III SA/Lu 74/17
WyrokWSA w Lublinie2017-04-27
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganego świadectwa kierowcy, zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym i rozporządzenia nr 1072/2009, została nałożona prawidłowo?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo. Międzynarodowy przewóz drogowy wykonywany przez kierowcę będącego obywatelem państwa trzeciego bez wymaganego świadectwa kierowcy stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i rozporządzenia nr 1072/2009. Kara pieniężna jest sankcją administracyjną niezależną od winy, mającą charakter prewencyjny, a jej nałożenie było zgodne z przepisami.Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni skontrolowali kierowcę obywatela Ukrainy, który wykonywał międzynarodowy transport drogowy pojazdem użytkowanym przez L. J. Stwierdzono brak wymaganego świadectwa kierowcy, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. L. J. zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, kwestionując wysokość i podstawę nałożonej kary oraz odmowę przesłania uwierzytelnionych kserokopii materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi L. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia na L. J. kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:
W dniu [...] września 2016 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego w H. przeprowadzili kontrolę dokumentów, o których mowa w art. 87 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1414, z późn. zm.), dalej jako "ustawa o transporcie drogowym" lub "u.t.d.", posiadanych przez D. B., obywatela Ukrainy, kierowcę samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] z naczepą marki [...] o nr rej. [...], użytkowanego przez L. J. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", przekraczającego granicę RP.
Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] września 2016 r. Funkcjonariusz celny stwierdził brak wymaganego świadectwa kierowcy, czyli wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu, tj. dopuszczenie się naruszenia określonego w pkt 3.3 załącznika nr 3 u.t.d., zagrożonego karą pieniężną 8 000 zł.
Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r., Naczelnik Urzędu Celnego w Z. wszczął wobec L. J. postępowanie administracyjne, zaś decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nałożył karę pieniężną w kwocie 8 000 zł, w związku z naruszeniem określonym w pkt 3.3 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym, tj. wykonywaniem międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.
Skarżąca wniosła odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia. Ponadto pismem z dnia [...] grudnia 2016 r., w odpowiedzi na pismo organu odwoławczego wyznaczające termin na wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału dowodowego, skarżąca wniosła o przedłużenie wyznaczonego terminu i przesłanie uwierzytelnionych kserokopii nowego materiału dowodowego zgromadzonego przez organ. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w B. odmówił stronie przesłania uwierzytelnionych kserokopii materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Organ wskazał, że przepisy art. 73 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca r. – Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", dają stronie prawo do utrwalania akt sprawy na potrzeby własne, ale nie uprawniają do żądania od organu sporządzenia i przesłania jej kserokopii akt.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżąca wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy bez wymaganego świadectwa kierowcy. Przywołując treść przepisów ustawy o transporcie drogowym organ podniósł, że międzynarodowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania transportu drogowego w międzynarodowym transporcie drogowym kierowca obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie organu kontroli świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane. Natomiast stosownie do ust. 3 tego przepisu, przedsiębiorca lub podmiot wykonujący przewozy na potrzeby własne odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty.
Dyrektor Izby Celnej wskazał, że obowiązek wyposażenia kierowcy w świadectwo kierowcy wynika z art. 3 rozporządzenia Parlamentu i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U.UE. z 2009 r., Nr L 300, s.72), dalej: rozporządzenie nr 1072/2009, w myśl którego wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy.
Organ podkreślił, że zgodnie z art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009, świadectwo kierowcy należy do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
W niniejszej sprawie, wykonywany był międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium RP, zatrudniającego kierowcę niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatem wykonujący przewóz drogowy był zobowiązany do posiadania świadectwa kierowcy dla kierowcy będącego obywatelem państwa trzeciego.
Kierowca poddanego kontroli pojazdu w dniu kontroli nie posiadał jednak ważnego świadectwa kierowcy. W konsekwencji międzynarodowy przewóz drogowy wykonywany był z naruszeniem obowiązku określonego w art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009. Kara pieniężna za stwierdzone naruszenie, stosownie do Lp. 3.3 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym, wynosi 8 000 zł.
Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził jednocześnie, iż w omawianej sprawie nie ma zastosowania art. 92c u.t.d., zwalniający przedsiębiorcę od odpowiedzialności za naruszenie prawa w przypadku, gdy nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł go przewidzieć. Skarżąca nie wykazała, że dołożyła należytej staranności przy organizacji międzynarodowych przewozów towarów w ramach prowadzonej działalności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] stycznia 2017 r. L. J. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania. Zakwestionowała również wysokość i podstawę nałożonej kary pieniężnej oraz odmowę przesłania jej uwierzytelnionych kserokopii materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] września 2016 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego w H. przeprowadzili kontrolę dokumentów posiadanych przez D. B., obywatela Ukrainy, kierowcę samochodu ciężarowego użytkowanego przez L. J., przewożącego towar z Ukrainy do Polski. W toku kontroli kierowca nie okazał świadectwa kierowcy, w związku z czym nałożono na niego karę pieniężną w wysokości 8 000 zł, za naruszenie pkt 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tj. wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.
Skarżąca nie kwestionuje dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Istota sporu prawnego sprowadza się natomiast do oceny, czy organ prawidłowo nałożył na skarżącą karę pieniężną na podstawie 92a ust.1 ustawy o transporcie drogowym.
W rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przede wszystkim przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych. Powyższe rozporządzenie dotyczy przewoźników zarobkowo trudniących się międzynarodowym przewozem rzeczy i ma na celu, jak wynika z pkt 2 i 3 preambuły, ustanowienie wspólnej polityki transportowej poprzez określenie wspólnych reguł mających zastosowanie do rynku międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy i zapewnienie spójnych ram prawnych dla międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy we Wspólnocie (Unii Europejskiej).
Dla osiągnięcia tego celu rozporządzenie nr 1072/2009 uzależniło wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy od posiadania licencji wspólnotowej i wprowadziło obowiązek uzyskania świadectwa kierowcy w celu umożliwienia państwom członkowskim skutecznego sprawdzenia, czy kierowcy z państw trzecich są legalnie zatrudnieni lub pozostają do dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz. Jest to zasada ogólna wyrażona w art. 3 rozporządzenia, zgodnie z którym wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz - jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego - świadectwa kierowcy. Kontrola ta ma zapobiegać naruszaniu reguł konkurencji przez przewoźników wykonujących zarobkowo międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy.
Krąg przewoźników, wobec których wymagane jest świadectwo kierowcy określa art. 5 ust. 1 powyższego rozporządzenia. Są to przewoźnicy, którzy posiadają licencję wspólnotową (pkt a) oraz albo legalnie zatrudniają w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzystają z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych oraz w odpowiednich przypadkach lub na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim (pkt b).
Świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu tej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1 (ust. 2).
Świadectwo kierowcy należy, zgodnie z art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009, do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Uwierzytelniony wypis ze świadectwa kierowcy wydany przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika jest przechowywany w lokalach przewoźnika, natomiast świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły również przepisy ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do art. 32a ustawy, do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy. Zastosowanie miały zatem powołane wyżej przepisy rozporządzenia nr 1072/2009, wprowadzające wymóg uzyskania świadectwa kierowcy.
Zgodnie zaś z art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879, z późn. zm.), a ponadto w międzynarodowym transporcie drogowym - świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane.
Powyższe przepisy obowiązywały zarówno w trakcie kontroli, jak i w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Akty prawne organów Unii Europejskiej stanowią integralną część systemu prawnego państwa członkowskiego, które odpowiada za wprowadzenie tych przepisów w życie i ich prawidłowe stosowanie. Przykładem dostosowania przepisów prawa krajowego do prawa unijnego jest właśnie wprowadzenie do ustawy o transporcie drogowym przepisów dotyczących świadectwa kierowcy.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, czyli ustawy o transporcie drogowym oraz wskazanych w tym przepisie innych ustaw oraz rozporządzeń unijnych, w tym rozporządzenia nr 1072/2009, wymienionego w przytoczonym art. 4 pkt 22 lit. k.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że w dniu kontroli kierujący pojazdem D. B., będący obywatelem Ukrainy, nie okazał świadectwa kierowcy. Bezsprzecznie zatem międzynarodowy przewóz drogowy był wykonywany przez skarżącą z naruszeniem obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 5 ust. 6 rozporządzenia oraz w art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, prawidłowa jest również wysokość nałożonej na nią kary za stwierdzone naruszenie obowiązków określonych w art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Pod pozycją 3.3. załącznika wyszczególniono naruszenie - wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu. Jak już powyżej wskazano, nieokazanie w dniu kontroli, tj. [...] września 2016 r., świadectwa kierowcy stanowiło naruszenie obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009, a także obowiązków określonych art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym.
Nie można zgodzić się z twierdzeniem, że na skarżącą powinna być nałożona grzywna, na podstawie art. 92 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem, osoba zarządzająca przedsiębiorstwem lub osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie, o której mowa w rozporządzeniu nr 1071/2009, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego albo dopuściła, chociażby nieumyślnie, do powstania takich naruszeń, podlega karze grzywny w wysokości do 2.000 złotych. Wykaz naruszeń, o których mowa w ust. 3, oraz wysokości grzywien za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 2 do ustawy (ust. 4).
Grzywna nakładana na kierowcę czy zarządzającego przedsiębiorstwem lub transportem jest zupełnie odrębną od kary pieniężnej nakładanej na przedsiębiorcę sankcją za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Kierowca oraz zarządzający ponoszą odpowiedzialność na zasadzie winy, zaś grzywny nakładane są w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia, a w razie sporu co do ich stosowania, właściwe są sądy powszechne (art. 92 ust. 5 u.t.d.). Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy ma natomiast inny charakter. Za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiot ten podlega karze pieniężnej, a wykaz naruszeń i wysokość kar określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Kary pieniężne są nakładane w trybie administracyjnym, zaś odpowiedzialność nie ma charakteru karnego, nie jest zatem oparta na zasadzie winy. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona, co do zasady, z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia) (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie II SA/GI 451/14, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Go 118/15).
Celem nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej jest zapewnienie należytego wykonywania działalności gospodarczej w postaci świadczenia przewozów drogowych i zagwarantowanie bezpieczeństwa innym uczestnikom ruchu drogowego. Ma więc ona przede wszystkim znacznie prewencyjne, a nie represyjne (tak jak w przypadku grzywny) i jest narzędziem prawnym służącym do wymuszenia na przewoźnikach respektowania określonych w ustawie nakazów i zakazów.
W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo zatem przyjęły, że międzynarodowy przewóz drogowy był wykonywany przez skarżącą z naruszeniem obowiązków określonych w art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009 oraz w art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym i zasadnie nałożyły na nią, na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy, karę pieniężną określoną w Lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy transporcie drogowym.
Prawidłowo również ustaliły, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Skarżąca nie podała bowiem jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby na zaistnienie przesłanek określonych w tym przepisie.
Wbrew twierdzeniom skarżącej organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie nie naruszyły również przepisów postępowania. Organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, podjęły wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz zapewniły stronie możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i ustosunkowania się do niego. Zaskarżona decyzja spełnia także wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Odnosząc się do zarzutu nieprzesłuchania kierowcy, będącego obywatelem Ukrainy, bez udziału tłumacza przysięgłego należy zauważyć, że zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 z późn. zm.), język polski jest językiem urzędowym konstytucyjnych organów państwa, organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, terenowych organów administracji publicznej, instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, organów, instytucji i urzędów podległych organom ww. wymienionym, powołanych w celu realizacji zadań tych organów, a także organów państwowych osób prawnych w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, organów samorządu innego niż samorząd terytorialny oraz organów organizacji społecznych, zawodowych, spółdzielczych i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. W świetle art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy o języku polskim, podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom, o których mowa w art. 4. Oznacza to, że wszystkie oświadczenia składane przed organami władzy publicznej muszą być składane w języku polskim. Organ Inspekcji Transportu Drogowego nie jest więc zobowiązany do powoływania tłumacza podczas kontroli drogowej, natomiast przedsiębiorca zagraniczny, zatrudniając osobę, która nie zna języka kraju, przez którego terytorium osoba ta ma realizować przewóz rzeczy, przyjmuje na siebie ryzyko wynikające z tej nieznajomości. Nieznajomość języka polskiego nie może więc być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą naruszenie prawa.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że kierowca w toku kontroli nie zgłaszał problemów ze zrozumieniem języka polskiego, a co więcej oświadczył, że rozumie język polski i nie żąda tłumacza, złożył zeznania, a następnie podpisał protokół bez żadnych uwag. Tym samym zarzuty skarżącej w tym zakresie należało uznać za nieuzasadnione.
Na uwzględnienie nie zasługuje także argumentacja skarżącej dotycząca uniemożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez odmowę przesłania uwierzytelnionego materiału dowodowego sprawy.
Przepisy art. 73 § 1, § 1a k.p.a. wyrażają zasadę powszechnego dostępu strony do akt sprawy – z wyjątkiem określonym w art. 74 § 1 k.p.a. – w każdym stadium postępowania i nakładają na organ administracji publicznej obowiązek umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów. Strona może również żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (art. 73 § 2 k.p.a.). Należy jednak mieć na uwadze, że przepisy te nie nakładają na organ administracji obowiązku wykonywania, nawet odpłatnie, uwierzytelnionych kserokopii dokumentów zawartych w aktach i dostarczania ich stronie, zwłaszcza jeśli strona nie wskazała, które konkretnie dokumenty chce uzyskać. Z tych przyczyn organ prawidłowo odmówił skarżącej, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., przesłania uwierzytelnionych kserokopii materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Organ prawidłowo pouczył również stronę o braku możliwości wniesienia zażalenia od powyższego postanowienia, skoro przepis art. 73 k.p.a. nie przewiduje żadnych środków odwoławczych.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło