II SA/Gl 799/18

WyrokWSA w Gliwicach2019-01-28

Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Łucja Franiczek, Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, dotyczące warunków występowania o techniczne warunki przyłączenia, przekazania wybudowanych urządzeń, zapewnienia budowy przyłączy i instalacji oraz dostawy wody na cele przeciwpożarowe, są zgodne z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części postanowień regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, uznając je za sprzeczne z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W szczególności, regulamin nadmiernie ograniczał krąg osób uprawnionych do wystąpienia o techniczne warunki przyłączenia, nakładał na odbiorców obowiązek budowy instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych oraz urządzeń, na co brak było podstawy ustawowej, a także nieprawidłowo regulował kwestię dostawy wody na cele przeciwpożarowe. W pozostałym zakresie skargę oddalono.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Tarnowskich Górach wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Miasteczku Śląskim dotyczącą regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, domagając się stwierdzenia jej nieważności w określonym zakresie. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków poprzez nałożenie na wnioskodawców obowiązku posiadania tytułu prawnego do nieruchomości, obciążenie ich kosztami budowy urządzeń i instalacji wodociągowych oraz kanalizacyjnych, a także nieprawidłowe uregulowanie dostawy wody na cele przeciwpożarowe. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, kwestionując zarzuty Prokuratora.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność § 19 ust. 1 i ust. 2, § 19 ust. 4f, § 23 ust. 1 w części "oraz instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych" zaskarżonej uchwały, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Tarnowskich Górach na uchwałę Rady Miejskiej w Miasteczku Śląskim z dnia 7 września 2007 r. nr XII/77/07 w przedmiocie przywrócenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy 1) stwierdza nieważność § 19 ust. 1 i ust. 2, § 19 ust. 4f, § 23 ust. 1 w części "oraz instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych"; 2) oddala skargę w pozostałym zakresie. Prokurator Rejonowy w Tarnowskich Górach (dalej: Prokurator) pismem z dnia 10 sierpnia 2018r. wniósł skargę na Uchwałę Nr XII/77/07 Rady Miejskiej w Miasteczku Śląskim z dnia 7 września 2007 roku w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Miasteczko Śląskie (dalej: Regulamin, uchwała), żądając jej unieważnienia w "określonym zakresie". W skardze zarzucił organowi naruszenie: 1/ art. 6 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z dnia 7 czerwca 2001 r. (dalej: ustawa) poprzez wskazanie w paragrafie 19 ust. 1 Regulaminu, iż z wnioskiem o wydanie technicznych warunków przyłączenia do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej może wystąpić osoba posiadająca tytuł prawny do korzystanie z nieruchomości, która ma być przyłączona do sieci. Przepisy ustawy wskazują, że umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków może być zawarta z osobą, która posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, do której ma być dostarczana woda lub z której mają być odprowadzone ścieki albo z osobą, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym; 2/ art. 6 ust. 4 ustawy poprzez wskazanie w paragrafie 19 ust. 2 Regulaminu, iż do wniosku o wydanie technicznych warunków przyłączenia do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej, wnioskodawca dołącza dokument potwierdzający tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, której wniosek dotyczy. Przepisy ustawy nie uzależniają zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków od posiadania tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, bowiem wskazują, że umowa może być zawarta z osobą, która posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, do której ma być dostarczana woda lub z której mają być odprowadzone ścieki albo z osobą która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym; 3/ art. 15 ust 1, 2 i 4 i art. 31 ust. 1 ustawy poprzez wskazanie w paragrafie 19 ust. 4 f Regulaminu, iż techniczne warunki przyłączenia wskazują między innymi informację w zakresie przekazania wybudowanej na własny koszt Odbiorcy urządzenia wodociągowego i (lub) kanalizacyjnego. Przepisy ustawy nie zawierają upoważnienia do obciążania odbiorców realizacją budowy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, bowiem stanowią, iż to Przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji a w przypadku wybudowania z własnych środków urządzenia wodociągowego i urządzenia kanalizacyjnego odbiorcy mogą je przekazać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo - kanalizacyjnemu na warunkach uzgodnionych w umowie; 4/ art. 3 ust 1 i art. 15 ust 1, 2 i 4 ustawy poprzez wskazanie w paragrafie 23 ust. 1 Regulaminu, iż realizację budowy przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych oraz instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych zapewnia na własny koszt Odbiorca ubiegający się s o przyłączenie do sieci. Przepisy ustawy nie zawierają upoważnienia do obciążania odbiorców kosztami realizacji budowy instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych oraz przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych; 5/ art. 3 ust 1 i art. 15 ust 1, 2 i 4 ustawy poprzez wskazanie w paragrafie 28 ust. 3 Regulaminu, iż w sytuacji, w której warunki techniczne obejmowały również konieczność wybudowania przez przyszłego Odbiorcę ze środków własnych urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych, warunkiem przystąpienia do odbioru przyłącza jest równoczesny odbiór tych urządzeń. Przepisy ustawy nie zawierają upoważnienia do obciążania odbiorców kosztami realizacji budowy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, bowiem stanowią, iż to przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji: 6/ art. 22 pkt 2 ustawy poprzez wskazanie w paragrafie 36 Regulaminu, iż zapewnienie dostawy wody na cele przeciwpożarowe następuje na podstawie umowy zawieranej pomiędzy Gminą i Przedsiębiorstwem; umowa określa m.in. punkty poboru wody, składanie, w terminach wynikających z umowy, informacji o ilości wody pobranej na cele przeciwpożarowe z poszczególnych punktów poboru wody. Przepisy ustawy wskazują, iż przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obciąża gminę na podstawie cen i stawek opłat ustalonych w taryfach za wodę zużytą do zasilania publicznych fontann i na cele przeciwpożarowe i nie uzależniają dostawy wody na cele przeciwpożarowe od zawarcia umowy. Zdaniem Prokuratora, we wskazanym wyżej zakresie przepisy regulaminu w sposób istotny naruszają regulacje zawarte w ustawie, stąd uzasadniony jest wniosek o stwierdzenie jego nieważności w tej części. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie. W jego ocenie, Regulamin nie pozostaje w sprzeczności z prawem. W odniesieniu do dwu pierwszych zarzutów pełnomocnik § 19 ust. 1 i ust. 2 pozostawia je do oceny Sądu. W kwestii czwartego zarzutu, dotyczącego § 23 ust. 1 Regulaminu, zdaniem pełnomocnika nie wynika z niego obowiązek, który miałby cechy jednostronnie nałożonej na obywateli daniny publicznej. Wskazując na treść art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy podkreśla, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych w pewnym zakresie, a więc ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji, o którym mowa w art. 21 ust. 1. Nie zasługuje także na uwzględnienie, jak stwierdza, zarzut naruszenia przepisu art. 15 ust. 1, 2 i 4 i art. 31 ust. 1 ustawy poprzez wskazanie w § 19 ust. 4 f Regulaminu, zgodnie z którym techniczne warunki przyłączenia wskazują między innymi informację w zakresie przekazania wybudowanej na własny koszt Odbiorcy urządzenia wodociągowego i (lub) kanalizacyjnego. Prokurator w tym przypadku powołał się także na brak możliwości realizacji urządzeń na koszt Odbiorcy, co nie znajduje uzasadnienia ze względów przytoczonych wyżej. Dotyczy to także zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 i art. 15 ust. 1, 2, 4 ustawy poprzez wskazanie w § 28 ust. 3 Regulaminu, że w sytuacji, w której warunki techniczne obejmowały również konieczność wybudowania przez przyszłego Odbiorcę ze środków własnych urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych, to warunkiem przystąpienia do odbioru przyłącza jest równoczesny odbiór tych urządzeń. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego postanowienia Regulaminu zawartego w § 36 zauważa, iż mając na uwadze art. 19 ust. 5 pkt 9 oraz art. 22 pkt 2 ustawy, konieczne było unormowanie warunków dostarczania wody na cele przeciwpożarowe, skoro ustawa reguluje jedynie sposób wyliczenia wynagrodzenia należnego przedsiębiorstwu od gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Skarga Prokuratora jest w zasadniczej części uzasadniona. Kontrola legalności zaskarżonej uchwały, będącej aktem prawa miejscowego podejmowanym przez organ samorządowej gminy, wymaga sformułowania kilku uwag wprowadzających, wskazujących na zasady wykonywania przez radę gminy funkcji prawotwórczej. Akty prawa miejscowego, będące źródłem powszechnie obowiązującego prawa (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP), mogą być stanowione wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawie, która określa też zasady i tryb wydawania tych aktów (art. 94 Konstytucji). Stanowią one jedną z podstawowych prawnych form wykonywania zadań publicznych przez gminę. Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.s.g., na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Powinno się to odbywać przy zachowaniu warunków określonych w art. 94 Konstytucji RP. Akty prawa miejscowego wraz z rozporządzeniami stanowią kategorię źródeł prawa określanych jako "podustawowe" bowiem zajmują w hierarchii miejsce poniżej ustaw, zaś legitymacja upoważniająca do ich wydania wynika z upoważnienia ustawowego. Natomiast, jak można byłoby wnosić po analizie postanowień art. 94 Konstytucji RP, regulującego zasady wydawania aktów prawa miejscowego oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, który określa formułę upoważnienia do wydania rozporządzenia, zakres samodzielności (swobody) prawotwórczej organów podejmujących akty prawa miejscowego jest szerszy (większy), aniżeli jest to w przypadku rozporządzeń. Wniosek taki jest jednak nieuprawniony, zwłaszcza jeśli chodzi o akty prawa miejscowego o charakterze wykonawczym, wydawane na podstawie upoważnienia szczegółowego (por. D.Dąbek, Prawo miejscowe samorządu terytorialnego, Warszawa 2003, s.156). Taki charakter (wykonawczy) ma regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, podejmowany na podstawie art. 19 ust. 5 z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 328, dalej: u.z.z.w.) Najogólniej rzecz ujmując, podobnie jak w przypadku rozporządzeń, związanie upoważnieniem ustawowym organu podejmującego akt prawa miejscowego jest bardzo ścisłe. W szczególności dotyczy to obowiązku respektowania granic przedmiotowych i podmiotowych wyznaczonych upoważnieniem, jak i koniecznością kierowania się "wytycznymi" wynikającymi wprost z normy stanowiącej upoważnienie ustawowe, jak i z samej ustawy (zwłaszcza jej celów). Wobec tego, że przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miejskiej w Miasteczku Śląskim z dnia 7 września 2007 r., kontrola Sądu musi się odnosić do kwestii jej zgodności z przepisem zawierającym delegację ustawową, a więc art. 19 ust. 2 u.z.z.w. w wersji obowiązującej w tej dacie. Uwaga ta jest o tyle istotna, że nowelizacje tej ustawy spowodowały nie tylko zmiany w zakresie numeracji poszczególnych jednostek redakcyjnych, ale także w treści samej delegacji ustawowej (obecnie zmieszczonej w ust. 4 art. 19). Stosownie do art. 19 ust. 2 u.z.z.w., regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym: 1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków; 2) szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług; 3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach; 4) warunki przyłączania do sieci; 5) techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych; 6) sposób dokonywania odbioru przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wykonanego przyłącza; 7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków; 8) standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków; 9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Granice podmiotowe wyznaczają dwa elementy, w tym pierwszy to oczywiście "przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne". Wedle słowniczka ustawowego oznacza to przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność (art. 2 pkt. 4 u.z.z.w.). Natomiast drugi to "odbiorca usług", co oznacza "każdego, kto korzysta z usług wodociągowo-kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na podstawie pisemnej umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym". Wobec tego regulamin nie może wykraczać poza wskazany wyraźnie zakres podmiotowy i określać praw i obowiązków innych podmiotów, aniżeli przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne oraz odbiorcy usług w rozumieniu art. 2 pkt. 3. Odnosi się to w szczególności do "osób, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne" (art. 31 ust. 1 u.z.z.w.). Zakres przedmiotowy upoważnienia to prawa i obowiązki wskazanych wyżej podmiotów w dziedzinach określonych w punktach 1 do 9 art. 19 ust. 2 u.z.z.w. Przedmiot regulacji zawartych w regulaminie nie jest wyznaczony zbyt precyzyjnie z dwu zasadniczych przyczyn: po pierwsze – już sama treść poszczególnych przepisów zawartych w punktach 1-9 , a w ślad za tym i zakres kompetencji prawotwórczej rady gminy może być różnie wykładany; po wtóre – użycie przez ustawodawcę w art. 19 ust. 2 zwrotu: "Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym: (.....)" otwiera pole do rozważań czy katalog kwestii regulowanych w uchwale jest wyczerpujący, czy też w tym względzie pozostawiono pewną swobodę radzie gminy, co oznaczałoby możliwość wyjścia poza przedmiot wskazany w punktach 1-9. W ocenie Sądu, przy ustalaniu kompetencji prawotwórczych rady gminy wynikających z art. 19 ust. 2 u.z.z.w, zważywszy na wykonawczy charakter podejmowanego aktu (regulaminu) oraz zasadę wyłączności ustawy w regulowaniu kwestii dotyczących obowiązków publicznych (art. 84 Konstytucji RP), w tym przypadku obowiązków odbiorców usług, przepisy te wykładać trzeba w sposób ścisły. Zatem nie jest dopuszczalne ustalanie w regulaminie praw i obowiązków odbiorców usług wychodzących poza przedmiot (przedmioty) określone w pkt. 1-9. W świetle poczynionych wyżej ustaleń, za wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, a więc istotnie naruszające prawo, uznać przyjdzie postanowienia § 19 ust. 1 i ust. 2, § 19 ust. 4f, § 23 w części: "oraz instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych" ze względów przytoczonych niżej. 1.Zgodnie z § 19 ust. 1 Regulaminu: "Z wnioskiem o wydanie technicznych warunków przyłączenia do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej może wystąpić osoba posiadająca tytuł prawny do korzystanie z nieruchomości, która ma być przyłączona do sieci." Natomiast w myśl art. 6 ust. 4 ustawy:" Umowa, o której mowa w ust. 1, może być zawarta z osobą, która posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, do której ma być dostarczana woda lub z której mają być odprowadzane ścieki, albo z osobą, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym." W ust. 1 mowa jest o zawarciu umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków. W sposób sprzeczny zatem z ustawą Regulamin w tej części ogranicza uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem o wydanie technicznych warunków przyłączenia do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej osób, które nie mają tytułu prawnego do nieruchomości. Nie budzi wątpliwości, że uprawniona w tym względzie jest także osoba, korzystająca z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, skoro z nią może być zawarta pisemna umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków. 2. W § 19 ust. 2 Regulaminu stwierdza się: "Do wniosku o wydanie technicznych warunków przyłączenia do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej, wnioskodawca dołącza: a) dokument potwierdzający tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, której wniosek dotyczy." Sprzeczność tego przepisu z art. 6 ust. 4 ustawy ma podobny charakter , jak w pkt. 1, bowiem nie ma ustawowych podstaw do nałożenia obowiązku przestawienia wymaganego tam dokumentu wobec osób korzystających z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Z takimi osobami, jak wynika z art. 6 ust. 4 ustawy, może być zawarta umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków, która poprzedza wystąpienie o wydanie warunków technicznych. 3. § 19 ust. 4 pkt. f Regulaminu stanowi: "Warunki" ważne są 2 lata od dnia ich wydania, wskazują między innymi: f) informację w zakresie przekazania wybudowanej na własny koszt Odbiorcy urządzenia wodociągowego i (lub) kanalizacyjnego." Analiza postanowień art. 15 ust. 1 i 4 w zw. z art. 31 ust. 1 i 2 ustawy prowadzi do wniosku, że obowiązek zapewnienia budowy urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji, o którym mowa w art. 21 ust. 1 należy do przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego (art. 15 ust. 1). Stosownie do art. 31, osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, mogą je przekazywać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu, na warunkach uzgodnionych w umowie (ust. 1). Przekazywane urządzenia, o których mowa w ust. 1, powinny odpowiadać warunkom technicznym określonym w odrębnych przepisach (ust. 2). Przepis art. 31 ust. 1 i 2 należy odczytywać łącznie art. 15 ust. 4 ustawy: przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o to, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług (art. 15 ust. 4). W przywołanych przepisach brak jest podstaw do tego, aby rada gminy w uchwalanym regulaminie nałożyła na osoby, które budują z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, obowiązek uzyskania od przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego warunków technicznych przyłączenia do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej. Urządzenia takie, jak wynika z art. 15 ust. 2 ustawy, powinny tylko odpowiadać warunkom technicznym określonym w odrębnych przepisach. 4. § 23 ust. 1 Regulaminu przewiduje, iż: "Realizację budowy przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych oraz instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych zapewnia na własny koszt Odbiorca ubiegający się o przyłączenie do sieci". Przepis ten, wbrew wyjaśnieniom zawartym w odpowiedzi na skargę, odczytać należy jako obowiązek wybudowania na własny koszt przez Odbiorcę nie tylko przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych, ale także instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych. W części, która donosi się do zapewnienia na własny koszt Odbiorcy realizacji instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych, przepis pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 15 ust. 1 ustawy. Nie całą instalację, ale jedynie realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci (art. 15 ust. 2). 5. § 28 ust. 3 Regulaminu stanowi: "Jeżeli warunki techniczne obejmowały również konieczność wybudowania przez przyszłego Odbiorcę ze środków własnych urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych pod warunkiem przystąpienia do odbioru przyłącza jest równoczesny odbiór tych urządzeń. Jak wyjaśniono wyżej, brak jest w ustawie upoważnienia dla rady gminy do nałożenia obiorcę, który buduje na własny koszt urządzenia, obowiązku uzyskania warunków technicznych. Wobec tego nie jest także możliwe, aby takie warunki techniczne przewidywały obowiązek odbioru wykonanych na własny koszt urządzeń. Sąd nie podziela zarzutu Prokuratora co do sprzeczności z prawem postanowień § 36 Regulaminu. Przepis ten stanowi: "Zapewnienie dostawy wody na cele przeciwpożarowe następuje na podstawie umowy zawieranej pomiędzy Gminą i Przedsiębiorstwem; umowa określa m.in. punkty poboru wody, składanie, w terminach wynikających z umowy, informacji o ilości wody pobranej na cele przeciwpożarowe z poszczególnych punktów poboru wody." Treść § 36 Regulaminu wymaga skonfrontowania z art. 19 ust. 2 pkt. 9 ustawy oraz art. 22 ustawy. Pierwszy z tych przepisów, wyznaczający treść delegacji ustawowej, regulamin powinien określać warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Natomiast w myśl art. 22 ustawy: "Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obciąża gminę na podstawie cen i stawek opłat ustalonych w taryfie za: 1) wodę pobraną z publicznych studni i zdrojów ulicznych; 2) wodę zużytą do zasilania publicznych fontann i na cele przeciwpożarowe; 3) wodę zużytą do zraszania publicznych ulic i publicznych terenów zielonych." Brak jest podstaw do przyjęcia, iż treść umowy, przewidzianej w Regulaminie, nie mieści się w dyspozycji art. 19 ust. 2 pkt. 9 ustawy Zapewnienie dostawy wody na cele przeciwpożarowe nie wymaga zawarcia umowy pomiędzy gminą a przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym i w tym zakresie można by kwestionować zgodność z prawem tego postanowienia. Natomiast nie ma przeszkód aby, tak jak to przyjęto w przedmiotowym Regulaminie, uregulować w drodze umowy kwestie związane z określeniem punktów poboru wody do tych celów oraz przekazywania informacji o ilości pobranej na te cele wody z poszczególnych punktów poboru. Informacje te służą do przygotowania rozliczenia, o którym mowa w art. 22 ust. 2 ustawy. Wobec tego analiza postanowień całego § 36 Regulaminu, zwłaszcza w kontekście art. 19 ust. 2 pkt. 9 oraz art. 22 ustawy może uzasadniać wniosek, iż w istocie nie chodzi tu o zawarcie umowy w celu dostaw wody na cele przeciwpożarowe, ale określenie warunków dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Sąd, jak wynika z poczynionych wyżej ustaleń, nie podziela argumentów przytoczonych przez pełnomocnika organu w odpowiedzi na skargę, poza tymi, które dotyczą ostatniego zarzutu, tj. § 36 Regulaminu. W konkluzji zatem należy uznać, że przedmiotowy regulamin wykraczając we wskazanym wyżej zakresie poza upoważnienie ustawowe, zawarte w art. 19 ust. 2 u.z.z.w. (w wersji obowiązującej w dacie jej podjęcia) w sposób istotny narusza w tej części prawo i jako taki jest nieważny stosownie do dyspozycji art. 91 ust. 1 zd. 1 u.s.g. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. uwzględnił skargę w części, zaś w pozostałej części skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło