I SA/Go 55/20
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2020-04-08
Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska, Dariusz Skupień, Damian Bronowicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, złożony wraz z tym zażaleniem, może zostać uwzględniony, jeśli został złożony po terminie, a organ wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu tego samego dnia co postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, ponieważ wniosek został złożony po terminie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od dnia ustania przyczyny uchybienia, którym w tym przypadku było powzięcie wiedzy o wydanym postanowieniu i jego doręczeniu zastępczym. Złożenie wniosku po upływie 7 dni od tej daty skutkowało jego oddaleniem.Stan faktyczny
Strona złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o odmowie umożliwienia zapoznania się z materiałami wyłączonymi z akt postępowania kontrolnego. Pełnomocnik strony złożył zażalenie z wnioskiem o przywrócenie terminu po upływie ustawowego terminu, argumentując problemy z doręczeniem korespondencji. DIAS odmówił przywrócenia terminu, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu i że termin został skutecznie doręczony w trybie zastępczym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk- Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi D.D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę w całości.
Skarżący D.D. – dalej zwany Stroną, Skarżącym – działając poprzez pełnomocnika – adwokata A.D. – złożył skargę na Dyrektora Izby Administracji Skarbowej – dalej zwanego DIAS- z dnia [...] listopada 2019 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Celno- Skarbowego z dnia [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie odmowy umożliwienia stronie zapoznania się z materiałami wyłączonymi z akt postępowania kontrolnego.
Z akt wynika, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wszczął postępowanie kontrolne wobec Skarżącego w zakresie prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2014 r. do lipca 2014 r. (następnie prowadzone przez Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego). W toku postępowania kontrolnego prowadzonego wobec Strony, Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego postanowieniem z dnia [...].04.2019 wyłączył dowody z akt tego postępowania.
Pełnomocnik Strony złożył wniosek z dnia [...].05.2019 r. o udostępnienie akt wyłączonych ww. postanowieniem. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego postanowieniem z dnia [...].06.2019 r. odmówił umożliwienia Stronie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi postanowieniem z dnia [...].04.2019 r.
Po dwukrotnym awizowaniu (w dniach 7 i 17.06.2019) w dniu 24.06.2019 r. Poczta zwróciła niepodjętą korespondencję do nadawcy, co nastąpiło
w dniu 25.06.2019 r. Pełnomocnik Strony, adwokat, w dniu 27.08.2019 r. złożył zażalenie na postanowienie z dnia [...] czerwca 2019 r. wraz z wnioskiem
o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
W przedmiotowym wniosku pełnomocnik Strony wniósł o:
- przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na ww. postanowienie z dnia [...].06.2019 r.;
- przyjęcie zażalenia i umożliwienie stronie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania kontrolnego ze względu na interes publiczny.
W przedmiotowym wniosku pełnomocnik wniósł również o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka:
- B.K. - na okoliczność niepozostawienia w oddawczej skrzynce pocztowej, ani w drzwiach do lokalu ani w innym widocznym miejscu zawiadomienia o pozostawieniu niedoręczonych pism w placówce pocztowej w okresie od stycznia 2019 r. do chwili obecnej, niepowzięcia wiadomości o korespondencji na piśmie,
- Naczelnika Placówki Pocztowej w [...] - Filii Urzędu Pocztowego nr [...] - na okoliczność czynienia adnotacji o powtórnym awizowaniu bez fizycznego przekazywania zawiadomienia o pozostawianiu niedoręczonych pism w placówce pocztowej.
DIAS postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. postanowienia.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 12 czerwca 2019 r. pełnomocnik miał możliwość zapoznania się z wydanym postanowieniem (z dnia [...] czerwca 2019 r. o odmowie umożliwienia zapoznania się z materiałami wyłączonymi z akt postępowania), ponieważ znajdowało się w aktach sprawy i złożenia zażalenia na wydane postanowienie w ustawowym terminie. Dalej organ wskazał, że pełnomocnik w piśmie z dnia [...].07.2019 r. złożył kolejny wniosek o zapoznanie się z całością materiału dowodowego. W dniu 06.08.2019 r. udostępniono ponownie akta sprawy (protokół z dnia [...].08.2019 r. z czynności udostępnienia akt sprawy i sporządzenia z nich kopii). Organ zwrócił uwagę na fakt, że osobą przeglądającą akta sprawy był profesjonalny pełnomocnik. Naturalnym rozwiązaniem dla profesjonalnego pełnomocnika powinno być korzystanie ze wszystkich możliwych rozwiązań zapewniających należyte dbanie o sprawy swojego mocodawcy. Zdaniem organu sugerowany brak wiedzy o wydaniu przedmiotowego postanowienia dowodzi w tym przypadku tylko i wyłącznie o niedochowaniu należytej staranności w prowadzeniu spraw mandanta.
Odnosząc się do wskazywanych przez pełnomocnika problemów z odbiorem korespondencji, organ podał, że Strona informowała pracowników kontroli o przejściowych problemach z dostarczaniem poczty w miesiącach marcu i kwietniu 2019 r. jednakże poinformowała również, iż problemy te zakończyły się po tym okresie i korespondencja za pośrednictwem poczty docierała normalnie co ma odzwierciedlenie w aktach sprawy. Organ zwrócił uwagę, że Strona nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na podjęcie jakichkolwiek kroków w stosunku do Poczty, np. zgłoszenie reklamacji. Tym samym nie sposób stwierdzić, czy kilkukrotne nieodebranie korespondencji było celowym działaniem Strony, jej zaniedbaniem, czy wynikało to z winy operatora.
Organ podkreślił, że to na Stronie spoczywa ciężar udowodnienia braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności w związku z powyższym wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków jest bezzasadny.
DIAS wskazał również, iż na potwierdzeniu odbioru niepodjętej korespondencji zostało zaznaczone, iż "zawiadomienie umieszczono pod wskazanym adresem w oddawczej skrzynce pocztowej". Tym samym rozpoczął się bieg terminu do odebrania przesyłki. W związku z powyższym, zdaniem organu, przesyłka została skutecznie doręczona w trybie doręczenia zastępczego. Organ za niezasadne uznał przyjęcie daty [...].08.2019 r. jako terminu powzięcia informacji o pozostawieniu
w aktach sprawy (ze skutkiem doręczenia na dzień 24.06.2019 r.) przedmiotowego postanowienia. Ponieważ był to już czwarty termin w którym pełnomocnik zapoznawał się z aktami sprawy w których znajdował się wydane postanowienie
i trzeci termin, w którym w aktach sprawy znajdowało się również nieodebrane postanowienie zwrócone przez pocztę.
Na przedmiotowe postanowienie pełnomocnik Skarżącego złożył skargę,
w której postanowieniu zarzucił naruszenie:
1) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej - zasady obiektywnej oraz zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez: - uznanie, iż strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi oraz braku możliwości odbierania korespondencji oraz brak oceny zachowania doręczyciela polegającego na niepozostawienia w oddawczej skrytce pocztowej awiza, - arbitralne uznanie,
iż przeglądanie akt przez pełnomocnika ma skutek doręczenia korespondencji,
w sytuacji gdy żaden przepis Ordynacji podatkowej tak nie stanowi, - poprzez uznanie, że do uchybienia terminu do wniesienia zażalenia doszło na skutek nienależytej staranności w prowadzeniu spraw mandanta, przy jednoczesnym oddaleniu wniosków dowodowych co do wykazania nieprawidłowości w doręczaniu, na co pełnomocnik nie miał wpływu, podczas gdy przesyłka powinna zostać awizowana zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 oraz § 1a i § 2 Ordynacji podatkowej, czego organ nie uwzględnił;
2) art. 162 § 1 w zw. z art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej polegającej na przyjęciu,
że winą pełnomocnika skarżącego w zaistniałych okolicznościach faktycznych jest nienależyta staranność w prowadzeniu spraw mandanta, podczas gdy pełnomocnik skarżącego nie był umocowany do odbioru korespondencji, a wniosek dotyczy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia Stronie, a co sprawia, że wniosek
o przywrócenie terminu winien być uwzględniony,
3) art. 150 § 1 pkt 1 oraz § la i § 2 w zw. z art. 148 § 1 i art. 149 Ordynacji podatkowej przejawiające się w bezpodstawnym przyjęciu, że adwokat A.D. był osobą upoważnioną do odbioru pisma kierowanego do Strony, podczas gdy ustanowienie w sprawie E.D. do odbioru korespondencji bez wątpienia potwierdza, że adwokat A.D. nie był osobą umocowaną do odbioru pism kierowanych do strony, zaś ustawodawca wyraźnie wskazał osoby, które mogą odebrać przesyłkę w przypadku nieobecności adresata, przez co należy uznać, że adwokat A.D. nie jest osoba upoważnioną do odbioru przesyłki adresowanej do Skarżącego, a zatem nie można przypisywać skutku doręczenia po dwukrotnym awizowaniu przesyłki w dniach 7 i 17 czerwca 2019 r.
4) art. 228 § pkt 2 art. 239 w zw. z art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez jednoczesne wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia i odmowie przywrócenia terminu, pomimo złożenia przez pełnomocnika skarżącego jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu i zażalenia.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2020 r. pełnomocnik strony sprzeciwił się precedowaniu przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym, gdyż Skarżący obawia się, iż bez jego udziału ponownie zostaną pominięte lub zlekceważone jej istotne argumenty oraz nie zostaną wyeksponowane okoliczności, którym nie nadano odpowiedniej rangi z uwagi na zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomimo, że pierwotnie sprawa została skierowana na rozprawę, z uwagi na okoliczności związane z nasilającą się pandemią rozprawa została zniesiona z terminu wyznaczonego na 02 kwietnia 2020 r. i zmieniono z urzędu tryb postępowania na postępowanie uproszczone. Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 119 p.p.s.a. sprawa może być bowiem rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli:
1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania;
2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy;
3) przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania;
5) decyzja została wydana w postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w dziale II w rozdziale 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
W niniejszym przypadku na skutek skargi, kontroli Sądu zostało poddane postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, a więc mieszczące się w katalogu postanowień wskazanych w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.. Tym samym sprawa ta mogła być skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym z urzędu. Zaznaczyć przy tym należy, że w tym zakresie Sąd nie jest związany innymi wnioskami strony skarżącej oprócz wniosku, wskazanego w art. 119 pkt 2 p.p.s.a., który w niniejszej sprawie nie miał zastosowania.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Jak już wskazano, niniejsza sprawa dotyczy postanowienia w którym odmówiono stronie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia.
Zgodnie z art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, natomiast § 2 ww. artykułu stanowi, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie
z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Oznacza to, że przywrócenie terminu dla dokonania określonej czynności uzależnione jest od spełnienia łącznie czterech przesłanek, którymi są: 1) złożenie wniosku o przywrócenie terminu w tym zakresie przez zainteresowanego;
2) w stosownym terminie przewidzianym w ustawie; 3) uprawdopodobnienie braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu oraz 4) dokonanie wraz ze złożeniem wniosku czynności, dla której był określony termin.
W niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu został złożony
z uchybieniem terminu o którym mowa w § 2 powołanego przepisu (przesłanka 2)
i to w konsekwencji skutkowało odmową przywrócenia terminu.
Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać należy, że kwestię przywrócenia terminu do wniesienia odwołania można rozważać wówczas, gdy zostanie stwierdzone uchybienie temu terminowi. Zgodzić się należy z pełnomocnikiem Strony, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w trybie art. 162 Ordynacji podatkowej "jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ww ustawy". Zdaniem Skarżącego, jeśli strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, to organ najpierw rozstrzyga kwestię, czy zażalenie złożono w terminie, albowiem dopiero wobec "prawidłowego stwierdzenia uchybienia terminowi do złożenia otwiera się możliwość rozpatrywania wniosku o przywrócenie uchybionego terminu w kontekście zawinienia strony." Zdaniem Strony w niniejszej sprawie organ naruszył kolejność rozstrzygnięć bowiem [...] listopada 2019 r. orzekał w przedmiocie wniosku strony przywrócenie terminu i jednocześnie orzekał o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Zdaniem Strony postanowienie odmawiające przywrócenia terminu "na tym etapie jest przedwczesne, skoro nie zostało poprzedzone prawidłowym prawomocnym postanowieniem stwierdzającym uchybienie terminowi."
W ocenie Sądu zarzut jest niezasadny. Z treści uzasadnienia skargi, przedwczesność rozstrzygnięcia o przywróceniu terminu pełnomocnik Strony upatruje w tym, że zaskarżone postanowienie jak i postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia zostały wydane tego samego dnia - [...] listopada 2019 r. Wbrew twierdzeniu Strony, postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie musi być prawomocne, aby można było wydać postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu do jego złożenia. Niewątpliwie od daty prawomocności postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia można liczyć najpóźniejszy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, gdyż w tej dacie niewątpliwie strona dowiedziała się o tym, że uchybiła terminowi. Jednak nie ma podstaw
do twierdzenia, że organ nie jest uprawniony do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu w tej samej dacie co wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Skoro Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu wraz z zażaleniem, co do zasady nie kwestionowała, że zażalenie jest złożone po terminie. W takich okolicznościach nie sposób uznać, że wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu,
po wydaniu postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu (nawet jeżeli jest to dokonane w tej samej dacie) jest przedwczesne. Jak już wskazano, postanowienie wydane w przedmiocie przywrócenia terminu (w tym wypadku odmowy przywrócenia) nie musi być poprzedzone prawomocnym postanowieniem
o stwierdzeniu uchybienia terminu.
Przyjmuje się nawet za dopuszczalne rozstrzygnięcie kwestii przywrócenia uchybionego terminu oraz stwierdzenie jego uchybienia w jednym postanowieniu.
W niczym nie narusza to interesów i praw strony, a to z uwagi na ostateczny charakter obu rozstrzygnięć i możliwość ich zaskarżenia do sądu administracyjnego (wyrok WSA w Gdańsku z 15.02.2017 r., I SA/GD 1402/16).
Kolejną okolicznością na jaką wskazuje Strona w skardze jest kwestia prawidłowości doręczenia postanowienia z dnia [...] czerwca 2019 r. Strona wskazała, że przy braku skutecznego doręczenia nie rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia zażalenia i wobec tego nie może on zostać przekroczony. W ocenie Strony postanowienie z [...] czerwca 2019 r. nie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony i w rezultacie nie weszło do obrotu prawnego.
Odnosząc się do przedmiotowego zarzutu wskazać należy, że w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu nie można skutecznie kwestionować prawidłowości doręczenia postanowienia. W niniejszej sprawie prawidłowość doręczenia była przedmiotem badania w postępowaniu zakończonym postanowieniem o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
Kwestie związane z prawidłowością doręczenia decyzji powinny być oceniane w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Natomiast w postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu
do wniesienia odwołania - jeżeli stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania - powinny być oceniane przesłanki warunkujące przywrócenie uchybionego terminu.
Instytucja przywrócenia terminu została przewidziana do takich sytuacji,
w których już doszło do uchybienia terminu. Właśnie bowiem to uchybienie daje możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Jeśli zatem na tak postrzeganą instytucję prawną nałoży się, powszechnie akceptowany w orzecznictwie, obowiązek orzekania w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania,
to nie powinno budzić większych i uzasadnionych wątpliwości, która ze spraw powinna obejmować badanie kwestii prawidłowości doręczenia, ustalenia daty początku biegu i końca terminu odwoławczego oraz ustalenia daty wniesienia odwołania, a następnie przełożenia tych ustaleń na odpowiedni do nich język procesowy. Wyniki takiego badania stanowią o dochowaniu lub przekroczeniu terminu, co w tym ostatnim przypadku skutkować powinno stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Natomiast, inną sprawą jest, aczkolwiek także mającą rację bytu i związek z tą pierwszą, procedowanie nad wnioskiem
o przywrócenie terminu w płaszczyźnie dla niego kluczowej, a mianowicie z punktu widzenia oceny braku zawinienia w zakresie uchybienia terminu, którego wniosek dotyczy, oczywiście przy spełnieniu wymogów formalnych oraz co do właściwego czasu jego złożenia. Te właśnie zagadnienia są istotne dla przywrócenia terminu
do dokonania czynności procesowej z punktu widzenia art. 162 § 1 i § 2 w związku
z § 3 Ordynacji podatkowej.
W niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu został złożony
z uchybieniem terminu o którym mowa w § 2 powołanego przepisu (przesłanka 2)
i to w konsekwencji skutkowało odmową przywrócenia terminu.
Należy zwrócić uwagę na wymóg zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu w siedmiodniowym terminie od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jest to wymóg formalny, który należy badać przed dokonaniem merytorycznej oceny wniosku, a więc przed rozpoznaniem, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Natomiast sam termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie
od czasu ustania przyczyn uchybienia, a zatem ustaleniu podlega także moment, kiedy w rzeczywistości ustała przyczyna uchybienia terminowi do dokonania czynności. Niedochowanie tego terminu skutkuje odmową jego przywrócenia. Dlatego okoliczności powzięcia przez stronę informacji o uchybieniu terminu muszą jednoznacznie wskazywać, że strona na ich podstawie miała obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o tym fakcie.
Dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy
się siedmiodniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu
w rozumieniu art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej przypada na moment powzięcia informacji o wydaniu aktu. W tym dniu ustaje bowiem przyczyna uchybienia terminowi, jaką jest brak wiadomości o wydaniu postanowienia.
Wbrew twierdzeniu Strony organ nie przyjął, że przeglądanie akt przez pełnomocnika ma skutek doręczenia korespondencji. Zgodnie z powołanym
już art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej podane o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszej sprawie przyczyną był brak wiedzy Strony o wydanym postanowieniu oraz o dacie doręczenia postanowienia z dnia [...] czerwca 2019 r. Poza sporem jest, że Strona "fizycznie" nie otrzymała postanowienia z [...] czerwca 2019 r., ponieważ zastosowano doręczenie zastępcze. W okolicznościach niniejszej sprawy 06 sierpnia 2019 r. pełnomocnik po raz kolejny zapoznawał się z aktami sprawy w którym znajdowało się postanowienie z [...] czerwca 2019 r. oraz zwrócona przez Pocztę Polską przesyłka z oznaczenia której wynika, że znajduje się w niej postanowienie z [...] czerwca 2019 r. Świadczy to niewątpliwie o tym, że w tej dacie pełnomocnik powinien powziąć wiedzę o istnieniu postanowienia jak i o tym, że do przesyłki zastosowano skutek doręczenia zastępczego.
W dniu 12 czerwca 2019 r. co prawda w aktach znajdowało się postanowienie z dnia [...] czerwca 2019 r., ale nie było jeszcze "informacji" o doręczeniu zastępczym. Tym samym w ocenie Sądu przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zażalenia (brak wiedzy o doręczeniu postanowienia) ustała 06 sierpnia 2019 r. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu w dniu 27 sierpnia 2019 r. należy uznać za złożenie z przekroczeniem terminu do jego złożenia, co w konsekwencji spowodowało,
że złożony wniosek został rozpoznany dla Strony z wynikiem negatywnym – odmówiono przywrócenia terminu.
Organ oceniając złożony wniosek wskazał, iż w dniu 12.06.2019 r. była słuchana w charakterze świadka B.K. siostra Skarżącego, która została przez niego ustanowiona jednym z pełnomocników przedmiotowego postępowania, w związku z powyższym miała również dostęp do akt. Słusznie również organ zauważył, że przy przedmiotowym przesłuchaniu był obecny adwokat A.D., któremu udostępniono akta sprawy (protokół z dnia [...].06.2019 r. z czynności udostępnienia akt sprawy i sporządzenia z nich kopii). Zasadna jest więc teza organu, że pełnomocnik miał możliwość zapoznania się z wydanym postanowieniem, ponieważ znajdowało się w aktach sprawy. Następnie w dniu 06.08.2019 r. ponownie na wniosek pełnomocnika udostępniono akta sprawy (protokół z dnia [...].08.2019 r. z czynności udostępnienia akt sprawy i sporządzenia z nich kopii). Osobą przeglądającą akta sprawy był profesjonalny pełnomocnik. Tym samym w tej dacie pełnomocnik podjął wiedzę nie tylko, że w aktach znajduje się postanowienie z [...] czerwca 2019 r. ale również, że zostało ono doręczone zastępczo. Wbrew sugestii pełnomocnika, nie oznacza to, że organ przyjął, że postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi, który jak sam wskazuje nie był do tego uprawniony, ale dowodzi tego, że Strona w tej dacie powzięła wiedzę nie tylko o wydaniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2019 r. i jego treści, ale również o tym, że zostało ono doręczone zastępczo i zaczął biec termin do złożenia zażalenia.
Wskazywany przez pełnomocnika brak wiedzy o wydaniu przedmiotowego postanowienia w powyższych okolicznościach rzeczywiście może sugerować w tym przypadku o niedochowaniu należytej staranności w prowadzeniu spraw mandanta.
Pełnomocnik wskazał również na problemy z odbiorem korespondencji. Strona informowała pracowników kontroli o przejściowych problemach z dostarczaniem poczty w miesiącach marcu i kwietniu 2019 r. jednakże poinformowała również, iż problemy te zakończyły się po tym okresie i korespondencja za pośrednictwem poczty docierała normalnie co ma odzwierciedlenie w aktach sprawy. Należy podkreślić, iż Strona nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na podjęcie jakichkolwiek kroków w stosunku do Poczty, np. zgłoszenie reklamacji.
Ponadto jak już wcześniej wskazano w postępowaniu o przywrócenie terminu nie podlega badaniu prawidłowość doręczenia (bo to było przedmiotem postanowienia o uchybieniu terminu) ale wymogów formalnych oraz właściwego czasu złożenia w terminie zażalenia i wniosku o przywrócenie terminu.
Z tego też względu wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków B.K. i Naczelnika Placówki Pocztowej w [...] w związku z tym, że dotyczyły wykazania okoliczności związanych z doręczeniem postanowienia z [...] czerwca 2019 r., był bezzasadny.
O ile jeszcze można rozważać czy powzięcie wiedzy 12 czerwca 2019 r.
o postanowieniu z dnia [...] czerwca 2019 r. samo w sobie stanowiło możliwość złożenia zażalenia na to postanowienie, skoro jeszcze termin do jego złożenia nie zaczął biec, bo nie było doręczone ani nie było skutku doręczenia, to pełnomocnik kolejny raz zapoznając się z aktami – 06 sierpnia 2019 r. tę wiedzę powinien mieć. Skoro w terminie 7 dni od tej daty nie złożył zażalenia z wnioskiem o przywrócenie terminu, organ prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na skutek wniosku złożonego dopiero 27 sierpnia 2019 r. gdyż nie została spełniona jedna z przesłanek przywrócenia terminu – nie złożono w terminie wniosku.
Nie można uznać z zasadne przyjęcie daty 26.08.2019 r. jako terminu powzięcia informacji o pozostawieniu w aktach sprawy (ze skutkiem doręczenia na dzień 24.06.2019 r.) postanowienia z dnia [...] czerwca 2019 r. ponieważ był to już kolejny termin w którym pełnomocnik zapoznawał się z aktami sprawy w których znajdowało się wydane postanowienie jak również nieodebrane postanowienie zwrócone przez pocztę. Ponadto pełnomocnik bezsprzecznie miał możliwość zapoznania się z wydanym postanowieniem również w dniu 12.06.2019 r.
i poinformowania o tym swojego mandanta.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia
w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że postanowienie jest zgodne z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania
w stopniu istotnym mającym wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło