I SAB/Wa 468/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędzia WSA Monika Sawa po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. i M. P. na przewlekłe prowadzenia postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 1948 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] pochodzącej z nieruchomości hip. nr [...] lit. [...] w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących M. M. i M. P. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] listopada 2019 r. M.M. i M.P. – dalej zwani "skarżącymi" złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] (dawn. hip. nr [...] lit. [...]) wraz z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący wnieśli o: 1) zobowiązanie Prezydenta [...] do załatwienia przedmiotowej sprawy w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia mu odpisu wyroku; 2) zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm prawem przepisanych; 3) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa i przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ewentualnie wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. W ocenie Prezydenta [...] przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ wskazał bowiem, że przed merytorycznym zakończeniem prowadzonego postępowania w sprawie konieczne jest wykonanie rozliczenia hipotecznego nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] (dawn. hip. nr [...] lit. [...]). Nadto organ wskazał, że do chwili obecnej przedmiotowe opracowanie nie zostało sporządzone przez wyłonionego w sprawie przetargu wykonawcę. Pismem z [...] października 20149 r. organ prowadzący postępowanie poinformował stronę o konieczności wykonania rozliczenia hipotecznego gruntu przed merytorycznym zakończeniem postępowania administracyjnego. Z kolei [...] grudnia 2019 r. organ, w trybie art. 36 kpa, wyznaczył na [...] lipca 2020 r. datę zakończenia postępowania w sprawie. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ podniósł, że nieprawdziwe są twierdzenia skarżących jakoby postępowanie administracyjne było prowadzone w sposób przewlekły, zaś organ podejmuje czynności mające na celu jego zakończenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd zwraca uwagę, że w pierwszej kolejności wymagało wyjaśnienia, czy przedmiotem skargi wniesionej w piśmie z [...] listopada 2019 r. jest bezczynność Prezydenta [...], czy przewlekłość w prowadzeniu postępowania dekretowego. Jeżeli chodzi o to zagadnienie Sąd zauważa, że w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, że w zakresie wskazanych w piśmie inicjującym postępowanie przed sądem administracyjnym postaci niedziałania organu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", sąd administracyjny nie jest związany kwalifikacją wskazaną przez skarżącego. Ostateczną decyzję dotyczącą tego, czy w danej sprawie istnieje stan bezczynności organu, czy stan przewlekłości prowadzonego postępowania podejmuje Sąd i daje temu wyraz w wyroku wydanym po zamknięciu rozprawy (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12). Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie Sąd stwierdził, że w momencie orzekania przez Sąd Prezydent [...] pozostawał w bezczynności. W niniejszej sprawie dominującym stanem bezczynności jest kilkuletnie procedowanie w sprawie (ponad 4 lata i 5 miesięcy), niepodejmowanie czynności zmierzających do załatwienia sprawy dotyczącej obecnej działki nr [...] z obrębu [...] w okresie styczeń 2016-marzec 2019 r., co skutkowało wielokrotnym przekroczeniem maksymalnego terminu na załatwienie sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 kpa. Prezydent [...] otrzymał [...] września 2015 r. z Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] akta nieruchomości [...], położonej przy ul. [...]. Organ na przestrzeni lat podejmował w sprawie czynności procesowe, aby wyjaśnić okoliczności podmiotowe i przedmiotowe sprawy dekretowej (pisma z: [...] września 2015 r., [...] września 2015 r., [...] września 2015 r., [...] października 2015 r., [...] października 2015 r., [...] listopada 2015 r., [...] listopada 2015 r., [...] listopada 2015 r., [...] lutego 2016 r., [...] marca 2016 r., [...] maja 2016 r., [...] grudnia 2016 r., [...] kwietnia 2019 r.). Nie można pominąć tego, że na tok postępowania dekretowego mają niewątpliwie wpływ problemy z przeprowadzeniem procedury podziałowej, mającej na celu wydzielenie działki gruntu w granicach dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] lit. [...] ponieważ teren obecnej działki nr [...] położony jest w granicach dwóch nieruchomości hipotecznych nr [...] lit. [...] i [...] lit. [...] (pisma organu z [...] grudnia 2016 r., [...] maja 2019 r., [...] maja 2019 r. i [...] maja 2019 r.). Organ zlecił też sporządzenie wykonawcy zewnętrznemu opracowania geodezyjnego w przedmiocie rozliczenia hipotecznego przedmiotowego gruntu, co niewątpliwie wydłuża procedowanie w sprawie. Organ wyznaczył w związku z tym datę zakończenia postępowania na [...] lipca 2020 r. (pisma organu z [...] października 2019 r. i [...] grudnia 2019 r.). Sąd uznał, że opisana wyżej bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę okres procedowania w sprawie i ponad 3-letnią przerwę organu w zakresie podejmowania czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd uznał za niezasadny wniosek skarżących o nałożenie na Prezydenta [...] sankcji finansowych, o których mowa w art. 149 § 2 ppsa. Powodem takiego stanowiska Sądu jest to, że: 1) organ, choć ze znacznym opóźnieniem, to jednak podejmował w sprawie czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy dekretowej; 2) sprawa ma charakter skomplikowany. W sprawie ujawniły się problemy z wydzieleniem terenu z aktualnej działki nr [...] zawierającego się w granicach nieruchomości hipotecznej nr [...] lit. [...]. Organ oczekuje też na opinię biegłego w zakresie rozliczenia nieruchomości hipotecznej w granicach aktualnych działek ewidencyjnych; 3) przyczyny bezczynności podyktowane są okolicznościami o charakterze obiektywnym, tj. prowadzeniem przez organ bardzo dużej ilości spraw z zakresu nieruchomości [...], co jest okolicznością znaną Sądowi z urzędu; 4) jeżeli chodzi o przyznanie sumy pieniężnej skarżący nie wykazali, aby z tytułu bezczynności organu ponieśli jakąkolwiek wymierną stratę, czy krzywdę. Mają na uwadze stan i stopnień skomplikowania niniejszej sprawy Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku dekretowego z [...] lipca 1948 r. w terminie 2 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wnioskowany w skardze termin 1 miesiąca na załatwienie sprawy byłby terminem zbyt krótkim. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, art. 149 § 1a ppsa orzekł, jak w punkcie 1 i 2 sentencji. W punkcie 3 wyroku orzeczono na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 ppsa. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 złotych oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 złotych. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ppsa.