II OSK 1780/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Marta Laskowska - Pietrzak (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2523/19 w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznanie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2523/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę J. P. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. P. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2023 r., poz. 259, "p.p.s.a."), zarzucił naruszenie prawa procesowego w szczególności: a) art. 133 § 1 p.p.s.a. przez uznanie, że materiał dowodowy zebrany w postępowaniu jest pełny i został prawidłowo zebrany, a zatem był wystarczający do ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, podczas gdy organy administracyjne orzekały w oparciu o stan sprawy niewyjaśniony przyjmując, że w sprawie nie zaistniała niewykonalność aktu nakładającego na zobowiązanego obowiązek wykonania robót budowlanych w obiekcie zabytkowym; b) art. 134 § 1 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że organ administracyjny nie naruszył prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu wydanego postanowienia konkretnych faktów prawotwórczych które organ uznał za udowodnione, dowodów którym ostatecznie dał wiarę, jak również jasnych i szczegółowych przyczyn, dla których innym dowodom zgromadzonym w trakcie postępowania odmówił wiarygodności, dowolną, arbitralną i jedynie wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie uwzględnienie istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaniechanie ze strony organu podjęcia działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w konsekwencji błędne i oczywiście nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydanego rozstrzygnięcia; c) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nierozważenie w sposób jasny i pełny w uzasadnieniu podnoszonych w skardze kwestii opierając wyrok na lakonicznych ustaleniach dokonanych w postępowaniu administracyjnym, przez co Sąd zaaprobował błędne i nielogiczne (przyjęte bez dowodów) ustalenia organu administracyjnego; 2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 33 § 1 pkt 1 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ("u.p.e.a.") z uwagi na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym oraz określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z uwagi na błędy tytułu wykonawczego co do oznaczenia numeru orzeczenia, a nadto art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. z uwagi na brak uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. zwierającego prawidłowe oznaczenie podstawy i zakresu wykonania prac budowlanych. W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości; 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie podkreślić należy, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione w skardze kasacyjnej naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Stosowanie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, z tego względu w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, elementy te zawiera uzasadnienie Sądu I instancji. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Spór prawny jaki zaistniał w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest prawidłowe. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdują przepisy powołanej ustawy w brzmieniu właściwym na dzień wydania kwestionowanego postanowienia, tj. [...] sierpnia 2019 r., czyli sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2019 r., poz. 2070, która weszła w życie 30 lipca 2020 r. Stosownie do art. 33 § 1 ustawy w tym brzmieniu, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być enumeratywnie wymienione w pkt 1-10 przyczyny, w tym nieistnienie obowiązku (pkt 1), określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (pkt 3), brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (pkt 7). Zgodnie z art. 34 § 5 ustawy na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. W odniesieniu do wymienionych zarzutów wskazać należy, z treści protokołu z oględzin zabytku przeprowadzonych w dniu [...] maja 2018 r. (skarżący w oględzinach uczestniczył i podpisał protokół) wynika, że skarżący nie zrealizował robót budowlanych nakazanych decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2013 r., a brak realizacji spowodował dalszą degradację zabytku, co więcej sam skarżący w treści uzasadnienia zarzutów przyznał, że nie wykonał wszystkich nakazanych prac. Nieusprawiedliwiony jest więc zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ponadto wyjaśnić należy, że dane zawarte w tytule wykonawczym pozwalają w sposób jednoznaczny na identyfikację decyzji, która była źródłem obowiązku nałożonego na skarżącego. Upomnienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 25 stycznia 2016 r. doręczone zostało skarżącemu w dniu 27 stycznia 2016 r., w konsekwencji zarzut naruszenia 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. jest nieusprawiedliwiony. Wydane w sprawie postanowienie uznające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione w pełni odpowiadało prawu. Wobec tego zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. okazał się nieskuteczny. Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.