I SA/Łd 699/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: Specjalista Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2020 r. sprawy ze skargi B. E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zaskarżoną decyzją z [...] 2019 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z 17 kwietnia 2019 r., ustalającą B. E. N. (dalej także: "Podatniczce") podatek od nieruchomości na rok 2019 w kwocie 741 zł. W uzasadnieniu Kolegium powołało się m.in. na art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t: Dz.U. z 2018 r., poz. 1445 ze zm.; dalej: u.p.o.l.) oraz art. 21 § 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t.: Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.; dalej: O.p.), a także art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. — Prawo geodezyjne i kartograficzne ( j.t.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.; dalej: u.p.g.k.). Organ odwoławczy wyjaśnił, że podatnik był w 2018 r. posiadaczem samoistnym zabudowanej nieruchomości — działki nr [...] położonej w obrębie [...] miasta W., przy ul. A 50. Przedmiot opodatkowania stanowiły: budynki mieszkalne o pow. użytkowej 74 m2 (stawka 0,60 zł/m2), grunty pozostałe do 1.000 m2 o pow. 1.000 m2 (stawka 0,25 zł/m2) oraz grunty pozostałe od 1.001 do 5.000 m2 o pow. 2.129 m2 (stawka 0,21 zł/m2). Stan prawny ww. nieruchomości był nieuregulowany, to jest: w ewidencji gruntów i budynków zawarto informację, że działka nr [...] pozostaje we władaniu samoistnym spadkobierców J. B.. W toku postępowania podatkowego dotyczącego wymiaru podatku od nieruchomości za 2019 rok dopuszczono materiał dowodowy zgromadzony podczas postępowania w sprawie ustalenia wysokości analogicznego zobowiązania podatkowego za 2015 rok. W opinii organu materiał ten potwierdza, że B. E. N. jest posiadaczem samoistnym ww. nieruchomości. Za takim wnioskiem miały przemawiać następujące okoliczności: – zameldowanie i stałe zamieszkanie na terenie nieruchomości (fakt ten znajdował oparcie w informacjach pochodzących od córki podatniczki S. K., a także w piśmie z MOPS-u oraz z zaświadczenia o zameldowaniu); – zawarcie umowy z zakładem energetycznym na dostarczanie prądu do nieruchomości (pismo PGE Obrót S.A.); – ponoszenie wszelkich kosztów związanych z utrzymaniem swojego mieszkania i mieszkania syna S. (pismo z MOPS-u); – korzystanie przez stronę z wody od kilkunastu lat ze starego przyłącza od sąsiadki J. O. oraz ich wzajemne rozliczenia (pismo A Sp. z o.o. w W. wraz z oświadczeniem sąsiadki); – złożona w 2004 r. informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych, z wykazaniem poszczególnych przedmiotów opodatkowania (grunty, budynki mieszkalne, budynki pozostałe), która przez lata stanowiła podstawę do ustalenia podatku od nieruchomości i opłacania tego podatku przez skarżącą. Do materiału dowodowego włączono także cztery aktualne zaświadczenia z 7 lutego 2019 r. o zameldowaniu B. E. N., S. N., S. K., S. K., z których wynika, iż osoby te w dalszym ciągu są zameldowane na nieruchomości położonej w W. przy ul. A 50. W ocenie organu drugiej instancji wskazane wyżej okoliczności stanowiły ujawniony na zewnątrz przejaw posiadania samoistnego nieruchomości przez B. E. N.. Kolegium uznało, że dane wynikające z ewidencji gruntów (oznaczenia gruntów i ich wielkości) oraz z informacji podatkowej złożonej przez skarżącą w 2004 r. (powierzchnia użytkowa obiektów budowlanych), stanowią dla organów podatkowych wystarczającą podstawę do opodatkowania przedmiotowej nieruchomości i obiektów budowlanych podatkiem od nieruchomości. Podatek od nieruchomości został naliczony od gruntów pozostałych o łącznej powierzchni 3.129 m2 i od budynku mieszkalnego o pow. użytkowej 74 m2. Nie naliczono podatku od nieruchomości od budynku pozostałego uwzględniając fakt, że budynek nie posiada dachu i jest w trakcie rozbiórki. Stawki podatku zostały przyjęte na podstawie uchwały Rady Miejskiej w W. z 28 listopada 2018 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2018 r., poz. 6630). Kolegium zwróciło dodatkowo uwagę, że w analogicznej sprawie Podatniczki, dotyczącej podatku od ww. nieruchomości za 2015 r. decyzja Kolegium poddana była kontroli sądu administracyjnego. Wyrokiem z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 659/17, WSA w Łodzi oddalił skargę a wyrok jest prawomocny. B. E. N. nie złożyła skarg do sądu administracyjnego na decyzje Kolegium w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za lata 2016-2017. Z kolei wyrokiem z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 804/18, WSA w Łodzi oddalił skargę B. E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza W. z [...] 2018 r. w przedmiocie ustalenia podatniczce, jako posiadaczowi samoistnemu zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. A 50, podatku od nieruchomości na rok 2018. Na opisaną na wstępie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] 2018 r. wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Kolegium przekroczyło swoje uprawnienia, wydając decyzję na nieistniejące orzeczenie Burmistrza W., naruszyło art. 231 § 2 k.k., a zaskarżona decyzja jest bezprzedmiotowa i stanowi bezczynność. W związku z tym skarżąca, na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a., wniosła o zasądzenie odszkodowania od każdego z urzędników oraz na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. — wniosła o wymierzenie grzywny w wysokości dziesięciokrotnego wynagrodzenia każdego z urzędników. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, bowiem organy podatkowe nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procesowych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Nie ma także podstaw do uznania, że zostały naruszone przepisy wskazane w zarzutach skargi. W szczególności zważywszy na fakt, że w jej treści skarżąca zarzuca naruszenie przepisów, których organy nie stosowały, wydając zaskarżoną decyzję, a sama skarga sformułowana jest w sposób nieprecyzyjny i nieczytelny. Na wstępie należy wskazać, że w analogicznej sprawie, dotyczącej opodatkowania tej samej nieruchomości za 2015 r. — jak słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy — jego decyzja została poddana kontroli sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 659/17, oddalił skargę, a wyrok ten jest prawomocny. Sąd w niniejszym składzie podziela ocenę prawną i argumenty podniesione w tym orzeczeniu. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne są obowiązane do złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzonej na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania tym podatkiem w trakcie roku podatkowego. Zgodnie dalej z art. 21 § 5 O.p., jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji (zeznania, wykazu informacji), wysokość zobowiązania podatkowego ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba, że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalania wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym. Z kolei w myśl art. 21 ust. 1 u.p.g.k., dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Stosownie do art. 3 ust. 3 u.p.o.l., jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Obowiązek podatkowy posiadacza samoistnego wyprzedza zatem obowiązek podatkowy właściciela nieruchomości oraz wyłącza konieczność poszukiwania przez organ podatkowy właściciela (w tym w drodze inicjowania stosownego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia praw do spadku po zmarłym właścicielu) w razie, gdy stan prawny danej nieruchomości jest nieuregulowany. W niniejszej sprawie stan prawny przedmiotowej nieruchomości jest nieregulowany, ponieważ w ewidencji gruntów i budynków działka nr [...] figuruje jako pozostająca we władaniu samoistnym spadkobierców J. B.. Poza sporem pozostaje przedmiot opodatkowania. Zgodnie z danymi ewidencji gruntów przed modernizacją działka nr [...] stanowiła powierzchnię 0,3342 ha (teren zabudowy mieszkaniowej B - 0,1949 ha i teren zurbanizowany niezabudowany Bp – 0,1393 ha). Natomiast po modernizacji powierzchnia działki zmniejszyła się i wynosi do chwili obecnej 0,3129 ha (tereny mieszkaniowe B – 0,1848 ha i zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy Bp – 0,1281 ha). Na terenie działki znajduje się budynek mieszkalny oraz budynek niemieszkalny (pozostały). Nie ma również sporu co do tego, że na terenie ww. nieruchomości zamieszkuje skarżąca. Organ pozostaje w posiadaniu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, złożonej przez stronę 23 lutego 2004 r., w której zadeklarowany został budynek mieszkalny o pow. użytkowej 74 m2 i budynek pozostały o pow. użytkowej 132 m2 oraz grunty pozostałe o pow. 3.342 m2. Z zebranych przez organy podatkowe informacji wynika dalej, że skarżąca jest posiadaczem samoistnym ww. nieruchomości, a zatem — stosownie do cytowanego wyżej art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. — podatnikiem podatku od nieruchomości. W tym miejscu zauważyć należy, że kwestia kto jest samoistnym posiadaczem wymaga odwołania do przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie jest stanem faktycznego władztwa nad rzeczą. Na posiadanie składają się dwa elementy: element fizyczny wyrażający się we władaniu rzeczą oraz element psychiczny wyrażający się w psychicznym nastawieniu do wykonywanego władztwa. Posiadanie samoistne tym różni się od posiadania zależnego, że jest władztwem nad rzeczą niezależnym od dyspozycji i woli innej osoby (Kodeks Cywilny Komentarz, tom I, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 796). W ocenie sądu organy podatkowe zgromadziły wystarczający materiał dowodowy, który pozwalał na właściwą ocenę, że B. E. jest posiadaczem samoistnym zabudowanej nieruchomości o nr ewid. działki [...] w obrębie [...] m. W., ul. A 50 i również w 2019 r. legitymowała się statusem posiadacza samoistnego, a zatem — była podatnikiem podatku od ww. nieruchomości. Przeprowadzone uprzednio w postępowaniu za 2015 r. dowody nie zostały w żaden sposób zakwestionowane przez skarżącą, nie utraciły swej aktualności i stanowią pełnoprawny materiał dowodowy, na którego podstawie organy mogły dokonywać wiążących ustaleń dowodowych także w niniejszej sprawie. Z zaświadczeń o zameldowaniu wystawionych przez Urząd Miasta w W. wynika, że skarżąca zameldowana jest pod tym adresem na pobyt stały od 1 czerwca 1985 r. podobnie jak jej syn S. K. oraz córka S. K. i jej córka S. W.. Z pisma PGE Rejon Energetyczny T. z 28 lipca 2016 r. wynika, że skarżąca jest stroną umowy sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji dla punktu poboru w W., ul. A 50. Z pisma A sp. z o.o. z 9 sierpnia 2016 r. wynika, że posesja położona przy ul. A 50 nie jest podłączona do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, a zatem nie ma podpisanych stosownych umów. Skarżąca korzysta z przyłącza sąsiadki i ze zużytej wody rozlicza się bezpośrednio z nią. Okoliczność ta potwierdzona została przez J. O. oświadczeniem z 9 sierpnia 2016 r., w którym wskazała, że stan ten trwa od 19 lat. Na okoliczność sposobu korzystania z ww. nieruchomości wskazują także informacje wypływające z pisma MOPS w W. z 5 października 2016 r. W trakcie wizyt pracowników ośrodka w miejscu zamieszkania syna skarżącej, w budynku przy ul. A 50, potwierdzono, że zamieszkuje tam także skarżąca, korzystając z odrębnego mieszkania. Ustalono również, że podatniczka pokrywa koszty utrzymania mieszkań (także syna). Na koniec wskazać należy, sama skarżąca złożyła 23 lutego 2004 r. informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, w której wprost wymieniła poszczególne przedmioty opodatkowania. Z przedstawionych okoliczności wynika więc, że strona włada nieruchomością z zamiarem władania dla siebie, nie ukrywając tego zamiaru, który jest jawny dla otoczenia. Uzewnętrznione przez skarżącą czynności faktyczne, opisane wyżej, wskazują na samodzielny, niezależny od woli innej osoby, stan władztwa w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. Zewnętrznym tego wyrazem jest zawarcie umowy na dostawę energii (ponoszenie związanych z tym opłat), zameldowanie i stałe zamieszkiwanie, podawanie tego adresu w pismach kierowanych w toku postępowania, odbieranie korespondencji kierowanej pod ten adres, ponoszenie wszelkich kosztów związanych z utrzymaniem mieszkań (Podatniczki oraz jej syna), jak również złożenie stosownej informacji do Urzędu Gminy W. w 2004 r. o nieruchomościach i o obiektach budowlanych położonych na przedmiotowej nieruchomości. Materiał dowodowy nie pozostawia zatem wątpliwości, że podatniczka trafnie została uznana za posiadacza samoistnego przedmiotowej nieruchomości, a zatem także za podatnika podatku od nieruchomości w odniesieniu do tej nieruchomości, w świetle art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. W zakresie wymiaru przedmiotowego podatku należy dodatkowo wskazać, że organy podatkowe uwzględniły oświadczenie B. E. N. z 2 grudnia 2018 r., iż znajdujący się na przedmiotowej działce budynek gospodarczy (stodoła) uległ zawaleniu i jest w trakcie rozbiórki. Powierzchnia tego budynku (132 m2) uwzględniana w decyzjach wymiarowych w przedmiocie podatku od nieruchomości za poprzednie lata w kategorii – budynki pozostałe, została zasadnie wykluczona z przedmiotu opodatkowania tym podatkiem za rok 2019 z uwagi na fakt, że wskutek zawalenia, budynek ten nie posiada dachu i jest w trakcie rozbiórki. Zaskarżona decyzja wydana została z poszanowaniem przepisów prawa tak procesowego, jak i materialnego. W ocenie sądu nie ma zatem podstaw do jej uchylenia. W realiach sprawy nie było również podstaw do uwzględnienia żądań podatniczki, przedstawionych w skardze, sprowadzających się do wymierzenia organom podatkowym grzywien oraz zasądzenia odszkodowania na rzecz skarżącej. Oba żądania możliwe są do uwzględnienia w sytuacji, gdy organy podatkowe pozostają w bezczynności lub przewlekle prowadzą postępowanie. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż przedmiotem skargi było merytoryczne rozstrzygnięcie — decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę. aj