I SA/Ol 715/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej DIAS), postanowieniem "[...]" utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej NUS) z dnia "[...]", w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną z dnia 5 kwietnia 2019 r. zajęcia i odbioru samochodów marki "[...]", nr "[...]" i marki "[...]", nr rejestracyjny "[...]". Z przekazanych Sądowi akt sprawy oraz uzasadnienia wskazanego wyżej rozstrzygnięcia DIAS wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku zobowiązanego – M. B. (dalej zobowiązany) na podstawie wymienionych w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia DIAS tytułów wykonawczych. Przedmiotowe tytuły obejmują zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za okresy: 01-12/2014, 01-12/2015, 01-12/2016, 01-04, 06-10/2017 w kwocie należności głównej 13.261 zł. W toku egzekucji NUS w dniu "[...]", dokonał zajęcia i odbioru należących do Zobowiązanego samochodów: marki "[...]" , o numerze rejestracyjnym "[...]" oraz marki "[...]", o numerze rejestracyjnym "[...]". Protokół zajęcia podpisał M. B. (podpis na protokole). W części dotyczącej protokołu odbioru ruchomości zobowiązany odmówił podpisu, jako powód wpisano "Zobowiązany nie zgadza się na odbiór zajętych ruchomości ". Pismem z dnia "[...]" zobowiązany złożył skargę na czynność egzekucyjną zajęcia i odbioru ruchomości, dokonaną protokołem zajęcia i odbioru ruchomości z dnia "[...]". W uzasadnieniu zobowiązany wskazał, że organ egzekucyjny dokonał zajęcia samochodów pomimo zapewnienia strony, że okaże dokumenty uzasadniające odstąpienie od dokonania czynności egzekucyjnej. Wskazał, iż nie podpisał protokołu odbioru ruchomości z uwagi na nieuwzględnienie w protokole podanych przez niego informacji. Skarżący zaznaczył, że w samochodach znajdowały się rzeczy osobiste, a organ dokonał odbioru ruchomości pod nieobecność strony "w sposób wskazujący na uzasadnione podejrzenie dokonania uszkodzeń. W trakcie zabierania zablokowane były układy kierownicze i jezdne". W dalszej części skargi skarżący powołał okoliczności nie związane bezpośrednio z zaskarżoną czynnością (m.in. zaniechanie przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności przysługujących stronie od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym H. Ż. Postanowieniem z dnia "[...]", Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił skargę, na czynność egzekucyjną zajęcia i odbioru samochodów z dnia "[...]" jako niezasadną. Powyższe postanowienie doręczono Zobowiązanemu w dniu 8 lipca 2019 r. Pismem z dnia "[...]" skarżący wniósł zażalenie, w którym zaskarżał dwa postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]": znak: "[...]" (dotyczące oddalenia zarzutu, z uwagi na uchybienie terminu do złożenia zarzutu) oraz znak: "[...]" (dotyczące oddalenia skargi na czynność zajęcia ruchomości). Skarżący żądał uchylenia postanowień w całości i "rozpoznania spraw na podstawie stanu faktycznego". DIAS postanowieniem z "[...]" utrzymał w mocy postanowienie NUS z "[...]" dotyczące oddalenia skargi na czynność zajęcia ruchomości. Organ w uzasadnieniu omówił treść art. 54 u.p.e.a. tj. warunki wniesienia skargi na czynności egzekucyjne i tryb jej rozpoznania. Omówił następnie tok kontroli instancyjnej rozstrzygnięcia wydawanego w ramach rozpoznania skargi wniesionej w trybie art. 54 u.p.e.a. Organ wskazał następnie, że z istoty art. 54 u.p.e.a. wynika, że skarga na czynność egzekucyjną jest specyficznym środkiem zaskarżenia, bowiem przedmiot jej rozpoznania wyznacza treść skargi, w której strona kwestionuje prawidłowość określonych czynności egzekucyjnych. Z całokształtu uregulowań w zakresie środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, iż skarga określona wart. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje w sytuacji, gdy stronie nie przysługują inne środki zaskarżenia, a skarga dotyczy samych czynności wykonawczych postępowania egzekucyjnego. W tym trybie kontrolą objęta jest tylko zaskarżona czynność egzekucyjna, którą w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy jest czynność zajęcia ruchomości. W ramach skargi na czynność egzekucyjną można zatem podnosić jedynie okoliczności, odnoszące się do formalnoprawnej prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora. Zbadaniu podlega kwestia zgodności podjętych czynności z przepisami, regulującymi sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dalszej kolejności DIAS wskazywał, że zgodnie z brzmieniem art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, objętego tytułem wykonawczym. W okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy, organem egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego. Na podstawie 45 tytułów wykonawczych (wskazanych w sentencji postanowienia), podjął działania polegające na zastosowaniu środka egzekucyjnego, w celu wyegzekwowania należności objętych tymi tytułami (art. 26 § 1 u.p.e.a.), dotyczących należności podatkowych. W ramach podjętych działań egzekucyjnych, organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia i odbioru ruchomości - dwóch samochodów. DIAS zaznaczał, że powyższy środek egzekucyjny przewidziany jest w katalogu środków, wymienionych wart. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., jako egzekucja z ruchomości. Procedura stosowania tego środka egzekucyjnego uregulowana została w przepisach art. 97 i następne u.p.e.a. Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 u.p.e.a. do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione (art. 97 § 2 u.p.e.a.). Organ omówił następnie przewidziany ustawą egzekucyjna tryb egzekucji z ruchomości. Odnosząc powyższe uregulowania prawne do stanu faktycznego niniejszej sprawy DIAS stwierdzał, iż w przedmiotowej sprawie zajęcie ruchomości, dwóch samochodów, dokonane przez organ egzekucyjny było prawidłowe. W niniejszej sprawie protokół zajęcia i odbioru ruchomości został sporządzony na druku zgodnym ze wzorem, ustanowionym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 29 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1804) i zawiera wszystkie elementy określone w art. 67 § 4 u.p.e.a., jakie powinien zawierać protokół zajęcia i odbioru ruchomości. W protokole z dnia "[...]", wyszczególniono zajęte samochody: samochód marki "[...]", nr rejestracyjny "[...]" i samochód marki "[...]" rok produkcji 1995, nr rejestracyjny "[...]". W protokole zaznaczono, iż wartość samochodów będzie podlegała wycenie. Zobowiązany potwierdził odbiór protokołu w dniu "[...]". W części dotyczącej adnotacji organu egzekucyjnego w protokole zamieszczono wniesione przez skarżącego oświadczenie, z treści którego wynika, że pojazd marki "[...]" jest zabezpieczony przez bank oraz stanowi dowód rzeczowy, natomiast pojazd marki "[...]" jest samochodem użyczonym. DIAS wskazał, że z akt sprawy wynika, że Skarżący w toku postępowania nie złożył jednak żadnych szczegółowych wyjaśnień, ani też nie przedłożył żadnych dowodów na potwierdzenie powyższych oświadczeń. Również w dokumentach zgromadzonych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego brak jest informacji potwierdzających twierdzenia skarżącego. Ponadto z dokumentów sporządzonych podczas dokonywania zaskarżonych czynności egzekucyjnych wynika, że przyczyną odmowy podpisania przez skarżącego protokołu odbioru ruchomości był fakt, iż nie wyraził on zgody na odbiór zajętych ruchomości. DIAS podkreślał, że z notatki służbowej z dnia 5 kwietnia 2019 r., sporządzonej przez pracownika organu egzekucyjnego, wynika, iż zobowiązany odmówił odbioru zajętych samochodów i zabrania z pojazdów rzeczy osobistych. Tym samym w przedmiotowej sprawie zajęcia pojazdów organ egzekucyjny dokonał w obecności M. B., co potwierdza podpis złożony na protokole zajęcia. W związku z powyższym w ocenie DIAS organ egzekucyjny prawidłowo dokonał czynności egzekucyjnych zajęcia i odbioru ruchomości. DIAS podkreślał, ze w dokonanej czynności egzekucyjnej nie stwierdzono uchybień formalnych, zastosowanie środka egzekucyjnego było zgodne z powołanymi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ odwoławczy podkreśla, iż istotą administracyjnego postępowania egzekucyjnego jest przymusowe doprowadzenie do wykonania obowiązków określonych w tytułach wykonawczych. W związku z powyższym do dokonania czynności egzekucyjnych, w tym stosowanie środków egzekucyjnych nie jest konieczna zgoda zobowiązanego. DIAS, odpowiadając na wskazany w treści zażalenia zarzut dotyczący sposobu odbioru zajętych samochodów wskazał, że odbiór zajętych samochodów oraz przetransportowanie ich na parking egzekucyjny Urzędu Skarbowego zlecono wyspecjalizowanej firmie, zajmującej się zawodowo transportem pojazdów mechanicznych i posiadającej odpowiedni do tego sprzęt. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismem z dnia 11 października 2019r. wywiódł M. B. W treści skargi wskazał, on że wnosi o uchylenie postanowień, rozpoznanie spraw w całokształcie z uwzględnieniem faktu braku ustalenia wysokości jego zobowiązań oraz uniemożliwiania przez naczelników US złożenia mu korekt deklaracji. Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżony akt nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z "[...]"., którym organ utrzymał w mocy postanowienie NUS z dnia "[...]", w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną z dnia "[...]" . zajęcia i odbioru samochodów marki "[...]", nr rejestracyjny "[...]" i marki "[...]", nr rejestracyjny "[...]". W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 54 § 1 in principio ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1438; dalej: "u.p.e.a."), zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. Wskazana ustawa definiuje czynności egzekucyjne jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (art. 1a pkt 2 u.p.e.a.). Chodzi tu nie tylko o działania jako czynności faktyczne, wykonawcze organu egzekucyjnego i egzekutora, ale i czynności egzekucyjne, które mają charakter aktów prawnych i od których nie przysługuje inny środek ochrony niż zażalenie czy zarzuty. Skarga powyższa ma zatem charakter środka subsydiarnego i nie jest dopuszczalna, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia, np. zarzut, zażalenie na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego, albo w sytuacjach, gdy istnieje możliwość wniesienia pozwu do sądu. W ramach skargi na czynności egzekucyjne mogą być podnoszone wyłącznie zarzuty dotyczące prawidłowości postępowania egzekucyjnego bądź egzekutora w świetle przepisów regulujących sposób i formę przeprowadzania czynności egzekucyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2012 r., II FSK 1588/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnieść należy, ze w niniejszej sprawie organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny znany ustawie o postępowaniu egzekucyjnym tj. zajecie ruchomości zobowiązanego. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd DIAS, iż istotą administracyjnego postępowania egzekucyjnego jest przymusowe doprowadzenie do wykonania obowiązków określonych w tytułach wykonawczych. W związku z powyższym do dokonania czynności egzekucyjnych, w tym stosowanie środków egzekucyjnych nie jest konieczna zgoda zobowiązanego. Podnoszone przez zobowiązanego w toku postepowania jak i w trakcie przeprowadzania samego zajęcia argumenty nie zostały w żaden sposób potwierdzone i sprowadzają się do deklaracji skarżącego. Podnieść należy, że w przypadku podnoszenia istnienia jakichkolwiek przeszkód w zajęciu ruchomości (jak i praw majątkowych) to na zobowiązanym ciążyć będzie obowiązek udowodnienia ich istnienia lub chociażby wskazania źródeł dowodowych pozwalających organowi egzekucyjnemu na potwierdzenie ich istnienia. Nie można przyjąć by zakwestionowanie czynności egzekucyjnej przez zobowiązanego doprowadzić miało do odstąpienia od takiej czynności lub jej uchylenia. Wręcz przeciwnie zobowiązany z reguły kwestionuje czynności egzekucyjne. By działanie takie odniosło skutek prawny dokonane musi być jednak we właściwym trybie i poparte stosownymi argumentami lub dowodami, które stanowić będą konkretna przeszkodę prawną dla czynności egzekucyjnej. W realiach przedmiotowej sprawy z formalnego punktu widzenia działania organów nie naruszały prawa. Ponadto wskazać należy na stanowisko WSA w Lublinie, wyrok z dnia 3 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 51/19 w którym stwierdzono ze brak jest przeszkód do wszczęcia i przeprowadzenia egzekucji z ruchomości obciążonej zastawem na rzecz osoby trzeciej. Prawa zastawnika są nadal chronione, przy czym w wypadku uzyskania przez niego tytułu wykonawczego, może on przyłączyć się do egzekucji prowadzonej przeciwko zastawcy bez względu na to, czy jest dłużnikiem tylko rzeczowym, czy także osobistym i mocą tej czynności stać się wierzycielem egzekwującym. Mając powyższe na uwadze, nawet gdyby twierdzenia skarżącego co do faktu, że jeden z pojazdów jest "zabezpieczony" przez bank znalazły swoje potwierdzenie w rzeczywistości, to nie stanowiło by to przeszkody w dokonaniu zajęcia ruchomości. Z uwagi na nie stwierdzenie przez Sąd naruszenia prawa, na mocy art. 151 u.p.p.s.a., skarga została oddalona. ,