I OSK 1930/20
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-01-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Kremer, Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz, Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego wykonalność decyzji ustalającej odszkodowanie, jeśli postępowanie dotyczące tej decyzji zostało wznowione i wydano decyzję stwierdzającą jej wydanie z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o wykonalności decyzji, gdy kwestia ta jest sporna, niejednoznaczna lub wymaga oceny prawnej, zwłaszcza w sytuacji, gdy postępowanie dotyczące pierwotnej decyzji zostało wznowione i wydano decyzję stwierdzającą jej wydanie z naruszeniem prawa. Wydanie zaświadczenia jest czynnością materialnotechniczną, która nie może służyć do rozstrzygania spornych kwestii prawnych ani faktycznych.Stan faktyczny
Stron skarżąca zwróciła się do Starosty Mrągowskiego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wykonalność decyzji ustalającej odszkodowanie. Starosta odmówił, wskazując na brak podstaw prawnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, argumentując m.in. przedwczesność żądania i brak przepisów wymagających takiego zaświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając zasadniczo stanowisko organów, choć z pewnymi uwagami co do uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. K. i A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 kwietnia 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 117/20 w sprawie ze skargi B. K. i A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 117/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę B. K. i A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] Starosta Mrągowski ustalił na rzecz B. K. i A. B. odszkodowanie z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, wprowadzonego na podstawie zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Mazurska Ostoja Żółwia Błotnego.
Pismem z dnia 2 września 2019 r. B. K. i A. B. zwrócili się do Starosty Mrągowskiego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że powyższa decyzja podlega wykonaniu. Wskazali, że wniosek jest konieczny i uzasadniony przez wzgląd na art. 784 i 785 k.p.c. Podnieśli, że obowiązek wypłaty odszkodowania wynikający z decyzji może być realizowany w drodze egzekucji sądowej, po nadaniu jej klauzuli wykonalności, a z treści decyzji nie wynika, że podlega wykonaniu.
Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. Starosta Mrągowski odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści, wskazując że przedmiotowa decyzja została doręczona w dniu 19 sierpnia 2019 r. i stała się ostateczna i prawomocna. Z mocy art. 131 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r., poz. 1396 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.o.ś.", decyzja nie podlega zaskarżeniu. Ponadto podniesiono, że zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zaświadczenie nie może rozstrzygać czegokolwiek, nie ma charakteru prawotwórczego ani charakteru interpretacyjnego.
Reasumując, organ I instancji stwierdził, że brak jest podstawy prawnej w trybie administracyjnym do stwierdzenia wykonalności decyzji, ponieważ nie istnieją rejestry bądź ewidencje, z których wynika wykonalność.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli B. K. i A. B.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, podzielając argumentację, że w sprawie brak jest spełnienia przesłanek do wydania zaświadczenia o wskazanej we wniosku treści.
W ocenie Kolegium wnioskodawcy nie wskazali przepisu prawa, który wymagałby urzędowego potwierdzenia w formie zaświadczenia, że powołana decyzja podlega wykonaniu. Zdaniem Kolegium za przepis, o którym mowa w art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. nie mogą być uznane przytoczone przepisy art. 784 i art. 785 k.p.c. Przepisy te nie wymagają bowiem wydania zaświadczenia o wykonalności decyzji ustalającej odszkodowanie za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości (art. 131 ust. 1 p.o.ś.).
Kolegium uznało ponadto, że wnioskodawcy nie wykazali interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia o wykonalności decyzji Starosty. Nie wykazali bowiem, że decyzja ta podlega wykonaniu w trybie egzekucji sądowej, zaś z treści art. 784 k.p.c. nie wynika obowiązek złożenia sądowi zaświadczenia, że decyzja podlega wykonaniu. Zwrócono też uwagę, że z akt spawy nie wynika, aby wnioskodawcy wystąpili do sądu o nadanie klauzuli wykonalności decyzji Starosty jak również, aby sąd wezwał wnioskodawców do złożenia zaświadczenia o wykonalności tej decyzji. Z tego względu żądanie wnioskodawców o wydanie zaświadczenia o wykonalności wzmiankowanej decyzji uznać należy za przedwczesne. Kolegium podniosło również, że wykonalność decyzji wydanej w oparciu o art. 131 p.o.ś., wynika z treści tego przepisu. Zgodnie z art. 131 ust. 1 p.o.ś. w razie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, o którym mowa w art. 130 ust. 1, na żądanie poszkodowanego właściwy starosta ustala, w drodze decyzji, wysokość odszkodowania; decyzja jest niezaskarżalna. Strona niezadowolona z przyznanego odszkodowania może w terminie 30 dni od dnia doręczenia jej decyzji, o której mowa w ust. 1, wnieść powództwo do sądu powszechnego. Wystąpienie na drogę sądową nie wstrzymuje wykonania decyzji, o której mowa w ust. 1. (art. 131 ust. 2 i 3 p.o.ś.). Podkreślono, że brak możliwości zaskarżenia decyzji ustalającej odszkodowanie w administracyjnym toku instancyjnym oznacza, że decyzja ta jest decyzją ostateczną, a zatem również wykonalną, o ile we właściwym trybie jej wykonalność nie została wstrzymana. Ponadto z art. 131 ust. 3 p.o.ś. wynika, że nawet wystąpienie na drogę sądową nie wstrzymuje wykonania decyzji. Z powyższego wynika zatem, że kwestia wykonalności przedmiotowej decyzji wynika wprost z przepisów prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższe postanowienie skarżący zarzucili naruszenie:
1) art. 218 § 2 k.p.a. i art. 7 i 77 § 1 k.p.a.;
2) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. oraz art. 140 i art. 144 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a.;
3) art. 784 i art. 785 k.p.c.;
4) art. 217 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 218 § 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalając skargę podzielił stanowisko organów, że brak przesłanek do wydania zaświadczenia żądanej treści. Przy czym, zdaniem Sądu, nie do końca prawidłowo uzasadnione zostały stanowiska. Organ I instancji mianowicie nie odniósł się do powołanych przez skarżących przepisów art. 784 i art. 785 k.p.c. Prawidłowo jednak uzasadnił, że w sytuacji posiadania interesu prawnego przez wnioskodawcę organ zobowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Prawidłowo organ I instancji wskazał, że zaświadczenie nie może rozstrzygać o uprawnieniach, nie może mieć charakteru prawotwórczego ani interpretacyjnego. Organ II instancji natomiast prawidłowo wyjaśnił skarżącym dlaczego przepisów art. 784 i 785 k.p.c. nie można uznać za wymagających wydania zaświadczenia o wykonalności decyzji. Zasadnie zwrócono uwagę na treść tych unormowań.
Sąd podkreślił, że w art. 784 k.p.c. ustawodawca użył sformułowania "w razie potrzeby", czego nie można utożsamiać z wymagalnością zaświadczenia o wykonalności decyzji. Również art. 785 k.p.c. nie wprowadza obligu przedłożenia zaświadczenia o wykonalności decyzji. Z przepisu tego wynika jedynie, że zaświadczenie jest potrzebne do uzyskania klauzuli wykonalności, gdy według ustawy organy państwowe są obowiązane je wydać dłużnikowi. Wówczas wierzyciel może żądać również jego wydania. Unormowanie to zatem odsyła do innych przepisów, które wymagają wydania zaświadczenia. W rozpatrywanym przypadku skarżący nie wykazali takich przepisów. Zasadnie w związku z tym Kolegium uznało brak przepisu, który wymagałby urzędowego potwierdzenia, że decyzja podlega wykonaniu.
Nawiązując do zarzutów stawianych uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, Sąd zauważył, że Kolegium nie kwestionowało dopuszczalności dochodzenia przez skarżących przyznanego im decyzją odszkodowania w trybie egzekucji sądowej. Z lektury tego uzasadnienia wynika tylko, że zdaniem Kolegium żądanie skarżących jest przedwczesne skoro jeszcze nie występowali o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Kolegium podkreślało, że takie postępowanie się nie toczy i w związku z tym skarżący nie mają interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia.
W ocenie Sądu stanowisko to jest błędne, gdyż skarżący mają niewątpliwie interes prawny w egzekucji przyznanego im odszkodowania, a tym samym ustalenia czy decyzja przyznająca to odszkodowanie podlega wykonaniu. Jednak stwierdzenie czy decyzja podlega wykonaniu nie jest możliwe w oparciu o posiadane przez organ ewidencje, rejestry bądź inne dane znajdujące się w posiadaniu organu, ponieważ dla ustalenia tej okoliczności wymagana jest interpretacja przepisów prawa.
Stwierdzenie czy decyzja podlega wykonaniu wymaga analizy szeregu przepisów prawa, nie jest zatem kwestią oczywistą. Zaświadczenie wydaje się zaś, gdy fakt powstania skutków prawnych jest oczywisty i organ nie musi o niczym rozstrzygać, poddawać ocenie. Sąd podkreślił, że w omawianym przypadku bezspornym jest, że decyzja, której dotyczy wniosek wydana została w trybie art. 131 ust. 1 p.o.ś, który stanowi in fine, że decyzja jest niezaskarżalna. Zgodnie z art. 131 ust. 2 i 3 p.o.ś. możliwe jest wniesienie w sprawie odszkodowania powództwa do sądu powszechnego i wystąpienie z takim powództwem nie wstrzymuje wykonania decyzji. Przepis ten zatem wprost wskazuje, że wydana decyzja jest wykonalna. Natomiast zaświadczenie nie stwierdza uprawnień ani obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dlatego organy orzekające zasadnie akcentowały, że wykonalność decyzji wynika z przepisów prawa, co uzasadniało odmowę wydania zaświadczenia.
Sąd zwrócił uwagę, że nie można pomijać, że stan faktyczny i prawny rozpatrywanej sprawy jest dodatkowo złożony przez uruchomienie trybu nadzwyczajnego względem powoływanej decyzji odszkodowawczej, co przemawia dodatkowo przeciwko wydawaniu zaświadczenia o wykonalności decyzji. Oceny prawnej bowiem wymaga jaki wpływ na byt prawny wydanej decyzji, a tym samym jej wykonalność ma uruchomienie trybu nadzwyczajnego względem niej.
Wskazano również, że z urzędu wiadomym jest, na podstawie akt administracyjnych przedłożonych do sprawy o sygn. akt II SA/Ol 79/20, że w dniu wpływu wniosku o wydanie zaświadczenia, tj. 6 września 2019 r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wskazaną decyzją z uwagi na brak udziału w postępowaniu Wojewody zobowiązanego do wypłaty odszkodowania. Decyzją z dnia [...] września 2019 r. organ I instancji stwierdził, że powyższa decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Organ I instancji pouczył strony o możliwości wniesienia powództwa do sądu powszechnego. Odwołanie od tej decyzji wnieśli skarżący i Wojewoda Warmińsko-Mazurski. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2020 r. zostały oddalone skargi na to postanowienie. Wyrok ten jest nieprawomocny. Przedstawione okoliczności uwypuklają, że kwestia, której urzędowego potwierdzenia domagają się skarżący jest złożona pod względem faktycznym i prawnym. Na skutek wznowienia postępowania zakwestionowana została legalność spornej decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r. Wojewoda domaga się uchylenia tej decyzji w trybie administracyjnym. Wydana w trybie wznowienia decyzja z dnia [...] września 2019 r. otworzyła na nowo stronom prawo do wniesienia powództwa do sądu powszechnego. W takiej sytuacji przychylenie się do wniosku strony przez organ i wydanie zaświadczenia żądanej treści oznaczałoby działanie wbrew treści i ratio legis przepisu art. 217 k.p.a. Wydając bowiem zaświadczenie organ podjąłby próbę oceny stanu faktycznego i prawnego, do czego nie został upoważniony.
Zdaniem Sądu organy orzekające nie miały obowiązku analizowania i ustalania, czy roszczenie wynikające ze spornej decyzji podlega egzekucji w trybie administracyjnym, czy też sądowym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli B. K. oraz A. B., zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 217 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 218 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 131 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska mające wpływ na wynik sprawy poprzez błędne uznanie, że brak jest podstaw do wydania zaświadczenia o wykonalności decyzji Starosty Mrągowskiego z dnia [...] sierpnia 2019 r. z uwagi na to, że rzekomo stwierdzenie czy decyzja ta podlega wykonaniu nie jest możliwe w oparciu o posiadane przez organ ewidencje, rejestry lub innych dane, bowiem rzekomo dla ustalenia tej okoliczności wymagana jest interpretacja przepisów prawa, podczas, gdy:
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie stwierdziło, że wykonalność decyzji z dnia 14 sierpnia 2019 r. wynika z art. 131 ust. 1, 2, i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska i kwestia ta najwyraźniej była dla organu oczywista i nie wymagała interpretacji prawa;
- również Sąd stwierdził, że decyzja ta jest niezaskarżalna i powołany art. 131 ust. 1, 2 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska wprost wskazuje, że wydana decyzja jest wykonalna nadto zaś organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające i nawet, gdyby hipotetycznie i błędnie przyjąć, że okoliczność, że decyzja ta jest wykonalna nie byłaby oczywista, to organ w prosty sposób mógł w oparciu o posiadane przez siebie dane okoliczność tę wyjaśnić;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 217 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 784 k.p.c. i art. 785 k.p.c. poprzez błędne uznanie, że przepisy te nie wymagają wydania zaświadczenia o wykonalności decyzji ustalającej odszkodowanie za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, podczas, gdy jak ustalił Sąd obowiązek wypłaty odszkodowania wynikający z decyzji Starosty Mrągowskiego może być realizowany w drodze egzekucji sądowej po nadaniu jej klauzuli wykonalności, a jednocześnie z samej treści tej decyzji nie wynika, że podlega ona wykonaniu i zaświadczenie takie jest potrzebne do uzyskania klauzuli wykonalności;
2) prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie naruszenie art. 131 ust. 1, 2 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 217 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 218 § 1 i 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że brak jest podstawy do wydania zaświadczenia o wykonalności decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r., pomimo, że Sąd uznał, iż skarżący mają interes prawmy w uzyskaniu zaświadczenia o wykonalności tej decyzji, a stan prawny w tym zakresie wynika wprost ze wskazanego wyżej przepisu prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wnieśli o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;
2) ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie w całości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, utrzymującego w mocy postanowienie Starosty Mrągowskiego z dnia [...] października 2019 r.;
3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Uzupełniając skargę kasacyjną skarżący oświadczyli, że zrzekają się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiot sporu w niniejszej sprawie dotyczy odmowy wydania zaświadczenia o wykonalności decyzji Starosty Mrągowskiego z dnia [...] sierpnia 2019 r. wydanej na podstawie art. 131 ust. 1 i art. 133 ustawy Prawo ochrony środowiska. Decyzją tą organ ustalił odszkodowanie na rzecz skarżących kasacyjnie w kwocie 18 783 413,00 zł w związku z ograniczeniami sposobu korzystania z nieruchomości stanowiących ich własność, a wynikającymi z zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie z dnia 20 maja 2016 r. W decyzji zawarto pouczenie, że strona niezadowolona z przyznanego odszkodowania może wnieść, w terminie 30 dni od dnia doręczenia jej decyzji, powództwo do sądu powszechnego. Z treści decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r. nie wynika natomiast jaki podmiot zobowiązany jest do wypłaty ustalonego odszkodowania na rzecz skarżących kasacyjnie.
W dniu 6 września 2019 r., tj. w dniu wpływu wniosku skarżących o wydanie zaświadczenia o wykonalności decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. z uwagi na brak udziału w postępowaniu Wojewody, zobowiązanego do wypłaty odszkodowania. Decyzją z dnia [...] września 2019 r. organ I instancji stwierdził, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2019 r. została wydana z naruszeniem prawa i pouczył strony o możliwości wniesienia powództwa do sądu powszechnego. Odwołania od decyzji z dnia [...] września 2019 r. wnieśli skarżący i Wojewoda. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania, a wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 79/20 skargi zostały oddalone, wyrok jest nieprawomocny.
Natomiast zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli 1) urzędowego potwierdzenia faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu pranego. Zaznaczyć należy, że wydanie zaświadczenia jest czynnością materialnotechniczną organu polegającą na urzędowym potwierdzeniu w formie pisemnej obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Jest ono przy tym przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej, dokonywanym - w myśl art. 218 § 1 k.p.a. - w oparciu o posiadane rejestry i ewidencje bądź inne dane znajdujące się w jego posiadaniu. Zakres postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przed wydaniem zaświadczenia, jest w konsekwencji takiej konstrukcji ograniczony do analizy posiadanej dokumentacji oraz danych zgromadzonych w ww. zasobach i oceny możliwości ich przeniesienia do treści zaświadczenia. Nie jest natomiast dopuszczalne dokonywanie w tym trybie ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających wprost z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Powyższe oznacza, że wydanie zaświadczenia jest możliwe wówczas gdy spełniona jest przesłanka z art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., tj. urzędowego potwierdzenia faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub spełniona jest przesłanka z pkt 2, tj. osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny, a nadto fakt powstania określonych skutków prawnych musi być oczywisty, jednoznaczny, organ nie musi o niczym rozstrzygać. Natomiast w sytuacji, gdy żądanie strony dotyczy zagadnienia, spornego, niejednoznacznego, bez względu na przyczyny i źródła tej niejednoznaczności, to zachodzą okoliczności negatywne, które powodują, że wydanie zaświadczenia nie jest możliwe. Z taką sytuacją mamy czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy.
Niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 217 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 784 k.p.c. i art. 785 k.p.c. Zgodnie z 784 k.p.c., celem uzyskania klauzuli wykonalności tytułu pochodzącego od organu administracji państwowej lub sądu szczególnego, który sam nie nadaje klauzuli, wierzyciel złoży sądowi w razie potrzeby oprócz tytułu także ich zaświadczenie, że tytuł podlega wykonaniu. Z powyższego przepisu wynika, że dla nadania przez sąd klauzuli wykonalności tytułowi pochodzącemu od organu administracji nie jest obowiązkowo wymagane przedłożenie zaświadczenia, że tytuł podlega wykonaniu, albowiem ustawodawca użył sformułowania "w razie potrzeby". Ponadto skarżący kasacyjnie nie wskazują, że wystąpili do sądu o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi pochodzącemu od organu administracji, czyli decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r. i w związku z rozpoznawaniem tego wniosku zaistniała potrzeba przedłożenia zaświadczenia, że tytuł podlega wykonaniu. Również art. 785 k.p.c. nie wprowadza obligu przedłożenia zaświadczenia o wykonalności decyzji. Z przepisu tego wynika jedynie, że zaświadczenie jest potrzebne do uzyskania klauzuli wykonalności, gdy według ustawy organy państwowe są obowiązane je wydać dłużnikowi. Wówczas wierzyciel może żądać również jego wydania. Unormowanie to zatem odsyła do innych przepisów, które wymagają wydania zaświadczenia. W rozpatrywanym przypadku skarżący nie wskazali takich przepisów. Dlatego też regulacja zawarta w art. 784 k.p.c. i 785 k.p.c. nie może stanowić tej przesłanki o której mowa w art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., czyli że wydania zaświadczenia wymaga przepis prawa, tym bardziej, gdy tak jak w niniejszej sprawie strona nie występowała do sądu o nadanie klauzuli wykonalności decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r.
Niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 217 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 218 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 131 ust. 1, 2 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 217 pkt 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się jeżeli o jego wydanie ubiega się osoba ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu pranego. Tak więc posiadanie interesu prawnego jest drugą, obok przesłanki z pkt 1, przesłanką uzyskania zaświadczenia. Powołany art. 131 stanowi; ust. 1. W razie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, o którym mowa w art. 130 ust. 1, na żądanie poszkodowanego właściwy starosta ustala, w drodze decyzji, wysokość odszkodowania; decyzja jest niezaskarżalna ust. 2. Strona niezadowolona z przyznanego odszkodowania może w terminie 30 dni od dnia doręczenia jej decyzji, o której mowa w ust. 1, wnieść powództwo do sądu powszechnego. Droga sądowa przysługuje także w razie niewydania decyzji przez właściwy organ w terminie 3 miesięcy od dnia zgłoszenia żądania przez poszkodowanego ust. 3. Wystąpienie na drogę sądową nie wstrzymuje wykonania decyzji, o której mowa w ust. 1.
Wskazując na powołany art. 131 ustawy Prawo ochrony środowiska, na podstawie którego została wydana decyzja z dnia [...] sierpnia 2019 r. skarżący kasacyjnie wskazywał, że możliwe jest wydanie zaświadczenia o wykonalności wskazanej decyzji, albowiem decyzja ta jest niezaskarżalna, a nadto przepis wprost wskazuje, że wydana decyzja jest wykonalna. To stanowisko skarżącego kasacyjnie byłoby zasadne, gdyby w sprawie nie miały miejsca szczególne okoliczności. Te szczególne okoliczności związane są z faktem, że w dniu [...] września 2019 r. zostało wznowione postępowanie w sprawie decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r., a w wyniku wznowienia postępowania decyzją z dnia [...] września 2019 r. organ stwierdził, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2019 r. wydana została z naruszeniem prawa. Na powyższe okoliczności, znane Sądowi z urzędu, wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jak już podnoszono wcześniej przyczyną wznowienia postępowania w sprawie decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r. był brak udziału w tym postępowaniu Wojewody. Zauważyć również należy, że decyzja Starosty z dnia [...] sierpnia 2019 r. ustalająca odszkodowanie na rzecz skarżących kasacyjnie, nie wskazuje podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania. Powyższe okoliczności i przyczyny związane z wznowieniem postępowania w sprawie decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r. sprawiają, że żądanie strony dotyczące wydania zaświadczenia, dotyczy kwestii spornych, niejednoznacznych i wymaga poczynienia ustaleń jak na decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r. wpłynęła decyzja z dnia [...] września 2019 r. Na powyższe okoliczności dotyczące wznowienia postępowania w sprawie decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r. zwracał uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, natomiast w skardze kasacyjnej brak jakiegokolwiek odniesienia się do faktu wznowienia postępowania i wydania w wyniku wznowienia decyzji z dnia [...] września 2019 r. Skarżący kasacyjnie swoje rozważania opiera i koncentruje wyłącznie na decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r., pomijając stan prawny wynikający z wznowienia postępowania, który obowiązywał w dacie wydania postanowienia z dnia [...] października 2019 r. o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Mając powyższe na uwadze, niezasadny jest również zarzut naruszenia prawa materialnego, a dotyczący powołanego art. 131 ustawy Prawo ochrony środowiska.
W takich okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło