III FSK 2940/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 25 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 1412/19 w sprawie ze skargi T. P.- Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 14 listopada 2019 r. nr 0111-KDIB2-3.4017.22.2019.2.AZE w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji w przedmiocie ustawy o komornikach sądowych oddala skargę kasacyjną. |III FSK 2940/21 | | | | | UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 1412/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 29 września 2019 r. w sprawie ze skargi T. P. (dalej jako: skarżący) na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 14 listopada 2019 r. w przedmiocie odmowy wydania interpretacji indywidualnej prawa podatkowego. W przedmiotowej sprawie, skarżący zwrócił się do organu o wydanie interpretacji indywidualnej, zadając następujące pytanie: Czy wszystkie opłaty egzekucyjne pobrane lub ściągnięte po dniu 1 stycznia 2019 r. stały się daninami publicznymi, o których mowa w art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 771, dalej "u.k.s.") i które w myśl art. 149 ust. 1 i 2 u.k.s. po potrąceniu wynagrodzenia prowizyjnego powinny być odprowadzone na rachunek organu podatkowego, czy też przepisy art. 149 ust. 1 i 2 u.k.s. są stosowane jedynie do tych opłat, które zostały pobrane w sprawach wszczętych po dniu 1 stycznia 2019 r.? Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności wyjaśnił, że w dniu 1 stycznia 2019 r. weszły w życie dwie ustawy regulujące działalność komorników, tj. ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 771), dalej "u.k.s." oraz ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 770), dalej jako "u.k.k.". Następnie wskazał, że organ odmawiając wszczęcia postępowania stwierdził, że wskazane przez skarżącego przepisy nie są przepisami prawa podatkowego w rozumieniu art. 14b § 1 w związku z art. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej jako: O.p.), jak i również, że skarżący nie jest zainteresowanym w rozumieniu art. 14b § 1 O.p. WSA w Krakowie stwierdził, że z takim stanowiskiem organu interpretacyjnego nie można było się zgodzić, a rozumienie obu wskazanych przez organ przesłanek było błędne. Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem skargę kasacyjną złożył pełnomocnik organu, który w oparciu o art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżył go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 165a § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 14p w zw. z art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 O.p. w zw. z art. 149 ust. 2 u.k.s. przez błędne uwzględnienie skargi skarżącego, uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego oraz bezpodstawne przyjęcie, że Wnioskodawca jest osobą zainteresowaną w rozumieniu art. 14b § 1 O.p. W ocenie organu, Wnioskujący o wydanie interpretacji indywidualnej, który zwraca się z pytaniem dotyczącym przepisów innych niż odnoszące się wprost do sfery zobowiązań podatkowych lub z pytaniem dotyczącym przepisów o charakterze proceduralnym, nie jest zainteresowanym w rozumieniu art. 14b § 1 O.p. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z taką właśnie okolicznością. 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 165a § 1 p.p.s.a. w zw. art. 14b § 1 w zw. art. 3 pkt 1 i 2 O.p. w zw. z art. 149 ust. 1 u.k.s. przez błędne uwzględnienie skargi Skarżącego, uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego w wyniku błędnego przyjęcia, że skoro art. 149 ust. 1 u.k.s. jest przepisem prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 2 O.p., to Organ wydając postanowienie o odmowie wszczęcia interpretacji indywidualnej naruszył art. 14b § 1 O.p. W ocenie organu, sama definicja przepisów prawa podatkowego zawarta w art. 3 pkt 1 i 2 O.p. nie jest wystarczająca, aby wyznaczyć zakres przedmiotowy interpretacji przepisów prawa podatkowego o którym mowa w art. 14b § 1 O.p. Oceniając, czy dany przepis prawa podatkowego może podlegać interpretacji indywidualnej, należy mieć na względzie elementy wynikające z charakteru omawianych instytucji - w tym nadające interpretacji funkcję ochronną unormowaną w art. 14k-14n O.p., bowiem znaczenie prawne indywidualnych interpretacji prawa podatkowego sprowadza się przede wszystkim do możliwości zrealizowania i wykorzystania związanej z nimi ochrony prawnej. Z powyższych względów, przymiotu przepisu prawa podatkowego nie posiada przepis zawarty w art. 149 ust. 1 u.k.s. Mając na uwadze powyższe zarzuty, pełnomocnik organu wniósł na podstawie art. 176 p.p.s.a. na zasadzie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia, rozpoznanie skargi skarżącego i jej oddalenie; ewentualnie, w przypadku uznania przez NSA, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona, wniósł o uchylenie w całości na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Natomiast na zasadzie art. 176 § 2 p.p.s.a. wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Stosownie do treści art. 203 pkt 2 p.p.s.a wniósł o zasądzenie od strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 165a § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 14p w zw. z art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 O.p. w zw. z art. 149 ust. 2 u.k.s. został uzasadniony twierdzeniem, że skarżący nie jest osobą zainteresowaną w rozumieniu art. 14b § 1 O.p., a pytanie dotyczyło przepisów innych niż odnoszące się wprost do sfery zobowiązań podatkowych. Argumentem - podanym na s. 5 skargi kasacyjnej - jest to, że pytanie nie odnosiło się do sfery zobowiązań podatkowych wnioskodawcy. Na s. 6 dodano, że zakres żądania Wnioskodawcy nie dotyczył kwestii odnoszących się bezpośrednio do sfery jego odpowiedzialności podatkowej (obowiązku podatkowego, zobowiązania podatkowego). Ten zarzut i towarzysząca mu argumentacja zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie podważają prawidłowości stanowiska sądu pierwszej instancji. Na mocy powołanych przez sąd przepisów ustawy o komornikach sądowych, rolą komornika jest obliczenie, pobranie od strony postępowania egzekucyjnego lub zabezpieczającego i odprowadzenie na rachunek właściwego organu podatkowego opłat egzekucyjnych stanowiących od 1 stycznia 2019 r. daninę publiczną. Komornik jest więc płatnikiem tych opłat o charakterze publicznoprawnym. W związku z tym, dotyczy go reżim odpowiedzialności płatnika wynikający w szczególności z art. 30 Ordynacji podatkowej. Pytanie zadane we wniosku dotyczyło tego, czy przepisy art. 149 ust. l i 2 ustawy o komornikach sądowych są stosowane jedynie do tych opłat, które zostały pobrane w sprawach wszczętych po dniu 1 stycznia 2019 r., czy mają również zastosowanie do opłat egzekucyjnych pobieranych po 1 stycznia 2019 r., lecz w sprawach wszczętych przed 1 stycznia 2019 r. Pytanie zadane przez Wnioskodawcę miało zatem bezpośrednie przełożenie na zagadnienie jego potencjalnej odpowiedzialności ponoszonej na zasadzie art. 30 Ordynacji podatkowej. Organ niezasadnie ograniczył rozumienie sfery jego odpowiedzialności podatkowej komornika tylko do jego obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego. W równym stopniu należy brać pod uwagę odpowiedzialność, jaką potencjalnie ponosi komornik działając jako płatnik. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 165a § 1 p.p.s.a. w zw. art. 14b § 1 w zw. art. 3 pkt 1 i 2 O.p. w zw. z art. 149 ust. 1 u.k.s. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że organ bezpodstawnie zawęził i zredukował rozumienie sformułowania "interpretacje przepisów prawa podatkowego", jedynie do interpretacji "ustaw podatkowych" w znaczeniu wynikającym z art. 3 pkt 2 O.p. Pominął to, że stosownie do art. 3 pkt 1 O.p. ilekroć jest mowa o ustawach podatkowych, należy przez to rozumieć ustawy dotyczące podatków, ale również opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych z uwzględnieniem art. 3 pkt 8 O.p. Opłata egzekucyjna stała się zaś niepodatkową należnością budżetową o charakterze publicznoprawnym, stosownie do art. 149 ust. 1 u.k.s. Sąd trafnie zatem uznał stanowisko organu za niewłaściwe. Sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził również, że organ interpretacyjny w niewłaściwy sposób zinterpretował pojęcie "zainteresowanego" w rozumieniu art. 14b § O.p. Rację ma WSA, że skarżącego, będącego komornikiem sądowym, należało uznać za "zainteresowanego" w znaczeniu określonym w art. 14b § 1 O.p. Z całą bowiem pewnością wskazane we wniosku regulacje prawne odnosiły się do sfery jego interesu, skoro występuje on w roli płatnika i potencjalnie ponosi przewidzianą w Ordynacji podatkowej odpowiedzialność za ewentualne błędy. Pytanie dotyczyło kwestii znajdującej bezpośrednie przełożenie zna zakres odpowiedzialności. Skarżący miał wątpliwości, czy opłaty należne w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2019 r. ustalone na podstawie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji stanowią dochód budżetu państwa w myśl art. 149 u.k.s. Był więc zainteresowany w uzyskaniu stanowiska organu interpretacyjnego. Pozytywna odpowiedź skutkowałaby poddaniem pobieranych przez niego opłat egzekucyjnych rygorom przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2019 r., a zatem odnosiłaby się do sfery praw i obowiązków komornika, występującego w roli płatnika, jak również do zakresu jego ewentualnej odpowiedzialności. Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że organ naruszył art. 14b § 1 w zw. z art. 14p oraz art. 3 pkt 1 i 2 O.p. oraz art. 165a § 1 O.p. Uznając wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za bezzasadne, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił tę skargę na podstawie art. 184 P.p.s.a. Agnieszka Olesińska Jan Rudowski Krzysztof Winiarski