I SA/Bd 142/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Olesińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną zajęcia innej wierzytelności pieniężnej oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] prowadził z majątku T. W. (Skarżący) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2013 r., wystawionego przez Marszałka Województwa [...] w T., obejmującego należność z tytułu opłaty rocznej w kwocie [...]zł za czerwiec 2012 r. Celem wyegzekwowania należności zawiadomieniem z dnia [...] marca 2015 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia przysługującej Skarżącemu nadpłaty. Następnie, zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania, zasądzonych od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 kwietnia 2019 sygn. akt I SA/Bd 955/18. Zawiadomienie o zajęciu dłużnikowi zajętej wierzytelności zostało doręczone w dniu [...] sierpnia 2019 r., a Skarżącemu – w dniu [...] września 2019 r. Pismem z dnia [...] września 2019 r. Skarżący wniósł skargę na powyższą czynność egzekucyjną, podnosząc następujące zarzuty: 1) rażące naruszenie art. 89 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez skierowanie zajęcia do wynagrodzenia pełnomocnika, o czym wiedział Dyrektor Izby Skarbowej, w związku z pismem z dnia [...] czerwca 2019 r., 2) rażące naruszenie art. 89 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez skierowanie zajęcia do podmiotu, który nie jest zobowiązany, 3) nieistnienie na skutek przedawnienia należności wskazanej w tytule wykonawczym, 4) nieistnienie zobowiązań skarżącego wobec Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w T.. Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. skargę oddalił. Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] stwierdziwszy, że Skarżącemu przysługuje od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. wierzytelność z tytułu zwrotu kosztów postępowania w kwocie [...]zł zasądzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 kwietnia 2019 r. Sygn. akt I SA/Bd 955/18, przesłał do Izby Administracji Skarbowej w B. zawiadomienie z dnia [...] sierpnia 2019 r. o zajęciu wierzytelności należnej Skarżącemu na mocy ww. wyroku. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] sierpnia 2019 r. Organ egzekucyjny zawiadomił również Skarżącego o dokonanej czynności, doręczając w dniu [...] września 2019 r. odpis zawiadomienia (bez odpisu tytułu wykonawczego, który został doręczony wcześniej). Zastosowane do przedmiotowej czynności zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej odpowiada wzorowi stanowiącemu załącznik nr 6 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1804 ze zm.) oraz zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w art. 67 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Skarbowej, badając prawidłowość czynności podjętej przez organ egzekucyjny w celu przeprowadzenia egzekucji z innej wierzytelności pieniężnej, nie stwierdził naruszenia przepisów art. 89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaskarżona czynność przeprowadzona została prawidłowo, a zastosowany środek egzekucyjny jest wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a) powołanej ustawy. W sprawie złożonego przez Skarżącego wniosku organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują instytucji wstrzymania postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego. Zgodnie bowiem z art. 54 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniesienie skargi, o której mowa w § 1 nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł uzasadnienia dla wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Skarbowego we [...] oraz zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Zarzucił naruszenie art. 89 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez skierowanie zajęcia do podmiotu, który nie jest zobowiązany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. W wyniku dokonanej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej w oparciu o kryterium jej zgodności z prawem, tut. sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga jest niezasadna, bowiem wydane rozstrzygnięcie nie zawiera wad powodujących konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Sprawa zaś podlegała rozpoznaniu w trybie uproszczonym, z uwagi na brzmienie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie kontrolą sądową objęto postanowienie wydane w przedmiocie skargi na czynność zabezpieczającą, złożoną w trybie art. 54 w zw. art. 166b u.p.e.a. Przedmiotem skargi przewidzianej w tym artykule mogą być oprócz przewlekłości postępowania, czynności natury wykonawczej podejmowane już w toku prowadzonego postępowania zabezpieczającego przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora. Celem postępowania związanego ze skargą na czynności zabezpieczające jest ustalenie, czy przy stosowaniu danego środka zabezpieczającego wystąpiły nieprawidłowości, a jeśli tak – również doprowadzenie do ich usunięcia. W związku z powyższym, w ramach tego środka zaskarżenia, można podnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu, bądź egzekutora, przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności zabezpieczających w administracyjnym postępowaniu zabezpieczającym. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. można badać jedynie te czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 stycznia 2004 r., III SA 1503/03 (Lex nr 113578) skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje w sytuacji, gdy skarżącemu przysługiwała możliwość kwestionowania danej czynności egzekucyjnej za pomocą innych środków zaskarżenia, ale nie wykorzystał ich lub nie przyniosły one żądanego rezultatu. W szczególności nie można podnosić w skardze okoliczności, które mogą być podstawą zarzutów. W kontrolowanej sprawie, jak wyjaśniono w zaskarżonym postanowieniu, czynność polegająca na zajęciu i zabezpieczającym innej wierzytelności pieniężnej dokonana zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r., na podstawie art. 89 § 1 została przeprowadzona zgodnie z przepisami art. 89 § 1 u.p.e.a. regulującymi zasady jej prowadzenia. Skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest prawidłowe. Za niezasadny bowiem należy uznać podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 89 § 1 u.p.e.a. przez skierowanie zajęcia do podmiotu, który nie jest zobowiązany. Zajęta została kwota należna Skarżącemu jako zwrot kosztów postępowania sądowego, zasądzony od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Skarżącego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 955/18. Skarżący uważa, że skoro zwrot kosztów był zasądzony od Dyrektora Izby, to nieprawidłowością ze strony organu dokonującego zajęcia było wskazanie Izby Administracji Skarbowej jako dłużnika zajętej wierzytelności. Wskazanie w zawiadomieniu z dnia [...] kwietnia 2019 r. jednostki organizacyjnej, jaką jest Izba Administracji Skarbowej w B., a nie organu – Dyrektora Izby Skarbowej nie jest uchybieniem, z powodu którego należałoby byłoby uchylić zaskarżoną czynność. Dyrektor izby administracji skarbowej, jako organ administracji publicznej, wykonuje swoje zadania przy pomocy izby administracji skarbowej, co wynika z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 768 ze zm.). Wskazanie w przedmiotowym zawiadomieniu o zajęciu Izby Administracji Skarbowej w B. w miejscu przeznaczonym na wskazanie dłużnika zajętej wierzytelności nie skutkuje koniecznością uchylenia czynności. Skarżący jest w błędzie uważając, że Izba Administracji Skarbowej nie była zobowiązana do zapłaty kosztów. Organ podatkowy, jakim jest Dyrektor Izby Skarbowej, pełni nie tylko funkcję organu podatkowego – lecz z finansowoprawnego punktu widzenia stoi na czele jednostki budżetowej, tj. dysponenta środków budżetowych z budżetu państwa. Izba Administracji Skarbowej jest państwową jednostką budżetową należącą do sektora finansów publicznych i prowadzi gospodarkę finansową według zasad określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.). Sąd w wyroku obciążył obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania Dyrektora jako organ podatkowy. Wypłaty środków zasądzonych od Dyrektora musi jednak dokonać jednostka budżetowa, na czele której stoi Dyrektor. Nie ma żadnej sprzeczności w tym, że w wyroku zasądzono na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania od Dyrektora IAS, a tym, że wypłaty powinna dokonać jednostka budżetowa – tj. Izba Administracji Skarbowej, na czele której stoi tenże Dyrektor. W świetle zasad gospodarki finansowej określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych bezpodstawne byłoby traktowanie Dyrektora jako podmiotu odrębnego od kierowanej przez niego jednostki budżetowej. Skarżący nie ma też racji twierdząc, że zasądzona wyrokiem sądu na rzecz Skarżącego kwota [...]zł należna jest pełnomocnikowi – nie zaś Skarżącemu. Sąd stwierdza, iż zwrot kosztów postepowania sądowego zgodnie z art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a.) przysługuje skarżącemu od strony przeciwnej (tj. od organu). Ustawa wskazuje wyraźnie, że zwrot ten przysługuje właśnie skarżącemu – a nie jego pełnomocnikowi. Do niezbędnych kosztów postępowania (objętych prawem do zwrotu) zalicza się m.in. wynagrodzenie pełnomocnika (art. 205 § 2 i 4 P.p.s.a.). Do otrzymania zwrotu kosztów zastępstwa procesowego uprawniony jest zatem w świetle ustawy Skarżący, a nie jego pełnomocnik. Zatem, to Skarżący – a nie jego pełnomocnik – był wierzycielem co do kwoty [...]zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, będąc dłużnikiem Skarżącego z tytułu zwrotu kosztów postępowania, na skutek dokonanego zajęcia zobowiązany był przekazać powyższą kwotę Naczelnikowi Urzędu Skarbowego we [...]. Zatem organ nie mógł przekazać tej wierzytelności ani Skarżącemu, ani pełnomocnikowi. Ponadto z przedmiotowego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wyraźnie wynika, że zasądzone koszty sądowe są należne T. W., jako stronie postępowania sądowego, a nie pełnomocnikowi. Zgodzić się należy, że to pełnomocnik w piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. wniósł o zapłatę kwoty [...]zł i wskazał numer rachunku bankowego Kancelarii. Jednakże wskazanie to nie jest wiążące dla dłużnika zajętej wierzytelności, bowiem nie zmienił się podmiot, któremu zasądzone koszty są należne i jest nim T. W.. Nie może skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia także zarzut dotyczący wadliwości tytułu wykonawczego z uwagi na nieprawidłowe wskazanie wierzyciela tj. Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w T. - nie mógł być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu prowadzonym w sprawie skargi na czynność egzekucyjną zajęcia innej wierzytelności pieniężnej. W postępowaniu wszczętym wniesieniem skargi w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W kwestii wyłączenia Dyrektora Izby Skarbowej jako strony – podmiotu biorącego udział w czynnościach egzekucyjnych Sąd stwierdza, że na mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, jednak nie przewidują one możliwości wyłączenia organu w przypadku wskazanym przez Skarżącego. Realizując na wezwanie organu egzekucyjnego zajęcie wierzytelności, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie jest stroną tego postępowania w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, tylko dłużnikiem zajętej wierzytelności zobowiązanym do realizacji zajęcia. Reasumując, sąd w rozpatrywanej sprawie nie dopatrzył się zarzucanych w skardze uchybień. Z tego powodu na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.