II SA/Rz 1117/19
WyrokWSA w Rzeszowie2020-02-25
Skład orzekający: Maciej Kobak, Ewa Partyka, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o warunkach zabudowy może zostać wydana, jeśli inwestycja została już zrealizowana, a organ administracji uznał, że pierwotna decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa z powodu braku uzyskania zezwolenia wodnoprawnego na terenach zalewowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło nieważność decyzji o warunkach zabudowy. Decyzja Wójta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie poprzedzało jej uzyskanie zezwolenia wodnoprawnego, mimo że działka znajdowała się na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. Milczące uzgodnienia z organami wodnoprawnymi nie zwalniały z obowiązku uzyskania odrębnej decyzji zezwalającej na zabudowę na terenach zalewowych.Stan faktyczny
Skarżący E.K. zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy z maja 2017 r. o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce nr 395/3 w S. SKO uznało, że decyzja Wójta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie uzyskano wymaganego zezwolenia wodnoprawnego, gdyż działka znajdowała się na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. Skarżący zarzucił m.in. błędne przyjęcie braku pozwolenia wodnoprawnego, naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących nieodwracalnych skutków prawnych oraz błędne uznanie naruszenia prawa za rażące.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2020 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy -skargę oddala-
Przedmiotem skargi E.K. (dalej jako: skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO lub Kolegium) z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] stwierdzająca nieważność decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, którą wydano w następującym stanie sprawy;
W dniu 29 maja 2019 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wydanej na wniosek skarżącego decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowie budynku gospodarczego wraz z infrastrukturą techniczną na terenie działki nr 395/3 położonej w S. Z akt sprawy wynika, że od ww decyzji Wójta odwołanie złożył A.J., jednak cofnął je pismem z dnia 1 czerwca 2017 r., w związku z czym Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze decyzją z dnia 18 lipca 2017 r.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], SKO działając na podstawie art. 158 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z ;późn. zm. – dalej k.p.a.), art. 53 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1073 z późn. zm. – dalej u.p.z.p.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 6c lit. a w zw. z art. 88i z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (jak przywołano - t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1121 – dalej też w skrócie określana jako u.P.w. lub ustawa Prawo wodne z 2001 r.), stwierdziło nieważność ww decyzji Wójta Gminy [....] (dalej też określanego jako "Wójt") z dnia [....] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia dla skarżącego warunków zabudowy na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr ewid. 395/3 w S..
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ podkreślił, że spór w sprawie sprowadza się przede wszystkim do tego, czy realizacja zabudowy działki nr 395/3 położonej w miejscowości S. wymagała uprzedniego uzyskania decyzji właściwego organu wodno – prawnego, z uwagi na jej zlokalizowanie na terenie szczególnego zagrożenia powodzią. Kolegium wskazało, że Wójt Gminy [...] za wnioskami Analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, sporządzonej przez urbanistę uznał, że teren przedmiotowej nieruchomości – zgodnie z zatwierdzonymi do stosowania przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej mapami zagrożenia powodziowego wraz z głębokościami wody – znajduje się poza obszarem o prawdopodobieństwie wystąpienia powodzi Q1 (raz na 100 lat). Natomiast z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że nieruchomość znajduje się jednak w całości na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią od rzeki San, gdzie prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi raz na 100 lat (Q1), o czym informuje Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie - Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w piśmie z dnia 4 marca 2019 r. Następnie organ wskazał, że na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, jak stanowi art. 88I ust. 1 u.P.w., zabrania się wykonywania robót oraz czynności utrudniających ochronę przed powodzią lub zwiększających zagrożenie powodziowe, w tym wykonywania urządzeń wodnych oraz budowy innych obiektów budowlanych, z wyjątkiem dróg rowerowych. Wyjaśnił również, że możliwe jest w pewnych wypadkach uzyskanie zwolnienia od powyższych zakazów.
W dalszej kolejności Kolegium omówiło w jakich sytuacjach organ może stwierdzić nieważność decyzji oraz w jaki sposób należy rozumieć rażące naruszenie prawa. Następnie w świetle dokonanych ustaleń SKO oceniło, że decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ ten błędnie kwalifikując teren inwestycyjny – jako niepołożony w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią Q1 – przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej nie uzyskał zezwolenia (odstępstwa), o którym mowa w art. 88I ust. 2 u.P.w.
Z wydaną decyzją nie zgodził się skarżący, zwracając się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zarzucił organowi naruszenie:
1) art. 53 ust. 3 pkt 11 lit. a) w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. poprzez błędne przyjęcie, że przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy inwestor nie uzyskał pozwolenia wodnoprawnego, podczas gdy organ przeprowadził wymagane przepisami prawa uzgodnienia i żaden z organów, z którym przeprowadzane były konsultacje nie wskazał na konieczność uzyskania pozwolenia na zabudowę na przedmiotowej nieruchomości wyrażając milczącą akceptację projektu. Jednocześnie, SKO w swojej decyzji powołuje się na powyższą ustawę w brzmieniu z dnia 11 maja 2017 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 1073), podczas gdy wersja aktu o tej treści obowiązywała od 2 czerwca 2017 r., a w chwili wydawania decyzji przez Wójta Gminy [...] należało przeprowadzić konsultacje zgodnie z treścią art. 53 (Dz.U. z 2017 – Dz.U. z 2016 r., poz. 778, obowiązującego od 4 czerwca 2016 r.),
2) art. 53 ust. 5 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. poprzez pominięcie, iż organy wodnoprawne uzgodniły projekt decyzji poprzez milczące załatwienie sprawy;
3) art. 88i u.P.w. poprzez pominięcie, że organ przeprowadził wymaganą prawem analizę wodnoprawną gruntu i przeprowadził wymagane konsultacje z organami wodnoprawnymi, które wydały milczącą akceptację projektu decyzji,
4) art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez pominięcie tych przepisów i wydanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy [...], podczas gdy z norm tych wynika wprost, że organ nie może stwierdzić nieważności decyzji, która wywołała nieodwracalne skutki prawne, a w przedmiotowej sprawie, skarżący dokonał zabudowy nieruchomości, zgodnie z uzyskaną decyzją o warunkach zabudowy. Stwierdzenie nieważności ww decyzji na obecnym etapie pociągałoby dla skarżącego nieodwracalne skutki, a SKO miało na mocy art. 158 § 2 k.p.a. możliwość ewentualnego stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa z powołaniem okoliczności wynikających z normy art. 156 § 2 k.p.a. niepozwalających na wydanie decyzji stwierdzającej nieważność,
5) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż decyzja Wójta Gminy W. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy organ przeprowadził przewidziane prawem konsultacje wodnoprawne z Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych oraz Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w [...], uzyskując milczącą akceptację projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji, w związku z czym, organ nie naruszył żadnego przepisu prawa, mającego w dodatku charakter rażącego naruszenia prawa,
6) art. 81a § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez pominięcie tych norm i błędne przyjęcie, że organ nieprawidłowo przeprowadził uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy pod kątem wodno – prawnym, podczas gdy organ uzyskał milczącą akceptację tego projektu, a strona uzyskała uprawnienie do zabudowy nieruchomości, a co za tym idzie, wszelkie wątpliwości w niniejszej sprawie, w szczególności wynikające z tego, że konsultacje zostały przeprowadzone, a organy odpowiedzialne za prawidłową gospodarkę wodną na terenach zalewowych, nie wyraziły stanowiska, z którego wynikałaby konieczność uzyskania pozwolenia tych organów na zabudowę działki, powinny być rozstrzygane na korzyść strony. Podkreślił, że rolą organu administracyjnego jest działanie wzbudzające zaufanie obywatela do organu, skoro więc skarżący uzyskał decyzję o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego, to miał pełne prawo, aby przeprowadzić budowę, zgodnie z tą decyzją, działając w zaufaniu do organu, że organ wypełnił wszystkie zobowiązania pozwalające na wydanie tej decyzji. Stwierdzenie przez SKO nieważności decyzji Wójta Gminy [....] pociąga za sobą negatywne konsekwencje dla skarżącego, który zgodnie z uzyskaną decyzją zabudował nieruchomość.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 88I ust. 1 pkt 1, art. 9 ust. 1 pkt 6c lit. a) i art. 88I ust. 2 u.P.w., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając powyższe organ wyjaśnił, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w piśmie datowanym na 22 lipca 2019 r. poinformował, że działka nr 395/3 położona w S. według stanu prawnego na dzień 16 maja 2017 r. znajdowała się w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią od rzeki San, gdzie prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi określono jako średnie, tj. raz na 100 lat (Q1%). Powyższe obszary przedstawione zostały na mapach zagrożenia powodziowego (arkusz: M-34-70-C-d-4) przekazanych przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej organom administracji w dniu 15 kwietnia 2015 r. Nie ulega więc wątpliwości, że w rzeczywistości teren objęty inwestycją znajduje się na obszarze zagrożonym powodzią, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 6c lit. a) u.P.w., w stanie prawnym obowiązującym na dzień wydania decyzji przez Wójta Gminy [...]. Ponadto Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w piśmie z dnia 18 lipca 2019 r., odnośnie uzgodnienia projektu decyzji Wójta przez Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych poinformował, że uzgodnienie dokonane zostało na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. jedynie w zakresie melioracji wodnych. W ocenie SKO zarzut skarżącego odnośnie naruszenia art. 53 ust. 3 pkt 11 lit. a) w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. jest więc nieuzasadniony. Kolegium wyjaśniło, że generalny zakaz, wynikający z art. 88I ust. 1 pkt 1 u.P.w. nie może być zniesiony w trybie milczącego uzgodnienia, jak podnosi skarżący, lecz wymaga uzyskania zgody na zabudowę właściwego organu wodnoprawnego w drodze odrębnej decyzji, w trybie określonym w art. 88I ust. 2 u.P.w., co wynika wprost z tego przepisu. Zdaniem organu również błędne powołanie w zaskarżonej decyzji publikatora ustawy w brzmieniu z dnia 11 maja 2017 r. (jako t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1073), podczas gdy wersja aktu o tej treści obowiązywała od 2 czerwca 2017 r., nie ma żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż powołane przepisy prawa materialnego nie uległy zmianie we wskazanym zakresie. Ponadto Kolegium zauważyło, że przepisy art. 53 u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym od 4 czerwca 2016 r. nie stanowią o konsultacjach, jak zarzucał skarżący. Za nieuzasadniony organ uznał również zarzut naruszenia przepisów art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez pominięcie tych norm i wydanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta. Zdaniem SKO w rozpatrywanej sprawie można mówić jedynie o trwałych – choć i pod tym względem możliwych do odwrócenia – skutkach w zakresie stanu faktycznego nieruchomości, które nie są objęte hipotezą art. 156 § 2 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną wyżej decyzję Kolegium skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie rozstrzygnięć SKO i umorzenie postępowania nieważnościowego, ewentualnie uchylenie obu tych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w zakresie rozstrzygnięcia co do postępowania nieważnościowego, bądź ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy SKO do ponownego rozpoznania w zakresie rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonej informacji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego – Wody Polskie z dnia 27 czerwca 2019 r. o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia z zakazu zawartego w art. 77 ust. 1 pkt 3 lit. a aktualnie obowiązującej ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. na okoliczność, iż skarżący wystąpił o zezwolenie na gromadzenie ścieków na działce nr 395/3, a ponadto o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. do czasu wydania rozstrzygnięcia przez ww organ.
W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył zarzuty oraz argumentację na ich poparcie tożsame z uprzednio przedstawionymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 15 października 2019 r. skarżący zwrócił się ponadto o przeprowadzenie dowodu z załączonej decyzji Wojewody z dnia [...] października 2019 r., nr [...] na okoliczność, iż nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zewnętrznymi instalacjami: wod. – kan., c.o., elektryczną, budynku gospodarczego oraz zbiornika na nieczystości, na działce nr ewid. gr. 395/3 w miejscowości S., której inwestorem był skarżący.
Natomiast w piśmie z dnia 3 lutego 2020 r. uczestnik A.J. zwrócił się o przeprowadzenie dowodu z załączonego pisma Urzędu Wojewódzkiego z dnia 29 listopada 2019 r., w którym poinformowano m.in. o wszczęciu z urzędu przez Wojewodę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], znak: [...]. W piśmie tym wyjaśnił również, że kieruje nim troska o zapobieżenie całkowitej degradacji stawu rybnego, który stanowi część gospodarstwa agroturystycznego, którego jest właścicielem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji (lub postanowienia) wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Do powyższego dodać należy, że kontrola decyzji wydanej w postępowaniu nieważnościom jest prowadzana z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w dacie wydania decyzji, która jest przedmiotem takiego postępowania. Późniejsze więc zmiany w tym zakresie, co do zasady nie mają wpływu na ocenę legalności skarżonego aktu.
Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądowej kontroli w niniejszej sprawie poddane zostało postępowanie i decyzje, których przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji Wójta z dnia [...] maja 2017 r., którą to na wniosek skarżącego ustalone zostały warunki zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego wraz z infrastrukturą na działce nr ewid. 395/3 w S.. W tzw. administracyjnym postępowaniu nieważnościowym obowiązkiem organu było ustalenie czy ww decyzja Wójta z dnia [...] maja 2017 r. dotknięta jest którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie zaś zaistnienia którejkolwiek z tych wad obligowało SKO do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta, jeśli nie wystąpiły tzw. przesłanki negatywne, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a.
SKO stwierdziło, że decyzja Wójta została wydana z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na to, że nie została poprzedzona wymaganą w czasie jej wydania przez art. 88I ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne decyzją właściwego dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej zwalniającą od zakazów ustanowionych w art. 88 I ust. 1 tej ustawy.
W okolicznościach sprawy nie budzi bowiem wątpliwości, że działka skarżącego, dla której Wójt ustalił warunki zabudowy, według aktualnych na dzień wydania przez ten organ decyzji (nadal aktualnych w tym zakresie) obowiązujących od 2015 r. map zagrożenia powodziowego, znajduje się w całości na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią od rzeki [...], gdzie prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi raz na 100 lat. Okoliczność ta jasno wynika z informacji uzyskanych od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej (z pism z dnia 4 marca 2019 r. oraz z dnia 22 lipca 2019 r.). Mapy te zostały przekazane organom administracji przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w dniu 15 kwietnia 2015 r. i obowiązywały w dniu 16 maja 2017 r.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 6 c) ppkt a) ustawy Prawo wodne z 2001 r. obszary szczególnego zagrożenia powodzią zostały zdefiniowane m.in. jako obszary, na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi raz na 100 lat. Stosownie zaś do art. 88I ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo wodne z 2001 r. na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią zabrania się wykonywania robót oraz czynności utrudniających ochronę przed powodzią lub zwiększających zagrożenie powodziowe, w tym wykonywania urządzeń wodnych oraz budowy innych obiektów budowlanych, z wyjątkiem dróg rowerowych, a także zmiany ukształtowania terenu, składowania materiałów oraz wykonywania innych robót, z wyjątkiem robót związanych z regulacją lub utrzymywaniem wód oraz brzegu morskiego, budową, przebudową lub remontem drogi rowerowej, a także utrzymywaniem, odbudową, rozbudową lub przebudową wałów przeciwpowodziowych wraz z obiektami związanymi z nimi funkcjonalnie oraz czynności związanych z wyznaczaniem szlaku turystycznego pieszego lub rowerowego. Taka była więc zasada wynikająca z ww przepisu.
Według art. 88I ust. 2 tej ustawy, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej może, w drodze decyzji, zwolnić od zakazów, o których mowa w ust. 1, określając warunki niezbędne dla ochrony przed powodzią, jeżeli nie utrudni to zarządzania ryzykiem powodziowym.
W toku postępowania, którego przedmiotem było ustalenie na wniosek skarżącego warunków zabudowy terenu wadliwie ustalono, że działka, na której zamierzał zrealizować inwestycję znajduje się poza obszarem o prawdopodobieństwie wystąpienia powodzi raz na 100 lat, mimo sprzecznej z tym ustaleniem informacji wynikającej z obowiązującej na tym terenie mapy zagrożenia powodziowego. Dokonanie przez Wójta błędnych ustaleń w tym zakresie nie niweczy mocy przytoczonych wcześniej a bezwzględnie obowiązujących w czasie wydania decyzji przez Wójta przepisów prawa materialnego, z których treści jasno wynikał obowiązek uprzedniego uzyskania dla konkretnej działki inwestora decyzji, o której mowa w art. 88I ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2001 r. Działka ta bowiem, wbrew ustaleniom organu, analizie i zapisom najpierw projektu decyzji sporządzonego przez urbanistę, a następnie samej decyzji, na obowiązujących mapach zagrożenia powodziowego znajdowała się na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. Treść przytoczonych wyżej przepisów jest jasna i jednoznaczna. W tym przypadku wadliwość wskazanego ustalenia faktycznego pozostaje w ścisłym związku z brzmieniem bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie. Właśnie jasne i jednoznaczne brzmienie przepisów art. 88I ust. 1 i 2, art. 9 ust. 1 pkt 6c Prawa wodnego z 2001 r. nie pozwala na przyjęcie, że rażące ich naruszenie w tej sytuacji nie nastąpiło. Treść tych przepisów nie pozostawia żadnych wątpliwości, że z uwagi na położenie działki, dla której ustalane były warunki zabudowy, przed wydaniem decyzji inwestor powinien był uzyskać zezwolenie, o którym mowa w art. 88l ust. 2 ww ustawy. Jeśli takiego zezwolenia (decyzji) nie uzyskano, to zgodnie z art. 88I ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6c ustawy Prawo wodne z 2001 r. teren ten nie mógł zostać zabudowany w sposób wskazany przez inwestora. Decyzja Wójta z dnia [...] maja 2017 r. była więc w tych okolicznościach w sposób oczywisty i rażący sprzeczna z ww przepisami odrębnymi, co także naruszało przy okazji art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2020 r. poz. 293). Według tego ostatniego przepisu wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe tylko wówczas, gdy jest ona zgodna z przepisami odrębnymi. W opisanych okolicznościach była ona sprzeczna w sposób oczywisty, nie budzący żadnych wątpliwości.
Wbrew zarzutom skargi, czym innym niż "konsultacje" jest konieczność uzyskania decyzji, o której mowa w art. 88I ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2001 r. przed decyzją o ustaleniu warunków zabudowy, bo bez jej uzyskania nie było w ogóle dopuszczalne ustalenie tych warunków dla inwestycji takiej jakiej dotyczył wniosek skarżącego. Czym innym natomiast są wymagane przez przepisy u.p.z.p. uzgodnienia i opinie. Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. decyzje należało wydać po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach melioracji wodnych. Według zaś art. 53 ust. 4 pkt 11 u.p.z.p. w zw. z art. 64 u.p.z.p. decyzje wydaje się po uzgodnieniu z dyrektorem regionalnego zarządu gospodarki wodnej w odniesieniu do:
a) przedsięwzięć wymagających uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, do wydania którego organem właściwym jest marszałek województwa lub dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej,
b) obszarów, o których mowa w art. 88d ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r., poz. 469, 1590, 1642 i 2295 oraz z 2016 r., poz. 352), w zakresie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Jak wynika z akt sprawy, w tym treści pisma skierowanego do organu, Wójt przed wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2017 r. zwrócił się do Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych o uzgodnienie projektu decyzji w zakresie melioracji wodnych. O uzgodnienie projektu Wójt zwrócił się także do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej pismem z dnia 4 kwietnia 2017 r. Pismo to z projektem decyzji zostało doręczone w dniu 5 kwietnia 2017 r. Rzeczywiście organy te nie zajęły stanowiska w sprawie.
Wobec braku stanowiska ww organów w terminie 14 dni od daty doręczenia im pisma wraz z projektem decyzji, zgodnie z art. 106 § 6 k.p.a. uzgodnienie zostało dokonane. Stało się więc zadość wymogom art. 53 ust. 4 pkt 6 i pkt 11 oraz ust. 5 u.p.z.p. Ustalenie, że uzgodnienie zostało dokonane w tzw. milczący sposób nie powoduje jednakże skutku w postaci zwolnienia, o którym mowa w art. 88I ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2001 r., do którego wymagane było przeprowadzenie zupełnie odrębnego postępowania administracyjnego i do tego zakończonego stosowną decyzją. Uzgodnienie zaś ma formę postanowienia (art. 106 § 5 k.p.a.) i dokonywane jest w toku postępowania, wtedy gdy przepisy prawa tego wymagają – tak jak tego wymagał przepis art. 53 ust. 4 u.p.z.p. Tymczasem decyzja wydawana w oparciu o art. 88I ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2001 r. ma charakter de facto prejudycjalny dla decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Jeśli bowiem nie ma zgody (decyzji) organu wskazanego w tym przepisie, nie można wydać decyzji ustalającej te warunki, bo działka znajduje się na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, a na takim terenie zabroniona przez ustawę (art. 88I ust. 1 pkt 1 u.P.w.) jest budowa obiektów budowlanych, a więc także i budynków mieszkalnych i gospodarczych, zbiorników na ścieki, itp. bez zgody wyrażonej w formie decyzji w oparciu o art. 88I ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2001 r. Ponadto jeszcze zauważyć należy, że pozwolenia wodno – prawnego zgodnie z art. 122 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo wodne z 2001 r. wymagało także gromadzenie ścieków i wznoszenie obiektów budowlanych oraz wykonywanie innych robót na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, jeżeli wydano decyzje, o których mowa w art. 40 ust. 3 i art. 88I ust. 2.
Żaden z przepisów nie wymagał natomiast przeprowadzenia konsultacji jak zarzuca skarżący.
W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że Wójt rażąco naruszył prawo wydając decyzję z dnia 16 maja 2017 r. i ustalając warunki zabudowy dla działki znajdującej się na terenach oznaczonych na mapach jako obszar szczególnego zagrożenia powodzią bez uprzedniego uzyskania przez inwestora decyzji, o których wyżej mowa. Takiej oceny nie zmienia milczące dokonanie uzgodnień wymagających w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy terenu. SKO zaś prawidłowo oceniło zaistniałą sytuację jako przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. podstawę stwierdzenia nieważności decyzji.
Bez znaczenia jest także powołanie przez SKO publikatora z tekstem jednolitym późniejszym niż data wydania decyzji przez Wójta. Przepisy kluczowe dla sprawy wcześniej przytoczone nie zmieniły się bowiem w okresie pomiędzy datą decyzji a późniejszą datą publikacji tekstu jednolitego u.p.z.p.
Brak także było podstaw do przyjęcia, że poprzez zrealizowanie inwestycji nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Kwestia ta nie wywołuje rozbieżności w orzecznictwie, w którym jednolicie przyjmuje się, że nie zachodzą nieodwracalne skutki prawne wobec zrealizowania inwestycji, kiedy toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu (tak m.in. wyrok NSA z dnia 23 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2144/97 niepublikowany). Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd powyższy podziela i przyjmuje za własny. SKO zasadnie zaś uznało, że w niniejszej sprawie można mówić jedynie o trwałych ale możliwych do odwrócenia skutkach.
W ocenie Sądu zarzuty skargi nie są więc zasadne. Jeszcze raz podkreślić bowiem należy, że nawet przeprowadzenie w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy wymaganych prawem uzgodnień w świetle obowiązujących w dacie wydania decyzji przez Wójta nie niweczyło potrzeby uprzedniego uzyskania zarówno decyzji, o której mowa w art. 88I ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2001 r. ale i będącego dalszą konsekwencją wymogu uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Takie warunki wynikały z przepisów ustawy Prawo wodne z 2001 r. w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania decyzji przez Wójta. Nawet milczące uzgodnienie projektu decyzji nie zwalniało zaś inwestora z obowiązku uprzedniego uzyskania ww decyzji.
W kontrolowanej sprawie brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 81a § 1 k.p.a. Przedmiotem sprawy nie było nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia. Przedmiotem tym było stwierdzenie nieważności decyzji.
Zauważyć też trzeba, że w żadnej z decyzji nie stwierdzono, że organ nieprawidłowo przeprowadził uzgodnienia projektu decyzji. SKO wręcz wskazuje, że wobec braku w ustawowym terminie stanowiska organów, z którymi dokonywano uzgodnienia w toku postępowania nastąpiło tzw. milczące uzgodnienie. To nie od stanowiska właściwych organów odpowiedzialnych za gospodarkę wodną na terenach zalewowych w toku sprawy o ustalenie warunków zabudowy zależał obowiązek uzyskania przez inwestora decyzji, o których wcześniej była mowa. Obowiązek ten wynikał wprost z przytoczonych przepisów obowiązującego w czasie rozstrzygania sprawy przez Wójta prawa – konkretnie ustawy Prawo wodne z 2001 r. Mimo tego obowiązków organ ten rozstrzygnął sprawę, której nie mógł rozstrzygnąć pozytywnie dla inwestora wobec tego, że inwestor uprzednio nie uzyskał wymaganych decyzji, co w tych okolicznościach stanowiło właśnie rażące naruszenie obowiązującego wówczas prawa. Nie ulega więc wątpliwości, że wystąpiła przesłanka przewidziana w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Jeszcze raz podkreślić należy, że istotny był zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny, jakie istniały w dacie wydania decyzji przez Wójta. To one miały rozstrzygające dla wyniku sprawy znaczenie. Dlatego nie miały żadnego wpływu na ocenę legalności zaskarżonych decyzji postępowania, które toczą się aktualnie, na które się powoływał skarżący np. to, które dotyczy zezwolenia na gromadzenie ścieków na działce skarżącego. Jak wynika z informacji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego – Wody Polskie z dnia 27 czerwca 2019 r., to postępowanie zostało wszczęte po zakończeniu postępowania, w którym Wójt wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy. Dlatego nie zostały uwzględnione zarówno wniosek o zawieszenie postępowania jak i wnioski dowodowe skarżącego. Żadnego tez wpływu na wynik niniejszej sprawy nie mógł mieć wniosek dowodowy zgłoszony przez uczestnika.
Mając na uwadze powyższe nie mogła mieć także znaczenia klauzula wynikająca z art. 8 k.p.a. Charakter stwierdzonego naruszenia prawa obligował bowiem do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w takich okolicznościach.
Z przedstawionych powodów Sąd skargę oddalił jako bezzasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło