II OZ 772/20

Dnia 13 października 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 13 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2355/19 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi w sprawie ze skargi T.N. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2019 r., znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 23 czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił T.M. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2019 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że zarządzeniem z 31 stycznia 2020 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2019 r., w kwocie 500 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 6 lutego 2020 r. Skarżący nie uiścił wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z 17 marca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę skarżącego. Następnie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku reprezentujący skarżącego pełnomocnik wskazał, że przyczyną uchybienia terminu był brak możliwości skontaktowania się ze skarżącym. Skarżący dopiero 5 maja 2020 r. skontaktował się z pełnomocnikiem, informując, że przebywał w zakładzie karnym. W ocenie Sądu I instancji, okoliczności wskazane we wniosku nie mogły stanowić podstawy do przywrócenia terminu, ponieważ nie zostały w dostateczny sposób uprawdopodobnione. Termin do uzupełnienia braków fiskalnych skargi rozpoczął bieg 7 lutego 2020 r. i upłynął 13 lutego 2020 r. Pełnomocnik skarżącego powinien uprawdopodobnić, że brak możliwości skontaktowania się ze skarżącym nastąpił już w tym terminie. Wniosek o przywrócenie terminu zawiera jedynie lakoniczne informacje o przebywaniu skarżącego w zakładzie karnym, bez wskazania dokładnie okresu izolacji. Ponadto w piśmie z 13 lutego 2020 r., pełnomocnik skarżącego nie sygnalizował problemów w skontaktowaniu się ze skarżącym wskazując, że skarżący w tym okresie przebywał w stacjonarnym ośrodku terapeutycznym. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący zarzucając naruszenie art. 87 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), a także art. 7 k.p.a. Reprezentujący skarżącego pełnomocnik wniósł o wystąpienie przez Sąd do zakładu karnego o udzielenie informacji na temat czasu, w którym przebywał w nim skarżący. Wniósł także o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił, że uchybił terminowi do uzupełnienia braków skargi bez swojej winy. Na pełnomocniku prowadzącym kancelarię spoczywa obowiązek takiego zorganizowania jej pracy, żeby zapewnić sobie kontakt z reprezentowaną stroną. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przypadku profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat lub radca prawny, obiektywny miernik staranności jaki jest wymagany dla oceny przesłanek przywrócenia terminu, będzie obejmował również sposób organizacji pracy kancelarii oraz wyższe standardy w zakresie znajomości procedury sądowej (w tym skutków uchybienia terminu), jakie wiążą się ze świadczeniem profesjonalnej pomocy prawnej. Oznacza to, że profesjonalny pełnomocnik nie może zasłaniać się problemami wynikającymi z braku kontaktu ze stroną tylko na podstawie oświadczenia, że skarżący przebywał w zakładzie karnym. To na pełnomocniku spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia, w jakim okresie skarżący przebywał w zakładzie karnym, a nie na Sądzie dokonującym oceny wniosku. Stąd też oceniając wniosek o przywrócenie terminu w tak zakreślonych granicach Sąd I instancji prawidłowo uznał, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił wystarczająco przesłanek przywrócenia terminu. Zarzut naruszenia art. 87 § 2 p.p.s.a. nie zasługiwał więc na uwzględnienie. Natomiast art. 7 k.p.a. w ogóle w tej sprawie nie znajdował zastosowania, ponieważ wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje przepisów k.p.a. prowadząc postępowanie na podstawie przepisów ustawy p.p.s.a. Sąd I instancji może natomiast dokonać oceny stosowania przepisów k.p.a. przez właściwe w sprawie organy administracji publicznej w ramach kontroli legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Do tego rodzaju kontroli w tej sprawie nie doszło z uwagi na nieskuteczne wniesienia skargi. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.