie dyscyplinarne. Postanowieniem z dnia [...] maja 2017r. Rzecznik Dyscyplinarny postanowił podjąć zawieszone postępowanie dyscyplinarne sygn. akt [...]. Rzecznik Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w [...] skierował w dniu 14 czerwca 2018 r. wniosek do Sądu Dyscyplinarnego.  W dniu 13 grudnia 2018r. do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] wpłynął wniosek adw. L. T., o skreślenie jej z listy adwokatów Izby Adwokackiej w [...] na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze. Uchwałą z dnia [...] stycznia 2019r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...], działając na podstawie art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2018 r. poz. 1184, ze zm.), po rozpoznaniu wniosku adw. L. T. o skreślenie z listy adwokatów, postanowiła nie uwzględnić wniosku adw. L. T. o skreślenie z listy adwokatów Izby Adwokackiej w [...]. Pismem z dnia 31 stycznia 2019r. L. T. wniosła odwołanie od powyższej uchwały zarzucając naruszenie art. 72 ust. 2 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 95n pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze i art. 71 § 1 kpk przez pominięcie faktu, że wniosek o skreślenie z listy adwokatów złożyła w dacie, gdy wobec niej nie toczyło się jeszcze postępowanie dyscyplinarne. Uchwałą z dnia [...] marca 2019r. nr [...] Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej działając na podstawie art. 58 pkt. 8 p.o a. oraz art. 138 § 1 pkt. 1 kpa po rozpoznaniu odwołania adw. L. T. od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., dotyczącej odmowy skreślenie z listy adwokatów, orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej uchwały. Rozpoznając odwołanie L. T. od powyższej uchwały, Prezydium NRA nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia. Organ wskazał, że Rzecznik Dyscyplinarny już w dniu 21 lipca 2010 r. wszczął dochodzenie dyscyplinarne w sprawie posługiwania się przez odwołującą się dokumentami poświadczającymi nieprawdę. Postępowanie to doprowadziło do skierowania w dniu 14 czerwca 2018r. przez Rzecznika Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w sprawie Zainteresowanej do Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...], przed którym aktualnie toczy się ono pod sygn. akt [...]. Organ podkreślił, że istotą przepisu art. 72 ust. 2 Prawa o adwokaturze jest, aby przez skreślenie z listy na swój wniosek adwokat nie uchylił się od odpowiedzialności dyscyplinarnej za czyn popełniony w czasie, gdy był wpisany na listę adwokatów. Pismem z dnia 7 maja 2019r. L. T. wniosła skargę na powyższą uchwałę zarzucając naruszenie art. 72 ust. 2 Prawa o adwokaturze w zw. z art. 72 ust 1 pkt 2 i art. 95 n pkt 1 Prawa o adwokaturze p.o.a w zw. z art. 71 § 1 kpk i art. 7 § 1, 77, 107 § 3 kpa, poprzez: 1. naruszenie podczas rozpatrywania wniosku zasad określonych w art. 7 § 1 i 77 kpa, które zobowiązywały organ samorządowy do przyjęcia oświadczenia adw. L. T. o wystąpieniu z adwokatury skierowanego w dniu 23 marca 2017r. i rozpatrzenia wniosku o wykreślenie w dacie jego przyjęcia, przy przyjęciu stanu faktycznego i prawnego na dzień złożenia wniosku; 2.naruszenie zasad określonych w art. 35 § 3 kpa poprzez uchylenie się Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] od wykonania ciążącego na niej obowiązku i zaniechanie rozpoznania wniosku z dnia 23 marca 2017r. w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa, oraz następcze poszukiwanie przez ORA przesłanek do odmowy uwzględnienia wniosku, w sytuacji, gdy wnioskodawczyni przysługiwało prawo swobodnego wyboru w zakresie przystąpienia do adwokatury oraz rezygnacji z uczestnictwa w niej; 3. naruszenie zasad określonych w art. 61 i 62 kpa poprzez zaniechanie wszczęcia postępowania w sprawie wykreślenia skarżącej oraz ograniczenie jej praw wywodzących się z tych przepisów; 4. pominięcie, że adw. L. T. złożyła wniosek o skreślenie z listy adwokatów Izby Adwokackiej w [...] na podstawie art. 72 ust. 1 punkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze w dniu 23 marca 2017 r. w była osobą obwinioną i nie toczyło się przeciwko niej dyscyplinarne, 5. błędne przyjęcie w uchwale podjętej przez Okręgową Radę Adwokacką z dnia [...] stycznia 2019r. - daty wniosku o skreślenie z listy adwokatów wnioskodawczyni jako daty 13 grudnia 2018 r.- co skutkowało wydaniem wadliwej decyzji ustalającej, że w dacie złożenia wniosku przez L. T. -postępowanie dyscyplinarne toczyło się przeciwko niej, co skutkowało błędnym przyjęciem, że zachodzą przesłanki do odmowy skreślenia w myśl art. 72 ust 2 Prawa o adwokaturze, 6. naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej w tym całkowite pominięcie w uzasadnieniu uchwał wydanych przez ORA i NRA okoliczności dla których organ samorządowy nie podjął decyzji o wykreśleniu adw. L. T. w terminie w myśl art. 35 § 3 kpa, przy czym w ocenie skarżącej zaniechanie było celowe i służyło poszukiwaniu przesłanek do zawieszenia postępowania, bądź odmowy wykreślenia, skutkujące wydaniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów dyscyplinarnych w dniu [...] maja 2017 r., a więc w okresie 2 miesięcznym od wpłynięcia wniosku o wykreślenie z listy adwokatów -adwokat L. T., przy czym Okręgowa Rada Adwokacka działała w celu zamknięcia wnioskodawczyni drogi do rozpoznania wniosku w myśl art. 72 ust 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze. Wobec podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej oraz o zobowiązanie Okręgowej Rady Adwokackiej do wydania w określonym przez Sąd terminie uchwały o wykreśleniu adwokat L. T. z listy adwokatów [...] Izby Adwokackiej na podstawie art. 72 ust 1 pkt 2 poa w wyniku rozpoznania wniosku o skreślenie z listy adwokatów z 2017 r. a także zasądzenie od organu zwrot kosztów na rzecz L. T.. W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty, podnosząc że zgodnie z art. 72 ust 2 Prawa o adwokaturze Okręgowa Rada Adwokacka może odmówić skreślenia adwokata z listy adwokatów choć wnioskodawca zamierza wystąpić z adwokatury jeśli przeciwko wnioskodawcy toczy się postępowanie dyscyplinarne. W ustawie Prawo o adwokaturze nie zostało odrębnie zdefiniowane określenie postępowania dyscyplinarnego toczącego się przeciwko osobie. Ustawa prawo o adwokaturze poprzez art. 95n pkt 1 odsyła w sprawach nieuregulowanych w ustawie w zakresie postępowania dyscyplinarnego do ustawy kpk. W świetle ustawy Prawo o adwokaturze (art. 71 ust 2) oraz art. 71 §1 kpk osobą podejrzaną jest osoba, wobec której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo której zarzut wobec przystąpienia do przesłuchania ogłoszono choć nie wydano wcześniej postanowienia. W skardze podkreślono, że wobec adwokat L. T. w dacie wystąpienia z wnioskiem o skreślenie z listy adwokatów nie wydano postanowienia o przedstawieniu zarzutów ani nie ogłoszono zarzutów. Nie uczyniono tego również w okresie przewidzianym dla rozstrzygnięcia wniosku zgodnie z zasadą określoną w art. 35 § 3 kpa. Nie doręczono skarżącej informacji o przyczynach uzasadniających dłuższy termin rozpoznania wniosku. Wobec powyższego rozstrzygnięcie powinno zostać wydane najpóźniej 26 kwietnia 2017r., co więcej w dniu [...] kwietnia 2017r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] otrzymała informacje od Rzecznika Dyscyplinarnego, że w sprawie adw. L. T. dochodzenie jest zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie karne, zatem była to wystarczająca informacja do rozpoznania wniosku niezwłocznie i zgodnie z wnioskiem skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jego wydania. W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest uchwała Prezydium Naczelnej Rady utrzymująca w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej odmawiającą skreślenia skarżącej z listy adwokatów. Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowił art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz.U.2019 poz.1513), zgodnie z którym Okręgowa rada adwokacka może odmówić adwokatowi skreślenia z listy adwokatów z przyczyn wymienionych w ust. 1 pkt 2 lub 3, jeżeli przeciwko adwokatowi toczy się postępowanie dyscyplinarne. Celem przepisu art. 72 ust. 2 Prawa o adwokaturze, jest zapobieżenie sytuacjom, w których adwokat poprzez złożenie wniosku o skreślenie z listy adwokackiej, mógłby uwolnić się od ewentualnej kary dyscyplinarnej za czyn popełniony kiedy był adwokatem. Skarżąca zarzuca, że organ nie był uprawniony do zastosowania w niniejszej sprawie art. 72 ust. 2 Prawa o adwokaturze albowiem w dacie złożenia wniosku przeciwko skarżącej nie toczyło się postępowanie dyscyplinarne. W ocenie sądu stanowisko skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Decydująca dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest bowiem treść art. 95c Prawa o adwokaturze, który określa etapy postępowania dyscyplinarnego. Zgodnie z tym przepisem postępowanie dyscyplinarne obejmuje: 1) dochodzenie; 2) postępowanie przed sądem dyscyplinarnym; 3) postępowanie wykonawcze. Jak wynika akt sprawy postanowieniem z dnia [...] lipca 2010r., sygn. akt RD [...], Rzecznik Dyscyplinarny ORA w [...] wszczął dochodzenie dyscyplinarne w sprawie posługiwania się przez adw. L. T. dokumentami poświadczającymi nieprawdę, o czym powiadomił ORA w [...]. Jednocześnie na podstawie art. 22 pkt 1 kpk zawiesił dochodzenie dyscyplinarne na czas trwania toczącego się postępowania w Prokuraturze Apelacyjnej w [...]. W dniu [...] marca 2017 r. Sąd Apelacyjny w W. II Wydział Karny sygn. akt [...], utrzymał w mocy wyrok skazujący wobec skarżącej (kara pozbawienia wolności, warunkowo zawieszona na okres 4 lat. Po uzyskaniu w/w informacji, postanowieniem z dnia [...] maja 2017r. Rzecznik Dyscyplinarny podjął zawieszone postępowanie dyscyplinarne (wobec wydania przez Sąd Apelacyjny w W. w dniu [...] marca 2017 r. prawomocnego wyroku skazującego). Z wnioskiem o wykreślenie z listy adwokatów skarżąca zwróciła się pismem z dnia 23 marca 2017r. a zatem już po wszczęciu przez Rzecznika Dyscyplinarnego ORA w [...] dochodzenia dyscyplinarnego w sprawie posługiwania się przez adw. L. T. dokumentami poświadczającymi nieprawdę. Wobec powyższego stwierdzić należy, że postępowanie dyscyplinarne wszczęte zostało przed datą złożenia przez skarżącą wniosku z dnia 23 marca 2017r. o skreślenie jej z listy adwokatów. Mając na uwadze powyższe, w ocenie sądu, stwierdzić należy, że Okręgowa Rada Adwokacka w [...] miała podstawę do odmowy skreślenia skarżącej z listy adwokatów z uwagi na toczące się postępowanie dyscyplinarne.  Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 35 § 3 kpa wskazać należy, że ewentualne naruszenie ww. przepisu, prowadzić może do uznania że organ wykazał się bezczynnością lub przewlekłością i objęte może być odrębną skargą. Naruszenie powołanego przepisu pozostaje bez wpływu na ważność wydanego rozstrzygnięcia. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 61 kpa. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie do treści art. 61 § 3 datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. A zatem wbrew zarzutowi skarżącej, postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z datą wpłynięcia do organu wniosku skarżącej w sprawie skreślenia z listy adwokatów. Mając na uwadze powyższe sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.