I SAB/Wa 36/20
WyrokWSA w Warszawie2020-04-28
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Elżbieta Lenart, Jolanta Dargas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent miasta dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, zobowiązując go do rozpoznania wniosku w terminie czterech miesięcy. Sąd stwierdził jednak, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalając tym samym żądanie wymierzenia grzywny. Uzasadniono to skomplikowanym charakterem sprawy, brakiem akt administracyjnych oraz wpływem stanu epidemii COVID-19 na bieg terminów.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta miasta w przedmiocie rozpoznania wniosku z 1949 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości. Wniosek ten był przedmiotem decyzji Prezydenta z 2011 r., która została następnie stwierdzona nieważnością decyzją Komisji w 2018 r. Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy, co doprowadziło do przewlekłego prowadzenia postępowania i niepodjęcia rzeczywistych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Prezydent w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na skomplikowany charakter sprawy, brak akt oraz toczące się postępowania sądowe i spadkowe.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązano Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] lutego 1949 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdzono, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddalono skargę w pozostałej części; 4. zasądzono od Prezydenta [...] na rzecz skarżących kwotę 614 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. spółka komandytowa w [...] i [...] na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] lutego 1949 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz [...] sp. z o.o. spółka komandytowa w [...] i [...] solidarnie kwotę 614 (sześćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 15 stycznia 2020 r. S. J. i [...] Spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w [...] wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w sprawie z wniosku z [...] października 2018 r. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] lutego 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...].
Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), dalej jako dekret. Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., grunty nieruchomości warszawskich - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy [...], a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa.
Wnioskiem [...] lutego 1949 r. N. M. i M. S. wystąpili o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. nr [...] (obecnie [...]).
Prezydent [...], po rozpoznaniu ww. wniosku dekretowego, decyzją
z [...] marca 2011 r., nr [...], ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości na rzecz S. J. w udziale 7/16, M.M. w udziale 7/16 oraz M. S. w udziale 2/16.
Komisja do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa (dalej jako Komisja) decyzją z [...] sierpnia 2018 r., nr [...], stwierdziła nieważność
ww. decyzji Prezydenta [...] w całości.
Pismem z 18 października 2018 r. skarżący wystąpili do Prezydenta [...] z wnioskiem o rozpatrzenie ww. wniosku z [...] lutego 1949 r. o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości.
Jednocześnie na powyższą decyzję Komisji z [...] sierpnia 2018 r. odrębne skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Miasto [...], M. M. i skarżąca [...] sp. z o.o. sp. k. w [...].
Postanowieniem z [...] lipca 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - po rozpatrzeniu ponaglenia skarżących S. J. i [...] sp. z o.o. sp.k. w [...] - uznało, że Prezydent [...] nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie niezałatwienia w ustawowym terminie sprawy z wniosku z [...] października 2018 r. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] lutego 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości.
Następnie pismem z 21 stycznia 2020 r. (data prezentaty) S. J. i [...] sp. z o.o. sp.k. w [...] wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w sprawie z wniosku z [...] października 2018 r. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] lutego 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości.
Działaniom organu skarżący zarzucili naruszenie przepisów art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy, co doprowadziło do przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie oraz niepodjęcie żadnych rzeczywistych czynności zmierzających do załatwienia sprawy pomimo upływu ponad 70 lat od złożenia wniosku dekretowego z [...] lutego 1949 r., a około 1 roku i 3 miesięcy od dnia ponowienia tego wniosku, tj. wniosku złożonego w dniu [...] października 2018 r. o rozpatrzenie wniosku dekretowego.
Skarżący - podnosząc powyższe zarzuty - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 p.p.s.a. wnieśli o:
1. stwierdzenie, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie;
2. stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3. wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny;
4. zasądzenie od Prezydenta [...] zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego radcy prawnego z uwzględnieniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł), według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że Prezydent [...] pozostaje w stanie bezczynności co do rozpoznania ponowionego wniosku dekretowego z [...] października 2018 r. i stan ten trwa już - na dzień sporządzenia skargi - 1 rok i 3 miesiące.
Wskazali też, iż pismem z 5 marca 2019 r. (wpływ do organu w dniu 8 marca 2019 r.) wnieśli ponaglenie i domagali się niezwłocznego rozpatrzenia sprawy. Następnie pismem z 18 października 2018 r. (19 października 2018 r. - data złożenia w Biurze Spraw Dekertowych Urzędu [...]) skarżący wystąpili do Prezydenta [...] z wnioskiem o rozpatrzenie wniosku z [...] lutego 1949 r. o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do terenu opisanej na wstępie nieruchomości.
Jako podstawę prawną ww. wniosku skarżący wskazali art. 7 ust. 1, 2 i 3 dekretu w zw. z art. 214 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a także fakt, iż Komisja decyzją z [...] sierpnia 2018 r., nr [...], wydaną w wyniku przeprowadzenia postępowania rozpoznawczego w sprawie dotyczącej nieruchomości położnej w [...] przy ul. [...] (dawna ul. [...]), hip. nr [...] ([...]), stwierdziła nieważność decyzji Prezydent [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w całości.
Dodali, że ze względu na fakt, iż decyzje Komisji są ostateczne - wobec stwierdzenia przez Komisję nieważności ww. decyzji Prezydenta [...] z [...] marca 2011 r. - to zaktualizował się obowiązek ponownego rozpatrzenia wniosku dekretowego z [...] lutego 1949 r.
Skarżący zauważyli, że zarówno spółka, jak i inne strony postępowania rozpoznawczego przed Komisją, od decyzji Komisji wywiodły skargę do sądu administracyjnego - lecz sprawa ta nie jest prawomocnie zakończona (na dzień sporządzenia i wniesienia niniejszej skargi), a nadto sąd administracyjny nie orzekł o wstrzymaniu wykonania decyzji Komisji. Oznacza to, iż decyzja Komisji wywołuje związane z nią skutki w postaci obowiązku (ponownego) rozpatrzenia wniosku dekretowego z [...] lutego 1949 r. Obowiązek ten zyska niejako dodatkowe potwierdzenie w sytuacji, gdy skargi zostaną przez WSA ewentualnie oddalone.
Tymczasem, Prezydent [...] zaniechał wszczęcia postępowania w sprawie i skierowania do stron stosownego zawiadomienia, jak wymaga tego art. 61 § 1 i 4 k.p.a.
Pismem z 22 stycznia 2019 r. organ I instancji poinformował tylko skarżącego o wydaniu decyzji Komisji, przy czym z treści tego pisma wynika założenie organu, że ww. decyzja Komisji może zostać wyeliminowana z obrotu prawnego przez sąd administracyjny, a tym samym, iż decyzja reprywatyzacyjna pozostanie w obrocie prawnym. Co istotne, formułując opisane wyżej stanowisko organ - mimo wniesienia skargi na decyzję Komisji - nie zawarł w niej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Bezpodstawne jest zatem usprawiedliwianie się przez organ braku ponownego rozpatrzenia wniosku dekretowego z [...] lutego 1949 r. faktem zawisłości przed wojewódzkim sądem administracyjnym sprawy ze skargi na decyzję Komisji.
W ocenie skarżących - dla obowiązku wszczęcia postępowania z wniosku dekretowego - nie ma znaczenia to, że toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym adresacie decyzji reprywatyzacyjnej M. S. (dawnym właścicielu hipotecznym) pod sygn. akt: [...] Ns [...].
W obliczu tego zagadnienia Prezydent [...], po wszczęciu postępowania o zawiadomienia znanych mu stron, powinien podjąć niezbędne kroki w celu ustalenia pozostałych stron - następców prawnych M. S., a stosownie do okoliczności zawiesić postępowanie (art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.) lub wystąpić do właściwego sądu rejonowego o ustanowienia kuratora spadku nieobjętego po M. S. (w trybie art. 30 § 5 k.p.a.).
Słuszność oczekiwania podmiotów uprawnionych (nie tylko Spółki) na niezwłoczne rozpatrzenie wniosku dekretowego z [...] lutego 1949 r. potwierdza również to, że postępowanie dekretowe w tej sprawie trwa ponad 70 lat. Poszanowanie zasady szybkości (art. 12 k.p.a.) wymaga uwzględnienia tych szczególnych okoliczności przedmiotowej sprawy, a na organ nakłada obowiązek posługiwania się najprostszymi środkami procesowymi w celu jej załatwienia.
Zdaniem skarżących, bezczynności i przewlekania rozpatrzenia wniosku dekretowego nie usprawiedliwiają ponadto okoliczności wskazane przez SKO
w [...] w postanowieniu z dnia [...] lipca 2019 r., takie jak:
1) nieprawomocność decyzji Komisji z [...] sierpnia 2018 r.,
2) nieposiadanie przez Prezydenta [...] akt sprawy w dniu wniesienia m. in. przez Spółkę ponaglenia.
Po pierwsze, decyzja Komisji jest ostateczna i jako decyzja ostateczna podlega wykonaniu, a jej prawomocność w rozumieniu art. 16 § 3 k.p.a. jest dla sprawy wtórna, tzn. Prezydent [...] jest uprawniony do wykonywania decyzji ostatecznej Komisji, natomiast w systemie prawa nie ma normy prawnej z której wynikałoby, że chcąc wykonać decyzję ostateczną, organ musi oczekiwać na uprawomocnienie się takiej decyzji.
Po drugie zaś, to na organie administracji publicznej, a nie na stronie postępowania, spoczywa obwiązek zgromadzenia akt sprawy niezbędnych do załatwienia sprawy. Indolencja organu w tym zakresie nie może obciążać strony postępowania i nie może stanowić miarodajnego argumentu prawnego na rzecz przewlekania postępowania, gdyż przyjmując takie rozumowanie za słuszne, sprawa administracyjna mogłaby nie zostać rozstrzygnięta nie tylko, jak niniejsza sprawa, przez przeszło 70 lat, lecz de facto nigdy, na uzasadnienie czego organ zawsze znalazłby "stosowną" przeszkodę "techniczną", czyli brak akt itp.
W dalszej części uzasadnienia skarżący podnieśli, że Prezydent [...] nie tylko nie załatwił sprawy w terminie, lecz również nie powiadomił stron o przyczynie zwłoki, jak również nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby niezałatwienie sprawy w terminie wynikało z podjęcia przez organ czynności zmierzających do załatwienia sprawy lub było spowodowane przez przyczyny niezależne od organu. Z chronologii przedstawionych w skardze zdarzeń jednoznacznie wynika, że Prezydent [...] działa opieszale i w ustawowym terminie nie podjął żadnych czynności procesowych, które zmierzałyby do rozstrzygnięcia sprawy. Brak jest dowodów wskazujących na prowadzenie jakichkolwiek czynności przez organ w sprawie rozpatrzenia wniosku dekretowego.
Zatem w realiach tej sprawy niewątpliwie można mówić o rażącym zaniedbaniu ze strony Prezydenta [...] - ponieważ organ ten nie podjął rzeczywistych czynności w celu (ponownego) rozpatrzenia wniosku dekretowego po wydaniu ostatecznej decyzji Komisji, nie poinformował skarżących o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu rozpatrzenia sprawy. Nawet jeśli uznać, że sprawa rozpatrzenia wniosku dekretowego jest szczególnie skomplikowana, to okoliczność tego rodzaju nie stanowi wystarczającej podstawy do wielokrotnego przekroczenia przez organ terminów załatwienia sprawy, o których mowa w art. 35 § 1 i 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie.
Wskazał, że obecnie przedmiotowa nieruchomość stanowi działkę nr [...]
z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy [...] prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], a przedmiotowy grunt stanowi własność [...].
Dodał, że akta dotyczące przedmiotowej nieruchomości zostały przekazane przez Komisję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz ze skargą na decyzję Komisji z [...] sierpnia 2018 r., nr [...]. Termin ogłoszenia orzeczenia wyznaczono na dzień [...] stycznia 2020 r. Postępowanie jest prowadzone pod sygnaturą I SA/Wa 1777/18 i może doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego ww. decyzji Komisji, a tym samym do pozostania w obrocie prawnym decyzji zwrotowej wydanej przez Prezydenta [...].
Zwrócił też uwagę na to, że przed Sądem Rejonowym [...] toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po M. S. (dawnym właścicielu hipotecznym) pod sygnaturą akt [...] Ns [...].
Ponadto SKO w [...] postanowieniem z [...] lipca 2019 r., nr [...] - po rozpatrzeniu ponaglenia - uznało, że organ I instancji nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawomocnym wyrokiem
z 27 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1777/18, oddalił skargi Miasta [...], M.M. i [...] sp. z o.o. sp. k. w [...] na decyzję Komisji z [...] sierpnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa
w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej jako "p.p.s.a.".
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, przy czym Sąd uznał, że jest to skarga na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] lutego 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej.
Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania
w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza także, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast § 1a tego art. stanowi, iż jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Należy również wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta [...], wystąpili do SKO w [...] z ponagleniem w trybie art. 37 § 1 i 3 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca,
a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia spraw.
Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia
i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności
w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Z akt sprawy wynika, że Prezydent [...] decyzją z [...] marca
2011 r., nr [...], ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego
w stosunku do przedmiotowej nieruchomości na rzecz S. J. w udziale 7/16, M. M. w udziale 7/16 oraz M. S. w udziale 2/16.
Decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego ostateczną decyzją Komisji z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] stwierdzającą nieważność ww. decyzji Prezydenta [...] w całości.
Zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2267), decyzje Komisji, z wyłączeniem decyzji, o których mowa w art. 34 ust. 3, oraz postanowienia są ostateczne.
Wskazać należy, że decyzji ostatecznej przysługuje tzw. domniemanie legalności, co oznacza, ie jest ona ważna i powinna być wykonana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania.
W tej sytuacji na nowo "odżyła" kwestia rozpatrzenia przez właściwy organ wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego). Nie ma przy tym znaczenia, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1777/18 - oddalający skargi na ww. decyzję Komisji z [...] sierpnia 2018 r., sygn. akt [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - jest nieprawomocny.
Zatem wniosek z [...] lutego 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości, ponowiony wnioskiem skarżących z [...] października 2018 r., powinien zostać przez Prezydenta [...] rozpatrzony. Tymczasem organ - do dnia wyrokowania przez Sąd - nie rozpatrzył go, zaś okoliczności na które powołuje się w odpowiedzi na skargę nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla niedotrzymania ustawowych terminów załatwienia sprawy administracyjnej.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności Prezydenta [...] przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa własności czasowej Sąd uznał za całkowicie uzasadniony.
Stwierdzić należy, że organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.
Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 k.p.a. - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W sprawie sygn. akt IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35
i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności
i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa".
Stosownie do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W związku z powyższym Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).
Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie.
Zauważyć bowiem należy, iż organ od dnia 20 września 2018 r. nie dysponował aktami administracyjnymi sprawy z powodu skarg [...] sp. z o.o. sp. k.
w [...], M. M. i Miasta [...] wniesionych na decyzję Komisji z [...] sierpnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Ponadto, Sąd miał na względzie skomplikowany i złożony charakter sprawy, co wymaga przeprowadzenia wnikliwej i dogłębnej analizy całego zgromadzonego
w sprawie materiału dokumentacyjnego i prawidłowego ustalenia stron postępowania, jak również to, że sprawa dotycząca decyzji Komisji z [...] sierpnia 2018 r. zawisła przed sądem administracyjnym i nie zapadł jeszcze prawomocny wyrok.
Zaznaczyć też należy, że Sąd dokonał oceny bezczynności organu do marca 2020 r. Zgodnie bowiem z art. 15zzs ust. 10 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r.
o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020, poz. 374 ze zm.), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID przepisów
o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się.
Zgodnie zaś z § 1 rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r., poz. 433) w okresie od dnia 14 marca 2020r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłasza się stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Rozporządzenie to utraciło moc na mocy § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r., poz. 490).
Następnie na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłasza się stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
Art. 149 p.p.s.a. nie określa kryteriów, jakimi powinien kierować się Sąd administracyjny określając organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych nim działań. Oznacza to, iż w kwestii określenia terminu Sąd dysponuje swobodą i nie jest związany terminami, o jakich mowa w art. 35 k.p.a. Powinien kierować się interesem strony, a przede wszystkim brać pod uwagę specyfikę danej sprawy.
Wobec powyższego Sąd uznał, że - biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy - termin czteromiesięczny na rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej będzie adekwatny i realny.
Sąd zasądził też na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.
Oceniając zaistnieją w sprawie bezczynność jako nierażącą Sąd oddalił skargę
w zakresie wymierzenia organowi grzywny - uznając, iż skarga w tej części jest nieuzasadniona, a ponadto w realiach niniejszej sprawy wystarczająco represyjną
i dyscyplinującą funkcję spełni samo stwierdzenie, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności.
Ponadto, Sąd miał na względzie przepis art. 15zzs ust. 10 pkt 2 powołanej wyżej ustawy z dnia 2 marca 2020 r., który stanowi, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID organom lub podmiotom prowadzącym odpowiednio postępowanie lub kontrolę nie wymierza się kar, grzywien ani nie zasądza się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149
§ 1 pkt 1 i § 1a, art. 151 oraz art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło