III OSK 2956/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-01-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz, Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga osoby fizycznej na adwokata, zawierająca żądanie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, wraz z danymi dotyczącymi adresata, daty wpływu, petitum oraz zarządzenia o sposobie procedowania, stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Skarga osoby fizycznej na adwokata, inicjująca postępowanie dyscyplinarne, nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ nie jest dokumentem urzędowym ani dokumentem dotyczącym przebiegu kontroli czy wystąpień, wniosków lub opinii. Dostęp do akt postępowania dyscyplinarnego jest uregulowany odrębnie w ustawie Prawo o adwokaturze oraz Kodeksie postępowania karnego, co wyłącza stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.Stan faktyczny
M. P. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie, domagając się m.in. zestawienia skarg na adwokata T. K. oraz wniosków o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Organ odmówił udostępnienia tych informacji, uznając je za przetworzone lub niebędące informacją publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił uchwały organu, uznając częściowo zasadność skargi. Stowarzyszenie S. wniosło skargę kasacyjną od wyroku WSA, kwestionując stanowisko sądu co do charakteru żądanych informacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Stowarzyszenia S. oraz oddalono wniosek Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant: asystent sędziego Przemysław Iżycki po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2111/19 w sprawie ze skargi M. P. na uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2111/19, po rozpoznaniu skargi M. P. na uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, uchylił zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] (pkt 1), a także zasądził od Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie na rzecz M. P. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 22 marca 2019 r. M. P. (dalej: "skarżący", "wnioskodawca") złożył, w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330, z późn,. zm., zwana dalej: "u.d.i.p."), do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci:
1) kopii wszystkich postanowień o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec adwokata T. K. przechowywanych w archiwum Okręgowej Rady Adwokackiej (za wyjątkiem postanowień z [...] sierpnia 2009 r. sygn. akt [...], z [...] października 2013 r. sygn. akt [...], z [...] grudnia 2017 r. sygn. akt [...] i [...] września 2017 r. sygn. akt [...]),
2) zestawienia wszystkich skarg złożonych na adwokata T. K. z podaniem adresata, daty wpływu, zwięzłym określeniem petitum oraz kopią zarządzenia o sposobie procedowania z danym pismem,
3) wniosków o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego zawartych w aktach osobowych adwokata T. K. z podaniem adresata, daty wpływu, zwięzłym określeniem petitum oraz kopią zarządzenia o sposobie procedowania z danym pismem.
Pismem z 8 kwietnia 2019 r. organ poinformował wnioskodawcę, że żądana w pkt 2 i 3 wniosku z 22 marca 2019 r. informacja jest informacją przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i dlatego, na podstawie art. 13 ust. 2 tej ustawy, został wyznaczony nowy termin udzielenia odpowiedzi na 18 kwietnia 2019 r. Organ wezwał także wnioskodawcę do wykazania, że uzyskanie wnioskowanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego informując o skutkach niewykonania wezwania. Odnośnie pkt 1 organ wyjaśnił, że "przed okresem ustanowienia rzecznika dyscyplinarnego odrębnym organem Izby, w aktach osobowych adwokata T. K. nie znajdują się żadne postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego".
W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca pismem z 17 kwietnia 2019 r. poinformował, że "Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie posiada już informacje zawarte w pkt 2 i 3 wniosku z 22 marca 2019 r. i zarówno w odniesieniu do skarg złożonych na adwokata T. K., jak i wniosków o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, z uwzględnieniem wszystkich informacji zawartych we wniosku z 22 marca 2019 r. (adresatów, wnioskodawców, dat wpływu, petitum skarg i wniosków, kopii zarządzeń o sposobie procedowania z danym pismem). Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie posiada te wszystkie informacje i może je udzielić w najprostszej formie czyli w formie odpowiedzi na pytania".
Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie uchwałą z [...] maja 2019 r. nr [...], na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 45 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2018 r. poz. 1184, z późn. zm., zwana dalej: "Prawo o adwokaturze") oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a.") oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., odmówiła M. P. udzielenia informacji publicznej w postaci zestawienia wszystkich skarg złożonych na adwokata T. K. z podaniem adresata, daty wpływu, zwięzłym określeniem petitum oraz kopią zarządzenia o sposobie procedowania z danym pismem oraz wniosków o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego zawartych w aktach osobowych adwokata T. K. z podaniem adresata, daty wpływu, zwięzłym określeniem petitum oraz kopią zarządzenia o sposobie procedowania z danym pismem.
W dniu 18 czerwca 2019 r. M. P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie uchwałą z [...] lipca 2019 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
M. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Pismem z dnia 14 października 2019 r. skarżący podtrzymał skargę.
W piśmie procesowym z dnia 25 lutego 2020 r. Stowarzyszenie S. z siedzibą w W. (dopuszczona do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania) przyłączyło się do stanowiska skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie, choć częściowo z innych powodów, niż zostały w niej wskazane.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie zażądał w swym wniosku udostępnienia dokumentów źródłowych, lecz zestawień z informacji w nich zawartych. Niemniej, czyniąc zadość żądaniom skarżącego, doprowadzonoby w istocie do udostępnienia informacji o charakterze stricte prywatnym, mianowicie ujawnieniu podlegałyby personalia osób składających skargi, daty złożenia pism prywatnych, powodów inicjujących konkretne działania takich osób. Co do zasady nie jest wykluczone udostępnianie zawartych w pismach prywatnych informacji o charakterze publicznym (nie samego pisma jako nośnika informacji lecz tylko wybranej odnoszącej się do spraw publicznych treści), mimo że same pisma będą stanowić niepodlegający uznaniu za informację publiczną dokument prywatny. W analizowanym jednak przypadku, z uwagi na zakres informacji, jaki należałoby umieścić we wnioskowanym zestawieniu, nie może być mowy o udostępnianiu informacji publicznej. Innymi słowy nie można w trybie dostępu do informacji publicznej tworzyć zestawień z treści będącej informacją prywatną. Z tej też przyczyny traci rację bytu podawanie informacji o "zarządzeniu o sposobie procedowania z danym pismem", bowiem przedmiotowe zarządzenie (najczęściej tzw. dekretacja) odnosi się do konkretnego pisma i samodzielne nie przedstawia jakiejkolwiek wartości informacyjnej.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skoro żądanie zawarte w pkt 2 wniosku z dnia 22 marca 2019 r. skarżącego nie dotyczy informacji publicznej, to nie zachodziła podstawa do decyzyjnej odmowy udostępnienia informacji publicznej. Zatem zaskarżona uchwała i uchwała ją poprzedzająca nie mają oparcia w przywołanym przez organ art. 1, art. 3 ust. 1, art. 16 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust.1 u.d.i.p. Wystarczającym dla realizacji wniosku w powyższym zakresie byłoby poinformowanie wnioskodawcy na piśmie, że jego żądanie nie dotyczy informacji publicznej.
Odnosząc się do drugiej części odmowy udostępnienia informacji publicznej dotyczącej pkt 3 wniosku z dnia 22 marca 2019 r., którego przedmiotem było udostępnienie "wniosków o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego zawartych w aktach osobowych adwokata T. K. z podaniem adresata, daty wpływu, zwięzłym określeniem petitum oraz kopią zarządzenia o sposobie procedowania z danym pismem" stwierdzić należy, iż żądanie w nim zawarte, w świetle uzasadnienia podanego przez organ, nie może zostać zakwalifikowane jako informacja przetworzona.
Sąd I instancji podkreślił, iż organ odmawiając udostępnienia skarżącemu "wniosków o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego zawartych w aktach osobowych adwokata T. K. z podaniem adresata, daty wpływu, zwięzłym określeniem petitum oraz kopią zarządzenia o sposobie procedowania z danym pismem" naruszył przepis prawa materialnego art. 3 ust. 1 u.d.i.p., a także przepisy procesowe, tj. art. 14 ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł uczestnik postępowania Stowarzyszenie S. z siedzibą w W., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:
1) przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to: art. 5 ust. 2 i u.d.i.p., art. 16 ust. 1 u.d.i.p. i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 6 k.p.a.
- przez niezasadne przyjęcie, iż ze względu na fakt, że dostęp do orzeczeń, wydanych w trakcie postępowania dyscyplinarnego w pełni realizuje zadania związane z kontrolą społeczną, której celem nie było narażenie obywateli na utratę prywatności, i dlatego nie tylko dokumenty prywatne, ale także protokół z rozprawy w postępowaniu dyscyplinarnym nie powinien być ujawniany w trybie u.d.i.p., co stanowi ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na przesłankę nieznaną ustawie, a tym samym naruszenie zasady praworządności;
2) prawa materialnego, a to: art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 3 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 1 ust. 1 Prawa o adwokaturze w związku z art. 80 Prawa o adwokaturze i art. 93 ust. 4 Prawa o adwokaturze - przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że skarga osoby fizycznej na adwokata jest pismem prywatnym, podczas gdy taka skarga dotyczy spraw publicznych, i tym samym uznanie, że nie podlega udostępnieniu na podstawie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.;
Mając powyższe na uwadze skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie wniosło o uchylenie wyroku w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez uchylenie uchwały w całości oraz poprzedzającej ją uchwały w całości oraz nakazanie organowi rozpoznania wniosku strony i orzeczenie o kosztach postępowania. Jednocześnie wniosło o zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego wedle norm przepisanych, a także przeprowadzenie rozprawy.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Od powyższej skargi kasacyjnej zostały wniesione dwie odpowiedzi.
W pierwszej odpowiedzi na skargę kasacyjną Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W drugiej odpowiedzi na skargę kasacyjną M. P. wniósł o uwzględnienie wniosków skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę wystąpienie przesłanek nieważności postępowania. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (por. uchwała pełnego składu sędziów NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku domyślania się, jakie były rzeczywiste intencje wnoszącego skargę kasacyjną.
Przede wszystkim należy podkreślić, że skarga kasacyjna została skonstruowana wyjątkowo niestarannie. Skarżący kasacyjnie wniósł ją od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca (nie podając roku), określając tenże wyrok jako oddalający skargę na uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 10 lipca 2019 r. odmawiającą M. P. udostępnienia informacji publicznej w związku z jego wnioskiem z dnia 22 marca 2019 r. Tymczasem wyrokiem z dnia 12 marca 2020 r. wydanym w sprawie ze skargi M. P. na uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej Sąd uchylił zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę z dnia [...] maja 2019 r. nr [...]. Niezrozumiały i niekompatybilny z treścią rozstrzygnięcia jest w tej sytuacji wniosek zaskarżenia o uchylenie wyroku w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez uchylenie uchwały w całości oraz poprzedzającej ją uchwały w całości, nakazanie organowi rozpoznania wniosku strony i orzeczenie o kosztach postępowania. W uzasadnieniu podstaw skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie wskazał jednak, że "WSA w Warszawie uchylił Uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę z dnia [...] maja 2019 r. nr [...]". Z powyższego można wywieść, że w istocie skarżący kasacyjnie wskazał jako przedmiot zaskarżenia wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 marca 2020 r. wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2111/19. Sąd drugiej instancji nie jest natomiast związany skonstruowanym przez skarżącego kasacyjnie wnioskiem zaskarżenia, co umożliwia rozpoznanie skargi kasacyjnej.
Skarżący kasacyjnie podniósł zarówno zarzut naruszenia przepisów postępowania, jak i zarzut naruszenia prawa materialnego. W tej sytuacji w pierwszej kolejności należy zatem teoretycznie rozważyć zarzut naruszenia przepisów postępowania, jako że zarzut naruszenia prawa materialnego może być rozważany dopiero na tle niewątpliwego stanu faktycznego sprawy.
W istocie jednak w niniejszej sprawie wszystkie powołane w skardze kasacyjnej zarzuty odnoszą się do oceny charakteru żądanych informacji, a zatem mają charakter zarzutów powiązanych z pierwszą podstawą kasacyjną – naruszeniem prawa materialnego. W ramach postawy skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie podniósł zarzut naruszenia art. 5 ust. 2, art. 16 ust. 1 i art. 17 u.d.i.p. w zw. z art. 6 k.p.a. W uzasadnieniu tego zarzutu wskazał jednak, że chodzi w istocie o ocenę charakteru protokołu z rozprawy dyscyplinarnej pod kątem uznania, czy podlega on udostępnieniu w ramach dostępu do informacji publicznej. Z kolei zarzut naruszenia prawa materialnego został oparty na art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 3 ust. 2 u.d.i.p. i art. 1 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze w zw. z art. 80 i art. 93 ust. 4 tej ustawy – poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że skarga osoby fizycznej na adwokata jest pismem prywatnym, a tym samym nie podlega udostępnieniu na podstawie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
W istocie zatem zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do kwestionowania stanowiska, że skargi osób fizycznych zawierające żądanie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego oraz protokoły z rozprawy dyscyplinarnej nie stanowią informacji publicznej, a tym samym nie podlegają udostępnieniu w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Konkludując należy stwierdzić, że skarga kasacyjna nie jest skierowana przeciwko rozstrzygnięciu zawartemu w zaskarżonym wyroku, lecz przeciwko stanowisku zaprezentowanemu przez sąd pierwszej instancji w jego uzasadnieniu, a podniesione w niej zarzuty dotyczą naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię.
Należy podnieść, że niedopuszczalne jest zaskarżenie wyłącznie uzasadnienia orzeczenia sądu lub jego części, gdyż funkcją uzasadnienia orzeczenia jest wyjaśnienie treści jego sentencji. Uzasadnienie orzeczenia sądu administracyjnego nie jest jego integralną częścią, która mogłaby podlegać samodzielnemu zaskarżeniu. W przypadku gdy strona zaskarża korzystne dla siebie orzeczenie, a jej żądanie nie zmierza do jego obalenia, lecz do uzyskania od sądu odwoławczego innego, korzystnego dla niej uzasadnienia, zaskarżenie orzeczenia jest w istocie fikcją (por. H. Knysiak-Molczyk, Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2010, s. 126). Skarga kasacyjna wniesiona jedynie od uzasadnienia orzeczenia sądu pierwszej instancji podlegałaby zatem odrzuceniu. Dopuszczalne jest natomiast pośrednie zakwestionowanie uzasadnienia orzeczenia sądu pierwszej instancji poprzez zaskarżenie orzeczenia w całości. Takie rozwiązanie odgrywa szczególnie ważną rolę w odniesieniu do wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych uchylających zaskarżony akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, w uzasadnieniu których sformułowano wskazania co do dalszego postępowania, które zgodnie z art. 153 p.p.s.a. wraz z oceną prawną wiążą w sprawie sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wiążące wskazania sformułowane przez sąd administracyjny wyznaczają kierunek rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, zatem błędne w ocenie skarżącego wskazania mogą doprowadzić do niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia kontrolowanej przez sąd sprawy. Z rozstrzygnięciem uwzględniającym skargę mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarga kasacyjna podlega zatem merytorycznemu rozpoznaniu, a wniosek strony przeciwnej o jej odrzucenie nie jest zasadny.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty są jednak nieuzasadnione i nie mogą prowadzić do odmiennej oceny prawnej niż ta, której dokonał Sąd pierwszej instancji.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że skarga kasacyjna nie może być rozpatrywana in abstracto, jako dotycząca generalnego problemu prawnego, lecz musi być zakorzeniona w realiach konkretnej sprawy, będącej przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej nie zostały podniesione zarzuty zmierzające do zakwestionowania ustalonego stanu faktycznego, należy zatem przyjąć, że ustalenia dokonane przez Sąd pierwszej instancji – w szczególności co do treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej – są prawidłowe. Zestawiając treść żądania wniosku M. P. o udostępnienie informacji publicznej z treścią skargi kasacyjnej (wskazanych w niej podstaw i ich uzasadnienia) należy stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się na zakwestionowaniu charakteru informacji zawartych w skargach i wnioskach o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego złożonych na adwokata T. K., polegających na podaniu adresata, daty wpływu, zwięzłym określeniu petitum i wskazaniu sposobu procedowania z pismem.
W tak określonych ramach należy uznać, że podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 80 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 1184) adwokaci i aplikanci adwokaccy podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za postępowanie sprzeczne z prawem, zasadami etyki lub godnością zawodu bądź za naruszenie swych obowiązków zawodowych, a adwokaci również za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 powyższej ustawy, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 8b. Zgodnie z art. 93 ust. 4 ustawy Prawo o adwokaturze pokrzywdzonym jest osoba, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone postępowaniem adwokata lub aplikanta adwokackiego określonym w art. 80 tej ustawy. Przywołane przepisy nie przesądzają charakteru skargi w kontekście pojęcia informacji publicznej, wskazują natomiast, że jest ona pismem mogącym stanowić podstawę wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.
Zdaniem NSA trafne jest stanowisko, iż skarga, mająca na celu zainicjowanie postępowania dyscyplinarnego wobec adwokata, jest szczególnym dokumentem mającym – zgodnie z intencją skarżącego - wywołać określone skutki prawne. Pismo to funkcjonuje zatem w ramach konkretnego postępowania. Poza postępowaniem dyscyplinarnym skutków prawnych wywoływać nie może. Nie jest zatem dokumentem dotyczącym informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarga, o której mowa w niniejszej sprawie, nie mieści się w żadnej z kategorii zakreślonej w art. 6 u.d.i.p. Zawarta w art. 6 ust. 2 ustawy definicja legalna dokumentu urzędowego może być odczytywana wyłącznie przez pryzmat art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tej ustawy, z których wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, a więc jedynie informacja o sprawach publicznych, mająca walor "danych publicznych", w tym takich, które przyjęły kształt "dokumentów urzędowych", a w szczególności obejmująca "treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć", a także "dokumentację przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających". Skarga, o której mowa w niniejszej sprawie, co do swojej istoty nie mieści się w kategoriach uregulowanych powyższym przepisem ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie jest bowiem zwykłym dokumentem urzędowym, nie jest dokumentem z przebiegu i efektów kontroli albo wystąpieniem, wnioskiem, czy opinią. Skarga taka nie mieści się w pojęciu "danych publicznych".
Na marginesie należy podnieść, że postępowanie dyscyplinarne wobec adwokata zostało uregulowane w ustawie Prawo o adwokaturze, natomiast zgodnie z art. 95n tej ustawy w sprawach w niej nieuregulowanych do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy: 1) Kodeksu postępowania karnego; 2) rozdziałów I-III Kodeksu karnego. Dostęp do akt tego postępowania został uregulowany w ustawie Prawo o adwokaturze (art. 95b) oraz w Kodeksie postępowania karnego (art. 156 – 159 k.p.k.). Nawet zatem gdyby uznać, że treść skargi nosi znamiona informacji publicznej, to i tak dostęp do niej nie mógłby zostać zapewniony w oparciu o przepisy u.d.i.p., gdyż zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Powyższe kwestie wykraczają jednak poza ramy wyznaczone podstawami skargi kasacyjnej.
Zarzuty skargi kasacyjnej okazały się zatem niezasadne, co mając na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Wniosek Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na treść art. 204 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez: 1) organ - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę; 2) skarżącego - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna ze wskazanych wyżej sytuacji. Skargą kasacyjną został bowiem zaskarżony wyrok uwzględniający skargę, a skarga kasacyjna została wniesiona przez uczestnika postępowania. Regulacja art. 204 p.p.s.a. nie obejmuje takiej sytuacji, zatem brak jest podstawy prawnej dla zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło