VI SA/Wa 2639/19
WyrokWSA w Warszawie2020-03-26
Skład orzekający: Joanna Wegner, Dorota Dziedzic-Chojnacka, Agnieszka Łąpieś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia, gdy strona nie wskazuje na niejasne sformułowania, lecz kwestionuje merytoryczną zasadność rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku wyjaśniania wątpliwości co do treści postanowienia, jeśli strona nie wskazuje na niejasne lub niejednoznaczne sformułowania w rozstrzygnięciu lub jego uzasadnieniu, a jedynie kwestionuje merytoryczną zasadność odmowy uwzględnienia wniosku dowodowego. Instytucja wyjaśnienia treści postanowienia (art. 113 § 2 k.p.a.) służy usunięciu niejasności, a nie ponownej ocenie stanu faktycznego lub prawnego czy kwestionowaniu zasadności decyzji.Stan faktyczny
Strona postępowania administracyjnego, M. sp. j., wniosła o wyjaśnienie wątpliwości co do postanowienia Prezesa UOKiK z lutego 2019 r., którym odmówiono uwzględnienia wniosku dowodowego dotyczącego przeprowadzenia dodatkowej kontroli. Organ odmówił wyjaśnienia, wskazując, że strona nie wskazała na niejasne sformułowania, a jedynie kwestionuje merytoryczną zasadność rozstrzygnięcia. Skarga strony na postanowienie odmawiające wyjaśnienia została oddalona przez WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2020r. sprawy ze skargi M. sp. j. z siedzibą w O. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści rozstrzygnięcia oddala skargę
W toku prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu zabawki huśtawka [...], kod [...]. niezgodnej z wymaganiami dla zabawek określonymi w § 5 ust. 1 i rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 20 października 2016 r. w sprawie wymagań dla zabawek (Dz.U. poz. 1730) oraz ppkt 1.1 Załącznika nr 1 "Wymagania dla zabawek" pkt 1 "Wymagania w zakresie właściwości fizycznych i mechanicznych" do rozporządzenia: nałożenia na stronę postępowania kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu wyrobu, niezgodnego z wymaganiami dla zabawek określonymi w § 5 ust. 1 rozporządzenia oraz ppkt 1.1 Załącznika nr 1 "Wymagania dla zabawek" pkt I "Wymagania w zakresie właściwości fizycznych i mechanicznych" do rozporządzenia; nałożenia na stronę postępowania kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku w zakresie dołączenia do wyrobu informacji dotyczącej bezpieczeństwa użytkowania wyrobu, tj. zalecenia okresowego sprawdzania siedziska pod kątem śladów uszkodzeń oraz ustalenia opłaty związanej z badaniami laboratoryjnymi wyrobu przeprowadzonymi w S. z siedzibą w L. strona postępowania "M." z siedzibą w O., wystąpiła z wnioskiem o dopuszczenie i przeprowadzenie następujących dowodów:
a) sprawozdania z badań laboratoryjnych nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017r. laboratorium [...].;
b) sprawozdania z badań laboratoryjnych nr [...] z dnia [...] lipca 2018r. laboratorium [...];
c) korespondencji mailowej z dnia 3 i 8 listopada 2017 r.;
d) sprawozdania z badań laboratoryjnych nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. przeprowadzonych w S. z siedzibą w L.;
e) badania próbki kontrolnej wyrobu;
f) przeprowadzenie dodatkowej kontroli i zwrócenia się do kontrolowanego
o udzielenie dodatkowych informacji w celu zbadania zasadności wszczęcia postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów postanowił:
1) na podstawie art. 78 § 1 w zw. z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018r. poz. 2096 z późn.zm.) uwzględnić wnioski dowodowe zgłoszone przez stronę postępowania "M. " z siedzibą w O., dotyczące przeprowadzenia dowodu z:
a) sprawozdania z badań laboratoryjnych nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. laboratorium [...], [...].
b) sprawozdania z badań laboratoryjnych nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. laboratorium [...];
c) korespondencji mailowej z dnia 3 i 8 listopada 2017 r.;
d) sprawozdania z badań laboratoryjnych nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. przeprowadzonych w S. z siedzibą w L.;
e) badania próbki kontrolnej wyrobu:
2) na podstawie art. 78 § 2 w zw. z art. 123 kpa, odmówić uwzględnienia wniosku dowodowego zgłoszonego przez stronę postępowania "M." z siedzibą w O., dotyczącego przeprowadzenia dodatkowej kontroli i zwrócenia się do kontrolowanego o udzielenie dodatkowych informacji w celu zbadania zasadności wszczęcia postępowania.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne
z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Natomiast zgodnie z art. 77 § 4 kpa fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Ponadto art. 78 § 1 kpa stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, zaś zgodnie z § 2 organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1). które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.
Prezes UOKiK podzielił pogląd zawarty w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2017r. II GSK 2747/15, w którym stwierdzono,
że choć strona - zgodnie z art. 78 kpa - posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, to jednak uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń.
Mając powyższe na uwadze, Prezes UOKiK uwzględnił w toku prowadzonego postępowania administracyjnego wnioski dowodowe wymienione w sentencji postanowienia. Dowody te dotyczą przedmiotu sprawy i w ocenie Prezesa UOKiK mają znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.
Prezes UOKiK postanowił natomiast odmówić uwzględnienia wniosku dowodowego dotyczącego przeprowadzenia dodatkowej kontroli i zwrócenia się do kontrolowanego o udzielenie dodatkowych informacji w celu zbadania zasadności wszczęcia postępowania. W ocenie Prezesa UOKiK okoliczności sprawy zostały bezspornie ustalone w toku przeprowadzonej kontroli u kontrolowanego przedsiębiorcy i nie ma potrzeby przeprowadzenia dowodu w postaci dodatkowej kontroli. Podkreślił, że kontrolowany przedsiębiorca A. P. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P. w B., oświadczył w dniu 14 czerwca 2018r., że zapoznał się ze sprawozdaniem z badań laboratoryjnych nr [...] z dnia [...] maja 2018r.
i nie zgłosił do niego zastrzeżeń oraz że rezygnuje z badania próbki kontrolnej wyrobu. Nie zgłaszał również zastrzeżeń do protokołów z przeprowadzonych kontroli.
Wnioskiem z 26 lipca 2019 r. M. zwróciła się Prezesa UOKiK na podstawie art. 126 w zw. z art. 113 § 2 kpa o wyjaśnienie wątpliwości co do treści postanowienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów z [...] lutego 2019r. w zakresie ,,w jakim Prezes Urzędu odmówił uwzględnienia wniosku dowodowego dotyczącego przeprowadzenia dodatkowej kontroli i zwrócenia się do kontrolowanego o udzielenie dodatkowych informacji
w celu zbadania zasadności wszczęcia postępowania".
Postanowieniem z dnia [...] września 2019r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów działając na podstawie art. 113 § 1 w zw. z art. 123 kpa postanowił odmówić wyjaśnienia wątpliwości co do treści rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 postanowienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] lutego 2019r.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 113 § 2 kpa organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 czerwca 2018r. uznał, że przedmiotem wyjaśnienia mogą być w szczególności niejednoznaczne lub niejasne sformułowania zawarte w rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji, które utrudniają jednoznaczne ustalenie sensu rozstrzygnięcia. Podkreślić jednak należy, iż wyjaśnienie wątpliwości nie może prowadzić ani do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego, ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia. Wyjaśnienie treści decyzji nie może być bowiem wykorzystywane przez stronę w celu kwestionowania samej zasadności decyzji (wyrok NSA z dnia 07 czerwca 2018r. sygn. akt II OSK 3090/17 ). Konstrukcja prawna, o której stanowi
art. 113 § 2 kpa ograniczona jest tylko do wyjaśnienia wątpliwości odnoszących się do użytych w decyzji wyrażeń, niejasnych sformułowań (wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2019r. sygn. akt II GSK 5166/16).
Organ zauważył, że strona wnioskując w oparciu o art. 113 § 2 kpa
o wyjaśnienie treści decyzji nie wskazała, które ze sformułowań lub zwrotów zawartych w postanowieniu Prezesa UOKiK z [...] lutego 2019 r. byłoby niejasne lub niezrozumiałe. Treść uzasadnienia wniosku wskazuje wręcz, iż strona zrozumiała rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu, na skutek którego Prezes UOKiK odmówił uwzględnienia wniosku dowodowego i nie jest zadowolona z jego uzasadnieniem.
Z tych względów oczekuje merytorycznego rozwinięcia uzasadnienia. W jej ocenie jest ono niewystarczające.
Organ podkreślił, że wyjaśnienie wątpliwości treści postanowienia nie może prowadzić ani do nowej oceny stanu faktycznego ani prawnego, ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia, bowiem art. 113 § 2 kpa nie służy umożliwieniu kwestionowania samej zasadności postanowienia, będącego przedmiotem wyjaśnienia. Skoro zaś celem zwrócenia się z wnioskiem o wyjaśnienie wątpliwości rozstrzygnięcia nie było wyjaśnienie wątpliwości odnoszących się do użytych w postanowieniu wyrażeń lub niejasnych sformułowań. Prezes UOKiK podzielając stanowisko zaprezentowane w orzeczeniach naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, iż należy odmówić wyjaśnienia treści postanowienia.
Pismem z 26 września 2019 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Postanowieniem z dnia z [...] listopada 2019 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po ponownym rozpoznaniu sprawy orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.
Pismem z dnia 19 listopada 2019r. M. z siedzibą w O., wniosła do WSA w W. skargę na powyższe postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1. naruszenie art. 113 § 2 w zw. z art. 141 § 2 oraz art. 144 kpa poprzez ponowną odmowę wyjaśnienia wątpliwości co do treści rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 postanowienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] lutego 2019 r. w sytuacji, gdy zgodnie z powołanym przepisem stronie skarżącej przysługiwało prawo żądania niejasno sformułowanych elementów rozstrzygnięcia zawartego w w/w postanowieniu
2. naruszenie przez organ art. 6 kpa poprzez konsekwentną odmowę wydania postanowienia wyjaśniającego treść postanowienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] lutego 2019r. pomimo ciążącego na organie obowiązku w tym zakresie.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z [...] lutego 2019r. oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazała, że uzasadnienie - podobnie jak i sentencja - rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 postanowienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] lutego 2019 r. ogranicza się do lakonicznej odmowy uwzględnienia wniosku strony o przeprowadzenie czynności dowodowych. Strona nie jest jednak w stanie w oparciu o treść postanowienia ani uzasadnienie ustalić dlaczego organ wydał takie postanowienie, a tym samym utrudnia to zrozumienie sensu zapadłego rozstrzygnięcia i ocenę sytuacji procesowej strony. Zaskarżone postanowienie w sposób rażący narusza treść art. 113 § 2 kpa, zgodnie z którym organ, który wydał decyzję (postanowienie), obowiązany jest wyjaśnić w drodze postanowienia - na żądanie strony - wątpliwości co do jej (jego) treści.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym
w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym
i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a.").
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać,
że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Podkreślić należy, że sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Jak wynika z akt sprawy w toku postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzonej do obrotu przez M. w O. zabawki – huśtawka, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów odmówił uwzględnienia wniosku dowodowego zgłoszonego przez tego przedsiębiorcę, dotyczącego przeprowadzenia dodatkowej kontroli i zwrócenia się do kontrolowanego przez Inspekcję Handlową o udzielenie dodatkowych informacji
w celu zbadania zasadności wszczęcia postępowania administracyjnego (pkt 2 postanowienia z [...] lutego 2019 r.). Skarżąca wniosła o wyjaśnienie wątpliwości
co do treści postanowienia Prezesa Prezes UOKiK z [...] lutego 2019 r. w zakresie uzasadnienia rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 tego postanowienia.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Prezesa UOKiK utrzymujące w mocy postanowienie tego organu, którym organ odmówił wyjaśnienia wątpliwości co do treści rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 postanowienia Prezesa UOKiK z [...] lutego 2019 r.
Zgodnie z art. 113 § 2 kpa organ, który wydal decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji. Celem instytucji z art. 113 § 2 kpa jest usunięcie niejasności w treści decyzji, w szczególności wtedy, gdy decyzja jest niejednoznaczna na skutek użytych w niej ogólnych sformułowań lub zastosowanych skrótów, względnie dotknięta zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2014r., sygn. akt I OSK 935/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem wyjaśnienie wątpliwości nie może prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego, ani też uzupełniać merytorycznie rozstrzygnięcie, a także dokonywać jego interpretacji z zastosowaniem zasad wykładni prawa, poprzez jego uzupełnienie lub dokonanie wyjaśnienia zagadnień w niej poruszonych. Niejednoznaczność bądź też zawiłość treści decyzji jest konsekwencją zastosowanych w niej niejasnych wyrażeń, sformułowań lub skrótów. Zakres wyjaśnienia wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia, którego wyjaśnienie to ma dotyczyć. Organ nie ma prawa czynić wyjaśnień poza granicami tej decyzji, gdyż narusza w ten sposób tożsamość sprawy w sensie przedmiotowym i podmiotowym. Organ nie może też udzielać stronom odpowiedzi na pytania stawiane we wniosku o wyjaśnienie decyzji, które wychodzą poza jej treść i zakres oraz nie dotyczą wątpliwości co do treści decyzji. W orzecznictwie podkreśla się , że wykładnia dokonywana w trybie art. 113 § 2 kpa nie może prowadzić do uzupełnienia poprzedniego rozstrzygnięcia. Organ administracji nie jest też powołany do interpretacji treści decyzji z zastosowaniem zasad wykładni prawa, tylko do wyjaśnienia jak rozumiał własną decyzję. Ponadto instytucja uregulowana w art. 113 § 2 kpa nie może być wykorzystywana w celu kwestionowania samej zasadności decyzji będącej przedmiotem wyjaśnienia. Ustalenia faktyczne przyjęte jako przesłanki wydanej decyzji, podobnie jak nieprawidłowa subsumpcja, błędna wykładnia czy też niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego mogą być zwalczane w trybie odwoławczym bądź też w trybie nadzoru. Nie może być natomiast wykorzystywany do tego celu tryb rektyfikacyjny (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2003 r., sygn. akt III SA 622/01).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że stanowisko organu rozstrzygające w niniejszej sprawie jest zasadne.
W ocenie sądu podzielić należy stanowisko organu, że skarżąca nie zgłosiła wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu ani nie wskazała rozbieżności pomiędzy sentencją tego postanowienia a jego uzasadnieniem. Argumentem jaki podniosła skarżąca była jedynie lakoniczność uzasadnienia odmowy uwzględnienia przez Prezesa UOKiK złożonego przez nią wniosku o przeprowadzenie dowodu.
Zdaniem sądu zarzuty skarżącej nie znajdują potwierdzenia. Jak wynika
z treści postanowienia z [...] lutego 2019r. Prezes UOKiK postanowił odmówić uwzględnienia wniosku dowodowego dotyczącego przeprowadzenia dodatkowej kontroli i zwrócenia się do kontrolowanego o udzielenie dodatkowych informacji
w celu zbadania zasadności wszczęcia postępowania albowiem w ocenie Prezesa UOKiK okoliczności sprawy zostały bezspornie ustalone w toku przeprowadzonej kontroli u kontrolowanego przedsiębiorcy i nie ma potrzeby przeprowadzenia dowodu w postaci dodatkowej kontroli. Podkreślił, że kontrolowany przedsiębiorca A. P. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P. w B., oświadczył w dniu 14 czerwca 2018 r., że zapoznał się ze sprawozdaniem z badań laboratoryjnych nr [...] z dnia [...] maja 2018r. i nie zgłosił do niego zastrzeżeń oraz że rezygnuje z badania próbki kontrolnej wyrobu. Nie zgłaszał również zastrzeżeń do protokołów
z przeprowadzonych kontroli.
Organ zatem wyjaśnił przyczyny odmowy uwzględnienia wniosku dowodowego dotyczącego przeprowadzenia dodatkowej kontroli i zwrócenia się
do kontrolowanego o udzielenie dodatkowych informacji w celu zbadania zasadności wszczęcia postępowania. Strona może oczywiście ze stanowiskiem organu nie zgadzać się, brak jest jednak podstaw do stwierdzenia, że istnieją wątpliwości co do treści postanowienia. Jak zauważył organ pomiędzy sentencją a uzasadnieniem postanowienia z [...] lutego 2019 r. istnieje ścisły związek, są one logicznie spójne
i jednoznaczne. Ani w osnowie postanowienia, ani w jego uzasadnieniu nie ma zawiłych ani niejednoznacznych sformułowań, które wymagałyby odkodowania treści sentencji. W konsekwencji, organ w niniejszej sprawie zasadnie uznał, że żądanie strony zawarte we wniosku z dnia 26 lipca 2019r. nie stanowi podstawy do wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia Prezesa UOKiK z [...] lutego 2019r.
Dlatego też sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło