IV SA/Po 898/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant sekr. sąd. Roman Sukhyi po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. J. z/s w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego [...] Sp. J. z/s w [...] kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr [...] Burmistrz Gminy [...] na podstawie art. 104, art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), umorzył w całości postępowanie administracyjne, wszczęte wnioskiem [...] Sp. jawna [...], [...] z dnia [...].05.2018 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie żelbetonowych ekranów osłaniających skład opału oraz konstrukcji nośnej dla instalacji zraszającej na szczycie ekranów na terenie położonym w [...], przy [...], dz. nr [...], [...], [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w zakreślonym terminie wnioskodawca nie przedłożył wynikającej z wezwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji planowanej inwestycji. Również we wskazanym terminie nie zostały uzupełnione pozostałe wyjaśnienia wskazane w wezwaniu z dnia [...].05.2019 r. W związku z tym postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółka [...] Sp. jawna, reprezentowane przez pełnomocnika. Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem organu podnosząc błędne uznanie planowanej inwestycji za instalację, naruszenie § 3 ust.1 pkt 37 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez przyjęcie, że planowane przedsięwzięcie jest instalacją, a nie obiektem budowlanym. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ww. decyzję organu I instancji i odmówiło ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie żelbetonowych ekranów osłaniających skład opału oraz konstrukcji nośnej dla instalacji zraszającej na szczycie ekranów, położonej na terenie miejscowości [...], oznaczonym w ewidencji jako działki nr [...], [...], [...] (obręb [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przedmiotowe przedsięwzięcie jako instalacja zaliczana jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Z uwagi na to, że inwestor do wniosku nie przedłożył decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ I instancji winien odmówić ustalenia warunków zabudowy, a nie umorzyć postępowanie. Skargę na powyższą decyzję wniosło [...] Sp. jawna, reprezentowane przez pełnomocnika, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz § 3 ust.1 pkt 37 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z dnia 9 listopada 2010 r. (Dz.U. nr 213, poz.1396) poprzez przyjęcie że przedmiotowe przedsięwzięcie jest instalacją i jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie oddziaływać na środowisko, a nie budowlą i art.71 ust.2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie......polegające na uznaniu, że przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy potrzebne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ w odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Decyzja wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. jest decyzją reformacyjno-merytoryczną. W art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. kontrola ta sprowadza się do dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ II instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania takiej decyzji, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. W ocenie Sądu ww. przepis został użyty wadliwie przy wydaniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego albowiem organ II instancji nie uzasadnił wyczerpująco, stosownie do art. 107 § 3 kpa swojego rozstrzygnięcia. Organ przyjął, że planowane przedsięwzięcie polegające na budowie żelbetowych ekranów osłaniających skład opału oraz konstrukcji nośnej dla instalacji zraszającej na szycie ekranów stanowi instalację, bowiem jak wskazał, przedsięwzięcie jakim jest skład węgla służy do prowadzenia działalności polegającej na magazynowaniu surowca energetycznego (węgla). Tego rodzaju inwestycje zaliczane są do instalacji jako przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Organ jednak zdaje się nie zauważać, że skład węgla jako przedsięwzięcie już istnieje, a wniosek o warunki zabudowy dotyczy jedynie ekranów osłaniających skład opału, tak by kurz wydobywający się ze składu węgla nie przeszkadzał mieszkańcom. Obowiązkiem organu było zatem dokładne ustalenie czy budowa żelbetowych ekranów (betonowych boksów) służących do osłonięcia składu węgla jest budowlą czy przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, z przywołaniem stosownych przepisów na potwierdzenie swojej tezy. Organ nie wyjaśnił dlaczego uznał, że wniosek nie dotyczy budowli w rozumieniu prawa budowlanego. Organ nie przywołując żadnej podstawy prawnej nie uzasadnił, dlaczego decyzję I instancji należało uchylić i odmówić ustalenia warunków zabudowy. Uzasadnienie jest lapidarne, ogólne, nie wyjaśniające w ogóle toku rozumowania organu II instancji. Jednym z podstawowych obowiązków organów jest takie uzasadnienie swojego stanowiska, aby przekonać stronę o słuszności zapadłego rozstrzygnięcia. Organ poza przywołaniem treści 3 przepisów, powinien wyjaśnić w indywidualnie rozstrzyganej sprawie czy mają one zastosowanie i jak to odnosi się do zarzutów odwołania. Wyraźne stanowisko organu odwoławczego co do przywołanego problemu, odpowiednio umotywowane i szczegółowe, winno zawierać w sobie element polemiczny względem argumentów zawartych w odwołaniu, zwłaszcza w sytuacji, gdy argumenty te dotyczą właściwej interpretacji przepisu prawnego i prawidłowego jego zastosowania. W niniejszej sprawie organ nie odniósł się do żadnego zarzutu odwołania. Tym samym nie wskazując dlaczego argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie nie tylko przy ocenie prawidłowości decyzji organu I instancji dokonywanej przez organ wyższego stopnia. Daje bowiem również niezadowolonej z rozstrzygnięcia stronie możliwość polemiki ze stanowiskiem organu i to zarówno jeśli chodzi o ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, jak i dokonaną przez organ wykładnię przepisów prawa będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza natomiast uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego, a tym samym stanowi podstawę jej uchylenia. Ponieważ ocenie Sądu kontroli podlega decyzja jako całość łącznie z uzasadnieniem, tym samym więc uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa. Ponownie rozpatrujący sprawę organ winien uwzględnić rozważania prawne na temat możliwości wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz dostosować się do wskazań Sądu w kwestii obowiązku organu co do zebrania i oceny materiału dowodowego sprawy oraz zajęcia merytorycznego stanowiska w kwestiach w sprawie spornych, w tym odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł w pkt 1 sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 ww. ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. 2015.1800).