VIII SA/Wa 69/19

WyrokWSA w Warszawie2019-03-28

Skład orzekający: Justyna Mazur, Artur Kot, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odmawiający przyznania pomocy finansowej z funduszy unijnych na realizację operacji typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne" jest zobowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na spełnienie kryteriów przez wnioskodawcę, czy też ciężar dowodu spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Gminy na odmowę przyznania pomocy finansowej z funduszy unijnych, uznając, że organ prawidłowo postąpił, odmawiając przyznania punktów za kryterium dotyczące liczby mieszkańców w miejscowościach, ponieważ wnioskodawca nie dołączył do wniosku wymaganych dokumentów potwierdzających ten fakt. Sąd podkreślił, że w postępowaniu o przyznanie pomocy finansowej z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich ciężar dowodu spełnienia kryteriów spoczywa na wnioskodawcy, a organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów ani prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie.
Stan faktyczny
Gmina P. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na "Budowę budynków świetlic wiejskich". Samorząd Województwa odmówił przyznania pomocy, wskazując, że operacja uzyskała 14 punktów, podczas gdy wymagane było co najmniej 16 punktów. Gmina wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w szczególności dotyczące kryterium liczby mieszkańców. Organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że Gmina nie dołączyła wymaganych dokumentów potwierdzających liczbę mieszkańców.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi Gminy P. na rozstrzygnięcie Samorządu Województwa [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...],[...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z środków unijnych oddala skargę. Gmina [...] (dalej skarżąca) wystąpiła z wnioskiem o przyznanie pomocy na realizację operacji "Budowa budynków świetlic wiejskich w miejscowościach [...] i [...] w gminie [...]". Wniosek o przyznanie pomocy dotyczył operacji typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020, a złożony został w dniu 20.08.2018 r. na kwotę pomocy [...] zł. Pismem z dnia 6 listopada 2018 r. na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 627) Samorząd Województwa [...] z siedzibą w [...] poinformował, że odmawia przyznania pomocy na realizacje operacji: "Budowa budynków świetlic wiejskich w miejscowościach [...] i [...]w gminie [...]", o którą ubiegał się ww. wnioskodawca: Gmina [...] we wniosku o przyznanie pomocy dla operacji typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne" w ramach działania jw. Odmowę uzasadniono tym, że zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne" na operacje typu "Kształtowanie przestrzeni publicznej" oraz operacje typu "Ochrona zabytków i budownictwa tradycyjnego" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz. U. z 2017 r., poz. 1737 ze zm.): pomoc może być przyznana na realizację operacji, która uzyskała co najmniej 16 punktów. Organ podał, że operacja określona w złożonym wniosku otrzymała 14 punktów, zgodnie z niżej wymienionymi kryteriami wyboru określonymi w § 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 7 Rozporządzenia: 1) operacja przewiduje, że po jej zrealizowaniu w obiekcie budowlanym będącym jej przedmiotem będą prowadzone zajęcia artystyczne, nauka języków obcych, zajęcia opiekuńczo – wychowawcze lub inne inicjatywy społeczne wskazane we wniosku o przyznanie pomocy, które będą miały charakter stały lub będą odbywały się cyklicznie, lecz nie rzadziej niż raz w miesiącu przez co najmniej 9 miesięcy w danym roku, w okresie trwałości operacji, o którym mowa w art. 71 ust. 1 akapit 1 rozporządzenia nr 1303/2013; Liczba uzyskanych punktów – 0; 2) Podstawowy dochód podatkowy gminy, w której będzie realizowana operacja, w przeliczeniu na mieszkańca, obliczany zgodnie z przepisami o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, opublikowany przez urząd obsługujący ministra właściwego do spraw finansów publicznych do stosowania w roku, w którym nastąpiło ogłoszenie o naborze wniosków o przyznanie pomocy, kształtuje się na poziomie: - nie więcej niż 50% średniej krajowej - 3 punkty, - powyżej 50% średniej krajowej i nie więcej niż 75% średniej krajowej – 2 punkty, - powyżej 75% średniej krajowej i nie więcej niż 100% średniej krajowej – 1 punkt; Liczba uzyskanych punktów – 3; 3) Operacja uwzględnia stosowanie rozwiązań, które są innowacyjne co najmniej skali województwa, w tym rozwiązań organizacyjnych, technicznych lub technologicznych, które zapewniają warunki do tworzenia wysokiej jakości oferty kulturalnej dostępnej dla zróżnicowanych grup odbiorców – 3 punkty; Liczba uzyskanych punktów – 0; 4) Operacja uwzględnia wyposażenie obiektu budowlanego będącego przedmiotem operacji w mikroinstalację, która będzie zapewniała pokrycie co najmniej w 50% zapotrzebowania tego obiektu na energię elektryczną lub cieplną albo obiekt budowlany będący przedmiotem operacji jest wyposażony w mikroinstalację, która zapewnia pokrycie co najmniej w 50 % zapotrzebowania tego obiektu w energię elektryczną lub cieplną – 3 punkty; Liczba uzyskanych punktów – 0; 5) Operacja przewiduje powstanie i utrzymanie przez okres trwałości operacji, o której mowa w art. 71 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1303/2013 albo utrzymanie przez ten okres: a) co najmniej 2 miejsc pracy w przeliczeniu na pełne etaty średnioroczne – 3 punkty, b) jednego miejsca pracy w przeliczeniu na pełne etaty średnioroczne – 2 punkty, c) miejsca pracy w wymiarze 0,5 etatu w przeliczeniu na pełne etaty średnioroczne – 1 punkt, Liczba uzyskanych punktów – 2; 6) Operacja będzie realizowana w gminie, w której gęstość zaludnienia ustalona według najnowszych na dzień ogłoszenia naboru wniosków o przyznanie pomocy wynikowych informacji statystycznych ogłaszanych, udostępnianych lub rozpowszechnianych zgodnie z przepisami o statystyce publicznej wynosi: a) co najmniej 60 osób/km2 – 2 punkty, b) co najmniej 25 osób/km2 i mniej niż 60 osób/km2 – 1 pkt, Liczba uzyskanych punktów – 1; 7) Średnia stopy bezrobocia w powiecie, na którego obszarze jest planowana realizacja operacji, w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy była wyższa albo równa średniej krajowej stopie bezrobocie w tym okresie - 1 punkt; Liczba uzyskanych punktów – 1; 8) Operacja będzie realizowana w gminie, w której na dzień ogłoszenia naboru wniosków o przyznanie pomocy występuje co najmniej jedna z form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r., poz. 2134 ze zm.) – 1 punkt; Liczba uzyskanych punktów – 1, 9) Liczba miejscowości w gminie, w której będzie realizowana operacja, ustalona według najnowszych na dzień ogłoszenia naboru wniosków o przyznanie pomocy wynikowych informacji statystycznych ogłaszanych, udostępnianych lub rozpowszechnianych zgodnie z przepisami o statystyce publicznej wynosi: - co najmniej 21 – 4 punkty; - 15 – 20 – 2 punkty; - 10 – 14 – 1 punkt; Liczba uzyskanych punktów – 2, 10) Liczba osób zamieszkałych w miejscowości, w której będzie realizowana operacja według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok ogłoszenia naboru wniosków o przyznanie pomocy wynosi: - co najmniej 200 – 4 punkty; - 100 – 199 – 2 punkty; Liczba uzyskanych punktów – 0, 11) W miejscowości, w której będzie realizowana operacja znajduje się siedziba organizacji pozarządowej, która swoją działalność rozpoczęła co najmniej rok przed ogłoszeniem naboru wniosków o przyznanie pomocy i jest wpisana w Krajowym Rejestrze Sądowym albo w ewidencji stowarzyszeń zwykłych – 4 punkty; Liczba uzyskanych punktów – 4. Organ wskazał, że suma punktów uzyskanych w ramach oceny wynosi 14, w związku z czym wniosek nie spełnia wymogu określonego w § 11 ust. 2 w/w rozporządzenia, wobec czego orzeczono jak na wstępie. Na powyższe rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania wnioskowanej pomocy finansowej Gmina wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnioskując o jego uchylenie w całości (art. 146 § 1 p.p.s.a.) i zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (art. 200 p.p.s.a.) zarzucając: naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich przez jego niewłaściwe zastosowanie i nie wskazanie przyczyn odmowy udzielenia pomocy. 2. § 8 ust. 2 pkt 7 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne", operacje typu: "Kształtowanie przestrzeni publicznej" oraz operacje typu: "Ochrona zabytków i budownictwa tradycyjnego" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 154) – dalej – rozporządzenie, przez jego niezastosowanie i nie przyznanie skarżącemu punktów za to kryterium, podczas gdy liczba osób zamieszkałych w miejscowościach, w których będzie realizowana operacja według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok ogłoszenia naboru wniosków o przyznanie pomocy wynosi 357 osób dla miejscowości [...], zaś dla miejscowości [...]128 osób, co stanowi podstawę przyznania 4 punktów w ramach danego kryterium. 3. § 11 ust. 1 rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieprzyznanie 4 punktów skarżącemu w ramach kryterium wyborów określonego w § 8 ust. 2 pkt 7 lit. b rozporządzenia, podczas gdy liczba osób zamieszkałych w miejscowościach, w których będzie realizowana operacja według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok ogłoszenia naboru wniosków o przyznanie pomocy wynosi 357 osób dla miejscowości [...], zaś dla miejscowości [...]128 osób, zatem wskazane kryterium jest spełnione dla wszystkich miejscowości objętych planowaną operacją. 4. art. 14 ust. 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich w zw. z art. 11 ust. 2 rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie i odmowę przyznania pomocy finansowej na realizację operacji objętej wnioskiem, pomimo spełnienia przez skarżącą warunków jej przyznania. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak ustalenia okoliczności przemawiających za tym, że skarżąca spełnia kryteria określone w § 8 ust. 2 pkt 7 lit. b rozporządzenia. Ponadto skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oświadczenia Wójta Gminy [...] z dnia 12 grudnia 2018 r. wskazującego liczbę mieszkańców w miejscowości [...] i [...] na okoliczność ustalenia liczby mieszkańców zamieszkujących w miejscowościach, w których będzie realizowana operacja, spełnienia warunków do uzyskania przez skarżącego punktów w ramach kryterium określonego w § 8 ust. 2 pkt 7 lit. b rozporządzenia, podstaw do przyznania pomocy na realizację operacji. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że wyrażona przez organ przyczyna odmowy przyznania pomocy finansowej ma charakter niewątpliwie oszczędny. Rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 2018 r. nie wskazuje żadnej przyczyny dla której odmówiono przyznania pomocy, gdyż podaje jedynie wynik oceny, czyli uzyskaną punktację, niższą od wymaganej do przyznania pomocy. Wskazano, że z w/w pisma nie wynika jakie okoliczności sprawiły, że nie uznano za spełnione kryteriów wskazanych w § 8 ust. 1 i 2 pkt 7 rozporządzenia. Podniesiono, że miejscowości objęte planowaną inwestycją tj. [...] i [...] spełniają kryteria wyrażone w § 8 ust. 2 pkt 7 lit. b oraz § 11 ust. 1rozporządzenia, a zatem stosownie do dyspozycji zawartych w tych przepisach organ winien przyznać skarżącej 4 punkty za w/w kryterium. W konsekwencji wskazano, że prawidłowa analiza stanu faktycznego sprawy daje asumpt do stwierdzenia, że skarżąca winna uzyskać 18 pkt, co daje podstawy do przyznawania wnioskowanej pomocy finansowej. Zdaniem skarżącej organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności poprzez brak ustalenia okoliczności przemawiających za tym, że skarżąca spełnia kryteria z § 8 ust. 2 pkt 7 lit. b rozporządzenia przez co naruszył wskazane w zarzutach przepisy kpa. Uchybiając w/w obowiązkom organ nie podjął wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, co bezpośrednio przełożyło się na odmowę przyznania pomocy na realizację operacji, pomimo spełnienia kryterium do przyznania punktów określonych w § 8 ust. 2 pkt 7 lit. b w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia. Podniesiono też, że sformułowana w ten sposób odmowa przyznania pomocy finansowej ogranicza możliwość sformułowania zarzutów związanych z odmową, które czyniono intuicyjnie, domyślając się, dlaczego nie przyznano punktów w ramach kryteriów objętych wnioskiem. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał m.in., że skarżąca do wniosku o przyznanie pomocy nie dołączyła żadnego dokumentu określającego liczbę mieszkańców w miejscowościach w których będzie realizowana operacja, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok ogłoszenia naboru wniosków o przyznanie pomocy. Wobec braku dokumentu, który spełniałby wymogi określone w rozporządzeniu, organ nie mógł przyznać skarżącej punktów w ramach tego kryterium. Podniósł, że organ nie może uznać, że skarżąca spełniła powyższe kryterium w oparciu o dokument dołączony do skargi – zaświadczenie o liczbie mieszkańców na dzień 31.12.2017 r. podpisane przez Wójta w dniu 12.12.2018 r. Stwierdził, że to na skarżącym, jako wnioskodawcy, ciąży obowiązek sporządzenia wniosku o dofinansowanie w sposób staranny, kompletny, odpowiadający obowiązującym przepisom prawa i założeniom danego programu operacyjnego oraz uwzględniający kryteria oceny. Brak wymaganego dokumentu oraz powszechnie dostępnej informacji o liczbie mieszkańców gminy spowodowały, że organ nie miał możliwości zweryfikowania samodzielne tej informacji, jak również nie miał możliwości aby przyznać skarżącej 4 punkty za to kryterium. Organ nie miał źródła, z którego mógł zweryfikować fakt spełnienia tego kryterium przez skarżącą. Podniesiono, że na organie nie ciąży obowiązek ustalenia stanu faktycznego w toku postępowania konkursowego, a jego zadaniem jest ocena spełnienia przez projekt kryteriów w oparciu o dane przedstawione przez samego wnioskodawcę. Wskazano również, że skarżącej przyznano dodatkowe punkty na podstawie informacji dostępnych powszechnie, znalezionych przez pracownika organu. Te dodatkowe punkty dotyczą kryterium liczby miejscowości w gminie (2 pkt), kryterium występowania formy ochrony przyrody (1 pkt), kryterium dotyczącego podstawowego dochodu podatkowego gminy w przeliczeniu na mieszkańca (3 pkt), kryterium dotyczące gęstości zaludnienia (1 pkt), kryterium dotyczące stopy bezrobocia w powiecie (1 pkt) oraz kryterium dotyczące organizacji pozarządowych (4 pkt), pomimo braku dołączenia przez skarżącą dokumentów potwierdzających spełnienie tych kryteriów. Organ wskazał też, że do tych postępowań nie mają zastosowania regulacje zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego i to nie na organie a na wnioskodawcy ciąży obowiązek rzetelnego, wyczerpującego opracowania wniosku. Zauważył, że skarżąca nie dołączyła także dokumentów dotyczących audytu energetycznego lub opinii certyfikowanego instalatora jako dowodu spełnienia wymogów kryterium dotyczącego wyposażenia obiektu w mikroinstalację, planu działalności obiektu pełniącego funkcje kulturalne jako dowodu spełnienia wymogu kryterium dotyczącego prowadzenia w obiekcie budowlanym będącym jej przedmiotem zajęć artystycznych, nauki języków obcych, zajęć opiekuńczo – wychowawczych lub innych inicjatyw społecznych wskazanych we wniosku o przyznanie pomocy które będą miały charakter stały lub cykliczny ale nie rzadziej niż raz w miesiącu przez co najmniej 9 miesięcy, w danym roku w okresie trwania operacji. Reasumując, w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że suma punktów uzyskanych przez skarżącą w ramach oceny wynosiła 14, wobec czego wniosek nie spełnił wymogu określonego w § 11 ust. 2 rozporządzenia, a brak akceptacji Strony dla wyrażonej oceny nie jest równoznaczne z tym, że ocena jest błędna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W przepisie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej p.p.s.a., określony został przez ustawodawcę katalog spraw, w których działalność administracji publicznej poddana została kontroli sądowej, przy czym na zasadzie art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Na tej właśnie podstawie ocenie Sądu poddane zostało zaskarżone w niniejszej sprawie w/w rozstrzygnięcie z dnia 6 listopada 2018 r., na odmowę przyznania skarżącej Gminie pomocy finansowej na zrealizowanie operacji "Budowa budynków świetlic wiejskich w miejscowościach [...] i [...] w gminie [...]", w ramach programu dotyczącego wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Zaskarżona czynność jest kontrolowana przez Sąd pod kątem jej zgodności z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania, którymi są regulacje ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 627), zwanej dalej "ustawą", oraz powołanego już wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne", operacje typu "Kształtowanie przestrzeni publicznej" oraz operacje typu "Ochrona zabytków i budownictwa tradycyjnego" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020, zwanego nadal "rozporządzeniem". W niniejszej sprawie skarżąca Gmina złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. c ustawy, tj. wsparcie inwestycji w tworzenie, ulepszanie i rozwijanie podstawowych usług lokalnych dla ludności wiejskiej, w tym rekreacji, kultury, i powiązanej infrastruktury. Do odmowy przyznania tej pomocy oraz ustalenia właściwości sądu do kontroli jej legalności znajdowały, zatem zastosowanie regulacje wskazanego przez organ art. 35 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Na podstawie art. 35 ust. 2 ustawy, w takim przypadku podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej czynności o odmowie przyznania pomocy finansowej w ramach poddziałania objętego programem określonym w ustawie wykazała, że rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno, co do prowadzenia w sprawie postępowania, ustaleń stanu faktycznego, jak i w zakresie zastosowania do ustalonego stanu faktycznego przepisów prawa materialnego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona odmowa przyznania pomocy finansowej skarżącej Gminie, jest prawidłowa. Dokonując oceny legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania należy mieć na uwadze szczególne uregulowania, jakie w tym zakresie zostały zawarte w art. 34 ustawy, a zawłaszcza w ust. 2 i ust. 3 tego przepisu, z których wynika, że do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 7, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, a także, że przepisy art. 27 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio, a właściwość miejscową organu ustala się według miejsca realizacji operacji. Zgodnie z zastrzeżeniem dotyczącym odpowiedniego stosowania przepisów art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy, uwzględnienia też wymaga, że według tego przepisu, w postępowaniu o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także, że przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się, natomiast strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Na gruncie powyższych unormowań nie budzi wątpliwości, wbrew zarzutom skargi dotyczącym naruszenia wskazanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, że w zakresie prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie istnieją odmienności w stosunku do regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 kpa, ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz jednoczesny brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność, a także działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Stosownie, bowiem do zasady praworządności, o której mowa w art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy, a którą należy rozumieć jako działanie organów na podstawie przepisów prawa, organ powinien wprawdzie podejmować działania zmierzające do załatwienia sprawy zgodnie ze stanem faktycznym, niemniej jednak, zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy, to na wnioskodawcy ciążył obowiązek udowodnienia spełnienia kryteriów przyznania pomocy. Ograniczone zostały również zasada czynnego udziału stron w postępowaniu i zasada udzielania informacji, przez ustalenie, że organ zobowiązany jest do ich przestrzegania tylko na żądanie strony. Badając legalność zaskarżonej odmowy przyznania pomocy wskazać należy, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy, pomoc jest przyznawana w razie spełnienia warunków określonych nie tylko w wymienionych przepisach unijnych i w przepisach ustawy, ale również w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy. Na podstawie zawartej w ostatnio wskazanym przepisie delegacji ustawowej dla ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, wydane zostało rozporządzenie, które określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne ", operacje typu "Kształtowanie przestrzeni publicznej" oraz operacje typu "Ochrona zabytków i budownictwa tradycyjnego" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 -2020. Tryb przyznawania pomocy, określony w § 13 ust. 5 rozporządzenia wskazuje, że wniosek o przyznanie pomocy jest składany w formie pisemnej, na formularzu udostępnionym wcześniej przez organ. Wniosek o przyznanie pomocy zawiera dane niezbędne do jej przyznania, a do wniosku dołącza się dokumenty niezbędne do przyznania pomocy, w tym do ustalenia spełnienia warunków przyznania pomocy i kryteriów wyboru operacji, albo ich kopie, których wykaz zawiera formularz wniosku o przyznanie pomocy (§ 15 ust. 1 i 2). Z kolei, treść § 16 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że jeżeli wniosek o przyznanie pomocy lub dołączone do niego dokumenty nie zawierają danych niezbędnych do ustalenia liczby punktów za dane kryterium, nie przyznaje się punktów za to kryterium. Analiza akt administracyjnych prowadzi do stwierdzenia, że skarżąca do wniosku o przyznanie pomocy nie dołączyła żadnego dokumentu, który określałby liczbę osób zamieszkałych w miejscowościach, w których będzie realizowana operacja według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok ogłoszenia naboru wniosków o przyznanie pomocy. Nie dołączyła również dokumentów dotyczących audytu energetycznego lub opinii certyfikowanego instalatora jako dowodu spełnienia wymogów kryterium wyposażenia obiektu w mikroinstalację. Dokumentacja przedmiotowego wniosku nie zawiera także planu działalności obiektu pełniącego funkcje kulturalne jako dowodu spełnienia wymogu kryterium prowadzenia w obiekcie budowlanym będących jej przedmiotem zajęć artystycznych, nauki języków obcych, zajęć opiekuńczo – wychowawczych lub innych inicjatyw społecznych wskazanych we wniosku o przyznanie pomocy, które będą miały charakter stały lub będą się odbywać cyklicznie, lecz nie rzadziej niż raz w miesiącu, przez co najmniej 9 miesięcy w danym roku, w okresie trwałości operacji. Brak dokumentów zawierających dane niezbędne do ustalenia liczby punktów za dane kryterium powoduje, że nie przyznaje się punktów za to kryterium, zatem prawidłowo liczba punktów za w/w kryteria wynosiła 0. Ponieważ ani wniosek ani dołączone do niego dokumenty nie zawierają danych niezbędnych do ustalenia liczby punktów za dane kryterium organ zasadnie też uznał, że operacja nie uwzględniła zastosowania rozwiązań, które są innowacyjne co najmniej w skali województwa, w tym rozwiązań organizacyjnych, technicznych lub technologicznych, które zapewniają warunki do tworzenia wysokiej jakości oferty kulturalnej dostępnej dla zróżnicowanych grup odbiorców, co skutkowało nie przyznaniem punktów za to kryterium. W ocenie sądu złożenie stosownego dokumentu, o jakim mowa w cyt. § 16 ust. 3 rozporządzenia, na etapie skargi do sądu administracyjnego, jest działaniem spóźnionym, nie powodującym ustalenia należnej liczby punktów za dane kryterium. Należy bowiem mieć na uwadze, że to wniosek lub załączone do niego dokumenty winny zawierać niezbędne dane, a wniosek składa się do dnia zakończenia terminu składania wniosków wskazanych w ogłoszeniu - § 13 ust. 2 rozporządzenia. Zauważyć należy, że ocena wniosków na omawianym etapie postępowania jest formalistyczna, o czym przesądzają przepisy § 16 ust. 1 rozporządzenia, stanowiące, że jeżeli wniosek o przyznanie pomocy został złożony w terminie o którym mowa w § 13 ust. 2 operacji objętej tym wnioskiem przyznaje się punkty za poszczególne kryteria wyboru operacji na podstawie danych zawartych w tym wniosku oraz w dokumentach, o których mowa w § 15 ust. 2 dołączonych do tego wniosku (pkt 1) zaś jeżeli wniosek nie został złożony w terminie j.w. pomocy nie przyznaje się, o czym właściwy organ samorządu województwa informuje w formie pisemnej, podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, podając przyczyny odmowy przyznania pomocy (pkt 2). Jeżeli dane zawarte we wniosku o przyznanie pomocy i dokumentach dołączonych do wniosku są rozbieżne, punkty za dane kryterium wyboru operacji przyznaje się na podstawie danych zawartych w dołączonych dokumentach (§ 16 ust. 2), natomiast jeżeli wniosek o przyznanie pomocy lub dołączone do niego dokumenty nie zawierają danych niezbędnych do ustalenia liczby punktów za dane kryterium, nie przyznaje się punktów za to kryterium (§ 16 ust. 3). Powołane dotychczas regulacje wskazują jednoznacznie, że ustalając liczbę punktów organ konfrontuje treść wniosku z przedłożoną dokumentacją, przyporządkowując określoną liczbę punktów do poszczególnych kryteriów, wymienionych w § 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 7 rozporządzenia. Organ nie prowadzi natomiast samodzielnie postępowania wyjaśniającego, czy spełnione są te kryteria wyboru operacji przewidziane rozporządzeniem, których wnioskodawca nie wskazał we wniosku, albo nie udokumentował w odpowiedni sposób. Czynności sprawdzające organu ograniczają się wyłącznie do zweryfikowania czy wniosek zawiera wszystkie wymagane w danym postepowaniu dane i dokumenty. Organ nie ma natomiast kompetencji - na tym etapie procedowania - do wzywania wnioskodawcy do składania wyjaśnień w zakresie spełnienia kryteriów oceny wniosku. Jak wynika z powyższego, w ramach dokonanej oceny punktowej wniosku strony skarżącej przyznano łącznie 14 punktów zaś stosownie do § 11 ust. 2 w/w rozporządzenia pomoc może być przyznana na realizację operacji, która uzyskała co najmniej 16 punktów. W przedmiotowej sprawie spór pomiędzy stronami dotyczy ustaleń które określałby liczbę osób zamieszkałych w miejscowościach w których będzie realizowana operacja według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok ogłoszenia naboru wniosków o przyznanie pomocy. Strona skarżąca (co nie jest sporne w sprawie) do wniosku o przyznanie pomocy nie dołączyła żadnego dokumentu, który określałby liczbę osób zamieszkałych w miejscowościach [...] i [...], a zatem w miejscowościach, w których będzie realizowana operacja według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok ogłoszenia naboru wniosków o przyznanie pomocy (§ 8 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia). Z tego powodu organ nie przyznał punktów za to kryterium (§ 16 ust.3). Natomiast według skarżącej Gminy liczba osób dla miejscowości [...] wynosi 128, a dla miejscowości [...] 357 według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok ogłoszenia naboru wniosków o przyznanie pomocy, co stanowi podstawę do przyznania 4 punktów skarżącemu w ramach danego kryterium. W ocenie Sądu, dokonaną przez podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy ocenę w powyższym zakresie, stanowiącą w niniejszej sprawie przedmiot sporu, należało uznać za prawidłową. Wskazać trzeba, że kryteria oceny wniosku zostały precyzyjnie i wyczerpująco ustalone w rozporządzeniu i są one dla organu wiążące. Jak zaznaczono już wcześniej, przepis § 8 i § 11 rozporządzenia jednoznacznie określa, jaką ilość punktów może uzyskać dany wniosek oraz jaka jest wymagana minimalna ilość punktów będąca warunkiem przyznania pomocy, a ponadto, z mocy art. 27 ust. 2 ustawy, to na stronie spoczywa główny ciężar wykazania, że spełnia warunki przyznania pomocy. Z § 15 ust.1 rozporządzenia wynika przy tym, że wniosek o przyznanie pomocy powinien zawierać dane niezbędne do jej przyznania, w tym - stosownie do ust. 2 tego przepisu - także dokumenty niezbędne do przyznania pomocy, w tym do ustalenia spełnienia warunków przyznania pomocy i kryteriów wyboru operacji, albo ich kopie których wykaz zawiera formularz wniosku o przyznanie pomocy. Powyższe oznacza, że nikt inny tylko strona składając wniosek powinna wskazać na spełnienie określonych warunków przyznania pomocy. Z tego też względu strona nie może oczekiwać od organu, że będzie prowadził postępowanie wyjaśniające, mające na celu wykazanie spełnienia przez nią określonych kryteriów, jeśli sama nie podała we wniosku, iż zostały one spełnione, a taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Brak wymaganego dokumentu i powszechnie dostępnej informacji o liczbie mieszkańców gminy spowodowały, że organ nie miał możliwości zweryfikowania samodzielnie tej informacji jak i przyznania skarżącej punktów za to kryterium. Marginesowo zauważyć należy, że skarżącej zostały przyznane przez organ dodatkowe punkty, na podstawie informacji dostępnych powszechnie dzięki informacjom znalezionym przez pracownika organu (punkty dotyczące: kryterium liczby miejscowości w gminie - 2 pkt, kryterium występowania formy ochrony przyrody - 1 pkt, kryterium podstawowego dochodu podatkowego gminy w przeliczeniu na mieszkańca -3 pkt, kryterium gęstości zaludnienia - 1 pkt, kryterium stopy bezrobocia w powiecie -1 pkt oraz kryterium dotyczące organizacji pozarządowych 4 pkt – łącznie 14 pkt). Nie można jednak z powyższego wywodzić kompetencji organu ustalania okoliczności przemawiających za tym, że skarżąca spełnia kryteria określone w § 8 ust. 2 pkt 7 lit. b rozporządzenia. Organ na tym etapie nie prowadzi bowiem postępowania wyjaśniającego w zakresie tego czy spełnione są kryteria wyboru wniosku, których wnioskodawca nie wskazał we wniosku lub które nie wynikają z załączonych do wniosku dokumentów. Czynności sprawdzające organu ograniczają się bowiem wyłącznie do zweryfikowania tego czy wniosek zawiera wszystkie wymagane w danym postępowaniu dane i dokumenty. Zatem gdy stwierdzi braki we wniosku (brak danych niezbędnych do ustalenia spełnienia kryterium) to nie przyznaje punktów za dane kryterium, obowiązany jest bowiem jedynie do rozpatrzenia, a nie zgromadzenia, materiału dowodowego. Odnosząc się do zarzutu nie wskazania przyczyn odmowy udzielenia pomocy nie jest on zasadny. Organ wskazał, że odmowa następuje bowiem suma punktów uzyskanych w ramach oceny wynosi 14, w związku z czym wniosek nie spełnił wymogu określonego w § 11 ust. 2 rozporządzenia. Zauważyć należy, iż fakt nie zawarcia we wniosku lub dołączonych do wniosku dokumentów danych niezbędnych do ustalenia liczby punktów za dane kryterium jest niesporny. Jak podano wyżej tego braku na tym etapie postępowania nie można konwalidować, pozostaje on zatem bez wpływu na wynik sprawy. Reasumując stwierdzić należy, że dokonując oceny wniosku skarżącej Gminy według obowiązujących kryteriów wyboru, organ nie naruszył przepisów prawa. W wyniku przeprowadzonej oceny planowana operacja uzyskała łączną liczbę punktów wynoszącą 14, co musiało skutkować odmową przyznania skarżącej wnioskowanej pomocy finansowej, gdyż zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia pomoc może być przyznana na operacje, które uzyskały co najmniej 16 punktów, a ten warunek w niniejszej sprawie nie został spełniony. Skarżąca nie kwestionowała punktacji przyznanej za pozostałe kryteria, niemniej jednak liczba uzyskanych punktów została zweryfikowana przez Sąd, który nie dostrzegł wadliwości w tym zakresie, jak również nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonej odmowy. Mając na uwadze powyższe należało uznać, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, stąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło