IV SA/Po 1038/19
WyrokWSA w Poznaniu2020-03-04
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Izabela Bąk-Marciniak, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Państwowej Inspekcji Pracy jest uprawniony do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, jeśli stanowisko zajmowane przez tego pracownika nie zostało przez pracodawcę zaliczone do wykazu takich stanowisk?Ratio decidendi
Organ Państwowej Inspekcji Pracy jest uprawniony do nakazania umieszczenia pracownika w ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, tylko wówczas, gdy dane stanowisko pracy zostało przez pracodawcę zaliczone do wykazu stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a pracownik zajmujący takie stanowisko nie został uwzględniony w ewidencji. Nakazanie wpisania do ewidencji pracownika świadczącego pracę na stanowisku niezaliczonym do takiego wykazu byłoby wiążącym ustaleniem, czy określone stanowisko spełnia wymogi ustawy, co wykracza poza kompetencje Inspekcji Pracy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Szpitala Specjalistycznego na decyzję Inspektora Pracy, która utrzymała w mocy nakaz umieszczenia pracownika (pielęgniarki B.R.) w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Organ Inspekcji Pracy uznał, że praca pielęgniarki na Oddziale Intensywnej Terapii i Anestezjologii, w tym udział w zabiegach operacyjnych poza planowych i ostrych jako pielęgniarka znieczulająca, kwalifikuje ją do tej ewidencji. Szpital kwestionował to stanowisko, argumentując, że praca B.R. nie jest pracą w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a także że jej stanowisko nie zostało ujęte w wewnętrznym wykazie pracodawcy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Okręgowego Inspektora Pracy oraz poprzedzający ją nakaz Starszego Inspektora Pracy, umorzył postępowanie administracyjne i zasądził od Inspektora Pracy na rzecz Szpitala zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 marca 2020 r. sprawy ze skargi Szpitala Specjalistycznego w [...] na decyzję Inspektor Pracy z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazania umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją nakaz Starszego Inspektora Pracy z dnia [...] stycznia 2019 r. nr rej.: [...]; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Inspektor Pracy na rzecz skarżącego Szpitala Specjalistycznego w [...] kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Okręgowy Inspektor Pracy w P. decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy nakaz z dnia [...] stycznia 2019 r. nr rej.: [...]) w sprawie umieszczenia pracownika B. R. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. z 2017r., poz. 664 ze zm.). Zaskarżona decyzja oraz poprzedzający ja nakaz zostały wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W wyniku kontroli dotyczącej przestrzegania przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. z 2017, poz.664 ze zm.), przeprowadzonej w Szpitalu Specjalistycznym im. [...] w P. w dniach [...], [...], [...], [...], [...], [...] stycznia 2019 r. na pisemny wniosek pracownika, inspektor pracy ustalił, iż B. R. (dalej również jako: "Uczestniczka postępowania" albo "Pracownik") jest zatrudniona na Oddziale Intensywnej Terapii i Anestezjologii [...] w P. (dalej również jak: "Szpital" albo "Pracodawca") od [...] listopada 1997 r. w pełnym wymiarze czasu pracy, obecnie na stanowisku [...]. Wskazano, że Pracownik świadczy pracę w Oddziale Intensywnej Terapii i Anestezjologii (dalej również jako: "Oddział ITiA" albo "OITiA") jako pielęgniarka odcinkowa, pracując w równoważnym systemie czasu pracy w godzinach od 7.00 do 19.00 i od 19.00 do 7.00. W dni robocze po godzinie 15.05 lub po godzinie 19.00 oraz przez 12 godzin w soboty, niedziele i święta tj. gdy nie pracują pielęgniarki zespołów operacyjnych znieczulające do zabiegów operacyjnych pacjentów tzw. planowych, pracownik Oddziału ITiA zabezpiecza Blok Operacyjny i w sytuacjach nagłych bierze udział w zespołach operacyjnych jako pielęgniarka znieczulająca do zabiegów operacyjnych pacjentów tzw. poza planowych i ostrych. Zdaniem organu pielęgniarka OITiA uczestnicząca w zabiegach operacyjnych tzw. poza planowych i ostrych jako pielęgniarka anestezjologiczna jest członkiem zespołu operacyjnego wymienionym w pkt 24 załącznika nr [...] do ustawy o emeryturach pomostowych. Organ podkreślił też, że kryterium dotyczące wykonywania prac w warunkach ostrego dyżuru bierze się z konieczności działania w warunkach, które są wyjątkowo trudne do przewidzenia i w których stosowanie określonych procedur zapewniających bezpieczeństwo własne i innych osób jest nader utrudnione. Właśnie ten czynnik, a więc działanie w warunkach nagłości i nieprzewidywalności, decyduje o szczególnym charakterze pracy personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru, kwalifikując wykonujących ją pracowników do przyznania im emerytur pomostowych. W ocenie organu praca specjalisty pielęgniarstwa w Oddziale ITiA, co do zasady jest pracą "w warunkach ostrego dyżuru", albowiem poza "normalną" pracą w tym oddziale istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia, powodującego konieczność udzielania świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym m.in. na Bloku Operacyjnym jako członek zespołu operacyjnego przy znieczulaniu do zabiegów operacyjnych pacjentów. Zdarzeń takich pracodawca nie jest w stanie przewidzieć, a niewątpliwie one występują. Organ wskazał, że w Załączniku Nr [...] do Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Szpitala [...] w P. im. [...] z dnia [...] kwietnia 2018r. w sprawie wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze objętych prawami wynikającymi z ustawy o emeryturach pomostowych w Szpitalu [...] w P., pracodawca w punkcie 3 ustalił następujące stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze: starszy pielęgniarz koordynujący, specjalista pielęgniarstwa, starsza pielęgniarka, pielęgniarka Oddziału Intensywnej Terapii i Anestezjologii wykonujący pracę na Bloku Operacyjnym z zaznaczeniem, że na stanowisku pracy praca wykonywana jest - w pełnym wymiarze czasu pracy - w warunkach ostrego dyżuru. Zdaniem Inspektora Pracy zapis o pracy w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach ostrego dyżuru nie ma tutaj przesądzającego znaczenia, bowiem uzasadnione jest aby za pracownika wykonującego prace w warunkach szczególnych traktować już takiego pracownika, którego znaczna część czynności wykonywanych w ramach zakresu obowiązków wiąże się ze szczególnym charakterem. Wykonywanie nawet tylko w ramach części obowiązków takich czynności (jak wykonuje Uczestniczka postępowania) niesie za sobą niebezpieczeństwo związane z obniżoną sprawnością psychofizyczną pracownika. Skargę na powyższą decyzję złożył Szpital [...] w P. im. [...] (dalej również jako: "Szpital" albo "Pracodawca"), zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie: prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 3.ust. 3 w zw. z art. 3 ust. 5 ustawy o emeryturach pomostowych oraz w związku z poz. 24 załącznika nr 2 do tej ustawy, a także naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy: art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Szpital wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Okręgowego Inspektora Pracy [...] w P. i poprzedzającego ją nakazu nr rej. [...] Inspektora Pracy Okręgowego Inspektora Pracy w P. Oddział w P. [...] stycznia 2019 r., a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem Szpitala stanowisko na którym zatrudniona jest B. R. nie może zostać uznane za stanowisko na którym wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Do skargi załączono harmonogram czasu pracy B. R. za lata 2017 i 2018, wskazując, że brała ona udział w 2017 r. w zabiegach przez [...] minut, co daje [...] godziny i [...] minut, a jej wymiar czasu pracy w tym roku wynosił [...] godzin i [...] min. Z kolei w roku 2018 r. w zabiegach uczestniczyła przez [...] minut, co daje [...] godziny i [...] minut podczas gdy jej wymiar czasu pracy wynosił [...] godzin i [...] minut. Okręgowy Inspektor Pracy w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. z 2018, poz. 1924 – dalej jako: "u.e.p.") oraz ustawy z dnia 3 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2018, poz. 623 – dalej jako: "ustawa o PIP"). Rozpoznając niniejszą sprawę należało uwzględnić pełen jej kontekst, w tym również fakt, że sprawa niniejsza jest jedną z ponad dwudziestu spraw zawisłych przed tutejszym Sądem. Sąd miał zatem wiedzę, że wszystkie te sprawy dotyczą specjalistów pielęgniarstwa zatrudnionych na Oddziale Intensywnej Terapii i Anestezjologii Szpitala [...] im. [...]. Jak wynika to z akt sprawy, przed Sądem Rejonowym w P. toczą się postępowania z powództwa przynajmniej części ze wskazywanych w nakazach Państwowej Inspekcji Pracy Specjalistów Pielęgniarstwa Oddziału Intensywnej Terapii i Anestezjologii Szpitala - o ustalenie - wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Szczególnie akcentowano, że sprawy te zostały wywołane powództwem pracowników a nie odwołaniami od decyzji ZUS. Podkreślenia wymaga, że nie jest rolą sądu administracyjnego rozstrzyganie czy wskazana w zaskarżonym nakazie osoba wykonywała prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Sąd administracyjny rozstrzyga jedynie o tym czy zasadnie - nakazano wpisanie - danej osoby do ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy stanowisko [...] na Oddziale Intensywnej Terapii i Anestezjologii znajduje się w wykazie stanowisk pracy Szpitala [...] im. [...] w P., na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. A jeśli nie, to czy organy PIP są uprawnione do nakazania umieszczenia pracownika decyzją administracyjną wydaną na podstawie art. 11 a ustawy o PIP, w ewidencji pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 2 u.e.p. w związku z pozycją 24 załącznika nr 2 do tej ustawy - w sytuacji gdy - pracodawca nie umieścił w sporządzonym wykazie stanowisk pracy na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o którym mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 u.e.p., stanowiska zajmowanego przez konkretnego pracownika. W ocenie Sądu obydwie kwestie należy rozstrzygnąć negatywnie. Uzasadniając rozstrzygnięcie spornych kwestii należy w pierwszej kolejności wskazać, że na podstawie art. 11a ustawy o PIP właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 u.e.p., wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji. Kwestią pozostającą poza sporem jest fakt, że podmiotem uprawnionym do zakwalifikowania danego rodzaju pracy, do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lub pracy o szczególnym charakterze jest płatnik składek, a więc pracodawca. Organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania umieszczenia pracownika, decyzją administracyjną wydaną na podstawie art. 11a ustawy o PIP, w ewidencji pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze (art. 41 ust. 4 pkt 2), jednak wydanie takiego nakazu - możliwe jest wówczas, gdy - dane stanowisko pracy zostało przez samego pracodawcę zaliczone do wykazu stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, natomiast pracownik zajmujący takie właśnie stanowisko w zakładzie pracy nie został przez pracodawcę uwzględniony w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (por. wyrok NSA z dnia [...] marca 2015 r. sygn. I OSK [...]; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nakazanie wpisania do ewidencji pracownika świadczącego pracę na stanowisku
- niezaliczonym do wykazu - stanowisk, o jakim mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 u.e.p. byłoby w istocie wiążącym ustalaniem, czy określone stanowisko (zajmowane przez danego pracownika) spełnia wymogi przewidziane w ustawie o emeryturach pomostowych. Tymczasem do dokonywania tego rodzaju ustaleń (jakie stanowiska spełniają warunki ustawy o emeryturach pomostowych) organy inspekcji pracy nie są umocowane (por. wyrok NSA z dnia [...] kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK [...]; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym, bowiem zakresie u.e.p. przyjęła zasadę właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz sądów powszechnych w sprawach między innymi emerytur pomostowych, co z kolei ogranicza zakres kompetencji Inspekcji Pracy do spraw wyżej wskazanych. Szczególnego podkreślenia wymaga to, że kwestia tego, że "punktem odniesienia" dla przewidzianej w art. 10 ust. 1 pkt 9a kompetencji Państwowej Inspekcji Pracy do kontroli ewidencji nie mogą być wprost wykazy prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, określone załącznikami nr 1 czy nr 2, lecz wykaz stanowisk pracy płatnika – pracodawcy, na których taka praca jest wykonywana została rozstrzygnięta przez sądy administracyjne i to w bliźniaczym stanie faktycznym (por. wyrok NSA z dnia [...] marca 2015 r. sygn. I OSK [...]; http;//orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, że jedynym do czego jest kompetentna inspekcja pracy jest wydanie nakazu umieszczenia danego pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez inspektora pracy - o ile - dane stanowisko pracy zostało przez samego pracodawcę zaliczone do wykazu stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a pracownik zajmujący takie właśnie stanowisko nie został umieszczony w ewidencji. Rola inspekcji pracy w tym zakresie ogranicza się jedynie do orzekania o istnieniu lub nieistnieniu obowiązku pracodawcy o charakterze ewidencyjno-sprawozdawczym (por. wyrok WSA w Gliwicach z [...].06.2013 r. sygn. IV SA/Gl [...]; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem kwestią nie mogącą budzić uzasadnionych wątpliwości jest fakt, że "punktem odniesienia" dla przewidzianej art. 10 ust. 1 pkt 9a ustawy o PIP kompetencji Państwowej Inspekcji Pracy do kontroli ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 u.e.p., nie może być wprost wykaz prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, określonych załącznikami nr 1 czy nr 2, lecz wykaz stanowisk pracy płatnika – pracodawcy, na których taka praca jest wykonywana, należało rozstrzygnąć, czy stanowisko [...] na Oddziale Intensywnej Terapii i Anestezjologii Szpitala [...] w P. zostało przez Pracodawcę zaliczone do wykazu stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Niesporne, bowiem w okolicznościach badanej sprawy pozostaje, że B. R. pozostaje zatrudniona na Oddziale Intensywnej Terapii i Anestezjologii Szpitala [...] w P. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku [...]. Rozstrzygając, czy stanowisko [...] na Oddziale Intensywnej Terapii i Anestezjologii znajduje się w wykazie stanowisk pracy Szpitala [...] im. [...] w P., na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, należy wskazać, że bezsporne w sprawie pozostaje że kwestię tę reguluje Zarządzenie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. Dyrektor Szpitala [...] im. [...] w P. – dalej jako: Zarządzenie [...]. W § 1 Zarządzenia [...] wskazano, że wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze stanowi załącznik nr 1 do zarządzenia. Znajdujący się w aktach sprawy załącznik obejmuje 4 punkty. Na podstawie pkt 3 załącznika do Zarządzenia [...] w wykazie stanowisk ujęto "Starszego Pielęgniarza Koordynującego, Specjalistę Pielęgniarstwa, Starszą Pielęgniarkę, Pielęgniarkę Oddziału Intensywnej Terapii i Anestezjologii wykonujących pracę na Bloku Operacyjnym". W odniesieniu do wszystkich stanowisk pracy sformułowano zastrzeżenie, że chodzi o stanowiska na których praca ta wykonywana jest w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach ostrego dyżuru. Mając zatem na uwadze fakt, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest nakaz wydany na podstawie art. 11a ustawy o PIP w zw. z art. 41 ust. 4 pkt 2 u.e.p. nie może budzić uzasadnionych wątpliwości fakt, że kryterium legalności zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowi załącznik do Zarządzenia [...]. To, bowiem fakt zamieszczenia danego stanowiska w wykazie stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (art. 41 ust. 4 pkt 1 u.e.p.), rodzi bowiem po stronie pracodawcy obowiązek ujęcia danego pracownika w ewidencji (art. 41 ust. 4 pkt 2 u.e.p.),a po stronie Inspekcji Pracy kompetencje do ewentualnego nakazania umieszczenia konkretnego pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Literalne brzmienie pkt 3 zał. nr [...] do Zarządzenia [...] wskazuje, że w wykazie stanowisk ujęto "Starszego Pielęgniarza Koordynującego, Specjalistę Pielęgniarstwa, Starszą Pielęgniarkę, Pielęgniarkę Oddziału Intensywnej Terapii i Anestezjologii wykonujących pracę na Bloku Operacyjnym". W odniesieniu do wszystkich stanowisk pracy - sformułowano zastrzeżenie - że chodzi o stanowiska na których praca wykonywana jest - w pełnym wymiarze czasu pracy - w warunkach ostrego dyżuru. Jednocześnie, jak wynika z przekazanej Sądowi przez organ dokumentacji akt sprawy Dyrektor Szpitala dokonał rozróżnienia pomiędzy Specjalistami Pielęgniarstwa Oddziału Intensywnej Terapii i Anestezjologii, na takich, których miejscem pracy jest - "Oddział Intensywnej Terapii i Anestezjologii", i takich, których miejscem pracy jest - "Blok operacyjny". Zasady logiki i reguł wykładni prowadzą do wniosku, że gdyby wolą Szpitala było zamieszczenie w wykazie stanowisk zarówno [...] Oddziału Intensywnej Terapii i Anestezjologii dla których miejscem pracy jest "Oddział Intensywnej Terapii i Anestezjologii", jak i takich, dla których miejscem pracy jest: "Blok operacyjny", to w pkt 3 zał. nr [...] do Zarządzenia [...] nie znalazłoby się zastrzeżenie, że chodzi o wykonujących pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach ostrego dyżuru na Bloku Operacyjnym. Jak wynika zatem z treści zał. nr [...] Zarządzenia nr [...] - kryterium - przesądzającym o zaliczeniu przez Szpital, stanowiska [...] Oddziału Intensywnej Terapii i Anestezjologii do stanowisk na których praca wykonywana jest w pełnym wymiarze czasu pracy - jest miejsce wykonywania - tej pracy. Literalnie wskazanym stanowiskiem pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, ujętym w pkt 3 zał. nr [...] do zarządzenia [...] jest stanowisko [...] Oddziału Intensywnej Terapii i Anestezjologii, dla którego miejscem pracy jest - "Blok Operacyjny".
Nie ulega wątpliwości, że w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji nie przedstawiono żadnego dokumentu z treści którego wynikałoby, że miejscem wykonywania pracy (w rozumieniu wskazanego Zarządzenia nr [...]) przez B. R. jest "Blok operacyjny". Tymczasem, z załącznika nr [...] do Zarządzenia [...] wynika, że co do zasady stanowiskiem pracy na którym jest wykonywana praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze jest stanowisko [...] Bloku Operacyjnego (pkt 2). Dlatego też konsekwentnie, do wykazu takich stanowisk zaliczono tych pracowników Oddziału Intensywnej Terapii i Anestezjologii dla, których - wskazanym przez Pracodawcę - miejscem wykonywania pracy w pełnym wymiarze czasu pracy jest "Blok Operacyjny".
Wnioski takie uzasadnia również - jak trafnie wywodzi Skarżący - literalne brzmienie "Wykazu prac o szczególnym charakterze" (zał. nr [...] do u.e.p.), w którym wymieniono "Prace personelu medycznego - w zespołach operacyjnych - dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru". Ustawodawca nie pozostawia zatem wątpliwości, że pracą o szczególnym charakterze jest praca personelu medycznego – w zespołach operacyjnych – określonych dyscyplin i anestezjologii, w warunkach ostrego dyżuru i zgodnie z art. 3 ust. 5 u.e.p. w pełnym wymiarze czasu pracy. Podkreślić trzeba, że rozpatrując niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze uchwałę NSA z dnia [...] listopada 2011 r. sygn. I OPS [...] wskazującą, że w postępowaniu o umieszczenie pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust.4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.), za pracownika wykonującego prace o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 5 u.e.p. może być uznany pracownik, który wykonując prace o szczególnym charakterze wykonuje także inne dodatkowe czynności wskazane przez pracodawcę w ramach świadczenia pracy. Należy jednak mieć na uwadze, że uchwała ta dotyczy sytuacji - w której poza sporem pozostaje fakt umieszczenia przez pracodawcę danego stanowiska w wykazie - stanowisk pracy na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Uchwała literalnie rozstrzyga kwestię dopuszczalności uznania za pracownika wykonującego prace o szczególnym charakterze "pracownika, który wykonując prace o szczególnym charakterze", wykonuje także inne dodatkowe czynności. Uchwała ta dotyczy zatem sytuacji w której nie ma sporu co do faktu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu u.e.p. Podobnie wyrok NSA z [...] października 2011 r. sygn. I OSK [...] dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy - sam charakter pracy - jako pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, pozostawał poza sporem. Sporny pozostawał tylko wymiar czasu tej pracy. Bowiem, jak równie konsekwentnie przyjmuje NSA w sytuacji zaistnienia takiego sporu (co do faktu wykonywania pracy szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze), zagadnienia sporne rozstrzygać może tylko ZUS, a następnie sąd powszechny (por. wyrok NSA z [...] marca 2015 r. sygn. I OSK [...]; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach badanej sprawy, istota sporu dotyczy właśnie charakteru prac tych [...], dla których miejscem pracy jest "Oddział Intensywnej Terapii i Anestezjologii". Charakter tego sporu był zresztą akcentowany przez Szpital już w toku postępowania przez organami, gdy w odwołaniu podnoszono, że przed sądem zawisły sprawy z pozwów pracowników, które jak doprecyzował na rozprawie pełnomocnik Szpitala dotyczą ustalenia wykonywania pracy o szczególnym charakterze. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że Szpital pominął stanowisko [...] dla których miejscem pracy jest Oddział Intensywnej Terapii i Anestezjologii, w wykazie stanowisk na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym. Analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że fakt ten dostrzegł również Inspektor Pracy, który zasadności nakazu umieszczenia B. R. w ewidencji, upatruje - nie w Zarządzeniu nr [...], ale - w zał. nr [...] do u.e.p. Dlatego też spór w niniejszej sprawie ogniskuje się na kwestii wymiaru liczby godzin jaki Uczestniczka Postępowania spędzała na Bloku Operacyjnym oraz na definiowaniu pojęć "pełnego wymiaru czasu pracy" i "warunków ostrego dyżuru". Tymczasem, jeżeli pracodawca pominął dane stanowisko pracy w wykazie, to arbitralne rozstrzygnięcie organów Państwowej Inspekcji Pracy w tym przedmiocie naruszyłoby granice ich właściwości, wkraczając w sferę zastrzeżoną dla organów rentowych (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] października 2015 r., sygn. akt I OSK [...]; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wiązałoby się ono wszak z koniecznością dokonania wiążących ustaleń co do tego, czy dana praca odpowiada warunkom określonym w ustawie o emeryturach pomostowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] marca 2014 r., sygn. akt I OSK [...], LEX nr 1766187). Dlatego też korekta przez organ Państwowej Inspekcji Pracy ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymagałaby, wcześniejszej zmiany wykazu stanowisk, na których tego rodzaju praca jest wykonywana poprzez umieszczenie w niej stanowiska zajmowanego przez Uczestniczkę Postępowania (por. wyrok NSA z dnia [...] lutego 2016 r. sygn. I OSK [...]; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić należy, że Szpital wykazem objął - wyłącznie - stanowiska na których praca na Bloku Operacyjnym jest wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy. Ustalenie zatem, czy Uczestniczka postępowania, która w niektórych miesiącach, subsydiarnie również wykonuje prace na Bloku Operacyjnym, wykonuje prace o szczególnym charakterze należy do sądu powszechnego, a nie do Inspekcji Pracy. Z tej też przyczyny Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający, ją nakaz, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku. Podkreślić należy, że Sąd sprawę niniejszą rozpoznający nie przesądza czy B. R. wykonywała prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Sąd administracyjny rozstrzyga jedynie o tym czy zasadnie nakazano wpisanie Uczestniczki postępowania do ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w sytuacji gdy zajmowane przez nią stanowisko nie zostało umieszczone przez Szpital w wykazie stanowisk na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Wobec faktu, że stanowisko zajmowane przez Uczestniczkę postępowania nie zostało przez Szpital umieszczone w wykazie stanowisk pracy na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, Sąd na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w pkt 2 wyroku orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego. O kosztach postępowania (na które składa się kwota [...]zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota [...]zł uiszczona tytułem opłaty od pełnomocnictwa oraz kwota [...]zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego) orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018, poz. 1667 ze zm.) w pkt. 3 wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło