II OSK 298/21

Dnia 25 lutego 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2020 r., sygn. akt VII SAB/Wa 181/19 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi J. K. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 marca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Sąd powołał się na treść art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 36 § 1 i art. 37 § 1 K.p.a. Wskazał, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie wyczerpał środków zaskarżenia wynikających z treści art. 37 § 1 K.p.a. Wprawdzie takie ponaglenie złożyła J. K., której następcą prawnym jest J. K.. Jednak ponaglenie i postępowanie administracyjne, które toczyło się z inicjatywy J. K. nie należy do praw osobistych przenoszonych na spadkobierców. Zatem skarżący sam winien był złożyć takie ponaglenie. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Do przyczyn tych zalicza się m.in. sytuację, gdy skarga została wniesiona bez uprzedniego wyczerpania drogi zaskarżenia na drodze administracyjnej. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia opartą na przesłance z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. - art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz 30 § 4 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Niewłaściwość zastosowania przepisu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. miała istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż skutkowała niezasadnym odrzuceniem skargi na bezczynność organu administracji. Sąd odrzucając skargę, powołał się na niezaistnienie przesłanek legitymujących skarżącego do wniesienia skargi do sądu w postaci wyczerpania dostępnych środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi, podczas gdy w toku niniejszego postępowania doszło do złożenia ponaglenia z art. 37 § 1 K.p.a. przed złożeniem skargi na bezczynność organu, a tym samym – wypełnienia przesłanek wymaganych w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.; - art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż skutkowało bezzasadnym odrzuceniem skargi na bezczynność organu administracji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 182 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną orzeczenia Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego orzeczenia jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego, tj. art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 30 § 4 K.p.a., a także art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., ponieważ zasadniczo Sąd I instancji niewadliwie ocenił, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność nie wniósł ponaglenia do właściwego organu. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Powyższy przepis uzależnia dopuszczalność wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania od uprzedniego wniesienia do właściwego organu ponaglenia. Brak takiego ponaglenia skutkuje odrzuceniem skargi. W tym miejscu należy wskazać, że niezależnie od dokonanej przez Sąd I instancji oceny co do charakteru prawnego wniesionego przez J. K. ponaglenia (jako nienależące do praw osobistych przenoszonych na spadkobierców), a także argumentacji skargi kasacyjnej, która wskazuje na wniesienie ponaglenia, należy wskazać, że ponaglenie to (z 31 stycznia 2019 r.) i tak nie dotyczyło bezczynności Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, lecz – Wojewody [...]. To brak rozpatrzenia tego ponaglenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w trybie art. 37 K.p.a. stanowi powód, dla którego została wniesiona przez skarżącego skarga na bezczynność. Zgodnie z § 5 tego artykułu, organ wyższego stopnia rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. W tej zaś sprawie skarga na bezczynność wyraźnie dotyczy wskazywanej bezczynności Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co oznacza, że jeżeli skarżący dopatruje się "bezczynności" tego organu i pragnie poddać kontroli sądowoadministracyjnej tak postrzeganą przez siebie "bezczynność", to w pierwszej kolejności powinien dopełnić procedury wynikającej z art. 37 § 3 pkt 2 K.p.a. Dopiero w takiej sytuacji możliwym będzie dokonanie oceny, czy przedmiotowa sprawa związana z wnioskiem J. K. z 13 października 2018 r. o udzielenie informacji publicznej i jej ponagleniem z 31 stycznia 2019 r. dotyczy tylko jej praw osobistych, czy dotyczy praw o jakich mowa w art. 30 § 4 K.p.a., co jednak w pierwszej kolejności wymagałoby ustalenia jaki charakter ma sprawa, której dotyczy wniosek o udzielenie informacji publicznej. W ogólności jest to bowiem sprawa bezczynności Wojewody [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Z. z dnia [...] listopada 2007 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót obejmujących realizację odbudowa koryta rzeki na określonej działce. W konsekwencji powyższego należało uznać, że Sąd I instancji niewadliwie powołał się na niezaistnienie przesłanek legitymujących skarżącego do wniesienia skargi do sądu w postaci wyczerpania dostępnych środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi, ponieważ w toku niniejszego postępowania nie doszło do złożenia ponaglenia z art. 37 § 1 K.p.a. przed złożeniem skargi na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, ponieważ za takowe nie można uznać ponaglenia z 31 stycznia 2019 r. wskazywanego w skardze kasacyjnej. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 30 § 4 K.p.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W konsekwencji także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. nie podlega uwzględnieniu. Skoro skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność nie wniósł stosownego ponaglenia, zaistniały w niniejszej sprawie podstawy do zastosowania art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i odrzucenia skargi na bezczynność. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż to wynagrodzenie, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Zasadą jest bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga o kosztach postępowania tylko pomiędzy stronami. W pozostałym zakresie stosowne wnioski powinny być kierowane do właściwych w sprawie wojewódzkich sądów administracyjnych.