IV SA/Wa 2983/17

WyrokWSA w Warszawie2018-04-25

Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Aleksandra Westra, Joanna Borkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego, który jest ujęty w gminnej ewidencji zabytków oraz znajduje się na terenie historycznego układu urbanistycznego, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, utrzymujące w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, jest zgodne z prawem. Podstawą prawną była konieczność uzgodnienia przez wojewódzkiego konserwatora zabytków projektów decyzji o warunkach zabudowy dla obiektów i obszarów objętych formami ochrony zabytków, w tym ujętych w gminnej ewidencji zabytków. Sąd stwierdził, że planowana rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego, który jest zabytkiem w rozumieniu przepisów, negatywnie wpłynie na zachowanie jego historycznych wartości, takich jak gabaryty, bryła i cechy stylowe, co uzasadnia odmowę uzgodnienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B.W. i T.W. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które utrzymało w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie wolnostojącego budynku mieszkalnego. Budynek ten jest ujęty w gminnej ewidencji zabytków oraz znajduje się na terenie historycznego układu urbanistycznego. Organy administracji uznały, że planowana inwestycja negatywnie wpłynie na historyczne walory budynku i jego otoczenia, co stanowiło podstawę do odmowy uzgodnienia. Strony skarżące zarzuciły naruszenie przepisów prawa, w tym ustawy o ochronie zabytków i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także Konstytucji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędziowie Sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.) Sędzia WSA Joanna Borkowska po rozpoznaniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. W. i T. W. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2017 r. znak: [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, działając na podstawie art. 6 ust. 1 pkt. 3 lit. a, art. 7 pkt 1, art. 89 pkt 1 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, art. 53 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 106 § 1 i 5 oraz art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia B.W. i T.W. z dnia [...].05.2017 r., na postanowienie [...] Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...].04.2017 r., odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w obrębie [...] przy ul. [...]w Dzielnicy [...] [...] [...], utrzymał w mocy postanowienie z 28 kwietnia 2017 r. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. [...] Konserwator Zabytków, postanowieniem nr [...], z dnia [...].04.2017 r., odmówił uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] [...] w Dzielnicy [...] [...] [...]. Zdaniem organu pierwszej instancji, na terenie zabudowy wokół fortu M "[...]" ujętego w gminnej ewidencji zabytków, ochronie konserwatorskiej podlega historyczny układ przestrzenny oraz gabaryty zabudowy. "Na omawianym terenie elementami szczególnie wyeksponowanymi powinny być zachowane relikty przedwojennej zabudowy, zaś nowopowstające obiekty nie powinny stanowić dla nich konkurencji, bądź nad nimi dominować. Wskazana kubatura obiektu po rozbudowie, zintensyfikuje rolę całości omawianej bryły jako dominanty, górującej nad zabytkowym budynkiem ul. [...] [...] ograniczając walory ekspozycyjne tego budynku, wchodzącego również w skład chronionego zespołu zabudowy." Organ wskazał również na brak w przedłożonym projekcie decyzji określenia parametrów rozbudowy budynku w zakresie połączenia bryły zabytkowego obiektu z nową kubaturą. Powyższe w ocenie organu I instancji jest działaniem niedopuszczalnym, gdyż zakłada dowolność w kształtowaniu obiektu budowlanego – bez uwzględnienia budynku zabytkowego oraz szerszego kontekstu urbanistycznego tego miejsca, na który składa się m.in. gabaryt historycznej zabudowy. Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli B.W. i T.W.. Wskazali, że budynek przy ul. [...] [...] nie jest położony w granicach zespołu zabudowy wokół fortu M "[...]" ujętego w gminnej ewidencji zabytków. Powołali, że przedłożony do uzgodnienia projekt decyzji określa wszystkie parametry planowanej rozbudowy, wymagane przepisami prawa na tym etapie procesu inwestycyjnego. Ponadto, że błędna jest ocena organu co do zintensykowania roli omawianej bryły jako dominanty górującej nad zabytkowym budynkiem ul. [...] [...]. Skarżący wskazali również, że organ dokonał uzgodnienia na innej nieruchomości położonej w sąsiedztwie, dopuszczając do intensyfikacji i przekształcenia. Na skutek rozpoznania zażalenia Minister wydał powołane na wstępie zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że sporne postanowienie wydane zostało na podstawie art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Powołano, że wojewódzki konserwator zabytków uzgadnia w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków. Wskazano, że budynek mieszkalny przy ul. [...] [...] w [...] został ujęty w gminnej ewidencji zabytków [...]. [...] Zarządzeniem Prezydenta [...]. [...] nr [...], z dnia [...].07.2012 r. Ponadto, przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie zespołu zabudowy wokół fortu M "[...]" ujętego w gminnej ewidencji zabytków. Organ ustalił, że z przedłożonego projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wynika, że planowana inwestycja miałaby polegać na rozbudowie i nadbudowie wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...] [...] [...]. W ustaleniach dotyczących funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu z uwzględnieniem ustaleń dotyczących warunków wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego określonych w ww. projekcie decyzji wskazano: rozbudowa budynku w kierunku wschodnim; nadbudowa części istniejącej bryły budynku z przeznaczeniem poddasza na cele mieszkalne; funkcja budynku po rozbudowie i nadbudowie - bez zmian stanu istniejącego; linia zabudowy od strony ul. [...] - bez zmiany stanu istniejącego; od strony ul. [...] - nieprzekraczalna linia zabudowy dla projektowanej rozbudowy na przedłużeniu linii zabudowy wycofanej części budynku sąsiedniego przy ul. [...] - według załącznika graficznego nr 1; wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy - do 0,25; szerokość elewacji frontowej (elewacja zachodnia od strony ul. [...]) - bez zmian stanu istniejącego; wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej (elewacja zachodnia od strony ul. [...]) - bez zmian stanu istniejącego; wysokość części rozbudowanej budynku oraz nadbudowanej części zasadniczej bryły - do 10,50 m od poziomu terenu do górnej krawędzi attyki lub gzymsu; nadbudowa części zasadniczej bryły budynku wycofana od lica elewacji zachodniej (od strony ul. [...]) o minimum 3,50 m, a od lica elewacji północnej (od strony ul. [...]) - o min 3,0 m; dach płaski (o niewielkim kącie nachylenia połaci dachu do 12°) o wysokości do najwyższego punktu dachu do maksimum 10,50 m, w tym zawarta wysokość ewentualnych urządzeń technicznych. Ponadto ustalono: maksymalna liczba kondygnacji naziemnych 3; część rozbudowana podpiwniczona; powierzchnia biologicznie czynna minimum 14%. Organ odwoławczy uznał, że zasadnie odmówiono uzgodnienia decyzji w świetle art. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Powołano, że przedmiotowy budynek mieszkalny został wzniesiony w latach 30. XX wieku i stanowi typowy przykład architektury modernizmu, która charakteryzowała się brakiem rozczłonkowania bryły budynku, kubicznością, jednolitymi powierzchniami elewacji, oknami zlicowanymi z elewacją. Okrągłe okna typu okulus lub bulaje podkreślały nowoczesny styl budynku. Taki charakter miała przedwojenna zabudowa przedpola Fortu [...], którą stanowiły wille o wysokości do dwóch kondygnacji. Ze zdjęć lotniczych z 1945 r. oraz dokumentów Biura Odbudowy [...] wynika, że budynek nie uległ poważnym uszkodzeniom i nadawał się w tamtym okresie do zamieszkania. Natomiast w opracowaniu prof. M. Rozbickiej pt. "Zespól zabudowy jednorodzinnej przy Forcie [...] w [...]" wskazano, że budynek ten uległ zniszczeniom wojennym, jednak nie określono ich zakresu i skali. Niezależnie od powyższych stwierdzeń podkreślono, że budynek nr [...] zachował gabaryty i cechy stylowe charakterystyczne dla modernistycznej zabudowy mieszkaniowej i w takiej formie został ujęty w gminnej ewidencji zabytków. Wskazano, że ochroną konserwatorską objęte są gabaryty budynku w swojej historycznej formie, tj. wysokość (w tym liczba kondygnacji), kształt rzutu poziomego, szerokość elewacji, głębokość budynku i kształt dachu. Planowana inwestycja w ocenie organu wpłynie negatywnie na zachowanie wskazanych powyżej wartości historycznego budynku, ponieważ w sposób trwały zmieni jego bryłę. W wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji zabytkowa willa zostanie rozbudowana w kierunku wschodnim, a w wyniku nadbudowy liczba kondygnacji zostanie zmieniona z 2 na 3. Organ zauważył, że nadbudowa części zasadniczej bryły budynku wycofana będzie od lica elewacji zachodniej (od strony ul. [...]) o minimum 3,50 m, a od lica elewacji północnej (od strony ul. [...]) - o min 3,0 m. Oznacza to jednak, że zmiana bryły budynku przez rozbudowę od strony wschodniej i zmiana całkowitej wysokości obiektu przez nadbudowę, eksponowana będzie od strony wschodniej, tj. w widoku od ul. [...], jak i od strony południowej, tj. od strony ul. [...]. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego inwestycji dotyczącej sąsiedniego budynku mieszkalnego przy ul. [...] 100, która została zrealizowana w uzgodnieniu z organem ochrony zabytków, wskazano że, że bez wątpienia, w wyniku nadbudowy poddasza, podwyższenia kalenicy i niewielkiej zmiany kąta nachylenia połaci dachowej, doszło do zmiany gabarytów i wyglądu południowo-zachodniej części budynku mieszkalnego przy ul. [...], również ujętego w gminnej ewidencji zabytków. Jednak kontrola merytorycznej prawidłowości ówczesnych orzeczeń [...] Konserwatora Zabytków nie jest przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego. Natomiast w odniesieniu do budynku przy ul. [...] [...] wskazano, że inwestycja ta nie dotyczyła przebudowy i nadbudowy obiektu zabytkowego, lecz budowy nowego budynku na terenie historycznego zespołu zabudowy wokół fortu M "[...]" ujętego w gminnej ewidencji zabytków. W tym wypadku również kontrola merytorycznej prawidłowości ówczesnych orzeczeń [...] Konserwatora Zabytków nie jest przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego. Powołano również, że budynek przy ul. [...] [...] położony jest na terenie zespołu zabudowy wokół fortu M "[...]" ujętego w gminnej ewidencji zabytków. Na karcie adresowej ww. zabytku nieruchomego oznaczono liniami koloru niebieskiego granice chronionego obszaru i w związku z powyższym zachowane wartości przestrzenne obiektu zostaną naruszone. Skargę na postanowienie wnieśli B.W. i T.W.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie: 1) naruszenie art. 6 ust. 1 pkt. 3 lit. a, art. 7 pkt. 1 ustawy z dnia 23.07.2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, poprzez nieprawidłowe oparcie zaskarżonego postanowienia o te przepisy, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie mamy do czynienia z nieruchomością budynkową objętą prawem własności, a przepisy te odpowiednio dotyczą: art. 6 ust. 1 pkt. 3 lit a - zabytków archeologicznych będących pozostałościami terenowymi pradziejowego i historycznego osadnictwa, natomiast art. 7 pkt. 1 dotyczy wpisu do rejestru zabytków, podczas gdy Budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków, 2) naruszenie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieuzasadnioną merytorycznie i faktycznie, a także nieopartą o przepisy odmowę uzgodnienia Decyzji WZ, 3) dowolnego wykreowania i przyjęcia przez Organ zakresu ochrony jaka ma według Organu wynikać z wpisu Budynku do gminnej ewidencji zabytków (wpis na mocy Zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta [...] [...] z dnia [...].07.2012 r. w sprawie założenia ewidencji zabytków Miasta [...] [...] w części dotyczącej ujęcia Budynku w GEZ w załączniku do Zarządzenia pod Lp. [...]i numerem ID. [...], a który to zakres ochrony, na jaki powołuje się Organ, nie wnika ani z Wpisu Budynku do GEZ ani z przepisów prawa, w tym ust. o ochronie zabytków, 4) nieprawidłowe przyjęcie w postanowieniu i oparcie rozstrzygnięcia o ustalenie dokonane przez Organ, że Budynek zlokalizowany jest na terenie układu urbanistycznego - zespołu zabudowy wokół fortu M [...] ujętego w GEZ (wpis na mocy Zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta [...] [...] z dnia [...].01.2013 r. w sprawie zmian w ewidencji zabytków Miasta [...] [...] w części dotyczącej ujęcia Układu w załączniku do Zarządzenia pod Lp. [...] oraz pod numerem [...], podczas gdy Budynek nie jest położony na terenie Układu, 5) nieprawidłowego zastosowania i nieprawidłowego oparcia postanowienia o art. 4 pkt. 2 i 3 ust. o ochronie zabytków, zgodnie z którymi odpowiednio: "Ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu: 2) zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, 3) udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków, z którymi to zagrożeniami nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie dotyczącej uzgodnienia Decyzji WZ, 6) naruszenie art. 19 ust. 1a pkt. 2 ust. o ochronie zabytków poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie; zgodnie z tym przepisem: "W [...] decyzji o warunkach zabudowy, [...] uwzględnia się w szczególności ochronę: 1) zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru i ich otoczenia, 2) innych zabytków nieruchomych, znajdujących się w gminnej ewidencji zabytków, podczas gdy przedmiotem uzgodnienia w zakresie decyzji WZ - jest nieruchomość budynkowa, a nie jak zostało wskazane w dyspozycji pkt. 2 (określającego legitymację Organu) inny zabytek nieruchomy, 7) naruszenie postanowień Zarządzenia 1 i Zarządzenia 2, a także art. 24 ust. 1, 3 i 4 ust. o ochronie zabytków w związku z Rozporządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. dotyczącym sposób prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. z 2011 r. Nr 113, poz. 661) poprzez kreowanie i określanie niezgodnie z prawem zakresu ochrony wynikającej z Wpisu Budynku do GEZ jak i Wpisu Układu do GEZ, 8) naruszenie art. 6 ustawy nowelizującej w związku z art. 24 ust. 1, 3 i 4 u.o.z. oraz § 17 i § 18 Rozporządzenia i Załącznika nr 6 do Rozporządzenia, poprzez nieprzyjęcie i nieuznanie w toku postępowania okoliczności, że GEZ został stworzony i jest prowadzony niezgodnie ze wzorem ewidencji określonym w Rozporządzeniu i Załączniku nr 6 do Rozporządzenia, a tym samym niespełnianie przez kartę adresową dla Budynku i Układu wymogów określonych w powyżej powołanych przepisach i niezawieraniu wszystkich informacji wymaganych przez powyżej powołane przepisy, 9) naruszenie art. 64 Konstytucji w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez brak wyważenia interesu indywidualnego Skarżącego jako współwłaściciela Budynku z interesem publicznym zgodnie z zasadą proporcjonalności, a tym samym arbitralne przyznanie prymatu ochronie zabytków nad ochroną własności, a także kreowanie nieuzasadnionej i niezgodnej z prawem ochrony zabytków, 10) naruszenie art. 2 Konstytucji w związku z art. 31 ust. 2 i 3 Konstytucji, poprzez ograniczenie prawa własności Skarżącemu do Budynku. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wnieśli o zmianę lub uchylenie postanowienia i uzgodnienie decyzji WZ oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżone postanowienie jak i je poprzedzające odpowiadają prawu. Podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) w związku z art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073). Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt. 2 ustawy z 27 marca 2003 r. wojewódzki konserwator zabytków uzgadnia w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków projekty decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. formą ochrony zabytków jest m.in. wpis do rejestru zabytków. Art. 3 pkt. 1 ustawy wskazuje, że zabytek to nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej opieki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną i naukową. Natomiast pkt. 12 art. 3 wskazuje, że historyczny układ urbanistyczny lub ruralistyczny to przestrzenne założenie miejskie lub wiejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg, zaś zgodnie z pkt. 13 historyczny zespół budowlany to powiązana przestrzennie grupa budynków wyodrębniona ze względu na formę architektoniczna, styl, zastosowane materiały, funkcję, czas powstania lub związek z wydarzeniami historycznymi. Budynek mieszkalny przy ul. [...] [...] w [...] został ujęty w gminnej ewidencji zabytków [...] [...] Zarządzeniem Prezydenta [...] [...] nr [...] z dnia [...].07.2012 r. w sprawie założenia ewidencji zabytków Miasta [...] [...] ([...] lp. [...] nr ID [...]) Położony on jest również na terenie układu urbanistycznego zespołu zabudowy wokół fortu M "[...]" ujętego w gminnej ewidencji zabytków (Zarządzenie [...] Prezydenta [...]. [...] z [...].01.2013 r. w sprawie zmian w ewidencji zabytków Miasta [...] [...] lp. [...] nr [...]). Na karcie adresowej ww. zabytku nieruchomego oznaczono liniami koloru niebieskiego granice obszaru chronionego (karta zabytku znajduje się w aktach administracyjnych dołączonych do sprawy IV SA/Wa 2982/17) i przedmiotowy budynek położony jest w granicach tego terenu. Zgodnie z art. 4 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. ochrona zabytków polega w szczególności na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków i udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że zachodziły podstawy do przeprowadzenia postępowania uzgadniającego z uwagi na wpis budynku do gminnej ewidencji zabytków, jak również położenie budynku na terenie układu urbanistycznego zespołu zabudowy wokół fortu M" [...]", wpisanego w gminnej ewidencji zabytków, co wynika z akt sprawy. W szczególności z karty zabytku wynika, jaki obszar traktowany jest jako zespół zabudowy, a przedmiotowy budynek znajduje się na jego obszarze. Kwestie zasadności wpisania budynku do gminnej ewidencji, objęcia obszarem układu urbanistycznego, prawidłowości prowadzenia rejestru, kompletności wpisu w rejestrze, nie mogą być przedmiotem prowadzonego postępowania w przedmiocie uzgodnienia. Do chwili dokonania zmian w gminnej ewidencji zabytków wszelkie projekty decyzji o warunkach zabudowy przedmiotowego budynku podlegają uzgodnieniu zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt. 2 w z. w z art. 60 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W postępowaniu prowadzonym w tym przedmiocie Sąd nie jest upoważniony do rozstrzygania zarzutów skarżących w zakresie określonym w pkt 8 skargi. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do wydania pozytywnego rozstrzygnięcia. Organy szczegółowo przeanalizowały przedłożony projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, wskazując na czym miałaby polegać rozbudowa i nadbudowa budynku przy ul. [...] [...] w [...]. Ustalenia te zostały wskazane w uzasadnieniach decyzji, w szczególności powołano ustalenia linii zabudowy, wskaźnik powierzchni zabudowy, szerokość elewacji frontowej, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, wysokość części rozbudowanej budynku oraz nadbudowanej części zasadniczej bryły – do 10,50 m od poziomu terenu, wskazano wycofanie nadbudowanej części zasadniczej bryły od strony ul. [...] o minimum 3,50 m, a od strony północnej ( ul. [...]) o min. 3,0 m, podano również kąt nachylenia połaci dachu, maksymalną liczbę kondygnacji, powierzchnię biologicznie czynną. Powyższe wskazuje, że organy wnikliwie przeanalizowały treść ustaleń projektu decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto organy dokonały oceny nadesłanego projektu w aspekcie wymogów związanych z ochroną zabytków wyrażoną w art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W szczególności rozważono wartość zabytku powołując okoliczności wzniesienia budynku. Sąd w całości podziela ocenę dokonaną przez organy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że budynek wybudowano w latach 30. XX wieku i stanowi on typowy przykład architektury modernizmu. Organ powołał cechy charakterystyczne podkreślając, że taki charakter miała przedwojenna zabudowa przedpola Fortu [...]. Ponadto wskazano, że w czasie wojny budynek nie uległ poważnym uszkodzeniem ponieważ nadawał się do zamieszkania, powołując się na zdjęcia lotnicze. Podano, że budynek zachował gabaryty i cechy stylowe charakterystyczne dla modernistycznej zabudowy. Sąd podziela dokonaną przez organ ocenę, że ochrona konserwatorską są obje te gabaryty budynku w jego historycznej formie tj. wysokość (w tym liczba kondygnacji), kształt rzutu poziomego, szerokość elewacji, głębokość budynku i kształt dachu. W ocenie Sądu brak jest podstaw do kwestionowania decyzji organu w tym zakresie. Wskazać należy, że uzgodnienie jest dokonywane przez wyspecjalizowane organy, które są kompetentne i posiadają wiedzę specjalistyczną do dokonywania ocen z zakresu architektury oraz wartości historycznych. Brak jest jakichkolwiek podstaw do podważenia oceny organu, że planowana inwestycja negatywnie wpłynie na zachowanie tych wartości historycznych. Niewątpliwie planowana rozbudowa i nadbudowa zmieni w sposób trwały bryłę budynku i kształt dachu. Dojdzie do rozbudowy w kierunku wschodnim, liczba kondygnacji zostanie zmieniona z 2 na 3. Organ rozważał również kwestię wycofania ostatniej kondygnacji z 2 stron, wskazując jednak, że zmiana bryły budynku od strony wschodniej i wysokości obiektu eksponowana będzie od strony wschodniej tj. od strony ul. [...], jak i od strony południowej tj. od strony ul . [...] Zasadnie również wskazał organ odwoławczy, że nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności dotyczące wydania uzgodnienia dla budynku przy ul. [...] oraz budowy nowego budynku przy ul. [...] [...]. Zwrócić również należy uwagę, że organ I instancji, wydając negatywne dla Stron rozstrzygnięcie, powołał się również na "ogólny Plan Zabudowania Miasta [...]" zatwierdzonego w 1931 r przez Ministra Robót Publicznych, na obszarze przedpola Fortu "[...]", wskazując, że plan określał warunki zabudowy w liniach regulacyjnych ulic według zasady: 2 kondygnacje, zabudowa zwarta lub luźna, 30 % zabudowy działki i wg. takich warunków wzniesiono większość domów z parcelacji przedwojennej oraz na takich samych zasadach wzniesione zostały także obiekty powojenne. Oczywiście zapisy tego planu nie są wiążące dla organów uzgadniający, ale stanowią pewną informacje odnoszącą się do walorów zespołu zabudowy przy Forcie "[...]". W tym kontekście organ I instancji powołał również opracowanie pt. "Zespół zabudowy jednorodzinnej przy Forcie [...] w [...] – historia, stan zachowania, problemy konserwatorskie, autorstwa prof. Arch. Małgorzaty Rozbickiej (maszynopis [...] 2010). Powyższe świadczy o tym, że organy wnikliwie rozpoznały przedmiotowa sprawę, a wniosek o konieczności wyeksponowania reliktów przedwojennej zabudowy w aspekcie zagrożenia związanego z konkurencyjnością i dominacją nowopowstających budynków, jest jak najbardziej uzasadniony. Niewątpliwie kubatura obiektu po rozbudowie ograniczy walory ekspozycyjne tego budynku. Sąd w całości podziela ocenę organu, że ochronie konserwatorskiej w przedmiotowej sprawie podlegają nie tylko istniejące relacje przestrzenne pomiędzy zabudową i zielenią, linia zabudowy, historyczny podział własnościowy, ale także wygląd zewnętrzny poszczególnych budynków, stanowiący o ogólnym wyglądzie i kształcie zespołu budowlanego. Przewidywana rozbudowa niewątpliwie zakłóci relacje przestrzenne i zaburzy wygląd budynku istniejącego. Zarzuty skargi nie są uzasadnione. Jak już wcześniej wskazano przedmiotem postepowania nie może być kwesta prawidłowości, zasadności, celowości oraz zupełności wpisu budynku i obszaru do gminnej ewidencji zabytków oraz sposobu prowadzenia tej ewidencji. W odniesieniu natomiast do zarzutu z pkt. 1 skargi to faktycznie, organ odwoławczy błędnie podał art. 6 ust. 1 pkt. 3 lit a ustawy o ochronie zabytków zamiast art. 6 ust. 1 w zw. art. 6 ust. 1 pkt. 1b powoływanego przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji. Natomiast uchybienie powyższe nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia. Niewątpliwie z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika w sposób jednoznaczny, że organ rozważał ochronę z uwagi na wpis budynku do gminnej ewidencji zabytków oraz położenie budynku na terenie zespołu wokół fortu "[...]" ujętego w gminnej ewidencji zabytków. Zgodnie z art. 6 ust. 1 o ochronie zabytków ochronie i opiece podlegają bez względu na stan zachowania zabytki nieruchome. Budynek przy ul. [...] [...] jest właśnie zabytkiem nieruchomym, a dodatkowo położonym w układzie urbanistycznym wskazanym w pkt. 1b powoływanego art. 6 . Brak jest również podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 7 pkt. 1 ustawy o ochronie zabytków. Niewątpliwie sam budynek oraz zespół budynków przy forcie [...] są wpisane do gminnej ewidencji zabytków. Tym samym niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Konieczność dokonywania uzgodnienia w toku postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania tereny wynika wprost z dyspozycji art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Fakt usytuowania budynku na obszarze urbanistycznym – zespołu zabudowy wokół fortu M "[...]" wynika z karty adresowej zabytku. Brak jest również postaw do uwzględnienia zarzutu dotyczącego dowolnego wykreowania i przyjęcia przez organ ochrony budynku. Jak już wspomniano, uzgodnienia są dokonywane przez wyspecjalizowane ograny, które posiadają wiedzę specjalistyczną w zakresie wartości kulturowych i historycznych. Zakres ochrony został szczegółowo uzasadniony przez organu w uzasadnieniu decyzji i jest on charakterystyczny dla obiektów – budynków oraz układów urbanistycznych. Ocena organu w tym zakresie nie jest więc oceną dowolna, a przystającą do realiów okoliczności faktycznych sprawy. Tym samym Sąd uznał za bezzasadny zarzut z pkt. 7 skargi. Wbrew twierdzeniom Skarżących organy również prawidłowo zastosowały art. 4 pkt. 2 i 3 o ochronie zabytków, wskazując w uzasadnieniu decyzji jakie zagrożenie dla zabytku niesie planowana rozbudowa budynku. Zarzut naruszenia art. 19 ust. 1a pkt. 2 ustawy o ochronie zabytków jest niezrozumiały. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 2, 31 ust. 2 i 3 oraz art. 64 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Przedmiotowy budynek został wpisany do gminnej ewidencji zabytków, oraz jest położony na obszarze urbanistycznym wpisanym do gminnej ewidencji. Zgodnie z art. 64 Konstytucji własność podlega równej dla wszystkich praw ochronie prawnej i może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Natomiast stosownie do art. 31 Konstytucji każdy jest obowiązany szanować wolność i prawa innych. Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. W przedmiotowej sprawie ograniczenie w zakresie korzystania z prawa własności nieruchomości wynika z wpisów do gminnej ewidencji zabytków. Ewidencja ta jest prowadzona na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 22 ust. 4 ustawy o ochronie zabytków. Brak więc jest podstaw do formułowania zarzutu, że w okolicznościach przedmiotowej spray doszło do naruszenia zasady proporcjonalności, biorąc pod uwagę, że właściciel może korzystać ze swojej nieruchomości zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, może remontować budynek, a jedynie decyzja negatywna została wydana w związku z zamiarem rozbudowy budynku prowadzącej do zmiany bryły, gabarytów, a tym samym naruszeniu wartości widokowych wynikających z historycznych i architektonicznych uwarunkowań dotyczących samego budynku jak i obszaru układu urbanistycznego. W tej sytuacji ochrona wartości historycznych i architektonicznych jest jak najbardziej uzasadniona interesem publicznym. Sąd, działając z urzędu, nie dostrzegł też uchybień uzasadniających uchylenie, bądź stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3, art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. ----------------------- 11

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło