I SA/Gd 191/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 listopada 2017r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2009 r. i od stycznia do grudnia 2010 r. postanawia: 1. odrzucić wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi; 2. odrzucić skargę. P.W. (dalej: "skarżący") wniósł w dniu 21 stycznia 2020 r. skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 listopada 2017r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2009 r. i od stycznia do grudnia 2010 r. Odrębnym pismem z tej samej daty skarżący zwrócił się do Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z dnia 27 listopada 2019 r. wystąpił do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z wnioskiem o doręczenie mu kserokopii wszystkich decyzji ostatecznych wydanych wobec niego przez ten organ, w tym ww. decyzji z dnia 30 listopada 2017 r. Kserokopia tej decyzji została skarżącemu doręczona w dniu 14 stycznia 2020 r., a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożony został w terminie 7 dni od tej daty. Dalej skarżący wskazał, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy, gdyż nie mógł odebrać przesyłki poleconej zawierającej oryginał decyzji ostatecznej, prawdopodobnie z winy operatora pocztowego, który nieprawidłowo awizował przesyłkę pocztową. Być może też oryginał decyzji został wysłany na niewłaściwy adres bądź list był błędnie awizowany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Organ wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania korespondencja doręczana była najpierw pełnomocnikowi skarżącego, a po zawiadomieniu o fakcie wypowiedzenia pełnomocnictwa, co miało miejsce pismem z dnia 10 lutego 2017 r., skarżącemu - na adres jego zamieszkania zgłoszony organowi podatkowemu tj. ul. W., [...] S. W związku z powziętą przez organ odwoławczy wiedzą o zgłoszeniu przez skarżącego we właściwym urzędzie skarbowym adresu do korespondencji ul. S., [...] G., organ ten pismem z dnia 24 sierpnia 2017 r. wezwał skarżącego do wyjaśnienia, na który z ww. adresów powinna być doręczana korespondencja. Pismo to wysłane zostało na oba adresy, pod żadnym jednak nie zostało podjęte. Również kolejne pisma wysyłane na oba adresy nie były podejmowane. Decyzja z dnia 30 listopada 2017 r. wysalana została na adres ul. S. w G. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, została ona po raz pierwszy awizowana w dniu 1 grudnia 2017 r., a następnie po raz drugi w dniu 12 grudnia 2017 r., co zostało uwidocznione na kopercie, która została opatrzona pieczątkami poczty i podpisami doręczyciela. Zwrotu przesyłki do organu dokonano w dniu 19 grudnia 2017 r. W tej sytuacji organ na podstawie art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa uznał przesyłkę za doręczoną w dniu 15 grudnia 2017 r. Skarga na tę decyzję wniesiona została w dniu 21 stycznia 2020 r., a zatem z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, powinna zatem podlegać odrzuceniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zgodnie natomiast z art. 87 § 5 p.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. W myśl zaś art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Jak wskazuje się w orzecznictwie, kwestia dopuszczalności przywrócenia terminu po upływie roku od jego uchybienia stanowi przesłankę dotyczącą postępowania, należy więc do warunków dopuszczalności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, a nie do przesłanek merytorycznych, czyli do warunków zasadności tego wniosku. W przypadku negatywnej decyzji sądu wniosek podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny na podstawie art. 88 p.p.s.a., a nie oddaleniu (por. postanowienie NSA: z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OZ 580/10, z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 134/2008, z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II GZ 273/2011; postanowienia WSA w Warszawie: z dnia 28 lutego 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 38/2011, z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1401/11; postanowienia WSA w Szczecinie z dnia 23 września 2013 r., sygn. akt I SO/Sz 7/13 - dostępne na stronie www.orzeczenia .nsa.gov.pl). Przepis art. 87 § 5 p.p.s.a. oznacza w istocie, iż możliwość przywrócenia uchybionego terminu została, co do zasady, ograniczona rocznym terminem liczonym od dnia uchybionego terminu. Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została zaadresowana na adres ul. S w G. Był to adres do korespondencji skarżącego znajdujący się w aktach sprawy (k. 74 akt administracyjnych). Jak wyjaśnił organ, wysłanie przesyłki na adres korespondencyjny było konsekwencją stwierdzenia, że wcześniejsza korespondencja kierowana na adres zamieszkania skarżącego - ul. W., S. - nie była podejmowana. Zgodnie z art. 148 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 800), pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Powyższy przepis określa miejsca, w których doręczenie jest dopuszczalne w przypadku osób fizycznych. Ustawodawca żadnemu z wymienionych sposobów doręczeń nie przyznaje pierwszeństwa wyboru, pozostawiając ten wybór swobodnemu uznaniu organów podatkowych. Powyższe oznacza, że za skuteczne uznać należy doręczenie zarówno dokonane na adres zamieszkania podatnika, jak i skierowane na adres do doręczeń w kraju. Przy takiej redakcji przepisu art. 148 § 1 O.p., uznać należy, że wysłanie przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję na adres korespondencyjny skarżącego było prawidłowe. Z adnotacji doręczyciela znajdujących się na kopercie wynika, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została dwukrotnie awizowana, po raz pierwszy w dniu 1 grudnia 2017 r., a następnie po raz drugi w dniu 12 grudnia 2017 r. Zwrotu przesyłki do organu dokonano w dniu 19 grudnia 2017 r. Zasadnie zatem organ uznał przesyłkę za doręczoną na podstawie art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 15 grudnia 2017 r. Zgodnie z tym przepisem, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego (§ 1 pkt 1). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§3). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§4). Wszystkie warunki wynikające z powyższych przepisów do uznania przesyłki za doręczoną w dniu 15 grudnia 2017 r. zostały spełnione. Pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki sądowej jest dokumentem urzędowym potwierdzającym fakt i datę doręczenia. Służy mu więc domniemanie prawdziwości i autentyczności, które może zostać obalone przez stronę. W tej konkretnej sprawie skarżący nie zdołał tego jednak dokonać. Jego twierdzenia, że operator pocztowy nieprawidłowo awizował przesyłkę nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Skoro zatem przesyłka zawierająca decyzję doręczona została na prawidłowy adres skarżącego w dniu 15 grudnia 2017 r., trzydziestodniowy termin wynikający z art. 53 § 1 p.p.s.a. na wniesienie do sądu skargi na tę decyzję, upływał w dniu 15 stycznia 2018 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożony został w dniu 21 stycznia 2020 r., a więc po upływie roku od dnia uchybienia terminu do dokonania tej czynności procesowej. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdzie ww. przepis art. 87 § 5 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że pod pojęciem "przypadek wyjątkowy", o którym mowa w tym przepisie, należy rozumieć nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały złożenie wniosku o przywrócenie terminu w normalnym terminie. Rozpoznając taki wniosek o przywrócenie terminu, należy wyważyć argumenty wspierające wniosek i argumenty przemawiające za stabilizacją sytuacji ugruntowanej przez upływ czasu, a powstałej w następstwie niedokonania czynności procesowej w terminie oraz ustalić, czy przedstawione we wniosku argumenty uzasadniają, że w sprawie zachodzi przypadek, który można uznać za wyjątkowy. (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II OZ 624/14, dostępne na stronie www.orzeczenia .nsa.gov.pl, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 1999 r., sygn. akt I CKN 802/98, publ. OSNC 1999, nr 7-8, poz. 141, str. 86). Jednocześnie ustawodawca nie określa ani nie egzemplifikuje pojęcia "przypadek wyjątkowy". Przez wyjątkowy przypadek należy rozumieć okoliczność nadzwyczajną, która uniemożliwiła stronie dokonanie czynności w normalnym trybie (por. postanowienie NSA z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 129/2011; z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 991/11, LEX nr 1120780). Sąd nie dopatrzył się w tej sprawie żadnych wyjątkowych okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać przywrócenie terminu po upływie roku od jego uchybienia. Za przyjęciem, że w sprawie doszło do zaistnienia "wyjątkowego przypadku" nie może przemawiać okoliczność nieodbierania przez skarżącego korespondencji pod żadnym ze znanych organowi adresów, tj. ani pod adresem zamieszkania, ani pod adresem do korespondencji. Skarżący nie wyjaśnił przy tym, dlaczego korespondencji kierowanej na powyższe adresy nie odbierał, zwłaszcza nie podał żadnych okoliczności świadczących o tym, że adresy te z jakiegokolwiek powodu nie były prawidłowe. Wskazał na błąd operatora pocztowego (przy awizowaniu) lub błędne adresowanie, żaden jednak z tych zarzutów się nie potwierdził. Akcentowana zatem we wniosku niewiedza skarżącego o fakcie wydania decyzji nie była spowodowana okolicznościami, na które strona nie miała wpływu, albowiem niewiedza ta stanowiła konsekwencję nieodbierania przez stronę korespondencji pod adresem, który zgodnie z danymi organu stanowił jego adres korespondencyjny, którego to ustalenia skarżący nie podważył. W konsekwencji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, złożony po upływie roku od dnia uchybionego terminu, wobec braku wyjątkowych okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu, podlega odrzuceniu na podstawie art. 87 § 5 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie pierwszym postanowienia. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Wobec odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w punkcie drugim postanowienia orzekł o odrzuceniu skargi wniesionej po upływie terminu.