III SA/Kr 245/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi S. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z 27 grudnia 2019 r., [...], po rozpatrzeniu wniosku S. T. (dalej: skarżąca) o ponownie rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2019 r., sygn. akt [...] orzekające o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 1991 r. znak [...], którą orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta z [...] 1990 r., nr [...]. Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Wnioskiem z 16 września 2019 r. skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 1991 r. znak [...], którą orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta z dnia 1990 [...] nr [...]. We wniosku podano, że decyzję z [...] 1991 r. znak [...] organ II instancji skierował do niebędącej stroną w sprawie H. G. Zdaniem skarżącej fakt nieposiadania przez męża H. G. - nieżyjącego W. G. przydziału mieszkania implikuje fakt braku tytułu prawnego H. G. W ocenie skarżącej wyczerpuje to przesłankę z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano przede wszystkim, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji jest niemożliwe ponieważ w sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej. Wynika to z tego, że decyzja, której stwierdzenia nieważności skarżąca się domaga była przedmiotem badania przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem oddalającym skargi (sygn. akt SA/Kr 956/91). Jednocześnie skarżąca nie powołała żadnych nowych okoliczności, które nie byłby już przedmiotem rozstrzygania przez NSA. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżąca przytoczyła argumentację wskazaną w pierwotnym wniosku z 16 września 2019 r., podkreślając, że fakt nieposiadania przez męża H. G. nieżyjącego W. G. przydziału mieszkania implikuje fakt braku tytułu prawnego H. G., co wyczerpuje przesłankę z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało postanowienie własne z dnia [...] 2019 r. W uzasadnieniu stwierdzono, że podstawą odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest stwierdzenie przez organ wstępnie badający żądanie, że sąd administracyjny, rozpatrując skargę na decyzję, której dotyczy żądanie, prawomocnym wyrokiem oddalił skargę oraz że podmiot żądający stwierdzenia nieważności decyzji powołuje się na te okoliczności, które były przedmiotem badania sądu (przeszkoda przedmiotowa). Stwierdzono, że skarżąca nie powołała się na takie okoliczności, które nie byłyby przedmiotem badania Sądu. Podkreślono natomiast, że przedmiotem zarzutów skarg w sprawie o sygn. akt SA/Kr 956/91 był właśnie przede wszystkim brak tytułu prawnego W. G. do zajmowanego spornego lokalu i Sąd nie uwzględnił tej okoliczności, co więcej potwierdził status W. G. jako najemcy posiadającego przydział spornego lokalu. Dlatego też w ocenie organu zasadnie odmówiono skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] 1991 r. znak [...]. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze podniosła, że NSA w sprawie o sygn. akt SA/Kr 956/91 nie orzekał w przedmiocie nieważności decyzji z [...] 1991 r. znak [...]. Skarżąca powołała się również na okoliczność zgonu W. i H. G. odpowiednio w 1990 r i w 2002 r. oraz fakt, że zamiana mieszkań pozbawiła ją możliwości dysponowania mieszkaniem nr [...] w nieruchomości, której jest współwłaścicielem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak określonej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. W niniejszej sprawie tak przeprowadzona kontrola doprowadziła do konkluzji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie istota sprawy sprowadzała się do rozstrzygnięcia o dopuszczalności wszczęcia przez SKO postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 1991 r. znak [...] w sytuacji gdy decyzja ta została uprzednio poddana kontroli sądu administracyjnego i prawomocnym wyrokiem z dnia 28 października 1991 r. NSA - oddalił skargi (sygn. akt SA/Kr 956/91). Kluczowa dla rozstrzygnięcia omawianego zagadnienia jest treść uchwały 7 sędziów NSA z 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09, w której stwierdzono, że " Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a.". W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonując wstępnego badania wniosku skarżącej w aspekcie zagadnień rozstrzygniętych przez Naczelny Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z 28 października 1991 r. w sprawie o sygn. akt SA/Kr 956/91 doszedł do słusznego wniosku, że skarżąca w istocie nie powołała się na okoliczności, które nie byłyby przedmiotem badania Sądu. Wywiodła ona bowiem wadę, o której mowa we wniosku (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a), z twierdzenia, że organ II instancji skierował decyzję do niebędącej stroną w sprawie H. G. (następczyni prawnej W. G.). Zdaniem skarżącej, fakt nieposiadania przez męża H. G. nieżyjącego W. G. przydziału mieszkania implikuje fakt braku tytułu prawnego H. G. Tymczasem lektura uzasadnia wyroku NSA z 28 października 1991 r. w sprawie o sygn. akt SA/Kr 956/91 wskazuje, że przedmiotem rozważania sądu była właśnie kwestia tytułu prawego W. G. do zajmowanego spornego lokalu. Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do zarzutu skarżącej, że W. G., który zajmował lokal nr [...] uprawnień do dokonania zamiany gdyż nie był jego najemcą z uwagi na brak niezbędnego przydziału stwierdził że zamieszkiwał on w przedmiotowym lokalu od 1936 r. już w dacie wejścia w życie dekretu o publicznej gospodarce lokalami i kontroli najmu z 21 grudnia 1945 r. (Dz.U. R.P. z 1946 r. nr 4 poz. 27). Uznano, że mimo postanowień tego dekretu i wprowadzenia w K publicznej gospodarki lokalami nie wygasła jednak wspomniana wyżej umowa najmu. Status W. G. jako najemcy posiadającego przydział spornego lokalu wywiedziono również z treści art. 29 ust. 2 ustawy z 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe (Dz.U. z 1962 nr 47 poz. 227). stanowiącego, że osoby zajmujące lokale mieszkalna lub użytkowe na podstawie tytułu prawnego w dniu wejścia w życie na danym terenie uchwały, wymienionej w art. 28, mogą te lokale nadal zajmować w ramach obowiązujących norm zaludnienia bez potrzeby uzyskiwania przydziału. Zaznaczono też, że na rozprawie podniesiono, że W. G. podnajmował przedmiotowy lokal, ale zdaniem NSA nie wykazano jednak, że właściwe organy cofnęły mu - w związku z tym przydział dlatego również i ta próba podważenia jego uprawnień do dokonania zamiany nie mogła odnieść skutku. W konsekwencji Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wobec nie powołania się przez skarżącą na żadne nowe okoliczności względem tych rozpatrywanych przez NSA w ww. wyroku – działając na podstawie art. 61 a § 1 kpa zasadnie odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 1991 r. znak [...]. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Analiza stanu faktycznego sprawy w kontekście powołanej wyżej uchwały 7 sędziów NSA z 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09 oraz wyroku NSA z 28 października 1991 r. w sprawie o sygn. akt SA/Kr 956/91 wskazuje, że organ administracyjny zasadnie uznał, że postępowanie na wniosek skarżącej nie może być wszczęte. Z tych powodów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.