VI SA/Wa 2654/19
WyrokWSA w Warszawie2020-03-06
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Jakub Linkowski, Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umieszczenie nośników reklamowych na elewacji budynku, wystających nad chodnik będący częścią pasa drogowego, stanowi zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, podlegające karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umieszczenie nośników reklamowych na elewacji budynku, które wystają nad chodnik stanowiący pas drogowy, stanowi zajęcie tego pasa bez zezwolenia zarządcy drogi. Odpowiedzialność za takie zajęcie ma charakter obiektywny i nie zależy od winy. Sąd podkreślił, że nawet ramki nośników reklamowych mogą być uznane za element konstrukcyjny i zamocowanie, wypełniające definicję reklamy w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a ich powierzchnia powinna być uwzględniana przy obliczaniu kary.Stan faktyczny
Spółka C. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie na elewacji budynku reklam. Organ pierwszej instancji (Prezydent m. W.) nałożył karę, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w części uchyliło, obniżając jej wysokość. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego, brak czynnego udziału w postępowaniu oraz błędne obliczenie kary i uznanie, że reklamy znajdowały się w pasie drogowym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Tomasz Sałek Protokolant ref. staż. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2020 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] października 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej SKO) uchyliło w części decyzję Prezydenta m. W. (dalej Prezydent) z [...] maja 2019 r., którą wymierzono C. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej Skarżąca, Spółka) karę pieniężną w kwocie 2328,96 złotych za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego Al. J. w rejonie ul. L. poprzez umieszczenie w nim w dniach 14, 21 i 28 lutego 2019 r. oraz w dniu 4 marca 2019 r. czterech reklam o zmiennej treści reklamowej o łącznej powierzchni 10,83 m2 oraz jednej reklamy o zmiennej treści emitowanej na wyświetlaczu elektronicznym o pow. 2,79 m2 przymocowanych do elewacji posesji ul. L. [...] bez zezwolenia zarządcy drogi, wymierzyło karę pieniężną w wysokości 2297,88 złotych i utrzymało w mocy decyzję w pozostałym zakresie.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] lutego 2019 roku pracownicy Zarządu Dróg Miejskich Wydziału Pasa Drogowego przeprowadzili kontrolę pasa drogowego Al. J. w rejonie ul. L. (działka ewidencyjna nr nr [...] i nr [...] obręb [...]) i stwierdzili funkcjonowanie pięciu nośników reklamowych typu citylight o zmiennej treści o powierzchni 2,59 m 2, 2,79 m2, 2,80 m2, 2,64 m2, 2,80 m2 należących do Skarżącej.
Podczas kontroli wykonano dokumentację fotograficzną oraz sporządzono protokół, w którym zapisano zmierzoną powierzchnię nośników reklamowych.
Ustalenia te stały się podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego przez Prezydenta m. W., o czym organ zawiadomił stronę pismem z [...] lutego 2019 roku.
Kolejne kontrole przeprowadzone w dniach 21, 28 lutego 2019 r. i 4 marca 2019 r., potwierdziły nielegalne funkcjonowanie nośników reklamowych w pasie drogowym, czego dowodem jest karta kontroli oraz dokumentacja fotograficzna.
Prezydent m. W. decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 2328,96 zł za zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej Al. J. w rej. ul. L. w dniach 14, 21, 28 lutego, 4 marca 2019 r. poprzez umieszczenie w nim czterech reklam o zmiennej treści reklamowej o łącznej powierzchni 10,83 m2 oraz jednej reklamy o zmiennej treści emitowanej na elektronicznym wyświetlaczu o pow. 2,79 m2 przymocowanych do elewacji posesji ul. L. [...] bez zezwolenia zarządcy drogi.
Podstawę prawną decyzji stanowił art. 20 pkt 8, art. 40 ust. 12 i ust. 13 w związku z art. 40d ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 - dalej u.d.p.) oraz uchwała Rady m. st. Warszawy Nr XXXIV/1023/2008 z dnia 29 maja 2008 r. w sprawie statutu Zarządu Dróg Miejskich oraz uchwała Rady m. st. Warszawy Nr XXXI/666/2004 z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m. st. Warszawy, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych (Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego z 2004 r. Nr 148, poz. 3717 ze zm.).
Od tej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie.
SKO uchyliło decyzję w części tj. w zakresie wysokości kary pieniężnej wymierzonej Spółce, ustaliło karę pieniężną na kwotę 2297,88 zł i utrzymało w mocy decyzję w pozostałym zakresie.
SKO stwierdziło, że w niniejszej sprawie granicę pasa drogowego wyznacza ściana budynku, na którym był umieszczony każdy ze spornych nośników reklamowych, a więc znajdowały się one w pasie drogowym. Strona powinna legitymować się zezwoleniem na umieszczenie tych reklam. Wobec braku zezwolenia strona naraża się na karę pieniężną za umieszczenie spornego nośnika reklamy w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi. Z akt sprawy nie wynika, by zostało wydane zezwolenie na zajęcie pasa drogowego Al. J. w rejonie ul. L. dniach 14, 21, 28 lutego oraz w dniu 4 marca 2019 r.
Zdaniem SKO, w sytuacji, gdy ww. budynek przylega do chodnika, który jest częścią drogi dzielącą ten budynek od innych jej obiektów, urządzeń i jezdni, jest oczywiste, że granica pasa drogowego biegnie po ścianie/obrysie/froncie tego budynku i wszystko co poza tę ścianę/obrys/front budynku wystaje/wchodzi w przestrzeń nad chodnikiem, należy uznać za umieszczone w pasie drogowym i odwołał się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 851/16.
SKO zaznaczyło, że odpowiedzialność administracyjna za nieuprawnione zajęcie pasa drogowego ma charakter obiektywny i jest niezależna od winy sprawcy, albowiem ustawową przesłankę nałożenia kary pieniężnej stanowi faktyczne zajęcie pasa drogowego, zaś okolicznościami uwalniającymi od tej odpowiedzialności są: dysponowanie przez zajmującego stosownym zezwoleniem zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego lub wykazanie, że zajęcie pasa drogowego w konkretnym przypadku nie wymagało takiego zezwolenia.
SKO wskazało, że z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że doszło do zajęcia pasa drogowego. Powołało się na dokumentację zgromadzoną w aktach sprawy: wypis z rejestru gruntów i wydruk z mapy zasadniczej, z których wynika, że działki oznaczone nr [...] i [...] z obrębu [...] na których znajdowały się sporne reklamy, sklasyfikowane są w ewidencji gruntów jako drogi będące własnością Skarbu Państwa, przy czym ulica L. stanowi drogę powiatową a Al. J. drogę wojewódzką. W materiale dowodowym znajdują się również wydruk z mapy zasadniczej oraz szkic pomiaru nośników reklamowych (skala 1:250), na których zaznaczono granice pasa drogowego oraz miejsca zajęcia pasa drogowego przez nośniki reklamowe należące do Strony.
Powołało się ponadto na protokół z kontroli pasa drogowego ul. L. w rej. Al. J. (dz.ew.nr [...] i [...]) z dnia [...].02.2019 r. oraz kartę kontroli zajęcia pasa drogowego stwierdzająca, że w dniach 21, 28 lutego oraz 4 marca 2019 r. kasetony reklamowe Spółki funkcjonowały na kontrolowanym odcinku pasa drogowego. Materiał dowodowy stanowi również dokumentacja fotograficzna obrazująca funkcjonowanie czterech reklam o zmiennej treści oraz jednej reklamy emitowanej na elektronicznym wyświetlaczu.
Wskazało na sposób obliczenia kary za nośnik reklamowy jako iloczyn: liczby metrów kwadratowych powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Wysokość kary pieniężnej, stanowi dziesięciokrotność opłaty obliczonej powyżej.
SKO ustaliło jednak, że organ pierwszej instancji błędnie przyjął, iż doszło do zajęcia pasa drogowego jedynie drogi wojewódzkiej, podczas gdy z dokumentacji geodezyjnej wynika, że ul. L. jest drogą publiczną powiatową nr [...], co ma wpływ na obniżenie kary. Opłata za jeden dzień umieszczenia reklamy o powierzchni nie przekraczającej 3 m2 (poz. nr. 20a Załącznika Nr 3 do w/w uchwały) wynosi 2,80 zł./ 1m2 – dla dróg wojewódzkich, natomiast 2,50 zł./ 1m2 – dla dróg powiatowych.
Mając na uwadze powyższe, SKO zmodyfikowało wysokość kary pieniężnej wymierzonej Spółce i ustaliło ją na kwotę 2297,88 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1) art. 7, art. 77 § 1 i 4, art. 80, art. 84 § 1 oraz art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 4 pkt 1 u.d.p., poprzez zaniechanie podjęcia czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i zaniechanie wyczerpującego zebrania całokształtu materiału dowodowego, w skład którego obligatoryjnie powinny wchodzić:
a) dokumenty zawarte w operatach technicznych Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego (protokoły graniczne, protokoły ustalenia przebiegu działek ewidencyjnych, szkice polowe, dzienniki danych ewidencyjnych,
b) opinia biegłego geodety na okoliczność ustalenia czy nośnik reklamowy występujący w niniejszej sprawie znajdował się w granicach pasa drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 1) u.d.p, skutkiem czego było pozbawione podstaw faktycznych ustalenie, że Skarżący dokonał zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi;
2) art. 79 § 1 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak zawiadomienia Skarżącego (lub jego przedstawiciela) o czynnościach kontrolnych – oględzin nośnika reklamowego – a przez to niezapewnienie Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, w tym w szczególności niezapewnienie udziału Skarżącego (jego przedstawiciela), podczas gdy z powołanych przepisów wynika obowiązek zapewnienia stronom, przez organ administracji, możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym na każdym jego etapie, w tym w szczególności udziału w prowadzonych czynnościach dowodowych;
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
1) art. 40 ust. 12 w zw. z art. 4 pkt 1) u.d.p., poprzez wymierzenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego z uwagi na brak zezwolenia zarządcy drogi, podczas gdy nośnik reklamowy ze względu na swoje położenie względem jezdni Al. J. w rej. ul. L. oraz brak funkcjonalnego związku z ruchem drogowym nie znajdował się w granicach pasa drogowego;
2) art. 40 ust. 6 i 12 u.d.p. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. poprzez błędne obliczenie wysokości kary pieniężnej w przyjętym przez Organy stanie faktycznym, polegające na nieuprawnionym doliczeniu ramki nośnika przy obliczaniu jego powierzchni, podczas gdy uwzględnieniu podlegać powinna wyłącznie powierzchnia reklamy wyświetlanej na tym nośniku.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta w całości, ponadto o umorzenie postępowania administracyjnego w przypadku uchylenia decyzji przy równoczesnym uwzględnieniu przez Sąd zarzutów wskazujących na bezprzedmiotowość postępowania, przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci Opinii Stowarzyszenia Geodetów Polskich z dnia [...] września 2019 r. oraz pisma Zarządu Dróg Miejskich m. W. z dnia [...] września 2019 r. (znak [...]) i zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
Zdaniem Skarżącej, organ zaniechał przeprowadzenia dowodów w zakresie niebudzącego wątpliwości i definitywnego ustalenia, czy nośnik reklamowy znajdował się w obrębie pasa drogowego. Rozstrzygnięcie o położeniu nośnika względem granicy pasa drogowego wymagało uzyskania przez organ wiadomości specjalnych. Wyjaśnienie, czy obiekt rzeczywiście znajduje się w granicach pasa drogowego przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne, nawet jeżeli są do pracownicy wyspecjalizowanej komórki organu.
Skarżąca wskazała, że zarówno wyrys z Ewidencji Gruntów, jak i mapa zasadnicza sporządzona w skali 1:500 nie mogą stanowić podstawy do ustalenia wzajemnego przebiegu linii granicznych działki ewidencyjnej i budynku. Ze względu na ograniczenia ludzkiego wzroku na mapie w skali 1:500 nie jest możliwe wyróżnienie dwóch sąsiadujących ze sobą linii, jeżeli odległość między nimi jest mniejsza niż 0.15 m (0.3 mm w skali mapy), a takie odległości mogą mieć znaczenie w sprawach dotyczących instalacji nośników na budynkach. Na mapie zasadniczej, w elewacji budynku nie wyróżnia się także załamań mniejszych niż 10 cm, a wnęki w ścianie budynku o takiej głębokości są często wystarczające do zainstalowania tablic i urządzeń reklamowych (np. wnęka powstała na skutek wysunięcia elementów elewacji, jak gzyms).
W ocenie Spółki, wyznaczenie granic powierzchni pasa drogowego nie jest możliwe w następstwie przeprowadzenia kontroli tego pasa przez pracowników ZDM bez dodatkowego udziału biegłego geodety.
Spółka podniosła również, że zasadnicza część postępowania dowodowego w niniejszej sprawie została przeprowadzona bez udziału Skarżącego. Wskazała, że przed wszczęciem postępowania organ I instancji przeprowadził kontrolę nośnika, którą potwierdza protokół z dnia [...] lutego 2019 r. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy karty kontroli zajęcia pasa drogowego, kolejne kontrole nośnika zostały przeprowadzone w dniach 21, 28 lutego oraz 4 marca 2019 r., jednak bez poinformowania Skarżącego. Ponadto, również Organ II instancji przed wydaniem decyzji w sprawie nie zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami. Skarżący nie miał zatem żadnej możliwości zapoznania się z tymi dokumentami ani wypowiedzenia się co do ich treści.
Zdaniem Spółki, inicjowanie postępowań dotyczących zajęcia pasa bez zezwolenia w odniesieniu do urządzeń reklamowych znajdujących się na elewacji budynków, podczas gdy nie są wszczynane tego typu postępowania w odniesieniu do innych przedmiotów i urządzeń przymocowanych do tej elewacji wskazuje, że Organ I instancji próbuje uczynić z art. 40 ust. 12 u.d.p. swego rodzaju instrument reglamentacji prowadzenia działalności reklamowej na obszarze m. W.. Skarżąca podniosła, że do lokalizacji urządzeń reklamowych znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz wydawanych na jej podstawie przepisów aktów prawa miejscowego, w tym w szczególności miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i tzw. uchwał krajobrazowych, o których mowa w art. 37a ust. 1 tej ustawy. W kontekście powyższego, w ocenie Skarżącej działania organu mogą nosić znamiona czynu nieuczciwej konkurencji.
Z ostrożności procesowej Spółka podniosła błędne wyliczenie wysokości kary pieniężnej. Powierzchnia pięciu reklam łącznie ustalona przez organ I instancji wynosi 10,83 m2, podczas gdy rzeczywista powierzchnia reklamowa nośnika, a więc powierzchnia reklamy, jest znacząco mniejsza. Spółka wskazała, że do powierzchni reklamy nie może być wliczona ramka nośnika, a tymczasem organ I instancji, doliczył powierzchnię ramki, na której reklama nie była emitowana. Powyższe wyliczenie zawyża wysokość ewentualnej kary, przy czym Skarżący w ogóle kwestionuje zasadność nałożenia na niego kary).
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi jako niezasadnej. Jego zdaniem, nośniki reklamowe znajdowały się w pasie drogowym, co potwierdza dokumentacja geodezyjna, a zatem doszło do zajęcia pasa drogowego. Z akt sprawy nie wynika, by zostało wydane Skarżącej zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Powierzchnia reklam została ustalona podczas kontroli. Wskazało, że postępowanie kontrolne, przeprowadzane w niniejszej sprawie przez Zarząd Dróg Miejskich, ma szczególny charakter i nie można domagać się uprzedzenia o zamierzonej kontroli (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11.10.2004r., sygn. akt II SA/Wa 3425/03).
SKO wskazało, że złożona waz ze skargą opinia Stowarzyszenia Geodetów Polskich w żaden sposób nie podważa prawidłowości wydanej w niniejszej sprawie decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest bezzasadna
Materialnoprawną podstawą do wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Zgodnie z art. 39 w/w ustawy ustawodawca wprowadza generalną zasadę zakazu dokonywania w pasie drogowym czynności nie związanych z ruchem drogowym w tym lokalizowania obiektów i urządzeń nie związanych z ruchem drogowym.
Wyjątek od tej zasady został ustanowiony w art. 40, który w ust. 1 stanowi, że zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy: 1. prowadzenia robót w pasie drogowym, 2. umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, 3. umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, 4. zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1 - 3. Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (ust. 3). Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego (ust. 6). Za zajęcie pasa drogowego o powierzchni mniejszej niż 1 m2 lub powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego lub urządzenia mniejszej niż 1 m2 stosuje się takie stawki jak za zajęcie 1 m2 pasa drogowego (ust. 10).
Za zajęcie pasa drogowego: 1. bez zezwolenia zarządcy drogi; 2. z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi; 3. o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10 -krotności opłaty ustalanej zgodnie z art. 40 ust. 4 – 6 u.d.p.
Termin uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 3 oraz kary, o której mowa w art. 40 ust. 12 udp, wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca ich wysokość stała się ostateczna.
Na gruncie niniejszej sprawy organ uznał prawidłowo, że nastąpiło umieszczenie w pasie drogowym reklamy bez zezwolenia zarządcy drogi, co stanowi delikt administracyjny objęty odpowiedzialnością z art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych. Bezprawny charakter temu działaniu nadaje właśnie okoliczność związana z brakiem zezwolenia organu na zajęcie pasa drogowego.
Zgodnie z art. 4 pkt 23 u.d.p. reklama to nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. Definicja reklamy z art. 4 pkt 23 udp kładzie nacisk na 2 elementy: pozytywny - obiekt ma być wizualnym nośnikiem informacji umieszczonym w polu widzenia użytkowników drogi (tak kierowców, jak i pieszych) oraz negatywny - obiekt nie może być ani znakiem drogowym, ani znakiem informującym o obiekcie użyteczności publicznej. Nie ma wątpliwości, że nośniki objęte ustaleniami organu spełniają element pozytywny, nie są bowiem znakiem drogowym, ani znakiem informującym o obiekcie użyteczności publicznej.
Nie ma racji Skarżąca zarzucając błędne wyliczenie wysokości kary pieniężnej wskutek wliczenia do powierzchni reklamy ramki nośnika, gdy tymczasem, na ramce reklama nie była emitowana. W ocenie Sądu, także ramy wyświetlanego obrazu, wyodrębniające jego postrzeganie, podkreślające emitowaną treść stanowią informację wizualną. Jednocześnie ramki stanowią także element konstrukcyjny i zamocowanie wypełniając definicję art. 4 pkt 23 u.d.p.
Dla rozstrzygnięcia w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, istotne znaczenie ma ustalenie czy zajęty został pas drogowy drogi publicznej, kto dokonał zajęcia, w jaki sposób i w jakim okresie czasu, oraz czy miał do tego podstawę w postaci stosownego zezwolenia zarządcy drogi.
Zdaniem Sądu, na gruncie niniejszej sprawy, wbrew zarzutom Skarżącej, zarówno sam fakt zajęcia przez skarżącą pasa drogowego oraz powierzchnia zajęcia tego pasa drogowego zostały ustalone prawidłowo i znajdują pełne potwierdzenie w materialne dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie.
Poza sporem jest okoliczność, że Skarżąca nie legitymuje się zezwoleniem właściwego zarządcy drogi na zajęcie pasa drogi, co nie jest sporne. Co więcej, Skarżąca jest przedsiębiorcą zajmującym się profesjonalnie umieszczaniem w przestrzeni publicznej reklam na stanowiących jej własność nośnikach reklamowych. Tym samym na Skarżącej ciąży obowiązek znajomości regulacji prawnych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, a w szczególności dotyczących umieszczania reklam w pasie drogowym. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt wielu innych prowadzonych postępowań zakończonych nałożeniem kar pieniężnych, a nawet jeśli decyzje te są uchylane przez sąd administracyjny, to od Skarżącej jako profesjonalisty na rynku reklam należy oczekiwać, żetym bardziej Skarżąca powinna mieć świadomość bezprawności swojego działania i wynikających z tego konsekwencji. Podmiot dokonujący zajęcia pasa drogowego pod nośnik reklamy bez zezwolenia powinien bowiem liczyć się z konsekwencjami takiego zajęcia i być przygotowany na uiszczenie kary pieniężnej.
Zajęcie pasa drogowego podlega reglamentacji, a naruszenie tego obowiązku jest sankcjonowane karą pieniężną. Zezwolenie na zajęcie pasa drogowego jest udzielane na konkretny okres i dotyczy wyznaczonej powierzchni, a każdy dalszy okres zajęcia pasa drogowego wymaga nowego zezwolenia. Kara pieniężna jest natomiast sankcją za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia albo niezgodnie z określonymi w nim warunkami. Decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej jest decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia zajęcia pasa bez zezwolenia na zarządcy drogi spoczywa obowiązek wymierzenia kary pieniężnej. Odpowiedzialność ta ma charakter zobiektywizowany, a ustawową przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest zajęcie pasa drogowego. Dla powstania odpowiedzialności z tego tytułu niezbędne jest jedynie wykazanie zaistnienia określonych w tym przepisie znamion działania lub zaniechania przez sprawcę tego deliktu administracyjnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 2326/13 oraz wyrok z 14 października 2016 r. sygn. akt II GSK 773/15).
Wbrew argumentacji skarżącej, dni zajęcia pasa drogowego prawidłowo ustalono na podstawie wyrywkowych kontroli potwierdzonych:: protokółem z kontroli pasa drogowego ul. L. w rej. Al. J. (dz.ew.nr [...] i [...]) z [...] lutego 2019 r. oraz kartami kontroli zajęcia pasa drogowego z dni 21, 28 lutego i 4 marca 2019 r. Potwierdzały one fakt, że kasetony reklamowe Spółki funkcjonowały na kontrolowanym odcinku pasa drogowego. Materiał dowodowy stanowi również dokumentacja fotograficzna obrazująca funkcjonowanie czterech reklam o zmiennej treści oraz jednej reklamy emitowanej na elektronicznym wyświetlaczu.
Zdaniem Sądu, z fotografii tych wynika sposób umocowania nośników na wspornikach odsuniętych, a nie przylegających, do ściany budynku. Z fotografii nie wynikają żadne załamania w bryle budynku, które wskazywałyby na to, by reklamy wsunięte były w elewację budynku., co zdaje się bezpodstawnie sugerować Skarżąca w skardze. Tymczasem fotografie potwierdzają wysunięcie nośników reklamowych na wspornikach i usadowienie ich w odległości od elewacji budynku. Co więcej, Skarżąca nie składała w toku postępowania żadnych innych fotografii, przez siebie wykonanych, które sugerowałyby położenie omawianych w sprawie niniejszej we wnękach budynku.
Oczywiście, bywa usadowienie nośników reklamowych przylegających do ściany budynku pod wystającymi gzymsami czy we wnękach, ale nie w okolicznościach tej sprawy. Okoliczności umocowania nośników w niniejszej sprawie obrazują fotografie znajdujące się w aktach sprawy, które potwierdza także złożona do akt administracyjnych sprawy skalowana mapa, sporządzona przez geodetę z wyraźnie zaznaczonymi czterema nośnikami odstającymi od elewacji.
Skoro organ w niniejszej sprawie posłużył się prawidłową mapą geodezyjną, uwzględniającą usytuowanie działek pasa drogowego, których zarządcą jest, w imieniu Skarbu Państwa, zarządca drogi, co potwierdza wypis z rejestru gruntów, a Skarżąca kwestionowała prawidłowość tego dowodu, mogła złożyć dowód w postaci opinii innego geodety, o ile kwestionowałaby ona powyższe okoliczności.
Tymczasem dopuszczony przez Sąd dowód z opinii Stowarzyszenia Geodetów Polskich w żaden sposób nie podważa prawidłowości mapy sporządzonej przez geodetę i wydanej w niniejszej sprawie - na jej podstawie – decyzji.
Z tych względów zarzuty skargi należy potraktować jako "blankietowe", może słuszne w innych sprawach, ale nie mające potwierdzenia w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Oznacza to, że jest pozbawione podstaw twierdzenie Skarżącej o wnękach w ścianie budynku o takiej głębokości, że były wystarczające do zainstalowania tablic i urządzeń reklamowych.
Co więcej, to charakterystyczne położenie reklam (w odległości od ściany) zostało odwzorowane ma mapie sporządzonej przez geodetę. Naniesione na mapę nośniki jednoznacznie wysunięte są nad pas drogowy i ich lokalizacja w pasie drogowym są bezpodstawnie kwestionowana przez Skarżącą.
Z tego względu, podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego art. 7, art. 77 § 1 i 4, art. 80, art. 84 § 1 oraz art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 4 pkt 1 u.d.p. nie są zasadne, ponieważ organ nie zaniechał podjęcia dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpująco zebrał materiał dowodowy i dokonał jego oceny w całokształcie.
Sąd podzielił stanowisko SKO, które zmodyfikowało wysokość kary pieniężnej na kwotę 2297,88 zł. SKO prawidłowo bowiem ustaliło, że ul. L. jest drogą publiczną powiatową nr [...], co ma wpływ na obniżenie kary. Opłata za jeden dzień umieszczenia reklamy o powierzchni nie przekraczającej 3 m2 (poz. nr. 20a Załącznika Nr 3 do w/w uchwały) wynosi 2,80 zł./ 1m2 – dla dróg wojewódzkich, natomiast 2,50 zł./ 1m2 – dla dróg powiatowych.
Odnośnie podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego: art. 79 § 1 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak zawiadomienia Skarżącego o czynnościach kontrolnych, oględzin nośnika reklamowego i niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym na każdym jego etapie, w tym, w szczególności braku udziału w prowadzonych czynnościach dowodowych – podkreślić należy, że organ nie dopuszczał dowodu z oględzin. Stwierdzony stan faktyczny wynikał z kontroli pasa drogowego jaka obligatoryjnie wynika z kompetencji zarządcy drogi. Także strona, po wszczęciu postępowania [...] lutego 2019r. nie zdjęła reklam. Z drugiej strony, nie była pozbawiona złożenia dowodów w sprawie, o ile kwestionowała same podstawy wszczęcia. Nawet przyznając zasadność naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia strony o zakończeniu postepowania, to okoliczność ta nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy.
Dlatego organ zasadnie uznał brak podstaw do zastosowania art. 189f k.p.a.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło