III SA/Wa 2232/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi K. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę Decyzją z [...] czerwca 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej NUS) określił K. L. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w kwocie 22.800 zł. W treści decyzji organ zawarł pouczenie o przysługującym stronie prawie do wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej DIAS) za pośrednictwem NUS, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. W dniu 24 czerwca 2019 r. strona złożyła wspomniany środek zaskarżenia od decyzji NUS. Organ pierwszej instancji, przekazując odwołanie strony, wniósł o stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. NUS wskazał, że zważywszy na fakt doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony w systemie ePUAP 6 czerwca 2019 r., odwołanie z 24 czerwca 2019 r. zostało wniesione po terminie przewidzianym dla wspomnianej czynności procesowej. W piśmie z 10 lipca 2019 r. pełnomocnik strony wyjaśnił, że decyzja NUS została faktycznie dostarczona 11 czerwca 2019 r. W dniu 6 czerwca 2019 r. potwierdził bowiem jedynie kodem sms odbiór przesyłki, która nie została mu dostarczona. W kolejnych dniach, z uwagi na podróż służbową, nie logował się w systemie ePUAP i w efekcie odebrał przesyłkę dopiero 11 czerwca 2019 r. Postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r., wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej Op), DIAS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy przychylił się do stanowiska NUS odnośnie daty doręczenia decyzji stronie. Wskazał na znajdujące się w aktach sprawy Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (UPD), z którego wynikało, że do pisma informującego pełnomocnika o doręczeniu decyzji został dołączony plik zawierający ów akt. DIAS wskazał również, że data odczytania decyzji nie może zostać uznana za datę jej doręczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. L., działająca poprzez pełnomocnika – doradcę podatkowego, wniosła o uchylenie postanowienia DIAS. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 Op, poprzez uznanie, że odwołanie od decyzji NUS zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności. DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także postanowienie, rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie natomiast do art. 120 Ppsa, w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczy tego, czy skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 223 § 1 Op, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Stosownie do art. 223 § 2 pkt 1 Op, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Organ odwoławczy twierdzi, że decyzja NUS została doręczona pełnomocnikowi strony 6 czerwca 2019 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upływał 21 czerwca 2019 r. Wspomniany środek prawny został złożony dopiero 24 czerwca 2019 r., a więc po terminie. Z kolei strona przeciwna uważa, że do doręczenia decyzji NUS doszło 11 czerwca 2019 r., a więc termin do wniesienia odwołania został przez nią zachowany. Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należało przyznać organowi odwoławczemu. W rozpoznawanej sprawie podatniczka była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – doradcę podatkowego, którego ustanowiła 12 marca 2019 r. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 Op, pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Stosownie natomiast do art. 145 § 2 Op, jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. Na podstawie art. 144 § 1 Op, organ podatkowy doręcza pisma: 1) za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów; 2) za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. W myśl art. 144 § 2 Op, jeżeli przepisy ustawy przewidują doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, doręczenie następuje przez portal podatkowy w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą. Stosownie do art. 144 § 5 Op, doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Zgodnie zaś z art. 152a § 1 Op, w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego; 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma, 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w sposób, o którym mowa w art. 20a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Według art. 152a § 2 Op, w przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób określony w § 1 pkt 3, organ podatkowy po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma. Na mocy zaś art. 152a § 3 Op, w przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. Należy też zwrócić uwagę na ustawę z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 570), która określa zasady wymiany informacji drogą elektroniczną, w tym dokumentów, pomiędzy podmiotami publicznymi. Powyższa ustawa, wraz z wydanym na jej podstawie rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych z 14 września 2011 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 971; dalej: Rozporządzenie) określa zasady doręczania dokumentów elektronicznych za pośrednictwem ePUAP. Zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia doręczenie dokumentu elektronicznego na nośniku informatycznym może być potwierdzone poświadczeniem przedłożenia, które jest przesyłane na adres poczty elektronicznej wskazany przez doręczającego (§ 11 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia). W przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1 Rozporządzenia) - automatycznie przez system, bez udziału człowieka - natomiast w § 14, 15 i 16 rozporządzenie reguluje sposób tworzenia poświadczenia doręczenia. Ten drugi proces przebiega inaczej, gdyż doręczenie wymaga świadomego przyjęcia przesyłki przez adresata i dokonania potwierdzenia odbioru przez złożenie podpisu. Podpis elektroniczny, o którym mowa w § 15 Rozporządzenia, może być złożony z wykorzystaniem certyfikatu kwalifikowanego lub danych potwierdzonych profilem zaufanym ePUAP. Dopiero zaś po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata: udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia; udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia (§ 16 Rozporządzenia). Z przedstawionych wyżej zasad wynika, że doręczanie pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej następuje dwuetapowo. W pierwszym etapie, w celu doręczenia pisma w postaci dokumentu elektronicznego, organ podatkowy przesyła na adres e-mail strony postępowania informację, że adresowana do niej korespondencja czeka na odebranie. W tej informacji organ podatkowy musi zamieścić pouczenie o sposobie odbioru pisma ze wskazaniem adresu elektronicznego (link), pod którym przesyłkę można pobrać. Natomiast drugi etap doręczenia pisma, to jego pobranie i podpisanie przez adresata urzędowego poświadczenia odbioru pisma. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy odnotować, że ze znajdującego się w aktach sprawy UPD (karta 48 akt administracyjnych) wynika, iż 5 czerwca 2019 r., o godz. 14:40:28 wysłano dokument zawierający zaskarżoną decyzję na ePUAP. Adresatem dokumentu był pełnomocnik skarżącej – dor. pod. M. M.. Jako termin doręczenia wskazano 6 czerwca 2019 r. Identyfikator dokumentu oraz sygnatura sprawy na UPD były identyczne z tymi wskazanymi w petitum decyzji. W ocenie Sądu, strona nie podważyła mocy dowodowej znajdującego się w aktach UPD. Nie można zatem kwestionować, że do doręczenia decyzji doszło 6 czerwca 2019 r. Strona w skardze podnosi, że w dniu 6 czerwca 2019 r. nie doszło do dostarczenia decyzji, albowiem w tym dniu pełnomocnik nie otrzymał żadnego pliku do pobrania. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się wydruk dokumentu elektronicznego z 5 czerwca 2019 r. (karta 84 akt administracyjnych), zawierającego korespondencję wraz z załącznikami w postaci "[...].pdf" i "[...].xades". Rację ma przy tym organ wskazując, że pełnomocnik strony nie sygnalizował w dniu odebrania przesyłki żadnych trudności z pobraniem pliku. W ocenie Sądu, w obecnych czasach i zaawansowaniu technologicznym, nic nie stało na przeszkodzie by zachować np. zrzut z ekranu telefonu, który potwierdzałby brak doręczenia decyzji w tym dniu. Zresztą pełnomocnik, jak sam stwierdza, otrzymał już kiedyś informację (21 lutego 2019 r.), że w związku z dużym ruchem proces doręczania decyzji po podpisaniu UPD może być wydłużony. Nie oznaczało to jednak, że decyzja (plik) nadejdzie w innej dacie aniżeli nastąpiło doręczenie. Opóźnienie mogło wynosić do 2 godzin. W ostateczności, w razie braku korespondencji, należało przesłać treść lub plik UPD do weryfikacji. Pełnomocnik nie ma zatem żadnego dowodu na to, że plik zawierający decyzję nie został mu doręczony jeszcze w tym samym dniu kiedy potwierdził odbiór przesyłki. Pełnomocnik nawet nie jest w stanie tego stwierdzić, gdyż jak sam przyznał nie logował się ponownie tego dnia w systemie ePUAP i uczynił to dopiero 11 czerwca 2019 r. Co więcej, strona nie ma żadnego dowodu na to, że plik nie był od razu do pobrania w chwili gdy nastąpiło potwierdzenie doręczenia. Nie ma również racji strona wskazując, że za dzień doręczenia decyzji uznać należy dzień jej odczytania. Doręczenie następuje bowiem w dacie podpisania przez odbiorcę (adresata) elektronicznego dokumentu zawierającego datę potwierdzenia odbioru przesyłki. Z kolei wygenerowanie UPD stanowi dowód na możliwość zapoznania się z jej treścią. Mając na względzie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd stwierdza, że DIAS prawidłowo ocenił, iż do doręczenia decyzji pełnomocnikowi doszło 6 czerwca 2019 r., a zatem wniesienie odwołania, stosownie do art. 223 § 2 pkt 1 Op, okazało się spóźnione. W konsekwencji DIAS nie naruszył, poprzez niewłaściwe zastosowanie, art. 228 § 1 pkt 2 Op, gdyż zgodnie z tym przepisem, w razie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania organ stwierdza to w formie postanowienia. Wspomniane postanowienie kończy postępowanie w sprawie i sprawia, że decyzja wydana w pierwszej instancji staje się ostateczna. Ze względu na powyższe okoliczności skarga okazała się bezzasadna i należało orzec o jej oddaleniu na podstawie art. 151 Ppsa.