II SAB/Wa 782/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 marca 2020 r. sprawy ze skargi P. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Agencji Mienia Wojskowego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Pismem z [...] lipca 2019 r. P. B. (dalej: "skarżący", "strona") złożył do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego (dalej: "Prezes AMW, "organ") wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z [...] lutego 2008 r. Nr [...] o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Powyższy wniosek wpłynął do organu w dniu [...] lipca 2019 r. W trakcie prowadzenia postępowania wyjaśniającego, Prezes AMW pismem znak [...] z [...] sierpnia 2019 r. (doręczonym stronie [...] sierpnia 2019 r.) poinformował skarżącego o przedłużeniu terminu rozpatrzenia wniosku złożonego [...] lipca 2019 r., podając przyczyny zaistniałej sytuacji oraz wskazywał nowy termin rozpoznania sprawy, tj. [...] września 2019 r. W dniu [...] sierpnia 2019 r. skarżący wniósł do Ministra Obrony Narodowej, za pośrednictwem Prezesa AMW ponaglenie w sprawie rozpatrzenia ww. wniosku. Postanowieniem z [...] września 2019 r. Nr [...] Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 37 § 6 pkt 1 w zw. z art. 37 § 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2308 ze zm.) orzekł, że Prezes AMW rozpatrując wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z [...] lutego 2008 r. Nr [...] nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Następnie decyzją z [...] września 2019 r. [...] Prezes AMW, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z [...] lipca 2019 r., działając na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] [...] z [...] lutego 2008 r. o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Pismem z [...] września 2019 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa AMW. Skarżący podniósł m.in., że organ pomimo posiadanej wiedzy w sprawie, "złośliwie i bezzasadnie" opóźnia zakończenie postępowania zainicjowanego wnioskiem z [...] lipca 2019 r. o stwierdzenie nieważności niewykonalnej w dniu wydania decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] [...]. Skarżący wniósł o: - nałożenie kary finansowej na Prezesa AMW za "bezczelność oraz świadome, wyrachowane opóźnianie wydania decyzji", czym działa na szkodę skarżącego oraz AMW; - zobowiązanie Prezesa AMW do przedłożenia Sądowi dokumentów z pracy zespołu powołanego decyzją Prezesa AMW z [...] marca 2018 r. Nr [...] na okoliczność bezzasadnego opóźniania postępowania przez Prezesa AMW; - zobowiązanie Prezesa AMW do przedłożenia Sądowi pisma lub pisma Prezesa AMW, w którym, jak twierdzi, podał datę utraty mocy ostatniej ważnej decyzji o prawie zamieszkania skarżącego na okoliczność, że od dawna zna okres kadencji na którą została wydana decyzja [...] oraz na okoliczność, że "kłamie i złośliwie opóźnia postępowanie; - zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezes AMW wniósł o jej oddalenie w całości podnosząc, że organ nie dopuścił się przewlekłości prowadzonego postępowania, gdyż było ono prowadzone przez taki czas jaki był niezbędny do rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a."), obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przedmiotem skargi skarżący uczynił przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawie zainicjowanej wnioskiem z [...] lipca 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z [...] lutego 2008 r. [...] o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; publ. j.w.). W wyroku z 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12 (publ. j.w.) NSA stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4, albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Warunkiem dopuszczalności złożenia skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, warunkiem formalnym dopuszczalności jej wniesienia jest uprzednie złożenie ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a. W przedmiotowej sprawie wymóg ten został spełniony, ponieważ [...] sierpnia 2019 r. skarżący wniósł do Ministra Obrony Narodowej, za pośrednictwem Prezesa AMW ponaglenie w sprawie rozpatrzenia jego wniosku z [...] lipca 2019 r. Wskazać należy, że podstawę prawną rozpoznania wniosku skarżącego z [...] lipca 2019 r. stanowią przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. A zatem uznać należy, że w przedmiotowej sprawie powinny być przestrzegane przez organ regulacje k.p.a. dotyczące terminów załatwiania spraw. Zgodnie z art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona w ww. przepisie - ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a. - nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. W art. 35 k.p.a. zostały określone terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić również należy, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie także podlegają kontroli sądu administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy, organ pismem z [...] sierpnia 2019 r., poinformował skarżącego na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. o przedłużeniu terminu rozpatrzenia wniosku z [...] lipca 2019 r. (data wpływu do organu [...] lipca 2019 r.), podając przyczyny zaistniałej sytuacji, tj. skomplikowany charakter sprawy związany z ustaleniem czasu kadencji w stosunku do której została wydana decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] oraz wskazał nowy termin rozpoznania sprawy, tj. do dnia [...] września 2019 r. Sąd zauważa, że do dnia wniesienia przez skarżącego skargi do tutejszego Sądu sprawa została zakończona wydaniem przez organ decyzji w dniu [...] września 2019 r., a więc w terminie wskazanym, zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., w ww. piśmie z [...] sierpnia 2019 r. Decyzja administracyjna w niniejszej sprawie została zatem wydana przed upływem dwóch miesięcy od złożenia wniosku do Prezesa AMW. W ocenie Sądu sposób procedowania organu w niniejszej sprawie nie wskazuje na naruszenie zasady szybkości i efektywności prowadzonego postępowania administracyjnego. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z [...] lipca 2019 r. nie jest uzasadniony. Uznać bowiem należy, że organ w wymaganych przepisami prawa terminach powiadomił skarżącego o powodach opóźnienia w rozpatrzeniu ww. wniosku i terminie jego załatwienia oraz wydał stosowne rozstrzygnięcie nie przekraczając terminu wskazanego w piśmie z [...] sierpnia 2019 r. Tym samym, skargę skarżącego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa AMW, wniesioną już po wydaniu przez organ decyzji z [...] września 2019 r., należy uznać za niezasadną, gdyż organ nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania - stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.