I SA/Ol 750/19

WyrokWSA w Olsztynie2020-03-04

Skład orzekający: Renata Kantecka, Marzenna Glabas, Jolanta Strumiłło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo żądać zwrotu nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jeśli istnieje podejrzenie, że rolnik nie mógł wykryć błędu organu w zwykłych okolicznościach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji ma prawo żądać zwrotu nienależnie pobranych płatności, nawet jeśli rolnik twierdzi, że nie mógł wykryć błędu organu. W sytuacji, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczeniem płatności, obowiązek zwrotu nie występuje tylko wtedy, gdy decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności. Ponadto, sąd stwierdził, że przedawnienie obowiązku zwrotu nie nastąpiło, ponieważ zostało przerwane przez doręczenie decyzji w trybie wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Spółka A wniosła skargę na decyzję Dyrektora ARiMR ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2012 i 2013. Pierwotnie przyznane płatności zostały zakwestionowane po kontroli na miejscu, która wykazała nieprawidłowości w zadeklarowanych powierzchniach. Po wznowieniu postępowań administracyjnych, pierwotne decyzje zostały uchylone, a płatności przyznano w niższej wysokości. Spółka kwestionowała decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, podnosząc zarzuty dotyczące przedawnienia i możliwości wykrycia błędu przez rolnika.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2020r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2012 i 2013r. oddala skargę. "A" Spółka z o.o. z siedzibą w P (dalej również jako strona, skarżąca, Spółka, producent) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej Dyrektor ARiMR) z dnia "[...]" 2019 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2012 i 2013 r. Jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia odpowiednio w dniach "[...]" 2012 r. i "[...]" 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B wpłynęły wnioski strony o przyznanie płatności odpowiednio na rok 2012 i 2013. W dniu "[...]" 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012, którą przyznano łączną kwotę płatności w wysokości "[...]" zł. Powyższa kwota została przekazana, na rachunek bankowy wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniu, "[...]" 2013 r. W dniu "[...]" 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013, którą przyznano łączną kwotę płatności w wysokości "[...]" zł. Powyższa kwota została przekazana na rachunek bankowy wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniu "[...]" 2014 r. W dniach od "[...]" 2014 roku do dnia "[...]" 2014 roku w gospodarstwie rolnym producenta przeprowadzona została kontrola na miejscu metodą FOTO. Z raportu z czynności kontrolnych wynika, że podczas przedmiotowej kontroli stwierdzono nieprawidłowości, mające wpływ na przyznanie producentowi rolnemu płatności na rok 2012 i 2013. W związku z powyższym postanowieniami z dnia "[...]" 2015 r. Kierownik BP ARiMR w B wznowił postępowania administracyjne zakończone decyzjami z dnia "[...]" 2012 r. i "[...]" 2014 r., ze względu na ustalenia dokonane w oparciu o protokół z kontroli na miejscu jako nową okoliczność faktyczną dotyczącą kwestii użytkowania działek rolnych D i T. W dniu "[...]" stycznia 2016 r. Kierownik BP ARiMR w B uchylił własną decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w pomniejszonej wysokości z dnia "[...]" grudnia 2012 r. i przyznał płatności w łącznej wysokości "[...]" zł. W dniu "[...]" stycznia 2016 r. Kierownik BP ARiMR w B uchylił własną decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w pomniejszonej wysokości z dnia "[...]" stycznia 2014 r. i przyznał płatności w łącznej wysokości "[...]" zł. W wyniku rozpatrzenia odwołań Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O decyzjami z dnia "[...]" marca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone decyzje. Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 13 października 2016 r., sygn. akt l SA/Ol 420/16, oddalono skargi strony na powyższe decyzje. W związku z powyższym kwoty stanowiące różnicę pomiędzy sumą płatności przekazaną na rachunek strony w dniach "[...]" stycznia 2013 r. i "[...]" marca 2014 r. na podstawie pierwotnych decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia "[...]" grudnia 2012 r. oraz z dnia "[...]" stycznia 2014 r., a sumą tych płatności przyznanych w prawomocnych decyzjach wydanych przez ten organ Nr "[...]" z dnia "[...]" 2016 r. oraz z dnia "[...]" 2016 r., stanowią płatności pobrane nienależnie i wynoszą odpowiednio "[...]" zł oraz "[...]" zł, co uzasadniało ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności. Kierownik BP ARiMR zawiadomieniem z dnia "[...]" 2017 r. poinformował Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Następnie Kierownik BP ARiMR na mocy decyzji z dnia "[...]" lipca 2019 r. ustalił Spółce kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 i 2013 w łącznej wysokości "[...]" zł. Utrzymując powyższą decyzję w mocy i uzasadniając swoje rozstrzygniecie Dyrektor OR ARiMR powołał treść art. 29 ust.1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. z 2019 r., poz. 1505) – dalej jako ustawa o ARiMR i art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 02.l2.2009 r., str. 65), dalej jako rozporządzenie Nr 1122/2009. Zgodnie z art. 80 ust. 1 ww. rozporządzenia, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca przedmiotową kwotę powiększoną o odsetki naliczone zgodnie z ust. 2. Dyrektor OR ARiMR wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r., poz. 278, ze zm.), w myśl którego Kierownik Biura Powiatowego Agencji odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu o którym mowa wart. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, przypadku określonym wart. 54 ust. 3 lit. a pkt i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE Nr L 347, s. 549 z 20.12.2013 r.), dalej jako rozporządzenie Nr 1306/2013, tj. gdy kwota każdej z tych płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/20 13. Zgodnie z przywołanym powyżej art. 106 ust. 3 rozporządzenia państwa członkowskie dokonują przeliczenia na walutę krajową kwoty pomocy wyrażonej w euro na podstawie ostatniego kursu walutowego ustalonego przez Europejski Bank Centralny przed dniem l października roku, dla którego pomoc została przyznana. Wskazano, że w rozpatrywanej sprawie, na kwotę nienależnie pobranych płatności składają się kwoty płatności w wysokości: "[...]" zł z tytułu JPO za rok 2012, "[...]" zł z tytułu UPO za rok 2012, "[...]" zł z tytułu JPO za rok 2013 oraz "[...]" zł z tytułu UPO za rok 2013. Każda z ww. kwot przekracza kwotę stanowiącą równowartości 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia Nr 1306/2013. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Organ odwoławczy wskazał, że przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu płatności uregulowane zostały wart. 80 ust. 3 rozporządzenia Nr 1122/2009. Zgodnie z tym przepisem: obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust, 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności. Z przepisu art. 80 ust. 3 ww. rozporządzenia wynikają dwa warunki, które muszą być spełnione łącznie, by możliwe było odstąpienie od obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności. Po pierwsze musi zaistnieć pomyłka właściwego organu, po drugie zaś - rolnik w zwykłych okolicznościach nie mógł takiego błędu wykryć. Podkreślono, że w dniu wydawania decyzji przyznających płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organ I instancji nie posiadał informacji, z których wynikałoby, że na części działek rolnych zaniechano prowadzenia działalności rolniczej (kod błędu "[...]"), w związku z czym powierzchnia zgłoszona do płatności jest większa niż stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach od "[...]" 2014 roku do dnia "[...]" 2014 roku w gospodarstwie rolnym spółki. Przedmiotowymi decyzjami organ przyznał stronie płatności do powierzchni niekwalifikującej się do płatności, jednak zostały one przyznane na podstawie wniosków złożonych przez producenta w latach 2012-2013. W związku z powyższym stwierdzono, że wypłacone płatności na postawie pierwotnych decyzji nie wynikały z pomyłki organu. W przekonaniu organu odwoławczego błąd mógł zostać wykryty przez producenta przy dołożeniu należytej staranności. W interesie strony było przed złożeniem przedmiotowych wniosków dokonanie pomiaru powierzchni działek rolnych, do których ubiegano się o przyznanie płatności, a we wnioskach podać jedynie grunty kwalifikujące się do przyznania płatności, na których prowadzona jest działalność rolnicza. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia obowiązku zwrotu należności powołano się na treść art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR oraz art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 L W sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23.12.1995 L Z późno zm.) dalej jako rozporządzenie Nr 2988/95. Dyrektor OR ARiMR podzielił zdanie organu I instancji i uznał za datę dopuszczenia się nieprawidłowości dzień "[...]" 2012 r. oraz dzień "[...]" 2013 r. tj. dzień złożenia przez Spójkę wniosku o przyznanie płatności odpowiednio na rok 2012 i 2013 zawierający nieprawidłowe deklaracje. Od tych dni w ocenie organu odwoławczego należy liczyć rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia. Ponadto wskazano, ze stosownie do art. 3 ust. 1 rozporządzenia Nr 2988/95 przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Zatem przerwanie biegu przedawnienia może nastąpić przez doręczenie stronie informacji odnoszącej się wyraźnie do określonej płatności wskazującej co najmniej na podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości. W związku z powyższym uznać należy, iż przedawnienie zostało przerwane w dniu "[...]" stycznia 2016 r. poprzez doręczenie stronie decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania, wzruszających ostateczną decyzję w sprawie przyznania płatności na rok 2012 i 2013. W rozpoznawanej sprawie nie doszło więc do przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnych płatności. Od tego momentu bieg 4-letniego terminu przedawnienia rozpoczął się na nowo, dlatego też organ I instancji zdaniem organu odwoławczego zasadnie wszczął postępowanie w celu ustalenia kwoty nienależnych płatności i wydał zaskarżoną decyzję ustalającą kwotę wymaganą do zwrotu, doręczoną w dniu "[...]" 2019 r. Stosownie do treści art. 80 ust. 1 i 2 rozporządzenia Nr 1122/2009 w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Stosownie zatem do art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR termin płatności kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wynosi 60 dni od daty doręczenia decyzji ustalającej wysokość tej kwoty. W złożonej skardze strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przypisanych, zarzuciła naruszenie art. 68 § 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz w zw. z art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR przez przyjęcie przez organ odwoławczy, że uprawnienie organu I instancji do ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności nie uległo przedawnieniu. Uzasadniając zarzuty i wskazując na treść powołanych przepisów podkreślono, że decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR powinna zostać doręczona skarżącej spółce przed upływem 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nienależne pobranie tych płatności. Biorąc pod uwagę, że płatności uznane przez Agencję za nienależne, a dotyczące 2012 r. zostały wypłacone skarżącej spółce w dniu "[...]" stycznia 2013 r., a płatności dotyczące 2013 r. zostały jej wypłacone w dniu "[...]" marca 2014 r., przy odpowiednim zastosowaniu do obowiązku zwrotu nienależnie wypłaconych płatności, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej należy uznać, że w niniejszej sprawie obowiązek zwrotu nienależnie wypłaconych płatności za 2012r. upłynął z końcem 2016 r., a obowiązek zwrotu nienależnie wypłaconych płatności za 2013 r. upłynął z końcem 2017 r. Zdaniem strony ustalone przez organ I instancji konstytutywną decyzją z dnia "[...]" lipca 2019 r., doręczoną po upływie ww. terminów, zobowiązania w postaci kwot nienależnie pobranych płatności nie powstały. Zgodnie bowiem z art.21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zobowiązanie, które podlega ustaleniu powstaje z dniem doręczenia decyzji ustalającej to zobowiązanie, na co organ I instancji zgodnie z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej miał 3 lata od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (w tym przypadku wypłata nienależnych płatności). Wskazano również, że przywołane powyżej przepisy Ordynacji podatkowej są zawarte w Dziale III tej ustawy, więc na podstawie art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR (który to przepis w zakresie należności, o których mowa w ust. 1 nie odsyła do żadnych innych przepisów) mają one zastosowanie do ustalanych płatności wymienionych w art. 29 ust. 1 tej ustawy. Oznacza to zdaniem skarżącej, że w niniejszej sprawie uprawnienie organu do ustalenia nienależnie pobranych płatności uległo przedawnieniu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji w ramach kognicji sądów administracyjnych, Sąd nie stwierdził zarzucanych jej naruszeń prawa - zarówno wskazanych norm prawa materialnego, jak i przepisów procesowych - uznając tym samym, że rozpoznawana skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymująca w mocy decyzję Kierownika OR ARiMR ustalającą stronie kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 i 2013. Na wstępie wskazać należy, że tryb i warunki ustalania oraz odzyskiwania kwot nienależnie pobranych płatności rolnych reguluje ustawa z dnia 9 maja 2008r. o ARiMR. Zgodnie z art. 29 ust. 1 tej ustawy, ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Właściwy w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 ( art. 29 ust. 2 ustawy o ARiMR). Celem postępowania prowadzonego na podstawie powyższego przepisu jest zatem zbadanie: 1) czy doszło do ustalenia i wypłaty rolnikowi środków pochodzących z wymienionych funduszy unijnych lub krajowych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, 2) czy istnieje obowiązek ich zwrotu, a także 3) czy nie wystąpiły przesłanki wykluczające taki zwrot. W przedmiotowej sprawie skarżąca na podstawie decyzji z dnia "[...]" grudnia 2012 r. oraz "[...]" stycznia 2014 r. otrzymała płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego odpowiednio na rok 2012 i 2013. Wskazane decyzje w wyniku wznowienia postępowań administracyjnych zostały uznane za niezgodne z prawem decyzjami Kierownika OR ARiMR z dnia "[...]" i "[...]" stycznia 2016 r. oraz decyzjami Dyrektora OR ARiMR z dnia "[...]" marca 2016 r., co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 13 października 2016r., sygn. akt I SA/Ol 420/16. W związku z powyższym zasadnym było stwierdzenie, że Spółce wypłacono ze źródeł wskazanych w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR środki nienależne, co skutkowało obowiązkiem ich zwrotu. Powyższy obowiązek wynika wprost z art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, zgodnie z którym w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Odsetki naliczane są w sposób wskazany w ust. 2 art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Zdaniem Sądu w zaskarżonej decyzji prawidłowo dokonano analizy art. 49 ustawy z 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 278 ze zm.) przesłanki odstąpienia od ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, o których mowa w art. 29 ustawy o ARiMR. W myśl tego przepisu Kierownik BP ARiMR odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, w przypadku określonym w art. 54 ust. 3 lit. a pkt i rozporządzenia nr 1306/2013 ,tj. w przypadku gdy kwota każdej z tych płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1306/2013. Stosując wynikające z tych przepisów zasady przeliczenia, organ wyliczył równowartość 100 euro jako 410,38 zł odpowiednio na rok 2012 oraz 422,88 zł odpowiednio na rok 2013, którego to przeliczenia skarżąca nie kwestionowała. Tym samym słusznie przyjęto w zaskarżonej decyzji, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły podstawy do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności obszarowej. Z kolei w art. 80 ust.3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 przewidziana została możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnej płatności. Obowiązek zwrotu nienależnej płatności, o jakiej mowa w ust. 1 tego artykułu, nie ma zastosowania jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczeniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnych płatności nie występuje wtedy, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności. Z sytuacją taką nie mieliśmy do czynienia w rozstrzyganej sprawie. Podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie w wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu stwierdzono nieprawidłowości w wielkości zadeklarowanych powierzchni. W rozstrzyganej sprawie strona skutecznie nie podważyła ustalonego w tym zakresie stanu faktycznego. Trafnie zatem organy uznały, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z omawianego przepisu. Organ wydając decyzję o przyznaniu płatności opierał się na deklaracji Spółki i danych wynikających ze złożonego wniosku. W związku z powyższym strona ponosi odpowiedzialność za nienależną wypłatę świadczeń, jako że zostały jej one przyznane i przekazane na podstawie danych podanych przez nią we wnioskach o przyznanie płatności. Podkreślić należy, że rolnik składając wniosek i deklarując określone dane odpowiada za ich zgodność ze stanem faktycznym. Składając wniosek oświadcza ponadto, że znane mu są zasady i warunki przyznawania płatności oraz ich zwrotu, wobec czego brak jest podstaw do powoływania się obecnie przez skarżącego na brak świadomości, że dopuścił się naruszenia prawa oraz na działanie w zaufaniu do organu. Zasadnie zatem w rozpoznawanej sprawie organu uznały, że nie zachodziły przesłanki wyłączające zwrot nienależnie otrzymanej płatności, o jakich mowa w art. 80 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1122/2009. Wreszcie wskazać należy, że prawidłowo organy przyjęły także, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zwrotu płatności. Zgodnie z mającym zastosowanie w odniesieniu do płatności za 2012 art. 3 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1. Zgodnie z art. 1 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem. Trafnie wobec tego uznały organy za datę dopuszczenia się nieprawidłowości dzień "[...]" maja 2012 r. oraz "[...]" maja 2013 r. tj. dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności odpowiednio na rok 2012 i 2013. Prawidłowo również uznały organy, że przedawnienie zostało przerwane w dniu "[...]" stycznia 2016 r. poprzez doręczenie stronie decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania wzruszających ostateczną decyzję w sprawie przyznania płatności na rok 2012 i 2013. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie doszło więc do przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnych płatności. Od tego momentu bieg 4-letniego terminu przedawnienia rozpoczął się na nowo, dlatego też organ I instancji zasadnie wszczął postępowanie w celu ustalenia kwoty nienależnych płatności i wydał zaskarżoną decyzję ustalającą kwotę wymaganą do zwrotu. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze. zm.), Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło