II SA/Gl 1673/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2020 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego oddala skargę. Decyzją Wojewody Śląskiego Nr [...] z dnia [...] utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zameldowania G.M. (dalej: G. M) na pobyt stały w lokalu nr[...] , przy ul. [...] w C. Powyższa decyzja zapadła w wyniku ponownego rozpoznania w trybie odwoławczym, w związku z uchyleniem przez Wojewodę Śląskiego decyzją z dnia [...] Nr [...] decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zameldowania G. M. na pobyt stały w lokalu nr[...], przy ul. [...] w C. i przekazaniem do ponownego rozpatrzenia. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Jak wskazano, przedmiotowa sprawa była już rozpatrywana w trybie odwoławczym przez Wojewodę Śląskiego, a wydaną w dniu [...] decyzją Nr [...] uchylono w całości zgodnie z art. 138 § 2 kpa decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zameldowania G. M na pobyt stały w lokalu nr[...] , przy ul. [...] w C. i przekazano do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał wówczas, że nie zostały dostatecznie wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia, a w konsekwencji poczynione przez organ I instancji ustalenia nie dały wystarczających podstaw do orzeczenia o zameldowaniu G. M. pod wymienionym adresem. Wojewoda Śląski wskazał, iż rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji powinien: przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków, przeprowadzić dowód oględzin zgodnie z art. 79 §2 kpa oraz dołączyć do akt sprawy prawomocny wyrok o sygn. akt [...] z [...] potwierdzający prawo rodziny M. do przedmiotowego lokalu na podstawie cyt.: "decyzji Urzędu Miasta z[...]". Po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i wykonaniu dyspozycji Wojewody Śląskiego, Prezydent Miasta C. decyzją Nr [...] z dnia [...] orzekł zameldowanie G. M. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w C. Merytoryczne rozstrzygnięcie wskazanej powyżej decyzji oparto o przepis art. 31 w związku z art. 25 ust. 1 oraz art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1397 ze zm.), a jako podstawę faktyczną przyjęto ustalenia, że w sprawie o zameldowanie G. M. na pobyt stały pod adresem C. ul. [...] zaistniała sytuacja wynikająca z art. 25 ust. 1 cyt. powyżej ustawy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu I instancji wynika, że G. M. zamieszkuje pod wskazanym adresem, co stwierdzono w trakcie oględzin przedmiotowego lokalu w dniu [...]. Ma tam zgromadzone swoje osobiste rzeczy i tam też koncentruje swoje sprawy życiowe. Uznano zatem, że zaistniała przesłanka określona w art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności z dnia 24 września 2010 r., która uprawnia organ administracji do orzeczenia zameldowania G.M. na pobyt stały pod adresem C. ul. [...] Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli J. K. i R. K., kwestionując ustalenia organu pierwszej instancji oraz zasadność podjętego rozstrzygnięcia. Wojewoda Śląski działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w przedmiocie zameldowania G. M. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał przede wszystkim na to, że przedmiotowa sprawa była jest rozpatrywana według stanu aktualnego, a dokumenty z lat ubiegłych, przedstawione przez strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym nie mogły być brane pod uwagę. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że G. M zamieszkuje w budynku pod adresem: C. ul. [...]. Jak wynika przedłożonej przez niego dokumentacji, jego centrum życiowe znajduje się w spornym lokalu. Z żadnego przepisu ustawy o ewidencji ludności, ani też z żadnego przepisu ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych czy też ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych RP nie wynika, aby żołnierz pełniący czynną służbę wojskową został zwolniony z obowiązku meldunku na pobyt stały. Zameldowanie, jako rejestracja stanu faktycznego nie sankcjonuje tego stanu, jak również nie tworzy jakichkolwiek uprawnień do budynku, skoro dokonanie zameldowania również nie jest uzależnione od przysługującego tytułu prawnego do budynku. Organ w decyzji zaznaczył, że postępowanie meldunkowe nie służyło i nie może służyć, co zdaje się przebijać z treści odwołania do rozwiązywania konfliktu między stronami. Spory w tym zakresie powinny być rozwiązywane na drodze postępowania cywilnego. Organ uznał zatem, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Skargę na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] złożył R. K. (dalej: skarżący), zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego t.j.: 1/ art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności poprzez przyjęcie, że miejscem stałego pobytu G. M jest adres ul. [...] w C., 2/ art. 24 ust. 6 pkt 1 ww. ustawy w zw. z art. 69 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przyjęcie, że G. M pełniący zawodową służbę wojskową obowiązany jest posiadać zameldowanie na pobyt stały w miejsce wykonywania obowiązku meldunkowego poprzez zameldowanie na pobyt czasowy w miejscu pełnienia służby wojskowej zgodnie z otrzymywanymi rozkazami, 3/ art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ewidencji ludności poprzez przyjęcie, że G. M dysponuje skutecznym potwierdzeniem pobytu w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania t.j.: 1/ art. 7, art. 77 § 1, art. 79 § 2, art. 80 i art. 85 § 1 kpa poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz przeprowadzenie dowodu z oględzin bez udziału strony postępowania, 2/ art. 8 § 1 i § 2 oraz art. 107 § 2 i § 3 kpa poprzez dowolność w wydaniu decyzji oraz niedostateczne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w podobnym stanie faktycznym i prawnym. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Prócz tego, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Podstawa materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. 2010 nr 217 poz. 1427 ze zm., dalej: ustawa), który stanowi, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Istotą zatem przedmiotowej sprawy jest kwestia, czy w przypadku G. M. zaistniały podstawy do zameldowania go na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w C. O pobycie stałym przesądzają dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Są to zatem dwa elementy: zewnętrzny – corpus, oznaczający fakt zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zewnętrzny - animus manendi, oznaczający zamiar stałego przebywania pod danym adresem. W niniejszej sprawie spór budził fakt, czy G.M. rzeczywiście przebywa w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego pobytu, co kwestionuje skarżący. Zamiar stałego przebywania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem należy ustalać na podstawie całokształtu okoliczności sprawy oraz zachowania danej osoby zainteresowanej. Nie można poprzestać jedynie na oświadczeniu zainteresowanej osoby, ponieważ sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości pod oznaczonym adresem nie stanowi o pobycie stałym, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości, i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich interesów osobistych i majątkowych. Z akt sprawy wynika, że lokal nr [...] przy ul. [...] w C., stanowi jedyne centrum życiowe G. M., w którym skoncentrowane są jego sprawy życiowe, osobiste i majątkowe oraz w którym zaspokaja on swoje potrzeby bytowe, nocuje i spędza czas. G.M. wyraża jednoznaczną wolę przebywania w nim na stałe. Okoliczność że G. M. pełni zawodową służbę wojskową, co wiąże się z częstymi wyjazdami poza centrum życiowe, zgodnie z rozkazami przełożonych, nie może powodować negatywnych konsekwencji. W ocenie Sądu, pozostawanie przez G.M. w zawodowej służbie wojskowej, której specyfika polega na tym, że w istocie nie ma on możliwości typowego, a więc trwałego zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, wymaga dokonywania bardziej liberalnej oceny tej przesłanki zameldowania na pobyt stały, aniżeli w przypadku innych osób. Organy, zdaniem Sądu prawidłowo dokonały ustaleń faktycznych, które potwierdzają fakt zamieszkiwania G.M. pod wskazanym adresem w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy. Dokonana przez nie ocena mogłaby budzić zastrzeżenia, jeśli dotyczyłaby osoby nie znajdującej się w analogicznej sytuacji, jak pozostający w zawodowej służbie wojskowej G.M. Specyfika tej służby, związana z częstą zmianą miejsca pobytu, takie stanowisko uzasadnia. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 24 ust. 6 pkt 1 ww. ustawy w zw. z art. 69 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przyjęcie, że G. M pełniący zawodową służbę wojskową obowiązany jest posiadać zameldowanie na pobyt stały w miejsce wykonywania obowiązku meldunkowego poprzez zameldowanie na pobyt czasowy w miejscu pełnienia służby wojskowej zgodnie z otrzymywanymi rozkazami, należy skazać, że art. 24 ust. 6 i 7 ustawy o ewidencji ludności reguluje obowiązek meldunkowy żołnierzy czynnej służby zawodowej. Regulacja odnosi się do zameldowania i wymeldowania z pobytu czasowego oraz zgłoszenia wyjazdu i powrotu z zagranicy. W odniesieniu do żołnierzy ustawa rezygnuje z właściwości organu gminy do dopełnienia obowiązku meldunkowego, wskazując, że organem właściwym jest dowódca jednostki wojskowej miejsca pełnienia służby lub komendant, szef, kierownik albo dowódca obiektu wojskowego, w którym czasowo przebywa żołnierz. W przypadku zgłoszenia wyjazdu i powrotu z misji poza granicami RP organem meldunkowym jest dowódca właściwej jednostki wojskowej. Przywołane przez skarżącego przepisy dotyczą kwestii meldunku czasowego. W niniejszej sprawie problem dotyczył zameldowania na pobyt stały, stąd powyższe przepisy nie znalazły zastosowania. W kontekście naruszenia art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, wskazać należy że z akt sprawy wynika, że rodzice G. M. posiadali tytuł prawny do lokalu przy ul.[...] , w związku z czym mieli prawo poświadczyć pobyt syna na druku zgłoszenia pobytu stałego. W sprawach o sygn.[...] , [...] (postępowanie w I instancji, nieprawomocne), wskazano że rodzina M. posiada uprawnienie do zajmowania spornego lokalu mieszkalnego. Ogólnie odnosząc się do treści skargi należy wskazać, że przepis art. 28 ust. 4 stanowi, że zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Z przytoczonego przepisu wprost wynika, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Ewidencja ludności nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu oraz nie przesądza o jakichkolwiek uprawnieniach do lokalu. Instytucja zameldowania ma zatem wyłącznie charakter rejestracyjny. Do zameldowania nie jest nawet wymagana zgoda właściciela lokalu lub osoby dysponującej tytułem prawnym. Słusznie zauważył organ, że zameldowanie nie daje tytułu prawnego do lokalu, jak również, samo posiadanie tytułu prawnego do lokalu nie stwarza obowiązku zameldowania. Innymi słowy zameldowanie stanowi jedynie potwierdzenie (rejestracje) stanu faktycznego polegającego na przebywaniu w określonym miejscu (pod określonym adresem). Odnosząc się do naruszeń art. 7, art. 77 § 1, art. 79 § 2, art. 80 i art. 85 § 1 kpa oraz art. 8 § 1 i § 2 oraz art. 107 § 2 i § 3 kpa, trzeba wskazać, że w niniejszym postępowaniu organy przeprowadziły postępowanie prawidłowo – w szerokim zakresie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe, obejmujące przesłuchanie stron, oględziny. Okoliczność, że pełnomocnik skarżących nie został wpuszczony do spornego lokalu przez G. M. nie ma znaczenia przy ustalania faktu zamieszkania G. M. w spornym lokalu. Celem oględzin było bowiem zweryfikowanie czy G. M. faktycznie gromadzi w przedmiotowym lokalu środki wykorzystywane w bieżącym funkcjonowaniu. Postępowanie zostało przez organy we wskazanym zakresie uzupełnione, więc nie ma podstaw zarzut niedostatecznego uzasadnienie decyzji, gdyż organy szczegółowo wskazały podstawy swych ustaleń, a także w sposób zupełny wyjaśniły podstawy dowodowe podjętych rozstrzygnięć (w szczególności obszernie przytoczono wypowiedzi świadków). W sprawie został zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy, który stał się podstawą stwierdzenia, że G. M spełnił przesłani zameldowania na pobyt stały. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.