VI SA/Wa 2271/19

WyrokWSA w Warszawie2020-03-13

Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Jakub Linkowski, Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik kolejowy, którego pociągi zatrzymują się na stacji pasażerskiej, korzysta z tej stacji w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie kolejowym, nawet jeśli nie posiada bezpośredniego dostępu do powierzchni usługowych, a jedynie jego pasażerowie korzystają z poczekalni lub innych elementów stacji?
Ratio decidendi
Przewoźnik kolejowy, którego pociągi zatrzymują się na stacji pasażerskiej w celu umożliwienia wsiadania i wysiadania pasażerom, korzysta z tej stacji w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie kolejowym. Korzystanie to obejmuje umożliwienie pasażerom korzystania z powierzchni stacji, takich jak poczekalnie. Obowiązek zawarcia umowy o udostępnienie obiektu infrastruktury usługowej, w tym stacji pasażerskiej, wynika z art. 36c ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, a jego naruszenie obliguje organ do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości.
Stan faktyczny
Spółka K. S.A. korzystała ze stacji pasażerskich zarządzanych przez P.S.A. bez zawarcia umowy o udostępnienie obiektów infrastruktury usługowej. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego stwierdził naruszenie przepisów ustawy o transporcie kolejowym i nakazał usunięcie nieprawidłowości. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że posiada zawarte umowy najmu powierzchni i nie korzysta z infrastruktury bezumownie. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Sałek Protokolant ref. staż. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2020 r. sprawy ze skargi K. S.A. z siedzibą w L. na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o transporcie kolejowym oddala skargę Prezes Urzędu Transportu Kolejowego (dalej "Prezes UTK", lub "organ") decyzją z dnia [...] września 2019 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", w zw. z art. 13a ust. 1 oraz art. 36c ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 710 z późn. m.), dalej "u.t.k.", po rozpatrzeniu złożonego przez K. S.A. z siedzibą w L. (dalej "przewoźnik", "spółka" lub "skarżąca") wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez organ decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r., znak: [...], stwierdzającej naruszenie przez przewoźnika przepisów z zakresu kolejnictwa, tj. art. 36c ust. 1 u.t.k., poprzez korzystanie przez przewoźnika z usług świadczonych w obiektach infrastruktury usługowej - stacjach pasażerskich zarządzanych przez P.S.A. (dalej "P."), bez zawartej umowy o udostępnienie obiektów infrastruktury usługowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Prezes UTK zwrócił się do P. o informację czy ze wszystkimi przewoźnikami kolejowymi, korzystającymi z obiektów infrastruktury usługowej - stacji pasażerskich zarządzanych przez P. zostały zawarte umowy, o których mowa w art. 36c ust. 1 u.t.k. Zwrócono się o wskazanie przewoźników, z którymi nie zostały zawarte umowy oraz o informację czy złożyli oni wnioski o udostępnienie stacji pasażerskich i jaka jest przyczyna nie zawarcia umów. P. poinformowała, że spółka nie złożyła wniosku o udostępnienie obiektu infrastruktury usługowej i nie podpisała umowy. P. wystawiła za okres od 10 grudnia 2017 r. do 31 grudnia 2018 r. faktury za bezumowne korzystanie z obiektów infrastruktury usługowej - stacji pasażerskiej, z których korzystał przewoźnik. Spółka nie przyjęła wystawionych faktur i nie dokonała płatności. Prezes UTK wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie naruszenia przez spółkę art. 36c ust. 1 u.t.k. Ponadto wezwał spółkę do udzielenia następujących informacji: 1) czy korzysta w rozkładzie jazdy pociągów 2018/2019 z obiektów infrastruktury usługowej - stacji pasażerskich zarządzanych przez P., 2) czy na terenie obiektów infrastruktury usługowej prowadzona jest sprzedaż biletów na pociągi przewoźnika w kasach własnych, kasach innych przewoźników lub w biletomatach, 3) czy umieszcza na terenie obiektów infrastruktury usługowej dodatkowe informacje handlowe. W odpowiedzi, pismem z dnia 18 kwietnia 2019 r., przewoźnik poinformował, że nie korzysta bezumownie z żadnych usług świadczonych w obiektach infrastruktury usługowej zarządzanych przez P. W każdym przypadku, w którym przewoźnik korzysta z powierzchni usługowych (np. kasy biletowe), ma zawarte umowy o najem tych powierzchni. Spółka wskazała, że korzysta z obiektów infrastruktury usługowej w zakresie wskazanym w załączniku do pisma, na podstawie zawartych z P. umów. Co więcej spółka wskazała, że w lokalizacjach wskazanych w załączniku pisma, zgodnie z zawartymi umowami prowadzona jest sprzedaż biletów w kasach własnych spółki. Jeżeli ma miejsce sprzedaż biletów na pociągi spółki w kasach innych przewoźników lub biletomatach, to sprzedaż taka odbywa się zgodnie z zawartymi z takimi podmiotami umowami określającymi m.in. wzajemne rozliczenia finansowe z tego tytułu, w tym ponoszenie opłat za najem powierzchni służącej do sprzedaży biletów. Spółka wskazała także, że dodatkowe informacje handlowe (gabloty z plakatami reklamowymi) są umieszczane przez nią w przejściach podziemnych do peronów na stacjach: [...]. W ocenie przewoźnika powyższe okoliczności wskazują, że ma zawarte z P. jako operatorem obiektów infrastruktury usługowej w każdym przypadku umowy na każdy z obiektów na najem powierzchni usługowych. Nie ma zatem podstaw do żądania przez P., aby przewoźnik wystąpił z wnioskiem o dostęp do innych obiektów infrastruktury nie zdefiniowanych przez P., tj. obiektów, z których przewoźnik nie korzystał i nie korzysta. Prezes UTK wydał [...] czerwca 2019 r. decyzję, znak: [...], w której stwierdził naruszenie przez przewoźnika przepisów z zakresu kolejnictwa, tj. art. 36c ust. 1 u.t.k., poprzez korzystanie z usług świadczonych w obiektach infrastruktury usługowej - stacjach pasażerskich zarządzanych przez P., bez zawartej umowy o udostępnienie obiektów infrastruktury usługowej. Dodatkowo, Prezes UTK wyznaczył termin na usunięcie nieprawidłowości wskazanej w decyzji do dnia 30 września 2019 r. W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes UTK utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu, nie ulega wątpliwości, że przewoźnik korzysta ze stacji pasażerskich zarządzanych przez P.. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wskazał na żadne nowe okoliczności faktyczne, które wskazywałaby na fakt, że spółka rzeczywiście w żaden sposób nie korzysta z obiektów P.. Korzystanie z infrastruktury stacji pasażerskiej przez przewoźnika, sprowadza się do korzystania przez jego pasażerów z powierzchni wchodzącej w skład obiektu infrastruktury usługowej - stacji pasażerskiej takich jak np. poczekalnia. Podróżni mają bowiem zagwarantowane prawo do korzystania ze stacji pasażerskich na podstawie art. 36k ust. 1 u.t.k. Organ zwrócił uwagę, że warunkiem uzyskania przez przewoźnika dostępu do stacji pasażerskiej jest złożenie wniosku o udostępnienie stacji pasażerskiej, czego w rozpoznawanej sprawie spółka nie uczyniła. Ponadto ma obowiązek pokrywania kosztów udostępniania obiektów infrastruktury usługowej – stacji pasażerskiej, mimo tego, że faktyczne bezpośrednio korzystającym ze stacji pasażerskiej jest pasażer korzystających z usług przewoźnika. Prezes UTK podkreślił, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że pociągi przewoźnika zatrzymują się przy stacjach pasażerskich zarządzanych przez P.. Fakt ten potwierdzają dokumenty ze strony internetowej przewoźnika, tj. rozkład jazdy pociągów dla linii: D1, D3, D5, D6, D7, D8, D9, D10, D15, D16, D19, D21, D25, D26, D28, D29, co wskazuje, że pociągi przewoźnika zatrzymują się kilkakrotnie w ciągu doby na niektórych ze stacji pasażerskich zarządzanych przez P., np. [...]. Organ przyjął zatem, że poprzez samo zatrzymanie pociągu przy stacji pasażerskiej, spółka korzysta z niej poprzez swoich pasażerów, którzy mają możliwość korzystania z powierzchni przeznaczonej do odprawy podróżnych na danej stacji pasażerskiej oraz z usług świadczonych na tej stacji np. poprzez oczekiwanie na pociąg w poczekalni, kupno biletu. Organ stwierdził, że spółka korzysta ze stacji pasażerskich zarządzanych przez P., z którą nie ma podpisanej umowy na udostępnianie obiektów infrastruktury usługowej - stacji pasażerskich. Natomiast wskazane przez nią umowy, dotyczą w zdecydowanej większości umów najmu powierzchni w lokalach, do których pasażerowie nie mają dostępu. Nie ma żadnej umowy najmu na powierzchnię przeznaczoną do odprawy podróżnych (np. poczekalnie, piesze ciągi wewnątrz dworca, hole, itp.). Na decyzję organu spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej: 1. naruszenie art. 36c ust. 1 w zw. z art. 36j ust. 1 u.t.k. polegające na przyjęciu, że skarżąca korzysta z usług świadczonych w obiektach infrastruktury usługowej - stacjach pasażerskich zarządzanych przez P. bez zawartej umowy, co skutkowało wszczęciem z urzędu postępowania z zastosowaniem art. 13b ust. 1 u.t.k., mimo iż brak było przesłanek do jego zastosowania, 2. naruszenie art. 6, art. 7 i art. 7a k.p.a., nakładających na organy administracji publicznej obowiązek działania w granicach wyznaczonych przepisami prawa, a w sytuacji, gdy w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te winne być rozstrzygane na korzyść strony zwłaszcza, iż konsekwencją decyzji ma być przysporzenie finansowe na rzecz jednej strony postępowania kosztem drugiej strony, polegające w rozpoznawanej sprawie na usankcjonowaniu tytułu do pobierania opłat w oparciu o regulację wewnętrzną strony w postaci opracowanego przez nią regulaminu dostępu przez licencjonowanych przewoźników kolejowych do obiektów infrastruktury usługowej - stacji pasażerskiej, opracowany przez P., a nie normę prawną wynikającą wprost z przepisu prawa materialnego, 3. naruszenie art. 36c ust. 1 w zw. z art. 36j ust. 1 pkt. 2 u.t.k. jak również przepisu art. 13b ust. 1 u.t.k. poprzez uznanie, że P. w swoim regulaminie dostępu do obiektów infrastruktury usługowej zakwalifikował jako usługi elementy, które nie mają takiego przymiotu i nie są ujęte jako usługi w u.t.k., 4. nałożenie obowiązku zawarcia przez skarżącą umowy o dostęp do stacji pasażerskich, mimo iż taki obowiązek nie wynika z art. 36c ust. 1 u.t.k., czego konsekwencją jest nierówne traktowanie stron podważając tym samą zasadę wyrażoną w art. 8 k.p.a. w sytuacji, gdy skutkiem nałożonego na skarżącego obowiązku byłoby uznanie zasadności roszczeń drugiej strony postępowania wywodzonych z aktu wewnętrznego tego podmiotu jakim jest jej regulamin a nie z zapisów u.t.k., 5. pominięcie przedstawionych przez skarżącą w toku postępowania dowodów w postaci wykazu umów zawartych z zarządcą obiektów infrastruktury usługowej spółką P. na korzystanie z usług świadczonych w konkretnym obiekcie zarządzanym przez ten podmiot tj. dowodów na wypełnienie wymogu, o którym mowa w art. 36c ust. 1 u.t.k., 6. uchybienie zasadom określonym w art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., tj. obowiązkowi przedstawienia uzasadnienia faktycznego i prawnego z powołaniem podstawy prawnej, z której wywodzi, iż przewoźnik kolejowy korzysta ze stacji pasażerskich poprzez umożliwienie korzystania ze stacji pasażerskiej swoim pasażerom, mimo iż obowiązkiem zarządcy obiektów infrastruktury usługowej, a nie przewoźnika kolejowego, jest udostępnienie podróżnym stacji pasażerskiej, 7. brak wyjaśnienia kogo organ uznaje za pasażera przewoźnika kolejowego i od którego momentu, a w konsekwencji wskazania jakim osobom organ przyznaje przymiot pasażera i jakim takiego przymiotu odmawia oraz z jakimi konsekwencjami finansowymi dla przewoźnika czy zarządcy obiektu infrastruktury usługowej, co skutkuje niekompletnością istotnych ustaleń faktycznych, 8. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak oceny prawnej sytuacji osób nie mających zamiaru udania się w jakąkolwiek podróż koleją a korzystających z ciągów komunikacyjnych, poczekalni czy ławek na stacji pasażerskiej bądź oglądających i traktujących stację pasażerską jako obiekt architektoniczny a nie obiekt infrastruktury usługowej, w kontekście czy taka osoba na gruncie u.t.k. może korzystać ze stacji pasażerskiej tj. ciągów komunikacyjnych, poczekalni, ławek nieodpłatnie stosownie do art. 36k u.t.k., czy też nie, a w konsekwencji kto ma ewentualne wygenerowane przez takie osoby koszty ponosić, 9. naruszenie art. 6, art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek jakimi kierował się organ przy uznaniu zasadności żądania poboru opłat przez P., mającej polegać na opłacie od każdorazowego zatrzymania pojazdu na stacji pasażerskiej w celu umożliwienia wejścia lub wyjścia z pojazdu pasażera bez właściwej analizy i ustaleń faktycznych dotyczących np. sytuacji i skutków finansowych dla przewoźnika kolejowego, gdy mimo zatrzymania pojazdu na stacji pasażerskiej żaden pasażer nie wsiada ani też nie opuszcza pojazdu, 10. naruszenie art. 7, art. 8 art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 80, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 4 pkt 53 w zw. z art. 4 pkt 51 u.t.k. poprzez brak wyjaśnienia i wskazania podstawy prawnej uznania za usługę w rozumieniu przepisów u.t.k. zatrzymania pojazdu kolejowego na stacji pasażerskiej celem umożliwienia pasażerom wejście lub opuszczenie pojazdu przewoźnika, skoro tego typu czynności nie zostały uznane przez ustawodawcę jako usługa, - powyższe zaniechania skutkują zdaniem skarżącego naruszeniem art. 7 i art. 8 w zw. art. 77 k.p.a. 11. wykorzystanie władztwa administracyjnego naruszając tym art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a., poprzez nałożenie na przewoźnika obowiązku zawarcia jednej, ogólnej umowy cywilnoprawnej z zarządcą obiektów infrastruktury usługowej, której konsekwencją byłaby akceptacją aktu własnego zarządcy tj. regulaminu i tym samym uznaniu obowiązku nie mającego swego ustawowego umocowania uiszczania na rzecz P. opłat za każdorazowe zatrzymanie pojazdu przewoźnika według arbitralnie ustalonych i niejasnych kryteriów zarządcy, mimo iż w dacie wydawania decyzji, Prezes UTK zapoznał się z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 10 lipca 2019 r. w sprawie C-210/18, w którym orzeczono, iż perony pasażerskie są elementem infrastruktury kolejowej, których użytkowanie wchodzi w zakres minimalnego pakietu dostępu do infrastruktury kolejowej a nie usługowej, której zarządcą, zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi jest P. [...], a nie P., 12. wykorzystanie władztwa administracyjnego polegające na przymuszeniu mocą zaskarżonej decyzji do zawarcia umowy cywilnoprawnej z innym podmiotem, zawierającej w swej treści akceptację regulaminu tego podmiotu do którego zostały wprowadzone zapisy o opłacie nie mającą swojego umocowania w obowiązujących regulacjach ustawowych, a mianowicie opłaty od każdorazowego zatrzymania się pojazdu przewoźnika przy stacji pasażerskiej. Mając na uwadze powyższe zarzuty, przewoźnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, decyzji ją poprzedzającej oraz umorzenie postępowania w całości, jak również zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja ani decyzja ją poprzedzająca nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że udostępnienie obiektu infrastruktury usługowej polega na umożliwieniu przewoźnikom kolejowym, na ich wniosek, korzystania z usług, o których mowa w ust. 2 i 3 załącznika nr 2 do u.t.k., do świadczenia których obiekt został specjalnie przystosowany, o czym stanowi art. 36a ust. 1 u.t.k. Natomiast załącznik nr 2 do u.t.k. określa usługi świadczone na rzecz przewoźników kolejowych przez zarządców infrastruktury i operatorów obiektów infrastruktury usługowej. Przepis ust. 2 tego załącznika wskazuje obiekty infrastruktury technicznej, w których usługi te są świadczone, a wśród nich wymienione są na pierwszym miejscu stacje pasażerskie (ust. 2 pkt 1 załącznika nr 2 do u.t.k.). Pojęcie stacji pasażerskiej definiuje art. 4 pkt 53 u.t.k., który stanowi, że stacja pasażerska to obiekt infrastruktury usługowej obejmujący dworzec kolejowy lub perony wraz z infrastrukturą umożliwiającą pasażerom dotarcie do peronów, pieszo lub pojazdem, z drogi publicznej lub dworca kolejowego. Stosownie zaś do art. 36c ust. 1 u.t.k. przewoźnik kolejowy nabywa prawo do korzystania z usług świadczonych w obiekcie infrastruktury usługowej po zawarciu z operatorem umowy określającej w szczególności prawa i obowiązki operatora i przewoźnika kolejowego związane ze świadczonymi usługami. Przewoźnik kolejowy obowiązany jest zatem do zawarcia umowy o udostępnienie obiektów infrastruktury usługowej, jeżeli chce nabyć prawo do korzystania z usług na niej świadczonych. Ustawodawca przesądza jednocześnie, że obiektem infrastruktury usługowej jest m.in. stacja pasażerska. W rozpoznawanej sprawie z informacji przekazanej przez P. (w piśmie z dnia 9 maja 2019 r. oraz z dnia 21 maja 2019 r.) wynika, że skarżąca nie podpisała umowy o udostępnienie stacji pasażerskich, a nawet nie złożyła wniosku o takie udostępnienie. Sąd w pełni podziela zatem stanowisko Prezesa UTK, że skarżąca korzysta ze stacji pasażerskich zarządzanych przez P. bezumownie, mimo że była zobowiązana do zawarcia umowy z P.. Konsekwencją nie zawarcia umowy i korzystania ze stacji pasażerskich jest naruszenie art. 36c ust. 1 u.t.k. Stwierdzenie naruszenia przepisów z zakresu kolejnictwa obligowało zaś Prezesa UTK do wydania decyzji określającej zakres naruszenia oraz termin usunięcia nieprawidłowości, stosownie do art. 13b ust. 1 u.t.k., co też w rozpoznawanej sprawie uczynił. Zgodnie z art. 36j ust. 1 u.t.k. udostępnianie stacji pasażerskiej polega na: 1. umożliwieniu korzystania przez podróżnych ze stacji pasażerskiej, 2. udostępnianiu przewoźnikom kolejowym, na zasadach określonych w rozdziale 6a pt. "Obiekty infrastruktury usługowej": a) powierzchni przeznaczonej do odprawy podróżnych lub umieszczenia dodatkowych informacji handlowych lub, b) systemu sprzedaży biletów obsługiwanego przez operatora stacji pasażerskiej. Tym samym, powyższy przepis wyraźnie wskazuje, że udostępnienie przewoźnikowi kolejowemu stacji pasażerskiej odbywa się na zasadach określonych w rozdziale 6a u.t.k., czyli m.in. art. 36c ust. 1 u.t.k. Co tylko potwierdza wcześniejsze stwierdzenie, że korzystanie przez przewoźnika kolejowego ze stacji pasażerskiej wymaga zawarcia umowy o udostępnienie obiektów infrastruktury usługowej. Sąd podziela stanowisko organu, że jeżeli przewoźnik kolejowy zatrzymuje się na danej stacji kolejowej w celu umożliwienia wsiadania i wysiadania pasażerom, to przyjąć należy, że korzysta z niej poprzez czynności podjęte przez swoich podróżnych. Korzystanie z infrastruktury stacji pasażerskiej przez przewoźnika, sprowadza się zatem do korzystania przez jego pasażerów z powierzchni wchodzącej w skład obiektu infrastruktury usługowej - stacji pasażerskiej takich jak np. poczekalnia. Przy czym, za korzystanie ze stacji pasażerskich jest dla podróżujących nieodpłatne. Stosownie bowiem do art. 36k ust. 1 u.t.k. stacje pasażerskie są udostępniane podróżnym nieodpłatnie. Jednakże powyższe nie oznacza, że przewoźnik kolejowy jest zwolniony z obowiązku ponoszenia opłat za korzystanie z obiektu infrastruktury usługowej, jaką jest stacja pasażerska. Po pierwsze, stosownie do art. 36e ust. 1 oraz art. 36f ust. 1 pkt 5 u.t.k., za dostęp do obiektu infrastruktury usługowej przewoźnik kolejowy jest obowiązany uiszczać opłatę, której wysokość określa operator w regulaminie dostępu do obiektu infrastruktury usługowej. Po drugie, udostępnianie stacji pasażerskiej przewoźnikowi kolejowemu następuje na zasadach określonych w rozdziale 6a (art. 36j ust. 1 pkt 2 u.t.k.), a zatem na zasadach określonych w przepisach art. 36a – art. 36i u.t.k. Żaden przepis nie wyłącza pobierania opłat od przewoźnika kolejowego za udostępnienie stacji pasażerskiej. Odnosząc się do zarzutów skargi, należy podkreślić, że przewoźnik zarzucił zaskarżonej decyzji wiele naruszeń, ale żadne z nich nie zasługuje na uwzględnienie. Niezasadne są zarzuty co do naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego. W rozpoznawanej sprawie Prezes UTK podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zgromadzony przez organ materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że przewoźnik naruszył art. 36c ust. 1 u.t.k. poprzez korzystanie z usług świadczonych w obiektach infrastruktury usługowej - stacjach pasażerskich bez zawartej umowy o udostępnienie obiektów infrastruktury usługowej. Organ nie dopuścił się naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, ani zasad postępowania dowodowego. Wydane przez Prezesa UTK decyzje w pełni zaś odpowiadają wymaganiom zawartym w art. 107 k.p.a., w szczególności co do uzasadnienia faktycznego oraz prawnego. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zawierają wyczerpujące uzasadnienia podjętych przez organ rozstrzygnięć. Tym samym, podnoszone przez skarżącą zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym poprzez naruszenie zasad postępowania administracyjnego, pominięcie przedstawionych przez skarżącą dowodów w toku postępowania, niewłaściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji z powołaniem podstawy prawnej, niepełne ustalenia faktyczne, niewyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ, odpowiadające podniesionym w skardze zarzutom pod numerami: 2, 5, 6, 7, 8, 9, 10 oraz 11, należy uznać za niezasadne. W świetle poczynionych rozważań nie sposób również uznać za zasadny zarzut naruszenia przez Prezesa UTK przepisów prawa materialnego, tj. art. 36c ust. 1 w zw. z art. 36j ust. 1 ut.k., czy art. 13b ust. 1 u.t.k. Prezes UTK wydał decyzję stwierdzają naruszenie przepisów z zakresu kolejnictwa, tj. art. 36c ust. 1 u.t.k., polegające na korzystaniu przez przewoźnika z usług świadczonych w obiektach infrastruktury usługowej - stacjach pasażerskich zarządzanych przez P., bez zawartej umowy o udostępnienie obiektu infrastruktury usługowej i wyznaczył termin na usunięcie nieprawidłowości do dnia 30 września 2019 r. Działał przy tym zgodnie z obowiązującymi przepisami, a dokładnie z art. 13b ust. 1 u.t.k. Stwierdzając naruszenie przepisów z zakresu kolejnictwa, Prezes UTK był zobowiązany do wydania decyzji określającej zakres naruszenia oraz termin usunięcia nieprawidłowości, o czym przesądza użyty w art. 13b ust. 1 u.t.k. zwrot "wydaje decyzję". Sąd nie podziela stanowiska spółki, że Prezes UTK naruszył zasadę równego traktowania stron postępowania i nadużył przysługujące mu władztwo administracyjne. Działanie organu bez wątpienia oparte było na obowiązujących przepisach prawa. Zawarcie przez przewoźnika kolejowego umowy o udostępnienie obiektu infrastruktury usługowej – stacjach pasażerskich jest warunkiem sine qua non nabycia prawa do korzystania z usług świadczonych na stacjach pasażerskich. Korzystanie ze stacji pasażerskich zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, obliguje przewoźnika kolejowego do zawarcia takiej umowy. Bezumowne korzystanie ze stacji pasażerskich stanowi naruszenie przepisów z zakresu kolejnictwa i Prezes UTK, jako organ regulacyjny w sprawach z zakresu transportu kolejowego, został zobowiązany przez ustawodawcę do podjęcia odpowiednich działań w tym zakresie poprzez wydanie decyzji określającej zakres naruszenia oraz termin usunięcia nieprawidłowości. Całkowicie chybione są przy tym zarzuty odnoszące się do określonego przez P. regulaminu dostępu do obiektów infrastruktury usługowej i konieczności jego zaakceptowania przez skarżącą. Jeżeli skarżąca ma zastrzeżenia co do opracowanego przez P. regulaminu, to powinna zgłosić do Prezesa UTK stosowny wniosek w tym zakresie. Taką możliwość przewiduje art. 36f ust. 4 u.t.k. Zgodnie z tym przepisem, Prezes UTK, uwzględniając konieczność zapewnienia niedyskryminującego i równego traktowania przewoźników kolejowych ubiegających się o dostęp do obiektu, z urzędu lub na wniosek przewoźnika kolejowego, w drodze decyzji, nakazuje operatorowi wprowadzenie zmian w opublikowanym regulaminie obiektu, jeżeli regulamin obiektu nie spełnia wymagań określonych w przepisach. W decyzji organ może w szczególności nakazać zmianę wysokości opłat, które pobierane są od przewoźników kolejowych za dostęp do infrastruktury usługowej, o czym stanowi art. 36f ust. 5 pkt 1 u.t.k. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wysokość opłat nie jest ustalana arbitralnie, ale w oparciu o obowiązujące przepisy. Operator określa wysokość opłat, które nie mogą przekraczać kosztów udostępniania obiektu ponoszonych przez operatora powiększonych o rozsądny zysk określony jako stopa zwrotu z kapitału własnego ustalona przez operatora, uwzględniająca ewentualne ryzyka, w szczególności związane z przychodami, oraz średnią stopę zwrotu dla danego sektora w ostatnich latach, nie większą niż 10%, zgodnie z art. 36e ust. 2 u.t.k. Ponadto, Sąd zwraca uwagę, że samo opracowanie regulaminu przez P. nie nastąpiło w sposób uznaniowy, według dowolnych kryteriów. Konieczność opracowania regulaminu dostępu do obiektów infrastruktury usługowej przewiduje art. 36f ust. 1 u.t.k. i przepis ten określa również elementy, jakie powinien zawierać taki regulamin, w tym wysokość opłat. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło