II SA/Wa 1981/19
WyrokWSA w Warszawie2020-03-06
Skład orzekający: Danuta Kania, Łukasz Krzycki, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej w postaci imion i nazwisk osób fizycznych, które otrzymały refundację na sprzęt pszczelarski ze środków publicznych, jest uzasadniona ze względu na ochronę prywatności tych osób?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje odmawiające udostępnienia informacji publicznej, uznając, że osoby fizyczne otrzymujące środki publiczne na rozwój działalności, w tym refundacje, nie mogą skutecznie powoływać się na prawo do prywatności w celu ograniczenia dostępu do informacji o ich danych osobowych. W takich przypadkach interes publiczny związany z kontrolą wydatkowania środków publicznych ma pierwszeństwo przed ochroną prywatności.Stan faktyczny
Skarżący K. N. zwrócił się do Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) o udostępnienie informacji publicznej w postaci imion i nazwisk osób, które otrzymały refundację na sprzęt pszczelarski w ciągu ostatnich trzech lat. Organ odmówił udostępnienia informacji, powołując się na ochronę prywatności osób fizycznych. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał w mocy decyzję odmowną. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Zasądzono od Dyrektora Generalnego KOWR na rzecz K. N. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2020 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa na rzecz K. N. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga K. N. na decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (dalej: "Dyrektor Generalny KOWR", "organ") z dnia [...] lipca 2019 r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję własną organu z dnia [...] kwietnia 2019 r. [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie: "które osoby (z imienia i nazwiska) otrzymały refundację na sprzęt w ostatnich trzech latach z Regionalnego Związku Pszczelarskiego w [...]".
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
K. N. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") zwrócił się w dniu [...] lutego 2019 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (dalej: "KOWR") o udostępnienie informacji publicznej: "które osoby (z imienia i nazwiska) otrzymały refundacje na sprzęt w ostatnich trzech latach z Regionalnego Związku Pszczelarskiego w [...]" (dalej: "RZP", "Związek").
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Dyrektor Generalny KOWR, powołując w podstawie prawnej art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "k.p.a.", art. 5 ust. 2 w związku z art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.", odmówił dostępu do wnioskowanej informacji publicznej ze względu na prywatność osób fizycznych jakimi są członkowie Związku.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. K. N. wniósł "odwołanie" od ww. decyzji, które ostatecznie zostało potraktowane przez organ jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący podniósł w szczególności, iż w jego ocenie osoba fizyczna starająca się o wsparcie "publiczne" przestaje być osobą "prywatną", której dane podlegają ochronie. Taka osoba powinna liczyć się z tym, że przestaje być osobą "prywatną". Skoro wydatkowane środki są publiczne (a nie prywatne), to informacje o danych osobowych osób, które otrzymały refundację na sprzęt pszczelarski, powinny być udostępnione, w przeciwnym razie rodzi się kumoterstwo i nepotyzm. Filary społeczeństwa obywatelskiego powinny być budowane na jawności.
Dyrektor Generalny KOWR nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska w sprawie. Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] lipca 2019 r. wskazał, iż o refundację środków finansowych w ramach mechanizmu "Wsparcie rynku produktów pszczelich" mogą ubiegać się podmioty uprawnione, którymi są: (a) związki pszczelarskie; (b) stowarzyszenia pszczelarzy; (c) zrzeszenia pszczelarzy; spółdzielnie pszczelarskie; (d) grupy producentów rolnych - w zakresie działalności pszczelarskiej, o których mowa w art. 27 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.Urz. UE L 347 z dnia 20 grudnia 2013 r., s. 487 ze zm.) albo uznane zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1006 ze zm.) lub art. 38i ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 945); (d) organizacje producentów, o których mowa w art. 27 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 albo uznane na podstawie art. 154 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 20 grudnia 2013 r., s. 671 ze zm.).
To podmiot uprawniony, np. RPZ w [...], składa do KOWR projekty realizacji planowanych działań, w tym projekt zakupu sprzętu pszczelarskiego. W przypadku dokonania wyboru danego projektu przez Komisję powołaną przez Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, KOWR zawiera z podmiotem uprawnionym (np. związkiem pszczelarzy) umowę na jego realizację. Po jej zakończeniu podmiot uprawniony składa w KOWR wniosek o refundację. Następnie, KOWR dokonuje rozliczenia umowy oraz wyliczenia kwoty refundacji, a Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") wypłaca przyznaną kwotę refundacji na rachunek podmiotu uprawnionego.
Organ powołał następnie pkt 6.8.4. "Warunków uczestnictwa w mechanizmie "Wsparcie rynku produktów pszczelich" na lata 2017/2018 i 2018/2019", stanowiących załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 133/2018 Prezesa ARiMR z dnia 7 listopada 2018 r. zmieniającego Zarządzenie nr 169/2017 Prezesa ARiMR z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie wprowadzenia "Warunków udziału w mechanizmie Wsparcie rynku produktów pszczelich na lata 2017/2018 i 2018/2019", wskazując, iż to podmiot uprawniony ponosi wyłączną odpowiedzialność wobec KOWR za realizację projektu i jest podmiotem, z którym KOWR będzie rozliczać wykonanie umowy na jego realizację.
Organ powołał również postanowienia wzoru umowy na realizację projektu na zakup sprzętu pszczelarskiego zawieranej pomiędzy KOWR a podmiotem uprawnionym (załącznik nr 2 do Zarządzenia nr 171/2017 Prezesa ARiMR z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie wprowadzenia wzorów umów w ramach mechanizmu Wsparcie rynku produktów pszczelich zawieranych między KOWR a podmiotami uprawnionymi). Wskazał, iż producenci produktów pszczelich, tj. członkowie RZP w [...], są końcowymi odbiorcami pomocy, z którymi KOWR nie prowadzi bezpośrednio jakichkolwiek rozliczeń finansowych. To podmiot uprawniony dokonuje zwrotu kosztów zakupu sprzętu pszczelarskiego na rzecz odbiorcy końcowego sprzętu, który w tym celu dostarcza podmiotowi uprawnionemu wymagane dokumenty (§ 2 ust. 2 i § 5 ww. umowy). Odbiorca końcowy sprzętu ponosi odpowiedzialność materialną wobec podmiotu uprawnionego, a w przypadku roszczeń KOWR wobec podmiotu uprawnionego wynikających z nieprzestrzegania przez odbiorcę końcowego sprzętu warunków umowy, odbiorca końcowy sprzętu zobowiązany jest zwrócić na konto podmiotu uprawnionego kwotę ww. roszczeń (§ 7 ust. 1 i 2 umowy).
Dalej organ wskazał, iż dane identyfikacyjne beneficjentów wraz z przyznanymi im kwotami pomocy publikowane są na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (http://beneficienciwpr.minrol.qov.pl/search), co wynika z postanowień rozdziału IV Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 20 grudnia 2013 r., s. 549 ze zm.).
Powszechna dostępność powyższych danych nie jest nieograniczona. Użytkownik ww. serwisu MRiRW nie otrzymuje bowiem natychmiastowego, niejako "hurtowego" wglądu do danych wszystkich beneficjentów Wspólnej Polityki Rolnej np. w ramach danego mechanizmu wsparcia, czy wręcz w odniesieniu do całego kraju. Warunkiem uzyskania przez niego informacji na temat kwoty pomocy przyznanej danemu beneficjentowi jest znajomość danych tego beneficjenta, takich jak: imię i nazwisko lub nazwa, gmina i kod pocztowy oraz wpisanie ich do wyszukiwarki. Ponadto, zgodnie z postanowieniem art. 111 ust. 1 ww. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 zakres publikowanych danych został ograniczony do dwóch ostatnich lat budżetowych. Co więcej, zgodnie z przedstawioną powyżej specyfiką mechanizmu "Wsparcie rynku produktów pszczelich" danymi publikowanymi na stronie MRiRW w zakresie przyznanych kwot pomocy nie są dane poszczególnych osób fizycznych będących członkami związków pszczelarskich (odbiorców końcowych), lecz dane RZP w [...] - jako podmiotu uprawnionego, otrzymującego refundację z ARiMR na podstawie umowy zawartej z KOWR.
Organ wskazał dalej, iż zaskarżona decyzja została wydana przy uwzględnieniu prawa do prywatności, o którym mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Prawo do prywatności jest wartością chronioną konstytucyjnie, o czym stanowią art. 47 oraz art. 51 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdził, iż dla oceny "prawa do prywatności" jako elementu ograniczającego prawo do informacji publicznej, konieczna jest analiza ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1000 ze zm.), dalej: "u.o.d.o.". Ustawę tę, w myśl art. 1, stosuje się do ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych w zakresie określonym w art. 2 i art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46AA/E (Dz. Urz. UE L 119 z dnia 4 maja 2016 r., s. 1), dalej: "RODO".
Organ powołał następnie art. 4 pkt 1 i 2, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 lit. e RODO. Wskazał, że przetwarzanie danych, w tym i ich udostępnianie "w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi", koresponduje - gdy chodzi o dostęp do informacji publicznej - z treścią art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. Stwierdził dalej, że takie dane jak imię i nazwisko osoby fizycznej stanowią dane osobowe i mieszczą się w zakresie pojęcia "prywatności osoby fizycznej". Natomiast w razie kolizji między zasadą jawności informacji publicznych a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych, dopuszczalny będzie jedynie taki sposób udostępniania informacji publicznej, który nie naruszy wskazanych dóbr chronionych.
Odnosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy organ wskazał, iż wniosek skarżącego w zakresie dotyczącym danych osobowych obejmował informacje podlegające ochronie w ramach prawa do prywatności. Niewątpliwie bowiem informacje o wskazanych z imienia i nazwiska członkach RZP w [...] wraz z wysokościami wypłaconych im kwot refundacji sprzętu pszczelarskiego, w okresie ostatnich trzech lat, stanowią informacje z zakresu prywatności osób fizycznych, a ich udostępnienie skarżącemu naruszałoby tę prywatność.
Powyższe uzasadniało utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 2, art. 17 i art. 16 u.d.i.p.
Pismem z dnia 14 sierpnia 2019 r. K. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Dyrektora Generalnego KOWR z dnia [...] lipca 2019 r. podnosząc argumentację przedstawioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny KOWR wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Dyrektora Generalnego KOWR z dnia [...] lipca 2019 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] kwietnia 2019 r. zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie wskazać należy, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że Dyrektor Generalny KOWR jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 1154 ze zm.), KOWR jest państwową osobą prawną będącą agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019r., poz. 869 ze zm.).
Zakres przedmiotowy ustawy określa pojęcie informacji publicznej, o którym mowa w art. 1 ust. 1 oraz art. 6 u.d.i.p. W świetle ww. przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Podczas prac nad ustawą pojęcie "sprawa publiczna" było rozwijane jako "każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu (v. uzasadnienie do projektu ustawy [w:] K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji, Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; publ.: CBOSA). Podkreślenia wymaga, że o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p. decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.
W niniejszej nie było kwestionowane przez organ, że wnioskowana informacja "które osoby (z imienia i nazwiska) otrzymały refundacje na sprzęt w ostatnich trzech latach z Regionalnego Związku Pszczelarskiego w [...]", stanowi informację publiczną. Informacja ta dotyczy beneficjantów końcowych wsparcia finansowego działań prowadzonych na terenie państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej
w ramach mechanizmu "Wsparcie rynku produktów pszczelich". Wsparcie to służy przede wszystkim poprawie jakości miodu oraz wzmocnieniu poszczególnych ogniw związanych z produkcją i zbytem produktów pszczelich, a w dalszej perspektywie wpływać ma na stopniową i trwałą poprawę warunków w sektorze pszczelarskim. Korzystanie z dofinansowania działań prowadzonych w sektorze pszczelarskim (m.in. na zakup sprzętu pszczelarskiego - I środek wsparcia), jest możliwe na podstawie zatwierdzonego przez Komisję Europejską trzyletniego Krajowego Programu Wsparcia Pszczelarstwa. Powyższe wynika z załącznika nr 1 do Zarządzenia Nr 133/2018 Prezesa ARiMR z dnia 7 listopada 2018 r. Warunki udziału w mechanizmie "Wsparcie rynku produktów pszczelich" na lata 2017/2018 i 2018/2019".
Podstawę prawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowił art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Organ odmawiając skarżącemu dostępu do wnioskowanych informacji stwierdził, że stanowią one dane osobowe osób fizycznych, a ich udostępnienie naruszałoby prawo do prywatności. Organ nie ustosunkował się jednak w żaden sposób do argumentów podnoszonych przez skarżącego, który podkreślał, iż osoba fizyczna starająca się o wsparcie "publiczne" przestaje być osobą "prywatną", której dane podlegają ochronie. Wskazywał również, że w sytuacji gdy środki stanowiące refundację za sprzęt pszczelarski są publiczne a nie prywatne, to informacje o danych osobowych ww. osób, które otrzymały refundację, powinny być udostępnione. Ma to bowiem zapobiegać kumoterstwu i nepotyzmowi.
Wobec powyższego wskazać należy w pierwszej kolejności, iż z uzasadnienia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nie wynika, aby organ nie dysponował danymi osobowymi (imionami i nazwiskami) osób fizycznych, których dotyczy wniosek informacyjny. Również obecny na rozprawie w dniu 6 marca 2020 r. pełnomocnik organu oświadczył, iż zgodnie z jego wiedzą KOWR dysponuje wnioskowanymi danymi osobowymi. Ma to istotne znaczenie z punktu widzenia zasady określonej w art. 4 ust. 3 u.d.i.p., zgodnie z którą do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są podmioty będące w jej posiadaniu bez względu na to, czy wiąże się ona z zakresem jego kompetencji, czy też jest informacją uzyskaną od innych podmiotów. Obwiązek informacyjny podmiotu zobowiązanego nie musi być adekwatny do zakresu jego działania, jest bowiem tylko i wyłącznie konsekwencją faktu dysponowania daną informacją. W tym kontekście bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostają m.in. argumenty organu, iż zgodnie z opisanym mechanizmem "Wsparcia rynku produktów pszczelich" KOWR rozlicza wykonanie umowy na realizację projektu z podmiotem uprawnionym, tj. z RZP w [...], a nie z beneficjentem końcowym wsparcia finansowego (osobą fizyczną) oraz że wyłączną odpowiedzialność wobec KOWR za realizację projektu ponosi RPZ w [...]. W sytuacji bowiem, gdy organ rzeczywiście posiada żądane dane, ma obowiązek rozpoznać wniosek zgodnie z zasadami określonymi w u.d.i.p.
Zaznaczyć również należy, że na żadnym etapie postępowania organ nie kwestionował faktu, iż pomoc finansowa w ramach mechanizmu WPR "Wsparcie rynku produktów pszczelich", kierowana finalnie do producentów produktów pszczelich posiadających rodziny pszczele, stanowi środki publiczne. Potwierdzają to zresztą zapisy ww. załącznika nr 1 do Zarządzenia Nr 133/2018 Prezesa ARiMR z dnia 7 listopada 2018 r. (w szczególności pkt 6.7. Rozliczenie umowy, wyliczenie i wypłata należnej kwoty refundacji). Pomimo tego organ nie ustosunkował się do argumentacji skarżącego, która sprowadza się do zasadniczej tezy, iż w sytuacji gdy osoba fizyczna otrzymuje określone korzyści pochodzące ze środków publicznych, w tym przypadku na rozwój prowadzonej działalności rolniczej, ograniczenie dostępu do jej danych osobowych ze względu na prawo do prywatności nie znajduje zastosowania w świetle art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p.
Podkreślić należy, iż w orzecznictwie szeroko prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym, osoba, która zawarła umowę z organem władzy publicznej, czy też jest kontrahentem władzy publicznej otrzymującym korzyści pochodzące ze środków publicznych, jest osobą, której prywatność nie podlega ochronie z mocy art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
W tym zakresie należy odwołać się do stanowiska zaprezentowanego w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2012 r. sygn. akt I CSK 190/12 (publ. Biul. SN 2013, nr 2, s. 14), w którym stwierdzono, iż ujawnienie imion i nazwisk osób zawierających umowy cywilnoprawne z jednostką samorządu terytorialnego nie narusza prawa do prywatności tych osób, o którym mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. SN wskazał, iż reżim ochrony prawa do prywatności i reżim ochrony danych osobowych są od siebie niezależne. Niewątpliwie dochodzi przy tym do wzajemnych relacji i oddziaływania tych reżimów (...). Osoby zawierające umowy cywilnoprawne z jednostką samorządu terytorialnego musiały liczyć się z tym, że ich personalia nie pozostaną anonimowe. Dla osoby żądającej dostępu do informacji publicznej związanej z zawieraniem umów cywilnoprawnych imiona i nazwiska stron tych umów są często ważniejsze niż ich treść i jest to z oczywistych względów zrozumiałe. Trudno w tej sytuacji bronić poglądu, że udostępnienie imion i nazwisk osób w rozważanej sytuacji stanowiłoby ograniczenie w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw tych osób. W aprobującej glosie do ww. wyroku wskazano, iż cechą prawa do prywatności jest to, "(...) że jego ochroną jest objęta dziedzina życia osobistego (prywatnego), rodzinnego i towarzyskiego człowieka. Ochrona ta nie obejmuje zatem działalności publicznej osoby, ani też sfery działań i zachowań, które ogólnie są pojmowane jako osobiste lub prywatne, jeżeli działania te lub zachowania wiążą się ściśle z działalnością publiczną. Fakt, ze działalność ta jest wykonywana na podstawie umowy cywilnoprawnej pozostaje całkowicie bez znaczenia. Prowadzi to do istotnego wniosku ze wszystkimi jego prawnymi konsekwencjami: każdy kontrahent władzy publicznej, otrzymujący korzyści pochodzące ze środków publicznych, jest osobą mającą związek z pełnieniem funkcji publicznej, o której mowa w art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. (por. S. Gajewski, A. Jakubowski, glosa do wyroku SN z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I CSK 190/12, Sam. Teryt. 2013, nr 9, s. 84-90).
Również w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że dane o osobach współpracujących w szczególności z organami administracji publicznej, jak też dane o kontrahentach tych podmiotów, takie jak imiona i nazwiska, podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie podlegają wyłączeniu z uwagi na prywatność tych osób wskazaną w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 213/14; z dnia 19 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2060/16; publ. CBOSA). Pozwala to bowiem przeciwdziałać takim patologiom życia publicznego jak np. nepotyzm, czy każde inne trwonienie środków publicznych (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 531/14, publ. j.w.), a nadto wymusza transparentność, uczciwość oraz legalność działania władzy publicznej i ma zapewnić społeczną kontrolę nad działaniami administracji publicznej i podmiotami gospodarującymi mieniem publicznym (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r. sygn. akt 916/12, publ. j.w.).
Wskazać również należy, że dostęp do informacji publicznej jest ważnym elementem faktycznego funkcjonowania demokracji jako ustroju, w którym obywatele mają realny wpływ na sprawy publiczne i rzeczywiście kontrolują podmioty publiczne. Prawo to wywodzi się ze statuowanego w art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności prawa do poszukiwania i rozpowszechniania informacji, jest więc jednym z podstawowych praw człowieka. Prawo to może być zatem ograniczone tylko w wyjątkowych wypadkach. Kontrola społeczna, prawo do wpływu na działanie podmiotów publicznych wiąże się przede wszystkim z kontrolą wydatkowania publicznych środków. Dlatego też w sprawach, w których osoby fizyczne otrzymują korzyści pochodzące ze środków publicznych na prowadzenie prywatnej działalności (gospodarczej, czy jak w niniejszej sprawie - rolniczej), wartość, jaką jest ochrona danych osobowych powinna ustąpić przed interesem społecznym zmierzającym do kontrolowania, czy i jak środki publiczne zostały wydatkowane.
Powyższe kwestie nie były w ogóle przedmiotem rozważań organu w niniejszej sprawie, co skutkowało uchyleniem obu wydanych w sprawie decyzji. Organ bowiem przedwcześnie odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej pomijając kluczową w sprawie argumentację skarżącego, że wniosek dotyczy danych osobowych osób, które otrzymały wsparcie ze środków publicznych - na refundację na zakup sprzętu pszczelarskiego w ramach mechanizmu "Wsparcie rynku produktów pszczelich", a uzyskanie rzetelnej informacji w tym zakresie jest istotne z punktu widzenia kontroli społecznej działań podejmowanych tak przez KOWR jak i przez RZP w [...].
Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę organ uwzględni powyższą ocenę prawną. Rozważy, czy w świetle art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. istnieją podstawy do odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Ustali również, czy osoby fizyczne, których dotyczy wniosek, nie zrezygnowały z przysługującego im prawa do prywatności zgodnie z art. 5 ust. 2 in fine u.d.i.p. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby organ takie ustalenia poczynił, co niewątpliwie miałoby znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. jak w punkcie 2 sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło