II SA/Kr 1540/19
WyrokWSA w Krakowie2020-03-11
Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Krystyna Daniel, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, jeśli nie wykazano jednoznacznej zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a rokowania z właścicielami nieruchomości były wadliwe?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co jest warunkiem wydania decyzji na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto, stwierdzono wadliwość przeprowadzonych rokowań z właścicielami nieruchomości, co również stanowi naruszenie przepisów prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi O. M. i K. K. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na rzecz PGE Dystrybucja S.A. w celu budowy linii kablowej średniego napięcia i wymiany słupa. Skarżące zarzuciły naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących budowy, niewłaściwe zastosowanie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wadliwe przeprowadzenie rokowań oraz sprzeczność załącznika graficznego z mapą zasadniczą. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, uchylając ją w części i orzekając o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie : WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Paweł Darmoń Protokolant : starszy referent sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi O. M. i K. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2019 r., znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz O. M. i K. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z 17 stycznia 2019 r. Starosta [...], na podstawie arU 124 ust. 1,2,3,4,5,6 i 7 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2018 r., póz. 121 ze zm.) orzekło ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie C., gm. C., powiat [...], województwo [...] składającej się z działki nr [...] o pow. 2,7679 ha, stanowiącej współwłasność po 7-i części K. K. oraz O. M., na podstawie aktu notarialnego Nr [...] z 23 marca 1990 roku oraz postanowienia sądu z 7 marca 2016 roku Ns [...] (księga wieczysta KR1 [...]) poprzez udzielenie PGE Dystrybucja S.A. Oddział S.-K. zezwolenia na przeprowadzenie prac budowlano-montażowych związanych z budową linii kablowej średniego napięcia oraz wymianę istniejącego słupa, a także zezwolenie na wykonanie w przyszłości czynności, związanych z eksploatacją, konserwacją i usuwaniem awarii linii elektroenergetycznej na w/w działce. Ograniczenie sposobu korzystania dotyczy pasa technologicznego o szerokości 1 m i długości 15 m. Lokalizacje linii oraz obszaru pasa technologicznego przedstawiono na załączonej mapie, stanowiącej integralną część decyzji.
W uzasadnieniu organ podał, że wnioskiem z 20 listopada 2018 r. PGE Dystrybucja S.A. Oddział S. - K. wystąpiła o wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art, 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej u.g.n.).,
W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ uznał, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki do zastosowania regulacji art. 124 ust. 1, 2 i 3 u.g.n. Planowana inwestycja budowy linii kablowej i wymiany słupa we wsi C. na działce nr [...] jest inwestycją celu publicznego zgodnie z art. 6 pkt 2, a także ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy C.. Zgodnie z zawartą w aktach sprawy dokumentacją przedstawiciel wnioskodawcy występował do współwłaścicieli nieruchomości o wyrażenie zgody na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania prac budowlano - montażowych, związanych z planowaną inwestycją. Z załączonych dokumentów wynika, że rokowania podjęte przez inwestora zakończyły się wynikiem negatywnym ze względu na znaczącą różnicę stanowisk. W ocenie organu nie ulega wątpliwości, że inwestor podjął próbę uzyskania zgody na wejście na nieruchomość w celu wykonania
inwestycji, jednak do porozumienia między stronami nie doszło. W tych okolicznościach należało uznać, że współwłaściciele faktycznie nie wyrażają zgody na udostępnienie nieruchomości będącej ich własnością.
Planowana inwestycja na terenie działki nr [...] w C. ma polegać na wymianie słupa z rozkracznego (dwuelementowego) na pojedynczy oraz budowie ziemnej linii kablowej średniego napięcia o długości 15 m. Biorąc pod uwagę zakres prac oraz rodzaj obiektu budowlanego w ocenie organu uciążliwości w sposobie korzystania z nieruchomości zostały ograniczone do niezbędnego minimum. Przedstawiony zakres prac jest również zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy C.. Przebieg kablowej linii elektroenergetycznej oraz obszar pasa technologicznego przedstawiono na mapie w skali 1:2000, stanowiącej integralny załącznik do niniejszej decyzji.
Organ wyjaśnił również zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości wiąże się z obowiązkiem przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, których mowa w art. 124 ust. l ustawy. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 ustawy.
*
Odwołanie od ww. decyzji Starosty [...] złożyły O. M. oraz K. K., wskazując, że jest prawdą, że za ograniczenie sposobu korzystania z działki [...] w C. spółka zaoferowała zapłatę wyszczególnioną w operacie szacunkowym. PGE zaoferowała rzeczywiście pieniądze za wymianę słupa, ale umowa został tak skonstruowana, że do punktu wymiany słupa dołączono podstępnie punkt służebności przesyłu na długości 352 metrów i szerokości 2 metrów określając je jako inne istniejące urządzenia przesyłowe na działce [...]. Do wniosku został dołączony przez PGE operat szacunkowy, który może sugerować, że były prowadzone pisemne rokowania na odcinek 15 metrów. W rzeczywistości rokowania pisemne dotyczyły 15 metrów plus 352 metry. Operat szacunkowy dołączony do ew. umowy z 31 stycznia 2018 r. na służebności przesyłu nie precyzuje długości 5 słupów, PGE nie zaproponowała umowy cywilno-prawnej na wnioskowane do Starosty [...] 15 m. Istniejący podwójny słup przeznaczony do przebudowy na pojedynczy słup oraz cztery inne słupy na działce [...] są samowolą budowlaną -PGE nie ma prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odwołujące argumentowały, że PGE korzysta bezumownie z nieruchomości, a wymiana słupa nie
jest zakładaniem i przeprowadzaniem urządzeń w myśl art. 124 ugn. Należy zdemontować urządzenie jakim jest stary podwójny słup z napowietrzną linią w celu zainstalowania nowego urządzenia tj. pojedynczego słupa i w dalszej kolejności zakładanie i przeprowadzenie urządzeń z podziemnym kablem. Zainstalowanie nowego słupa z podziemnym kablem wiąże się ze zmianą paramentów technicznych. Zmianie ulegnie kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość przewodów. W decyzji organ również nie odnosi się do różnicy innych parametrów technicznych linii napowietrznej i ziemnej, które wynikają z dokumentacji technicznej przewidzianej w ramach przebudowy elementów linii podlegającej wymianie np. zmiany napięcia, natężenia.
Swoje stanowisko w sprawie K. K. przedstawiła również w piśmie z 26 czerwca 2019 r.
Wojewoda decyzją z 17 października 2019 r., znak: [...], na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2018 r., póz. 2096 ze zm.), uchylił decyzję Starosty [...] w całości i orzekł o ograniczeniu sposobu
%
korzystania z nieruchomości położonej w obrębie C., gm. C., powiat [...] województwo [...] składającej się z działki nr [...] o pow. 2,7679 ha, stanowiącej współwłasność po [...] części K. K. oraz O. M., na podstawie aktu notarialnego Nr [...] z 23 marca 1990 roku oraz postanowienia sądu z 7 marca 2016 roku Ns [...] (księga wieczysta KR1 [...]) poprzez udzielenie PGE Dystrybucja S.A. Oddział S.-K. zezwolenia na przeprowadzenie prac budowlano-montażowych związanych z budową linii kablowej średniego napięcia oraz wymianę istniejącego słupa. Ograniczenie sposobu korzystania dotyczy pasa technologicznego o szerokości 1m liczonego od osi linii i długości 15m, w pasie montażowym umożliwiającym budowę linii kablowej średniego napięcia o szerokości 2m liczonych od osi linii i długości 15m oraz 2m w każdą stronę od projektowanego słupa średniego napięcia. Lokalizację linii przedstawiono na załączonej mapie, stanowiącej integralną część decyzji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że ustawodawca uzależnił możliwość udzielenia przez starostę zezwolenia danemu podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie, zgody na czasowe zajęcie niezbędnej do tego
3
nieruchomości, od spełnienia dwóch ściśle określonych przesłanek: tego aby ewentualne zezwolenie zgodne było z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, oraz tego, aby wystąpienie z wnioskiem o wydanie ww. decyzji dany podmiot poprzedził przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.
Do wniosku z 16 listopada 2018 r. załączono pisma kierowane do współwłaścicielek przedmiotowej nieruchomości, O. M. oraz K. K., zawierające informacje o inwestycji planowanej na działce nr [...], położonej w obrębie C., gm. C., oraz proponujące określone warunki finansowe za udzielenie zgody na przeprowadzenie nad terenem przedmiotowej działki linii kablowej średniego napięcia oraz wymianę istniejącego słupa. Dodatkowo na etapie postępowania przed organem l instancji w dniu 12 grudnia 2018 r. odbyła się rozprawa administracyjna, na której to stawili się jedynie pełnomocnicy inwestora. Z powyższej dokumentacji wynika, że właścicielki przedmiotowej nieruchomości nie wyraziły zgody na wykonanie prac na proponowanych przez inwestora w ww. pismach warunkach.
Mając jednakże na uwadze zasadność zarzutów odwołania współwłaścicielek nieruchomości dotyczących przedmiotu negocjacji, organ II instancji pismami z 19 marca 2019 r. oraz 30 maja 2019 r. znak: [...] wezwał inwestora do zaproponowania współwłaścicielkom przedmiotowej nieruchomości warunków jej udostępnienia na potrzeby wykonania planowanej inwestycji określonej zgodnie z treścią wniosku o wydanie decyzji. Właścicielki przedmiotowej nieruchomości nie wyraziły zgody na wykonanie prac na proponowanych przez inwestora warunkach w trakcie ponownych rokowań.
W myśl orzecznictwa, spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przestanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Wyrażenie zgody przez właściciela w sprawie wejścia na teren zastępuje pozwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1. Jeżeli zatem, mimo prowadzonych
rokowań, nie doszło do umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonywanie prac.
Zdaniem Wojewody wnioskodawca dopełnił obowiązku przeprowadzenia rokowań, o którym mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n.
Dokonując oceny zgodności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z planem miejscowym lub -w przypadku jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, organ odwoławczy wskazał, że inwestycja zamierzona na działce nr [...], położonej w obrębie C., gm. C., polegająca na de facto przebudowie linii kablowej średniego napięcia, w tym wymianie istniejącego słupa w związku z planowaną realizacją zadania inwestycyjnego pn. "PBW na budowę połączenia sieci elektroenergetycznej SN pomiędzy magistralami GPZ M. - Tunel oraz [...] w m. C. gm. [...]" - jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Radą Gminy C. -uchwałą [...] Rady Gminy w C. z 10 listopada 2005 r.
Zgodnie z wypisem i wyrysem z ww. planu miejscowego, przedmiotowa działka -w części przeznaczonej na budowę linii kablowej średniego napięcia oraz wymianę istniejącego słupa - znajduje się w terenie oznaczonej symbolem R - teren rolniczy.
Zgodnie z § 14 ww. planu miejscowego, dotyczącym ustaleń planu w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej w zakresie elektroenergetyki jego ustalenia przewidują zaopatrzenie w energię elektryczną w stosunku do nowych terenów budowlanych, przewiduje się rozbudowę istniejącego układu sieci średniego i niskiego napięcia oraz budowę stacji transformatorowej.
Zgodnie z § 17 ww. planu miejscowego, na terenie oznaczonym w planie symbolem R (obejmującym część działki nr [...]) jego ustalenia jako przeznaczenie dopuszczalne przewiduje lokalizację obiektów infrastruktury technicznej, pod warunkiem braku możliwości ich lokalizowania poza danym obszarem.
W ocenie organu odwoławczego treść art. 143 ust. 2 u.g.n. nie pozostawia wątpliwości, iż przeprowadzenie fragmentu linii kablowej średniego napięcia oraz wymiana istniejącego słupa mieści się w pojęciu "realizacji sieci i urządzeń infrastruktury technicznej". Z kolei art. 6 pkt 2 tej regulacji przesądza o tym, że planowana inwestycja jest celem publicznym. Art. 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na
5
przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b ust. 1 u.g.n.
Również wymóg zasięgu lokalnego omawianego zamierzenia, jako inwestycji celu publicznego, zdaniem organu odwoławczego został spełniony w przedmiotowej sprawie, bowiem przy uwzględnieniu zasięgu tej inwestycji, będącej częścią zamierzenia, którego celem jest budowa sieci elektroenergetycznej SN pomiędzy magistralami GPZ [...] oraz [...] w m. C. , gm. C. - R. B., a tym samym poprawa funkcjonowania systemu elektroenergetycznego służącego zaopatrywaniu ludności w energię elektryczną na znacznym obszarze.
W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego należało przyjąć, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione obie przesłanki wynikające z regulacji prawnych zawartych w art. 124 ust. 1 oraz ust. 3 u.g.n.
Organ odwoławczy dokonał niezbędnej korekty zaskarżonego rozstrzygnięcia, które w swej sentencji pomijało zakres pasa montażowego opisanego w sentencji decyzji, tj. części nieruchomości niezbędnej na czas prowadzenia prac, a którą opisano we wniosku inicjującym postępowanie w przedmiotowej sprawie, a ponadto usunięto zapis udzieleniu zezwolenia na wykonanie w przyszłości czynności związanych z eksploatacją, konserwacją i usuwaniem awarii linii elektroenergetycznej na przedmiotowej działce, bowiem pomimo faktu, iż uprawnienie takie jest immanentnie związane z udzielonym zezwoleniem, to jednak wynika ono z mocy prawa (art. 124 ust. 6 u.g.n.).
Na koniec organ II instancji wyjaśnił, że ustalenie wysokości i warunków przyznania rekompensaty z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości staje się aktualne dopiero w następstwie wykonania inwestycji objętej zezwoleniem --w razie, gdy przywrócenie nieruchomości do stanu sprzed wykonania inwestycji jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty - i tym samym pozostaje
poza zakresem przedmiotowego postępowania.
t
W kwestii zarzutów odwołujących dotyczących ustanowienia służebności oraz rekompensaty za posadowioną już w przeszłości linię energetyczną, organ odwoławczy wskazał, że kwestie te należą do wyłącznej właściwości sądów powszechnych. Podobnie nie są władne organy do określania w decyzji drogi
dojazdowej do przedmiotowej linii na potrzeby podejmowania czynności związanych
z jej utrzymaniem.
•
O. M. i K. K. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody -domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie prawa materialnego:
1. art 3 pkt 7a w zw. z pkt 6 i 7 ustawy z 7 lipca 1994 r Prawo budowlane poprzez jego
błędną wykładnię tj. nieuzasadnione przyjęcie wykładni definicji budowy jakoby
budową była również przebudowa;
2. art 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:
a. poprzez niewłaściwe zastosowanie wdrażające procedurę tego artykułu mimo, że
inwestycja nie ma charakteru budowy w rozumieniu Prawa budowlanego oraz
inwestycja objęta wnioskiem nie ma charakteru nowoprojektowanej inwestycji gdyż w
momencie wystąpienia z wnioskiem inwestora do Starosty [...], na
nieruchomości jest zrealizowana inwestycja w postaci pięciu słupów do dostarczania
energii, a inwestycja wskazana we wniosku dotyczy przebudowy jednego słupa. PGE
korzysta bezumownie z działki skarżących na długości ok 380 metrów od ponad 10
lat;
b. art 124 ust. 1 i 3 ugn poprzez jego zastosowanie i uznanie, że w sprawie zostały
przeprowadzone rokowania z właścicielami nieruchomości spełniające przesłanki ust.
3. podczas gdy z dokumentów wynika wniosek przeciwny, a w szczególności zarówno
Starosta jak i Wojewoda nie odnieśli się do pisma skarżących skierowanego do PGE
z 12 marca 2018 r, w którym wyraziły zgodę na wejście w teren;
3. Naruszenie art 7, art 75, art 77 oraz art 80 kpa co miało wpływ na treść
rozstrzygnięcia poprzez:
a. pominięcie przez Wojewodę określenia cech inwestycji;
b. dołączenie do decyzji Załącznika graficznego pozostającego w sprzeczności z
mapą zasadniczą Państwowego Zasobu Geodezyjne- Kartograficznego Starostwa
Powiatowego w M. z 18 maja 2018 r., w ten sposób, że na mapie zasadniczej
w zakresie istniejących linii napowietrznych na działce [...] nie ma umieszczonej
istniejącej linii napowietrznej [...], natomiast Wojewoda
uwzględnił nieprawdziwą informację w dokumentacji urzędowej na Załączniku co jest
usankcjonowaniem przez wojewodę samowoli budowlanej. *
7
W uzasadnieniu przytoczone wyżej zarzuty zostały rozwinięte. Dodatkowo skarżące wskazały, że organ II instancji niewłaściwie określił podmiot uprawniony do założenia i przeprowadzenia inwestycji jako PGE Dystrybucja S.A. Oddział S. -K.. Według art. 12 Kodeksu spółek handlowych, oddział nie ma osobowości prawnej i nie może być podmiotem praw i obowiązków. Jest to naruszenie art 107 § 1 kpa. Wpis do rejestru i tym samym osobowość prawną posiada PGE Dystrybucja Spółka Akcyjna z siedzibą w L. [...]
W ocenie skarżących spółka nie sprecyzowała dokładnie zamierzenia budowlanego w powiązaniu z prawem budowlanym. Wojewoda również nie określił cech inwestycji tj. trasy, wysokości nowego i starego słupa, napięcia, kubatury, wysokości drutów do przesyłu, a tym samym w decyzji brakuje analizy w kontekście ustalenia charakteru inwestycji czego konsekwencją jest naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art 124 b ust. 1 u.g.n. W art 124 u.g.n. nie mieści się pojęcie wymiana słupa (wymiana części). Wojewoda nie określił wymiany słupa jako przeprowadzenie rozbudowy, przebudowy, konserwacji czy renowacji co jest naruszeniem art. 7, 75, 77 i 80 k.p.a. Wymiana słupa nie jest zakładaniem czy przeprowadzaniem ciągów tym bardziej, że art 124 u.g.n. odnosi się tylko do zdarzeń przyszłych na działce nie zajętej uprzednio przez wnioskodawcę. Przed zainstalowaniem nowego słupa jest potrzeba określenia przez organ administracji architektoniczne- budowlanej terminu rozbiórki istniejącego obiektu budowlanego nieprzewidzianego do dalszego użytkowania stosownie do art. 36 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Spółka przysłała umowę do podpisania i zażądała podpisu władającego. Według § 10 Rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków "władającego" prywatnymi gruntami wykazuje się tylko wtedy gdy nie ma ustalonego właściciela. Skarżące nie są w ewidencji ujęte jako władające. Umowa PGE, która była podstawą do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości jest niezgodna z §10 Rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz art 124 ust.3 u.g.n., a PGE nie podała podstawy prawnej do zmiany właściciela na władającego.
Pismem z 15 czerwca 2018 r. PGE O/S. -K. ponownie, bez podstawy prawnej domagała się dokumentów urzędowych: wypisu z rejestru gruntów i geodezyjnej mapy zasadniczej uzasadniając potrzebę w/w dokumentów potwierdzeniem istnienia urządzeń elektroenergetycznych na określonej działce. Bezpieczeństwo uzależnione jest od prywatnych właścicieli, na których działkach
znajdują się informacje o sieci uzbrojenia terenu. W tym przypadku PGE nie widzi potrzeby naniesienia na urzędową mapę istniejących 5 słupów we własnym zakresie. Załącznik zaskarżonej decyzji w zakresie istniejących linii energetycznych-, nie jest tożsamy z mapą zasadniczą Państwowego Zasobu Geodezyjne- Kartograficznego Starostwa Powiatowego w M. z 18 maja 2018 r. dotyczącą działki [...] w C. . Na geodezyjnej mapie zasadniczej brak jest ujęcia istniejącej linii napowietrznej [...], natomiast Wojewoda uwzględnił nieprawdziwą informację na Załączniku, co jest naruszeniem prawa materialnego, art 76, art 77§ 1, art 80 kpa i usankcjonowaniem przez Wojewodę samowoli budowlanej w dokumentacji urzędowej bez podania podstawy prawnej. Na Załączniku brak jest odniesienia do pokrywania się istniejącej linii z planowaną linią, która dotyczy spornego słupa i która jest zaznaczona na mapie Starostwa.
Wydanie decyzji jest legalizacją dokonanego uprzednio bezumownego zajęcia prywatnej nieruchomości na cele infrastrukturalne. Nie została w ogóle spełniona przesłanka założenia lub przeprowadzenia nowego urządzenia na nieruchomości wg art 124 ust. 1 u.g.n.
Skarżące przywołały na potwierdzenie swojego stanowiska wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 marca 2016 r., sygn. l OSK 1473/14
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji z art. 134 § 1 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 p.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia
- uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Skarga jest zasadna jakkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja reformatoryjna Wojewody z 17 października 2019 r. uchylająca decyzję organu l instancji w całości i orzekająca o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie C., gm. C., powiat [...], Wojewoda składającej się z działki nr [...] o pow. 2,7679 ha, stanowiącej współwłasność po [...] części K. K. oraz O. M., na podstawie aktu notarialnego Nr [...] z 23 marca 1990 r. oraz postanowienia sądu z 7 marca 2016 roku Ns [...] (księga wieczysta [...]) poprzez udzielenie PGE Dystrybucja S.A. Oddział S.-K. zezwolenia na przeprowadzenie prac budowlano-montażowych związanych z budową linii kablowej średniego napięcia oraz wymianę istniejącego słupa. Ograniczenie sposobu korzystania dotyczy pasa technologicznego o szerokości 1m liczonego od osi linii i długości 15m, w pasie montażowym umożliwiającym budowę linii kablowej średniego napięcia o szerokości 2m liczonych od osi linii i długości 15m oraz 2m w każdą stronę od projektowanego słupa średniego napięcia. Lokalizację linii przedstawiono na załączonej mapie, stanowiącej integralną część decyzji.
Postawę materialno-prawną skarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu l instancji stanowi przepis art. 124 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2018.945, dalej w skrócie u.g.n.) Zgodnie z treścią art. 124 ust. 1 u.g.n. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to
10
następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Zgodnie z art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia powinno być
poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości w celu uzyskania zgody na wykonanie prac wymienionych w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/0).
W związku z zarzutami skargi, należy wskazać, że zasadnym okazał się zarzut wydania skarżonej decyzji z pominięciem dokładnego rozstrzygnięcia w zakresie zgodności wnioskowanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy C. przyjętego uchwałą [...] Rady Gminy w C. z 10 listopada 2005 r. Wymóg ten wynika wprost z cyt. art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowiący, że jedną z koniecznych przesłanek, dla wydania decyzji w oparciu o normę z art. 124 ust 1 i n. u.g.n. jest zgodność wnioskowanego sposobu wykorzystania nieruchomości z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodność z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Zgodnie z § 14 ww. planu miejscowego, dotyczącym ustaleń planu w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej w zakresie elektroenergetyki jego ustalenia przewidują zaopatrzenie w energię elektryczną w stosunku do nowych terenów budowlanych, przewiduje się rozbudowę istniejącego układu sieci średniego i niskiego napięcia oraz budowę stacji transformatorowej (ust. 2) dopuszcza się wyznaczenie nowych lub innych w stosunku do rys. planu sieci i urządzeń związanych z rozbudową systemów infrastruktury
11
technicznej stosownie do warunków wynikających ze szczególnych rozwiązań technicznych , nie kolidujących z innymi ustaleniami planu (ust.3) W uzasadnionych wypadkach dopuszcza się inną lokalizację ciągów lokalnej infrastruktury technicznej. Zgodnie natomiast z treścią szczegółowych zasad przeznaczenia i zagospodarowania terenów w przepisie § 17 ust. pkt 4 ww. planu miejscowego, na terenie oznaczonym w planie symbolem R jego ustalenia jako przeznaczenie dopuszczalne przewiduje lokalizację obiektów infrastruktury technicznej, pod warunkiem braku możliwości ich lokalizowania poza danym obszarem. W związku z powyższym podkreślić wypada, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji obowiązkiem organu było dokładne określenie czy działka skarżących nr [...] jest działką rolną oraz wykazanie że nie ma możliwości zlokalizowania wnioskowanego zamierzenie polegające w szczególności na budowie linii kablowej średniego napięcia poza obszarem działki stron skarżących. Powyższe nie wynika jednak z dokumentów przedłożonych do akt administracyjnych sprawy w tym z załącznika graficznego do planu miejscowego (K-19), na którym brak oznaczenia działek. Co prawda w zaskarżonej decyzji organ wskazał, że część działki nr [...] zgodnie z planem ma przeznaczenie rolne o symbolu R, nie wyjaśnił jednak w sposób nie budzący wątpliwości, że projektowana budowa elektroenergetycznej linii kablowej nie może
być przeprowadzona w inny sposób niż zostało to przedstawione w zaskarżonej decyzji oraz, że wnioskowany jej przebieg został zaplanowany na części działki skarżących o przeznaczeniu rolnym. Mając na uwadze, że warunek zgodności przebiegu planowanej budowy elektroenergetycznej linii kablowej średniego napięcia na działce nr [...] z ustaleniami planu miejscowego warunkuje ograniczenie w drodze decyzji administracyjnej sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenie na jej założenie i przeprowadzenie - co stanowi swoisty rodzaj wywłaszczenia - organ nie może poprzestać na ogólnym stwierdzeniu takiej zgodności. Zdaniem Sądu w składzie rozstrzygającym w niniejszej sprawie brak precyzyjnych i jednoznacznych ustaleń dotyczących zgodności z ustaleniami planu miejscowego stanowi, że organ nie wyjaśnił czy planowana inwestycja jest zgodna z planem miejscowym. W tym względzie Sąd podzielił w całej pełni pogląd wyrażony w wyroku WSA w Krakowie z 9.10. 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 559/19, zgodnie z którym " ograniczenie prawa własności w trybie ww. przepisu nie jest dopuszczalne, jeżeli nie jest możliwe stwierdzenie zgodności zamierzenia z ustaleniami planu. Założyć też należy, że pojęcie "zgodności z planem" nie zostało użyte przypadkowo. Stwierdzenie
12
"zgodności z planem" wymaga nie tylko porównania zamierzenia inwestycyjnego z ogólnymi ustaleniami planu, ale przede wszystkim z ustaleniami szczegółowymi. Nie chodzi bowiem tylko o to, aby wykazać brak sprzeczności zamierzenia z planem, ale aby możliwe było niebudzące wątpliwości potwierdzenie, że zamierzona inwestycja została w planie przewidziana w określonym miejscu. W ocenie Sądu, w przypadku inwestycji liniowej, stanowiącej niewątpliwie inwestycję celu publicznego, wskazanie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ogólnego jej przebiegu, bez określenia granic terenu, który może być pod nią zajęty, dla wydania decyzji na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest wystarczające. Brak jest w takiej sytuacji w pełni miarodajnego wzorca pozwalającego na stwierdzenie zgodności zamierzenia z planem". W ocenie Sądu w składzie rozstrzygającym w niniejszej sprawie takiego wzorca organy nie określiły, a przede wszystkim nie wskazały, że nie było możliwości ulokowania przedmiotowej linii kablowej w innym miejscu. Nadto kwestii zgodności lub braku zgodności nie wyjaśnia w żaden sposób przedłożona do akt administracyjnych sprawy mapa zasadnicza Państwowego Zasobu Geodezyjne- Kartograficznego Starostwa Powiatowego w M. z 18 maja 2018 r. Niejasne pozostaje także to czy w miejscu planowanej budowy linii kablowej o długości 15 m była już zrealizowana linia elektroenergetyczna. W związku z powyższym, w ocenie Sądu nie jest wystarczające powoływanie się w zaskarżonej decyzji jedynie się na brzmienie planu miejscowego, gdyż powinna ona zawierać wyraźne rozstrzygnięcie o zakresie ograniczenia prawa korzystania przez właściciela z nieruchomości w sposób ustalony w decyzji ze wskazaniem na zgodność tych ograniczeń z planem miejscowym . Tym samym należy uznać za zasadny zarzut naruszenia normy z art. 124 ust. 1 in fine przez niewyjaśnienia kwestii zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami planu, a w związku z tym naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 , art. 77 § 1, , 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Przynajmniej w części okazały się zastrzeżenia Skarżących kwestionujących przebieg rokowań prowadzonych przez jednostkę organizacyjną występującą o zezwolenie w trybie art. 124 u.g.n. Zgodnie z treścią art. 124 ust. 3 u. g. n. udzielenie zezwolenia o którym mowa w ust. 1 winno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. O ile jednak rokowania prowadzone przed złożeniem wniosku z 20 listopada 2018r. przez PGE Dystrybucja S.A. Oddział S. -K. o wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 124 u.g.n. okazały się wadliwe ze
13
względu na mylące i nieprawidłowe określenie zakresu planowanej inwestycji to rokowania uzupełniające, prowadzone w postępowaniu odwoławczym co prawda nie wykraczały poza wyrażenie zgody na realizację linii kablowej i przebudowę, słupa na działce skarżących, ale zawierały również nieścisłość dotyczącą długości linii kablowej. W aktach administracyjnych sprawy zalegają m.in. kopie pism inwestora kierowane do skarżących w dniach: 13. 06. 2019 r., i z 16.07. 2019 r,, w których zwrócono się o wyrażenie zgody na realizację zadania inwestycyjnego polegającego na przeprowadzeniu prac budowlano-montażowych związanych z budową elektroenergetycznej linii kablowej oraz wymianę istniejącego słupa na działce nr [...] , alemowawnich o "linii kablowej średniego napięcia o długości 13 m", podczas gdy w zaskarżonej decyzji ograniczenie dotyczyło linii kablowej o długości 15 m. Różnicę tę potwierdzają obliczenia szacunkowe w sprawie oszacowania wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu na działce nr [...] uwzględniające kwotę jednorazowego wynagrodzenia za odcinek 13 m (notatka K-44 akt adm.) oraz w projekcie umowy w sprawie umieszczenia ww. urządzeń na działce skarżących. Proponowane w trakcie rokowań wynagrodzenia uwzględniało 13m a nie 15m. Podkreślić trzeba, że organy są zobowiązane do wyczerpującego zabrania i całego materiału dowodowego (art. 77 § 1, k.p.a.). Nie są zasadne zarzuty, że
4
rokowania nie objęły pozostałych słupów napowietrznej linii elektroenergetycznej zrealizowanych przez inwestora na działce nr [...] bez tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością skarżących. Wnioskowane przedsięwzięcie obejmowało bowiem tylko realizacje odcinka linii kablowej o długości 15 m z określeniem szerokości pasa technologicznego i pasa montażowego oraz z wymianą jednego słupa.
Dla rozpoznawanej sprawy nie ma istotnego znaczenie fakt, że skarżące będące niewątpliwie właścicielkami nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] zostały wskazane przez inwestora jako władające tą nieruchomością. Nie podlegają również uwzględnieniu zarzuty skargi, w których skarżące podnoszą, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa budowlanego, podkreślić bowiem trzeba, że kwestionowana decyzja dotyczy tylko ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i jest oparta na normie z art. 124 u.g.n. i wskazane w nim wymagania, a nie przepisy prawa budowlanego. Przepisy prawa budowlanego mają zastosowanie na kolejnym etapie realizacji inwestycji.
14
Odnosząc się do zarzutu błędnego oznaczenia strony postępowania, która jest PGE Dystrybucja S.A. z siedziba w L. a nie oddział terenowy spółki w S. - K. jak wskazano w zaskarżonej decyzji wskazać należy, że w ocenie Sądu jest to niewątpliwe uchybienie, gdyż adresatem decyzji jest PGE Dystrybucja S.A. z siedziba w L. jako podmiot posiadający osobowość prawną, tyle tylko, że w ramach przedmiotowej sprawy działający właśnie przez swoją, właściwą terytorialnie jednostkę organizacyjną w S. K. . Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni powyższą uwagę, poprawnie oznaczając stronę postępowania, jakkolwiek dla porządku trzeba zauważyć, że samo to uchybienie nie uzasadniałoby uchylenia skarżonej decyzji (por. wyrok WSA w Krakowie z 4.12. 2017 r. Sygn. akt II SA/Kr 1132/17).
Nie przesądzając orzeczenia organu odwoławczego podjętego po ponownym rozpoznaniu sprawy, uwzględnienie wymienionych wyżej uwag Sądu i dokonanie wskazanych ustaleń, pozwoli na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym ą Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło