I SA/Gl 1027/19

WyrokWSA w Gliwicach2020-08-03

Skład orzekający: Krzysztof Kandut, Monika Krywow, Bożena Pindel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności egzekucyjne w administracji może kwestionować zasadność wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, czy jedynie prawidłowość techniczną lub formalną dokonanej czynności egzekucyjnej?
Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne w administracji (art. 54 u.p.e.a.) służy kwestionowaniu prawidłowości dokonania czynności egzekucyjnej pod względem technicznym lub formalnym. Nie jest ona właściwym środkiem do kwestionowania istnienia, wymagalności obowiązku, ani zasadności wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzuty strony skarżącej nie dotyczyły wadliwości samej czynności zajęcia wierzytelności, lecz kwestii wykraczających poza zakres dopuszczalny w trybie skargi na czynność egzekucyjną.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego (Dyrektora Oddziału ZUS) o oddaleniu skarg na czynności egzekucyjne. Czynności egzekucyjne polegały na zajęciu wierzytelności pieniężnych skarżącej w urzędzie skarbowym, na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych dotyczących zaległych składek ubezpieczeniowych. Skarżąca zarzucała bezzasadność i bezprawność zajęcia, brak uprzedniego doręczenia upomnienia oraz naruszenie prawa przy dokonaniu zajęcia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), Sędzia WSA Bożena Pindel, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako "organ nadzoru" lub "Dyrektor"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1, § 2 i § 4 pkt 1 oraz art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), po rozpoznaniu zażalenia B. B. (dalej jako "zobowiązana" lub "skarżąca"), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. (dalej jako "organ egzekucyjny" lub "wierzyciel") z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] r. wierzyciel wystawił wobec zobowiązanej tytuły wykonawcze od nr [...] do [...], obejmujące należności z tytułu składek ubezpieczeniowych za październik 2018 r. i w tym samym dniu, działając jako organ egzekucyjny, nadał powyższym tytułom klauzulę o skierowaniu do egzekucji. Następnie zawiadomieniami z dnia [...] r. dokonał zajęcia innych wierzytelności pieniężnych, tj. z tytułu zwrotu i nadpłat i podatków w [...] Urzędzie Skarbowym w G.. Zawiadomienia wraz z tytułami wykonawczymi zostały doręczone zobowiązanej w dniu [...] r. Zobowiązana trzema pismami wniosła skargi na powyższe czynności egzekucyjne zarzucając bezzasadne i bezprawne dokonanie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, niedopuszczalność egzekucji oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia o jakim mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny oddalił skargi na czynności egzekucyjne z dnia [...] r. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła zobowiązana. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektor wskazał na treść art. 54 § 1 u.p.e.a. Stwierdził, że skarżąca zakwestionowała prawidłowość zajęcia rachunku bankowego podczas gdy w sprawie doszło do zajęcia innej wierzytelności w [...] Urzędzie Skarbowym w G., a zatem innej czynności niż wskazana przez skarżącą. Wskazał przy tym, że organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1a pkt 12 12 lit. a tiret piąty ustawy egzekucyjnej, a zatem działalnie organu uznał za zgodne z art. 89 u.p.e.a. Ponadto stwierdził, że zawiadomienia zawierały wszystkie elementy wskazane w art. 67 § 2 u.p.e.a. i wzorze określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1804, dalej jako "rozporządzenie"). Organ odwoławczy wskazał także, że Dyrektor oddziału ZUS jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji m.in. z wierzytelności pieniężnych. Poinformował także, że nawet uwzględnienie skargi nie skutkowałoby umorzeniem postępowania egzekucyjnego, a jeżeli zobowiązana znajduje jakieś podstawy do umorzenia tego postępowania może złożyć taki wniosek na każdym etapie postępowania. W skardze na powyższe postanowienie zobowiązana zarzuciła brak podstawy prawnej i faktycznej do wydania postanowienia, błędną wykładnię przepisów u.p.e.a. oraz nieprawidłowe dokonanie zajęcia rachunku bankowego. Wniosła zatem o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał przy tym stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest postanowienie w sprawie oddalenia skarg zobowiązanej na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego w postaci zajęcia innej wierzytelności w [...] Urzędzie Skarbowym w G. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w skardze z art. 54 u.p.e.a. można kwestionować prawidłowość dokonania czynności egzekucyjnej pod względem technicznym czy formalnym, natomiast nie można w trybie skargowym kwestionować istnienia, czy wymagalności dochodzonego obowiązku lub zasadności wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W tym kontekście należy zauważyć, że Strona ani w swojej skardze skierowanej do organu egzekucyjnego, ani w zażaleniu do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie zanegowała prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej (zajęcia jej wierzytelności). Takiego zarzutu nie podniesiono też w skardze wniesionej do Sądu na ostateczne postanowienie organu odwoławczego. Jedynym argumentem wskazanym w skardze na zajęcie wierzytelności pieniężnej zobowiązanego, dokonane na mocy zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego było zaś przeprowadzenie tej czynności z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do tej kwestii, godzi się zauważyć że przedstawiony zarzut pozostaje bez wpływu na prawidłowość zaskarżonej czynności egzekucyjnej zajęcia wierzytelności pieniężnej. Może on natomiast stanowić w szczególności podstawę dla formułowania zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wnoszonych w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, będących przedmiotem ewentualnego odrębnego postępowania (por. powoływany już art. 33 § 1 u.p.e.a. oraz art. 27 § 1 pkt 9 tej samej ustawy). Z kolei, istotą skargi na czynność egzekucyjną jest kontrola prawidłowości tego działania, dokonana przez pryzmat przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulujących tryb egzekucji z wierzytelności. Jak zaś łatwo zauważyć, analizując zaprezentowany wcześniej stan faktyczny, to nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Sąd stwierdza, że ocena poprawności zaskarżonej czynności egzekucyjnej, dokonana przez organy obydwu instancji nie wykazała popełnienia nieprawidłowości, które mogłyby być podstawą skargi wnoszonej w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej Strony (k. 6-8 akt administracyjnych) zostało bowiem dokonane prawidłowo w trybie art. 89 § 1 u.p.e.a., z zachowaniem wymogów, wynikających z tego przepisu. Tytuły wykonawcze wskazane w zawiadomieniach o zajęciu (wystawione [...] r.) zostały doręczone zobowiązanej wraz z zawiadomieniami w dniu [...] r. Organ mógł przy tym zastosować środek egzekucyjnego w postaci egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych w rozumieniu art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 5 u.p.e.a., w celu wyegzekwowania wymagalnych należności, nieuiszczonych w sposób dobrowolny. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019. 2325, ze zm.) skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło