III SA/Łd 969/19
WyrokWSA w Łodzi2020-03-10
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Małgorzata Łuczyńska, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów z powodu zaległości w opłatach za studia została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego lub materialnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego, nie przekraczając granic uznania administracyjnego. Pomimo wcześniejszych uchyleń decyzji, w ponownym postępowaniu organy należycie wyjaśniły stan faktyczny, rozliczyły wpłaty i należności, a uzasadnienie decyzji było wystarczające. Skarga nie wykazała istotnego wpływu ewentualnych naruszeń przepisów postępowania na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skreślenia studenta E.C. z listy studentów Uniwersytetu Medycznego w Ł. z powodu zalegania z opłatami za studia. Student kwestionował wysokość naliczonych opłat, w szczególności za powtarzanie przedmiotów oraz odsetki. Po wcześniejszych uchyleniach decyzji przez WSA, organy ponownie rozpoznały sprawę, szczegółowo rozliczając wpłaty i należności. Ostatecznie Rektor utrzymał w mocy decyzję Dziekana o skreśleniu studenta z listy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 marca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2020 roku sprawy ze skargi E. C. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę.
Wydaną w języku angielskim decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 108 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1668) w zw. z art. 228 ust. 2 i art. 263 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1669), utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...], nr [...] [...] w przedmiocie skreślenia E.C. z listy studentów 3 roku jednolitych studiów magisterskich prowadzonych w języku angielskim na kierunku lekarskim na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Ł., z powodu zalegania z opłatami związanymi z odbywaniem studiów.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
W roku akademickim 2010/2011 E.C. rozpoczął stacjonarne studia medyczne na wydziale Wojskowo – Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Ł. Z zawartej w dniu 1 października 2010 r. umowy wynika, że określoną w wysokości 16.000 USD za rok akademicki płatność student zobowiązał się do zapłaty w czterech równych ratach tj. do dnia 15 października, do 15 grudnia, do 15 lutego, do 15 maja. W semestrze letnim 2011/2012 opłata za studia została rozliczona z pożyczek Federalnych Departamentu Edukacji USA. W semestrze zimowym 2011/2012 powstała dodatkowa należność za powtarzanie przedmiotu: Biochemia i (repeta) wynosiła 2 275,00 USD.
W związku z rozpoczęciem semestru zimowego 2012/2013 E.C. zobowiązany był do uiszczenia czesnego w łącznej kwocie 16 000,00 USD w czterech ratach po 4 000,00 USD każda w terminach do 15 października 2012 r., do 15 grudnia 2012 r., do 15 lutego 2013 r. oraz do 15 maja 2013 r.
Pierwsza wpłata w kwocie 1 200,00 USD została wykonana przez E.C. w dniu 3 czerwca 2013 r., a zatem ponad 8 miesięcy po upływie terminu wpłaty. Powyższa wpłata rozliczyła cześć I raty czesnego za semestr zimowy 2012/2013, do zapłaty za pozostała kwota 2 800,00 USD oraz kwota 2 275,00 USD z tytułu repety przedmiotu: Biochemia w semestrze zimowym 2011/2012. Ponadto ustalono, że w związku z powtarzaniem w semestrze zimowym 2012/2013 przedmiotu: Praktyczne Nauczanie Medycyny Klinicznej student był także zobowiązany do zapłaty kwoty 678,04 USD z tytułu repety.
W dniu 20 czerwca 2013 r. student został skreślony z listy studentów z powodu zalegania z opłatami związanymi z odbywaniem studiów.
W dniu 7 sierpnia 2014 r. E.C. zdał egzamin reaktywacyjny na studia i został ponownie przyjęty na studia na podstawie decyzji Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia 26 sierpnia 2014 r. Na podstawie § 8 umowy z dnia 29 września 2014 r. określającej warunki i terminy płatności czesnego za studia, student zobowiązał się do zapłaty w czterech równych ratach opłaty za studia w wysokości 12 000 EURO, tj. do dnia 15 października, do 15 grudnia, do 15 lutego, do 15 maja.
Kolejna wpłata została dokonana przez E.C. w dniu 6 sierpnia 2014 r. i obejmowała ona kwotę 14 898,73 USD. Powyższa wpłata rozliczyła pozostałość I raty czesnego za semestr zimowy 2012/2013 (tj. 2 800,00 USD) oraz odsetki ustawowe w wysokości 98,73 USD, II ratę czesnego za semestr zimowy 2012/2013 (tj. 4.000,00 USD) oraz III I IV ratę czesnego za semestr letni 2012/2013 w łącznej kwocie 8 000,00 USD.
W dniu 29 sierpnia 2014 r. E.C. dokonał kolejnej i ostatniej wpłaty w kwocie 2.854,31 USD, która została przeznaczona na spłatę odsetek karnych wynikających z nieterminowej spłaty czesnego za rok akademicki 2012/2013 w łącznej kwocie 2 914,85 USD. Tytułem odsetek ustawowych pozostała do zapłaty kwota 60,54 USD.
Następnie, w roku akademickim 2014/2015 E.C.
zobowiązany był do zapłaty należności za powtarzanie przedmiotu: Ginekologia i Położnictwo w łącznej kwocie 1.846,56 USD w dwóch ratach, po 923,28 USD każda, płatnych do dnia 15 lutego 2015 r. oraz do dnia 15 maja 2015 r. Powyższe raty nie zostały zapłacone.
Zatem zaległości w płatnościach E.C. stanowią następujące kwoty:
- 2 275,00 USD z tytułu repety przedmiotu Biochemia w semestrze zimowym 2011/12;
- 678,04 USD z tytułu repety przedmiotu: Praktyczne Nauczanie Medycyny Klinicznej w semestrze zimowym 2012/13;
- 1.846,56 USD z tytułu repety przedmiotu: Ginekologia i Położnictwo w semestrze letnim 2014/2015;
- 60,54 USD z tytułu odsetek karnych za nieterminową wpłatę czesnego w roku akademickim 2012/13
Łączna kwota zaległości wynosi zatem 4 860,14 USD, na którą składają się kwota 4,799,60 USD powstała z tytułu opłat za powtarzanie ww. przedmiotów oraz kwota 60,54 USD z tytułu odsetek ustawowych karnych za nieterminową wpłatę czesnego w roku akademickim 2012/13.
Decyzją z dnia [...] Dziekan Wydziału Wojskowo- Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. skreślił skarżącego z listy studentów 3 roku studiów stacjonarnych prowadzonych w języku angielskim na Wydziale Wojskowo - Lekarskim zalegania z opłatami związanymi z odbywaniem studiów.
Decyzją z dnia [...]. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. utrzymał powyższą decyzję w mocy.
Wyrokiem z dnia 14 lipca 2017 r. sygn. III SA/Łd 23/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] W uzasadnieniu WSA wskazał, że podziela stanowisko strony skarżącej, iż adnotacja z dnia [...] dokonana przez Prorektora ds. Organizacyjnych i Studenckich Uniwersytetu Medycznego w Ł. prof. dr hab. n. med. J.P. na piśmie Prodziekana ds. Studiów w Języku Angielskim Wydziału Wojskowo-Lekarskiego UM w Ł. z dnia 27 października 2016 r. o treści: "Utrzymana decyzja o skreśleniu z listy studentów" stanowi decyzję administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a.
W ocenie Sądu pismo to było decyzją administracyjną choć obarczoną wadami i wobec tego wydaną z istotnym naruszeniem przepisów prawa, w szczególności art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Brak wskazania podstawy prawnej w decyzji z dnia [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Dziekana Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...]o skreśleniu E.C. z listy studentów, jak również brak szczegółowego uzasadnienia tej decyzji, uniemożliwia poznanie motywów rozstrzygnięcia, co w konsekwencji stanowiło przeszkodę do przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji przez Sąd.
Ponownie rozpoznając sprawę, Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. po rozpoznaniu odwołania E.C. od decyzji z dnia [...] o skreśleniu z listy studentów 3 roku studiów stacjonarnych prowadzonych w języku angielskim, decyzją z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Wyrokiem z dnia 11 października 2018 r. sygn. III SA/Łd 458/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzająca ją decyzję Dziekana Wydziału Wojskowo-Lekarskiego z dnia [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów.
W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ponieważ organ nie wyjaśnił, a przynajmniej nie uzasadnił w dostateczny sposób faktycznych podstaw skreślenia skarżącego z listy studentów, tj. czy faktycznie zalegał z opłatami, w jakiej wysokości, z czego wynikała ewentualna zaległość i jak zostały rozliczone wpłaty dokonane przez skarżącego. Ma to istotne znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji skoro na kwotę, która zdaniem organu należna jest od skarżącego składają się należności za powtarzanie dwóch przedmiotów w roku akademickim 2011/2012 (Biochemii) i w roku akademickim 2012/2013 (Praktyczne nauczanie medycyny klinicznej), a skarżący już w odwołaniu podnosił, że gdy wracał na studia w 2014 r. zapłacił całe czesne i odsetki, a więc kwestionował w istocie wysokość dochodzonej od niego należności. Także w skardze skierowanej do sądu i pismach składanych w toku postępowania pełnomocnik skarżącego kwestionował zasadność żądania od skarżącego wskazywanych przez organ opłat w łącznej wysokości 4 799,60 USD, w tym 1 846,56 USD plus odsetki 179,02 USD - należność za semestr letni 2014/2015, 2 275 USD - powtarzanie "Biochemii" i 678,04 USD - powtarzanie przedmiotu "Praktyczne nauczanie Medycyny Klinicznej". Wskazywał, że skarżący uiścił w dniu 3 czerwca 2013 r. 1 200 USD, w dniu 6 sierpnia 2014 r. - 14 898,73 USD oraz w dniu 29 sierpnia 2014 r. - 2854,31 USD za lata 2012-2013 r., łącznie 18 953, 02 USD, co o ponad 1200 USD przekroczyło jego dług względem UM i nie ma za tamten okres żadnych zaległości
Płatność za semestr letni 2014/2015 kwestionowana jest zaś dlatego, że nie dopuszczono skarżącego do zajęć.
Zdaniem sądu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Dziekana Wydziału Wojskowo – Lekarskiego UM w Ł. wydane zostały bez wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a ponadto twierdzenia w nich zawarte nie wynikają w sposób jednoznaczny z załączonych akt administracyjnych i znajdujących się tam dokumentów. Nie podważając zasadności twierdzeń o zaleganiu przez skarżącego z opłatami za studia w kwocie 4799,60USD, bo brak do tego wystarczających danych, należy równocześnie stwierdzić, że z załączonych akt i uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jednoznacznie fakt istnienia zaległości w opłatach w podanej wysokości. Fakt, że skarżący informowany drogą elektroniczną przez opiekuna roku o istniejących zaległościach wprost nie zakwestionował podanych kwot i tytułów do ich zapłaty, nie oznacza jeszcze że są one należne w takiej wysokości.
Po zwrocie akt organowi Dziekan Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. postanowieniem z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów z uwagi na zmianę właściwości organu. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego K.K. w dniu 9 kwietnia 2019 r.
Następnie wezwaniem z dnia 10 maja 2019 r. E.C. został ponownie zobowiązany do zapłaty zaległości. W wezwaniu do zapłaty wyszczególniono kwotę główną oraz odsetki, które składają się na zaległość, jak również tytuły i okresy w jakich powstała zaległość. Do wezwania do zapłaty zostało załączone przygotowane przez Centrum ds. Organizacji i Obsługi Studiów w Języku Angielskim Uniwersytetu Medycznego w Ł. szczegółowe rozliczenie (zestawienie) zobowiązań jakie powstały w trakcie studiów, wszelkich dokonanych wpłat i sposobu ich zaksięgowania. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 22 maja 2019 r.
Zawiadomieniem z dnia 29 maja 2019 r. Dziekan Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. jako właściwy w sprawie poinformował o wszczęciu postępowania w przedmiocie skreślenia E.C. z listy studentów.
W piśmie z dnia 6 czerwca 2019 r. pełnomocnik skarżącego zakwestionował obciążenie skarżącego opłatą w kwocie 2 953,04 USD za powtarzanie przedmiotów: Biochemia i Praktyczne Nauczanie Medycyny Klinicznej wskazując, że uiścił powyższą opłatę dokonując wpłat w dniu 3 czerwca 2013 r. - 1 200 USD, w dniu 6 sierpnia 2014 r. -14 898,73 USD i w dniu 29 sierpnia 2014 r. w kwocie 2 854,31 USD.
Za bezpodstawne uznał również obciążenie skarżącego opłatą za powtarzanie przedmiotu "Położnictwo i ginekologia". Wskazał, że skarżący nie został dopuszczony do zajęć przez Dziekana pomimo, że pismem z dnia 4 listopada 2014 r. Dziekan wyraził zgodę na uczęszczanie przez niego na zajęcia po zdaniu egzaminu z psychiatrii. Podał, że zdał egzamin z psychiatrii, lecz mimo uprzedniej zgody Dziekana nie pozwolono mu uczęszczać na zajęcia z czwartego roku z powodu niezdania dwóch egzaminów z trzeciego roku studiów. Podkreślił, że żaden przepis Regulaminu, ani żaden zapis umowy nie wskazuje, iż Uczelnia jest uprawniona do obciążenia studenta opłatą za zajęcia, na które nie uczęszczał.
Decyzją z dnia [...] Dziekan Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. skreślił E.C. z listy studentów III roku jednolitych studiów magisterskich prowadzonych w języku angielskim na kierunku lekarskim na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Ł., z powodu niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 61 ust. 2 pkt 3 i ust. 2 Regulaminu studiów w Uniwersytecie Medycznym w Ł. przyjętego uchwałą nr 187/2018 z dnia 24 kwietnia 2018 r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Ł., Dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów.
Dziekan wyjaśnił, że E.C. był wielokrotnie informowany o zaległościach względem Uniwersytetu Medycznego w Ł., stanowiących podstawę wydania niniejszej decyzji. Znał warunki i daty płatności, określone w umowie z dnia 29 września 2014 r., jak i w umowie wcześniejszej z dnia 1 października 2010 r. Szczegółowa informacja została przedstawiona studentowi zarówno w toku postępowania przed Dziekanem Wydziału Wojskowo-Lekarskiego, jak i w toku postępowania przed Dziekanem Wydziału Lekarskiego.
W semestrze letnim roku akademickiego 2010/2011 student nie zaliczył przedmiotu Biochemia, wobec czego konieczne stało się jego powtarzanie w semestrze zimowym roku akademickiego 2011/12, za co zgodnie z Regulaminem Studiów została naliczona opłata w kwocie 2 275,00 USD. Podobnie w roku akademickim 2011/2012 E.C. nie zaliczył przedmiotu Praktyczne Nauczanie Medycyny Klinicznej, który to przedmiot powtarzany był w roku kolejnym, stając się podstawą kolejnej opłaty, w wysokości 678,04 USD.
Organ wyjaśnił, że dokonane przez E.C. trzy wpłaty w łącznej kwocie 18 953,04 USD (tj. 1 200,00 USD – 3 czerwca 2013 r., 14 898,73 USD-6 sierpnia 2014 r. i 2 854,31 USD – 29 sierpnia 2014 r.) zostały zaliczone na poczet opłat za czesne w roku akademickim 2012/2013 oraz na odsetki ustawowe związane z nieterminowym uiszczeniem ww. czesnego. Po dokonaniu ww. zaliczeń do zapłaty nadal pozostała kwota 60,54 USD z tytułu odsetek ustawowych za nieterminowe uiszczenie czesnego za rok 2012/13.
Odnosząc się natomiast do zaległości za semestr letni roku akademickiego 2014/2015 w kwocie 1 846,56 USD, organ wskazał, że w dniu 7 sierpnia 2014 r. - po uprzednim skreśleniu z listy studentów za brak płatności - E.C. zdał egzamin reaktywacyjny na studia, a w dniu 26 sierpnia 2014 r. decyzją Rektora Uniwersytetu wznowił studia na Uniwersytecie Medycznym w Ł. Po wznowieniu studiów na roku drugim E.C. uzyskał warunkowy wpis na semestr 5, tj. trzeci rok studiów, ze względu na wcześniej niezaliczone przedmioty realizowane tzw. awansem w roku akademickim 2012/2013. Jednocześnie pismem z dnia 17 lutego 2015 r. E.C. otrzymał pozwolenie na uczęszczanie w semestrze letnim na zajęcia z Położnictwa i Ginekologii (który to przedmiot był przedmiotem powtarzanym, z uwagi na niezaliczenie ww. przedmiotu zdawanego w ramach awansu w roku akademickim 2012/2013). Student miał prawo do uczęszczania na te zajęcia i zaliczania ich, czego jednak nie uczynił wskutek okoliczności, których nie wyjaśnił, a za które Uniwersytet Medyczny nie ponosi odpowiedzialności.
Kwota za powtarzanie przedmiotu Położnictwo i Ginekologia w semestrze letnim roku akademickiego 2014/2015 to 1 615,38 EUR( w przeliczeniu 1 846,56 USD). Składają się na nią dwie raty po 923,28 USD każda, płatne - odpowiednio, na podstawie zawartej z E.C. umowy z dnia 29 września 2014 r. - do 15 lutego 2015 r. oraz 15 maja 2015 r. Tym samym, najpóźniej w maju 2015 roku wszystkie płatności E.C. były wymagalne, a nie zostały uiszczone.
W dalszym toku nauki E.C. ukończył semestr zimowy roku 2015/2016, natomiast w semestrze letnim roku 2015/2016 w okresie od lutego 2016 r. do sierpnia 2016 r. przebywał na urlopie zdrowotnym. Za wskazany powyżej okres tj. od lutego 2016 r. do sierpnia 2016 r. nie zostały naliczone żadne opłaty za studia.
Reasumując Dziekan stwierdził, że kwoty wpłacone przez E.C., tj. 1 200,00 USD, 14 898,73 USD i 2 854,31 USD nie wystarczyły na pokrycie wszystkich zaległości. Po rozliczeniu i zaksięgowaniu powyższych wpłat ( na należność główną tj. czesne i odsetki za nieterminowe wpłaty czesnego) pozostało do zapłaty 60,54 USD. Pozostała do zapłaty również kwota w wysokości 2 275,00 USD z tytułu repety przedmiotu Biochemia w semestrze zimowym 2011/2012; 678,04 USD z tytułu repety przedmiotu: Praktyczne Nauczanie Medycyny Klinicznej w semestrze zimowym 2012/2013; oraz 1.846,56 USD z tytułu repety przedmiotu: Ginekologia i Położnictwo w semestrze letnim 2014/2015. Podstawę decyzji stanowi zatem zaległość w wysokości 4 799,60 USD plus odsetki w wysokości 60,54 USD.
Od powyższej decyzji E.C. złożył odwołanie, w którym wskazał, że Uniwersytet bezpodstawnie obciążył go opłatą za powtarzanie przedmiotu "Położnictwo i ginekologia", ponieważ nie został dopuszczony do zajęć przez Dziekana pomimo, że pismem z dnia 4 listopada 2014 r. Dziekan wyraził zgodę na uczęszczanie przez niego na zajęcia po zdaniu egzaminu z psychiatrii. Skarżący wyjaśnił, że zdał egzamin z psychiatrii, lecz mimo uprzedniej zgody Dziekana nie pozwolono mu uczęszczać na zajęcia z czwartego roku z powodu niezdania dwóch egzaminów z trzeciego roku studiów. Podkreślił, że żaden przepis Regulaminu, ani żaden zapis umowy nie wskazuje, iż Uczelnia jest uprawniona do obciążenia studenta opłatą za zajęcia, na które nie uczęszczał, a prawa tego nie można domniemywać.
Jednocześnie zobowiązał się do zapłacenia całej wskazanej w zaskarżonej decyzji kwoty, tj. 4 816,14 USD w terminie do dnia 30 sierpnia 2019 r. i przedłożenia do akt sprawy potwierdzenia zapłaty. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umożliwienie mu kontynuacji nauki na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Ł.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł.
W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że E.C. był zobowiązany do uiszczenia czesnego za rok akademicki 2012/2013 w łącznej kwocie 16 000,00 USD płatnego w czterech ratach po 4 000,00 USD każda, w terminach do 15 października 2012 r., do 15 grudnia 2012 r., do 15 lutego 2013 r. oraz do 15 maja 2013 r.
Organ l instancji prawidłowo ustalił, że dokonane przez E.C. trzy wpłaty w łącznej kwocie 18 953.04 USD (tj. 1 200,00 USD – 3 czerwca 2013 r., 14 898,73 USD – 6 sierpnia 2014 r. i 2 854,31 USD – 29 sierpnia 2014 r.) zostały zaliczone na poczet zaległych opłat za czesne za rok akademicki 2012/2013 oraz odsetki ustawowe związane z nieterminowym uiszczeniem ww. czesnego.
Pierwsza wpłata w kwocie 1 200,00 USD, dokonana 3 czerwca 2013 r rozliczyła część I raty czesnego za semestr zimowy 2012/2013. Do zapłaty za ww. czesne pozostała kwota 2 800.00 USD oraz kwota 2 275,00 USD z tytułu repety przedmiotu Biochemia w semestrze zimowym 2011/2012. Natomiast, w związku z powtarzaniem w semestrze zimowym 2012/2013 przedmiotu Praktyczne Nauczanie Medycyny Klinicznej, E.C. został także zobowiązany do zapłaty kwoty 678,04 USD.
Druga wpłata w kwocie 14 898,73 USD dokonana w dniu 6 sierpnia 2014 r. rozliczyła pozostałość I raty czesnego za semestr zimowy 2012/2013 (tj. 2 800,00 USD) oraz odsetki ustawowe w wysokości 98,73 USD, II ratę czesnego za semestr zimowy 2012/2013 (tj. 4 000,00 USD) oraz III I IV ratę czesnego za semestr letni 2012/2013 w łącznej kwocie 8 000,00 USD.
Trzecia wpłata w kwocie 2 854,31 USD dokonana w dniu 29 sierpnia 2014 r. zaksięgowana została na spłatę odsetek ustawowych wynikających z nieterminowej spłaty czesnego za rok akademicki 2012/2013 w łącznej kwocie 2 914.85 USD. Tytułem ww. odsetek ustawowych pozostała do zapłaty kwota 60,54 USD.
Ponadto organ I instancji ustalił, że w roku akademickim 2014/2015 E.C. zobowiązany był do zapłaty należności za powtarzanie przedmiotu Położnictwo i Ginekologia w łącznej kwocie 1 846,56 USD w dwóch ratach, po 923,28 USD każda, płatnych do dnia 15 lutego 2015 r. oraz do dnia 15 maja 2015 r.
Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu Rektor wyjaśnił, że w dniu 7 sierpnia 2014 r. - po uprzednim skreśleniu z listy studentów za brak płatności – E.C. zdał egzamin reaktywacyjny na studia, a w dniu 26 sierpnia 2014 r. na podstawie decyzji Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. wznowił studia. Po wznowieniu studiów na roku drugim E.C. uzyskał warunkowy wpis na semestr 5. tj. trzeci rok studiów, ze względu na wcześniej niezaliczone przedmioty zaliczane tzw. awansem w roku akademickim 2012/2013. Jednocześnie pismem z dnia 17 lutego 2015 r. E.C. zwrócił się o pozwolenie na uczęszczanie i zaliczanie awansem w semestrze letnim na zajęcia z Położnictwa i Ginekologii (który to przedmiot był przedmiotem powtarzanym, z uwagi na niezaliczenie w/w przedmiotu zdawanego w ramach awansu w roku akademickim 2012/2013). Dziekan wyraził na to zgodę.
Student miał zatem prawo do uczęszczania na te zajęcia i zaliczania ich. Był na liście studentów, którzy mogli brać udział w zajęciach z Położnictwa i Ginekologii - nauczyciel akademicki prowadzący zajęcia był obowiązany zezwolić na udział E.C. w zajęciach oraz odnotowania jego obecności. Jeżeli E.C. uczęszczałby regularnie na zajęcia mógł podjeść również do egzaminu z tego przedmiotu. W systemie "Wirtualna uczelnia" widnieje adnotacja, że E.C. mógł podejść do egzaminów z Położnictwa i Ginekologii w dniu 13 lipca, 11 września i 18 września 2015 r.
Student miał zatem zapewnioną realną możliwość uczestniczenia w zajęciach z Położnictwa i Ginekologii, a z drugiej strony miał również obowiązek brać udział w tych zajęciach. Nieobecności na ww. zajęciach nie usprawiedliwił. Nie ma też podstaw aby uznać, że nienależna jest opłata za zajęcia, o których odbywanie student sam wnioskował i na których odbywanie otrzymał zgodę, a następnie na nie uczęszczał w wyniku okoliczności, za które Uczelnia nie ponosi odpowiedzialności.
Podsumowując, organ wskazał, że zaległości w płatnościach E.C. stanowią następujące kwoty:
- 2 275,00 USD z tytułu repety przedmiotu Biochemia w semestrze zimowym 2011/12;
- 678,04 USD z tytułu repety przedmiotu: Praktyczne Nauczanie Medycyny Klinicznej w semestrze zimowym 2012/13;
- 1.846,56 USD z tytułu repety przedmiotu: Ginekologia i Położnictwo w semestrze letnim 2014/2015;
- 60,54 USD z tytułu odsetek karnych za nieterminową wpłatę czesnego w roku akademickim 2012/13
Łączna kwota zaległości wynosi zatem 4 860,14 USD, na którą składają się kwota 4,799,60 USD powstała z tytułu opłat za powtarzanie ww. przedmiotów oraz kwota 60,54 USD z tytułu odsetek ustawowych karnych za nieterminową wpłatę czesnego w roku akademickim 2012/13.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 10 § 1 w zw. z art. 6 w zw. z art. 8 w zw. z art. 9 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w niniejszym postępowaniu wskutek uniemożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, co skutkowało naruszeniem zasady praworządności, zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej oraz zasady informowania stron,
- art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy polegającą na pominięciu okoliczności, że w okresie od lutego 2016 r. do sierpnia 2016 r. skarżący przebywał na urlopie
zdrowotnym, a co za tym idzie nie powinien uiszczać opłat z tytułu czesnego, zaś powyższe uchybienie spowodowało wydanie decyzji w przedmiocie skreślenia E.C. z listy studentów pomimo braku ku temu przesłanek,
- art. 7 oraz 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podania w treści uzasadnienia skarżonej decyzji przyczyn, dla których organ odmówił uwzględnienia zarzutów zgłaszanych przez skarżącego, w szczególności zaniechania zbadania przyczyn, w wyniku których skarżący nie uczęszczał na zajęcia z zakresu Ginekologii i Położnictwa,
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
- art. 276 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, nie zaś przepisy nowo wprowadzonej ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zaś powyższe uchybienia spowodowały wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy nie mające zastosowania w przedmiotowej sprawie.
W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej przez organ l Instancji.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że gdyby organ administracji w sposób prawidłowy zawiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, E.C. jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji, miałby możliwość złożyć do akt sprawy dokumenty pozwalające wyjaśnić brak podstaw do skreślenia z listy studentów, gdyż bezzasadne jest obciążania go opłatami z tytułu czesnego za semestr letni tj. za okres od lutego 2016 r. do sierpnia 2016 r., kiedy korzystał z urlopu zdrowotnego oraz opłatami za zajęcia z Zakresu Ginekologii i Położnictwa na które nie uczęszczał z przyczyn od siebie niezależnych.
Organ nie odniósł się do przyczyn z powodu których skarżący nie mógł uczęszczać na zajęcia z zakresu Położnictwa i Ginekologii i zaniechał przeprowadzenie pogłębionej analizy w tym zakresie.
Dodatkowo pełnomocnik podniósł, że z treści zaskarżonej decyzji nie wynika sposób w jaki wyliczona została kwota z której zapłatą zalega skarżący, co więcej niezrozumiały jest także sposób naliczania odsetek, tj. nie wskazano kwoty, od której są naliczane oraz okresu czasu za który są należne.
Pełnomocnik wskazał, że wyrokiem z dnia 14 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 23/17 uchylił decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów. W związku z tym przy ponownym rozpoznaniu sprawy zachodziła konieczność dokładnego zbadania każdego z zarzutów i twierdzeń podnoszonych przez E.C., w szczególności wpływu przebywania w okresie od lutego do sierpnia 2016 r. na zwolnieniu na konieczność uiszczania opłat z tytułu czesnego.
Wydając zaskarżoną decyzję organ zobowiązany był zastosować właściwe przepisy prawa materialnego. W sytuacji, gdy ustawa stanowiąca podstawę rozstrzygnięcia uległa zmianie zachodziła konieczność sięgnięcia po przepisy przejściowe. W przedmiotowej sprawie Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w art. 276 wprost wskazywały, że postępowania w sprawie skreślenia studenta z listy studentów w przypadkach, o których mowa w art. 190 ust. 1 i 2 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, tj. ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, i niezakończone przed dniem wejścia w życie regulaminów studiów, o których mowa w art. 263 ust. 1, prowadzi się na zasadach dotychczasowych.
W związku z powyższym, że postępowanie w przedmiocie skreślenia w listy studentów w dniu wejścia w życie ustawy było w toku, zastosowanie powinny znaleźć przepisy uchylanej ustawy, a nie przepisy nowej ustawy.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo organ podkreślił, że aktualnie obowiązująca ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce weszła w życie z dniem 1 października 2018 r. Postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji zostało wszczęte w dniu 29 maja 2019 roku, a zatem po wejściu w życie nowej ustawy, co oznacza, że nie było podstaw do zastosowania przepisu art. 276 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji.
Organ wyjaśnił, że uprzednio toczące się postępowanie przed Dziekanem Wydziału Wojskowo-Lekarskiego zostało umorzone w dniu 27 marca 2019 r. z powodu zmiany właściwości organu. W uchwale Senatu Uniwersytetu Medycznego w Ł. nr 81/2017 z dnia 30 maja 2017 r. w sprawie kształcenia w języku angielskim na kierunku lekarskim w Uniwersytecie Medycznym w Ł. podjęto decyzję, że od dnia 30 września 2017 r. kształcenie w języku angielskim na kierunku lekarskim odbywać się będzie w Uniwersytecie Medycznym w Ł. wyłącznie na Wydziale Lekarskim. Wyłącznie właściwym w sprawach studentów kształcących się w języku angielskim na kierunku lekarskim stał się Dziekan Wydziału Lekarskiego. Z uwagi na zaistniałą zmianę właściwości organu, umorzenie postępowania przed Dziekanem Wydziału Wojskowego-Lekarskiego stało się konieczne.
Po umorzeniu postępowania przed Dziekanem Wydziału Wojskowego-Lekarskiego, Dziekan Wydziału Lekarskiego stwierdził, że istnieją przesłanki do skreślenia z listy studentów z uwagi na niewniesienie opłat związanych z odbywaniem studiów przez E.C. i wszczął postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją.
Na rozprawie w dniu 10 marca 2020 r. pełnomocnik skarżącego cofnął zarzut naruszenia prawa materialnego zawarty w petitum skargi tj. naruszenia art. 276 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, nie zaś przepisy nowo wprowadzonej ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zaś powyższe uchybienia spowodowały wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy nie mające zastosowania w przedmiotowej sprawie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiot kontroli sądu stanowi decyzja Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję Dziekana Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. o skreśleniu skarżącego z listy studentów 3 roku jednolitych studiów magisterskich prowadzonych w języku angielskim na kierunku lekarskim na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Ł., z powodu zalegania z opłatami związanymi z odbywaniem studiów.
Na wstępie wskazać należy, że kwestia skreślenia skarżącego z listy studentów była już przedmiotem rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dwukrotnie. Po raz pierwszy WSA w Łodzi wyrokiem z dnia 14 lipca 2017 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 23/17 uchylił decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów. Następnie wyrokiem z dnia 11 października 2018 r. sygn. III SA/Łd 458/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzająca ją decyzję Dziekana Wydziału Wojskowo-Lekarskiego z dnia [...] w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów.
W uzasadnieniu wyroku w sprawie sygn. III SA/Łd 458/18 sąd stwierdził naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ponieważ organ nie wyjaśnił, a przynajmniej nie uzasadnił w dostateczny sposób faktycznych podstaw skreślenia skarżącego z listy studentów, tj. czy faktycznie zalegał z opłatami, w jakiej wysokości, z czego wynikała ewentualna zaległość i jak zostały rozliczone wpłaty dokonane przez skarżącego.
Zdaniem sądu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Dziekana Wydziału Wojskowo – Lekarskiego UM w Ł. wydane zostały bez wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a ponadto twierdzenia w nich zawarte nie wynikają w sposób jednoznaczny z załączonych akt administracyjnych i znajdujących się tam dokumentów. Nie podważając zasadności twierdzeń o zaleganiu przez skarżącego z opłatami za studia w kwocie 4799,60 USD, bo brak do tego wystarczających danych, należy równocześnie stwierdzić, że z załączonych akt i uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jednoznacznie fakt istnienia zaległości w opłatach w podanej wysokości. Nie przedstawiono, jak kształtowały się należności skarżącego, jak zaksięgowano dokonane przez skarżącego wpłaty.
Organy orzekające w przedmiotowej sprawie, jak i sąd rozstrzygający skargę w niniejszej sprawie, były zatem stosownie do art. 153 p.p.s.a. związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyżej powołanym wyroku. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania rozstrzygnięcia. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie administracyjnym i na sądach, a może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego.
W tym miejscu godzi się zaakcentować, że w międzyczasie tj. po wydaniu ww wyroku i po doręczeniu akt sprawy organowi zaistniała zmiana stanu prawnego w sprawie. Przede wszystkim należy podkreślić, że uprzednio toczące się postępowanie przed Dziekanem Wydziału Wojskowo-Lekarskiego zostało umorzone w dniu 27 marca 2019 r. z powodu zmiany właściwości organu. W uchwale Senatu Uniwersytetu Medycznego w Ł. nr 81/2017 z dnia 30 maja 2017 r. w sprawie kształcenia w języku angielskim na kierunku lekarskim w Uniwersytecie Medycznym w Ł. podjęto bowiem decyzję, że od dnia 30 września 2017 r. kształcenie w języku angielskim na kierunku lekarskim odbywać się będzie w Uniwersytecie Medycznym w Ł. wyłącznie na Wydziale Lekarskim. Wyłącznie właściwym w sprawach studentów kształcących się w języku angielskim na kierunku lekarskim stał się Dziekan Wydziału Lekarskiego. Z uwagi na zaistniałą zmianę właściwości organu, postanowieniem z dnia 27 marca 2019 r. umorzono postępowania przed Dziekanem Wydziału Wojskowego-Lekarskiego. Powyższe postanowienie otrzymała pełnomocnik skarżącego adwokat K.K. w dniu 9 kwietnia 2019 r.
Wobec powyższego postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji zostało ponownie wszczęte przez organ właściwy tj. Dziekana Wydziału Lekarskiego UM w Ł. w dniu 29 maja 2019 roku, a zatem po wejściu w życie nowej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, która weszła w życie z dniem 1 października 2018 r., co oznacza, że nie było podstaw do zastosowania przepisu art. 276 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Wezwaniem z dnia 10 maja 2019 r. E.C. został ponownie zobowiązany do zapłaty zaległości. W wezwaniu do zapłaty wyszczególniono kwotę główną oraz odsetki, które składają się na zaległość, jak również tytuły i okresy w jakich powstała zaległość. Do wezwania do zapłaty zostało załączone przygotowane przez Centrum ds. Organizacji i Obsługi Studiów w Języku Angielskim Uniwersytetu Medycznego w Ł. szczegółowe rozliczenie (zestawienie) zobowiązań jakie powstały w trakcie studiów, wszelkich dokonanych wpłat i sposobu ich zaksięgowania. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 22 maja 2019 r.
Zawiadomieniem z dnia 29 maja 2019 r. Dziekan Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. poinformował o wszczęciu postępowania w przedmiocie skreślenia E.C. z listy studentów. Zawiadomienie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 7 czerwca 2019 r.
Decyzją z dnia [...] Dziekan Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. skreślił E.C. z listy studentów 3 roku jednolitych studiów magisterskich prowadzonych w języku angielskim na kierunku lekarskim na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Ł., z powodu niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Rektor Uniwersytetu Medycznego utrzymał decyzję Dziekana w mocy.
Podstawą materialnoprawną decyzji stał się art. 108 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w związku z art. 228 ust. 2 i art. 263 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w zw. z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. i art. 107 § 1-3 k.p.a. oraz w zw. z art. 51 ust. 3 pkt 19 Statutu Uniwersytetu Medycznego w Ł. ( Uchwała nr 409/2011 z dnia 20 września 2011 r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Ł. ze zm.) oraz § 61 ust. 2 pkt 3 i ust. 2 Regulaminu studiów w Uniwersytecie Medycznym w Ł. przyjętego uchwałą nr 187/2018 z dnia 24 kwietnia 2018 r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Ł. Z uwagi na fakt, iż w uchwale Senatu Uniwersytetu Medycznego w Ł. nr 81/2017 z dnia 30 maja 2017 r. w sprawie kształcenia w języku angielskim na kierunku lekarskim w Uniwersytecie Medycznym w Ł. podjęto decyzję, że od dnia 30 września 2017 r. kształcenie w języku angielskim na kierunku lekarskim odbywać się będzie w Uniwersytecie Medycznym w Ł. wyłącznie na Wydziale Lekarskim właściwym w sprawach studentów kształcących się w języku angielskim na kierunku lekarskim stał się Dziekan Wydziału Lekarskiego.
Na rozprawie w dniu 10 marca 2020r. po wyjaśnieniu pełnomocnikowi skarżącego opisanej powyżej sytuacji prawnej - pełnomocnik skarżącego cofnął zarzut skargi naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie nieobowiązujących w sprawie przepisów prawa materialnego.
Odnosząc się zatem do pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w ocenie sądu, przy wydaniu zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego też skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Tylko zaś przy takich naruszeniach przepisów prawa, sąd administracyjny może uchylić decyzję organu.
Zdaniem sądu w ponownie prowadzonym postępowaniu organy zrealizowały wskazania sądu zawarte w wyroku z dnia 1 października 2018r. sygn. III SA/Łd 458/18. Wprawdzie, co podkreślono wyżej, po wydaniu przedmiotowego wyroku doszło do zmiany sytuacji prawnej jednak zauważyć wypada, że sama treść przepisów materialnych będących podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie nie uległa zmianie.
Nadal zgodnie z art.108 ust.1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - studenta skreśla się z listy studentów w przypadku: 1. niepodjęcia studiów, 2. rezygnacji ze studiów, 3. niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, 4. ukarania kara dyscyplinarną wydalenia z uczelni.
W myśl zaś ust. 2 tego artykułu student może być skreślony z listy studentów w przypadku: 1. stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach, 2. stwierdzenia braku postępu w nauce, 3. nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, 4.niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów.
Natomiast jak wynika z § 61 ust. 2 Regulaminu Dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku: 1. stwierdzenia braku postępów w nauce, 2.nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie, 3. niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów – po uprzednim wezwaniu do wniesienia zaległych opłat, 4. niepodpisania przez studenta przedłożonej przez Uniwersytet umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne.
Również z Regulaminu wynika, że powtarzanie określonych zajęć z powodu niezadawalających wyników w nauce przez studenta wpisanego ponownie na ten sam semestr jest odpłatne.
Przywołane regulacje zarówno z ust. 1 jak i ust. 2 art. 108 ustawy wskazują, iż regulacja ta obejmuje różne tryby skreślenia z listy studentów. I tak w ust. 1 art. 108 organ jest zobowiązany do dokonania skreślenia z listy studentów w przypadkach tam określonych, zaś na mocy ust. 2 art. 108 organ może dokonać takiego skreślenia, przy czym, w tym przypadku warunkiem takiej możliwości jest zaistnienie którejś z przesłanek tam wskazanych.
Podkreślić zatem trzeba, że decyzja organu uczelni o skreśleniu z listy studentów podejmowana na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tak jak w przedmiotowej sprawie, jest wydawana w ramach uznania administracyjnego. O uznaniowym charakterze decyzji w powyższym przedmiocie świadczy użycie przez ustawodawcę w treści powołanego przepisu sfomułowania "może". Powyższe oznacza, że organ może (ale nie musi) wydać decyzję o skreśleniu studenta z listy studentów w przypadku gdy ten nie wniesie opłat związanych z odbywaniem studiów. Aby nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, organ powinien zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a. podjąć wszelkie kroki do wyjaśnienia sprawy, ocenić w swobodny a nie dowolny sposób zebrany materiał dowodowy nie naruszając przy tym art. 80 k.p.a., a następnie uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Uznanie administracyjne nie oznacza bowiem dowolności organu administracji publicznej co do wyboru rodzaju rozstrzygnięcia. Działając w ramach uznania administracyjnego organ nie przestaje być związany zasadą prawdy obiektywniej, o której mowa w art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Winien zatem, gromadząc w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej musi wynikać, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dowodów lub nie dokonał oceny tego materiału wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
Sądowa kontrola decyzji uznaniowych obejmuje zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o skreśleniu z listy studentów. Ocenie sądu nie podlegają kryteria słuszności, czy celowości podjętego rozstrzygnięcia. Orzeczenie uznaniowe może być przez sąd uchylone w wypadkach stwierdzenia, że zostało wydane z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organ rozpoznając sprawę skreślenia skarżącego z listy studentów nie przekroczył granic uznania administracyjnego wydając zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję. Podjął bowiem wystarczające kroki do wyjaśnienia sprawy, prawidłowo ocenił materiał dowodowy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia i uzasadnił swoje decyzje nie naruszając przy tym art. 107 § 3 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powodem skreślenia skarżącego z listy studentów było niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Prawidłowo w okolicznościach spawy ustalono, że łączna kwota zaległości wynosi 4 860,14 USD, na którą składają się następujące kwoty:
- 2 275,00 USD z tytułu repety przedmiotu Biochemia w semestrze zimowym 2011/12;
- 678,04 USD z tytułu repety przedmiotu: Praktyczne Nauczanie Medycyny Klinicznej w semestrze zimowym 2012/13;
- 1.846,56 USD z tytułu repety przedmiotu: Ginekologia i Położnictwo w semestrze letnim 2014/2015;
- 60,54 USD z tytułu odsetek karnych za nieterminową wpłatę czesnego w roku akademickim 2012/13.
Jednocześnie wyjaśniono szczegółowo że dokonane przez E.C. trzy wpłaty w łącznej kwocie 18 953.04 USD (tj. 1 200,00 USD – 3 czerwca 2013 r., 14 898,73 USD – 6 sierpnia 2014 r. i 2 854,31 USD – 29 sierpnia 2014 r.) zostały zaliczone na poczet zaległych opłat za czesne za rok akademicki 2012/2013 oraz odsetki ustawowe związane z nieterminowym uiszczeniem ww. czesnego.
Pierwsza wpłata w kwocie 1 200,00 USD, dokonana 3 czerwca 2013 r rozliczyła część I raty czesnego za semestr zimowy 2012/2013. Do zapłaty za ww. czesne pozostała kwota 2 800.00 USD oraz kwota 2 275,00 USD z tytułu repety przedmiotu Biochemia w semestrze zimowym 2011/2012. Natomiast, w związku z powtarzaniem w semestrze zimowym 2012/2013 przedmiotu Praktyczne Nauczanie Medycyny Klinicznej, E.C. został także zobowiązany do zapłaty kwoty 678,04 USD.
Druga wpłata w kwocie 14 898,73 USD dokonana w dniu 6 sierpnia 2014 r. rozliczyła pozostałość I raty czesnego za semestr zimowy 2012/2013 (tj. 2 800,00 USD) oraz odsetki ustawowe w wysokości 98,73 USD, II ratę czesnego za semestr zimowy 2012/2013 (tj. 4 000,00 USD) oraz III I IV ratę czesnego za semestr letni 2012/2013 w łącznej kwocie 8 000,00 USD.
Trzecia wpłata w kwocie 2 854,31 USD dokonana w dniu 29 sierpnia 2014 r. zaksięgowana została na spłatę odsetek ustawowych wynikających z nieterminowej spłaty czesnego za rok akademicki 2012/2013 w łącznej kwocie 2 914.85 USD. Tytułem ww. odsetek ustawowych pozostała do zapłaty kwota 60,54 USD.
Należy podkreślić, że w toku postępowania przed organami skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, któremu, jak wynika z akt sprawy doręczano wszelka istotną w sprawie korespondencję. W uzasadnieniu decyzji powoływano wręcz daty doręczenia poszczególnych dokumentów, mających istotne znaczenia w sprawie w tym dla procesowych uprawnień skarżącego.
W wezwaniu z dnia 10 maja 2019 r. - do zapłaty zaległości - wyszczególniono kwotę główną oraz odsetki, które składają się na zaległość, jak również tytuły i okresy w jakich powstała zaległość. Do wezwania do zapłaty zostało załączone przygotowane przez Centrum ds. Organizacji i Obsługi Studiów w Języku Angielskim Uniwersytetu Medycznego w Ł. szczegółowe rozliczenie (zestawienie) zobowiązań jakie powstały w trakcie studiów, wszelkich dokonanych wpłat i sposobu ich zaksięgowania. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 22 maja 2019 r.
Z akt sprawy (zestawienia załączonego do wezwania z dnia 10 maja 2019 r., akta administracyjne skoroszyt k. 4-9) precyzyjnie wynika, jak organy rozliczyły kwotę przypadającą do zapłaty. Powyższe wezwanie wraz z załącznikiem otrzymał pełnomocnik skarżącego adwokat K.K.
Godzi się w tym miejscu podkreślić, że w złożonym odwołaniu skarżący zakwestionował jedynie obowiązek zapłaty za powtarzanie przedmiotu Położnictwo i Ginekologia wskazując, że nie został dopuszczony do zajęć przez Dziekana pomimo, że pismem z dnia 4 listopada 2014 r. Dziekan wyraził zgodę na uczęszczanie przez niego na zajęcia po zdaniu egzaminu z psychiatrii. Skarżący wyjaśnił, że zdał egzamin z psychiatrii, lecz mimo uprzedniej zgody Dziekana nie pozwolono mu uczęszczać na zajęcia z czwartego roku z powodu niezdania dwóch egzaminów z trzeciego roku studiów.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, w ocenie sądu, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia - art. 10 § 1 w zw. z art. 6 w zw. z art. 8 w zw. z art. 9 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w niniejszym postępowaniu wskutek uniemożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, co skutkowało naruszeniem zasady praworządności, zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej oraz zasady informowania stron. W tym miejscu należy podkreślić, że nie każde naruszenie przepisów proceduralnych uzasadnia uwzględnienie skargi lecz tylko takie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy przy czym wpływ ten musi mieć charakter istotny. Chodzi tu zatem o uprawdopodobnienie, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów postępowania to wynik sprawy byłby najprawdopodobniej inny (wydane by zostało odmienne rozstrzygnięcie). W niniejszej sprawie strona skarżąca takiego związku nie wykazała. Faktycznie organ II instancji przed wydaniem decyzji nie wzywał skarżącego do wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, ale należy podkreślić, że organ II instancji nie prowadził żadnego postępowania dowodowego. Orzeczenie Rektora zostało oparte o zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy. Tymczasem jak wykazano wyżej w tym postępowaniu strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, któremu doręczono dokumentację obrazującą wysokość zaległości skarżącego i sposób rozliczenia dokonanych przez niego wpłat. Pełnomocnik nie zgłaszał żadnych wniosków dowodowych w tym zakresie również na okoliczność uniemożliwienia skarżącemu udziału w zajęciach z Położnictwa i Ginekologii. Skarżący nie wykazał zatem, że organ uniemożliwił mu przedstawienie dowodów (konkretnych, które należało wskazać) które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Takich dowodów nie przedstawia również pełnomocnik w złożonej skardze. Wobec powyższego zarzut skargi w tym zakresie nie uzasadnia jej uwzględnienia.
Nieuprawniony jest również zarzut naruszenia art. 7 oraz 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podania w treści uzasadnienia skarżonej decyzji przyczyn, dla których organ odmówił uwzględnienia zarzutów zgłaszanych przez skarżącego, w szczególności zaniechania zbadania przyczyn, w wyniku których skarżący nie uczęszczał na zajęcia z zakresu Położnictwa i Ginekologii. Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu, w których skarżący kwestionował obowiązek zapłaty należności za powtarzanie przedmiotu Położnictwo i Ginekologia Rektor wyjaśnił, że w dniu 7 sierpnia 2014 r. - po uprzednim skreśleniu z listy studentów za brak płatności – E.C. zdał egzamin reaktywacyjny na studia, a w dniu 26 sierpnia 2014 r. na podstawie decyzji Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. wznowił studia. Po wznowieniu studiów E.C. uzyskał warunkowy wpis na semestr 5. tj. trzeci rok studiów, ze względu na wcześniej niezaliczone przedmioty zaliczane tzw. awansem w roku akademickim 2012/2013. Jednocześnie pismem z dnia 17 lutego 2015 r. E.C. zwrócił się o pozwolenie na uczęszczanie i zaliczanie awansem w semestrze letnim na zajęcia z Położnictwa i Ginekologii (który to przedmiot był przedmiotem powtarzanym, z uwagi na niezaliczenie w/w przedmiotu zdawanego w ramach awansu w roku akademickim 2012/2013). Dziekan wyraził na to zgodę.
Jak wyjaśnił Rektor student miał zatem prawo do uczęszczania na te zajęcia i zaliczania ich. Był na liście studentów, którzy mogli brać udział w zajęciach z Położnictwa i Ginekologii - nauczyciel akademicki prowadzący zajęcia był obowiązany zezwolić na udział E.C. w zajęciach oraz odnotowania jego obecności. Jeżeli E.C. uczęszczałby regularnie na zajęcia mógł podjeść również do egzaminu z tego przedmiotu. W systemie "Wirtualna uczelnia" widnieje adnotacja, że E.C. mógł podejść do egzaminów z Położnictwa i Ginekologii w dniu 13 lipca, 11 września i 18 września 2015 r.
Student miał zatem zapewnioną realną możliwość uczestniczenia w zajęciach z Położnictwa i Ginekologii, a z drugiej strony miał również obowiązek brać udział w tych zajęciach. Nieobecności na ww. zajęciach nie usprawiedliwił. Nie ma też podstaw aby uznać, że nienależna jest opłata za zajęcia, o których odbywanie student sam wnioskował i na których odbywanie otrzymał zgodę, a następnie na nie uczęszczał w wyniku okoliczności, za które Uczelnia nie ponosi odpowiedzialności.
Argumentacja przedstawiona w skardze jakoby organy zaniechały zbadania przyczyn, w wyniku których skarżący nie uczęszczał na przedmiotowe zajęcia jest zatem bezpodstawna, tym bardziej, że poza polemiką ze stanowiskiem organów skarżący nigdy nie przedstawił dowodów, które skutecznie podważyłyby stanowisko organów o możliwości uczęszczania przez skarżącego na wskazane zajęcia i zdania egzaminu z tego przedmiotu. Nie zrobił tego ani w toku postępowania przed organami Uczelni, ani w skardze do sądu.
Zupełnie niezrozumiały jest natomiast zarzut skargi wybiórczej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy polegającej na pominięciu okoliczności, że w okresie od lutego 2016 r. do sierpnia 2016 r. skarżący przebywał na urlopie zdrowotnym, a co za tym idzie nie powinien uiszczać opłat z tytułu czesnego, zaś powyższe uchybienie spowodowało wydanie decyzji w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów pomimo braku ku temu przesłanek. Z akt sprawy nie wynika bowiem w ogóle że skarżący został obciążony jakimikolwiek należnościami za ten okres i że była to podstawa skreślenia skarżacgo z listy studentów, a dodatkowo kwestię tę wyjaśniały już organy w zaskarżonych decyzjach stwierdzając jednoznacznie, że "Uniwersytet Medyczny nie naliczył skarżącemu żadnych opłat za okres od lutego 2016 roku do sierpnia 2016 r. tj. za okres , kiedy przebywał na urlopie zdrowotnym". Fakt ten potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zestawienie zaległych należności skarżącego z tytułu odbywania studiów, sporządzone przez Centrum ds. Organizacji i Obsługi Studiów w Języku Angielskim Uniwersytetu Medycznego w Ł., załączone do wezwania z dnia 10 maja 2019 r. Podkreślenia wymaga, ze skarżący nie podnosił tego zarzutu nawet w odwołaniu.
Mając powyższe na uwadze sąd stwierdza, że wbrew zarzutom skargi postępowanie poprzedzające wydanie decyzji o skreśleniu z listy studentów przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad, o których mowa art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 k.p.a. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organ wyczerpująco zebrał, a następnie rozpatrzył całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Następnie zaś do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował prawidłową normę prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia. Wbrew temu co twierdzi skarżący, decyzja organu odwoławczego zawiera wszystkie niezbędne elementy i została należycie uzasadniona, spełnia więc wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności organ w wystarczającym stopniu odniósł się do argumentacji odwołania, wyjaśniając przy tym przesłanki, którymi kierował się podejmując rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego. Skarżący jako student uczelni, związany z uczelnią umową o warunkach odpłatności za studia, zgodnie z zapisami Regulaminu uczelni musiał liczyć się ze skreśleniem go z listy studentów, w przypadku niewywiązywania się z przyjętych na siebie zobowiązań finansowych. Organ zaś, jako uprawniony do podejmowania decyzji o skreśleniu z listy studentów, miał prawo do skorzystania z przysługującego mu uprawnienia, wynikającego z obowiązujących przepisów prawa.
Na zakończenie należy wskazać, że postępowanie w sprawie skreślenia studenta z listy studentów z powodu zalegania z opłatami za studia nie jest postępowaniem o zasądzenie należności wynikających z zawartej między studentem a Uczelnią umowy, do czego właściwy jest sąd powszechny, nie mniej fakt istnienia zaległości w opłatach w określonej wysokości, może w świetle obowiązującego prawa stanowić podstawę skreślenia studenta z listy studentów, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
Podsumowując stwierdzić trzeba, że przed wydaniem decyzji o skreśleniu z listy studentów organ sposób właściwy zebrał i dokonał oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W ocenie sądu zaskarżone rozstrzygnięcie mieści się w zakresie wyznaczonym przepisami powszechnie obowiązującego prawa. W motywach rozstrzygnięcia organ w sposób dostateczny wskazał przyczyny, z powodu których postanowił o skreśleniu skarżącego z listy studentów. Decyzja organu nie nosi zatem znamion dowolności wyboru rozstrzygnięcia, jak również nie zawiera naruszeń prawa procesowego, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
D.Cz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło