VII SA/Wa 331/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi A W na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odpowiedzi na wezwania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, z późn. zm., dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia Pana A W na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...] WINB) z dnia [...] października 2019 r. znak: [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwanie - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że [...] WINB postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., znak: [...] , po rozpatrzeniu wniosku Pana A W z dnia [...] października 2019 r., odmówił przywrócenia terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...]. Na postanowienie [...] WINB z dnia [...] października 2019 r., zażalenie wniósł Pan A W. Rozpoznając to zażalenie GINB przypomniał, że WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 19 października 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 165/18 uwzględnił skargę Pana A W na postanowienie GINB z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego uchylając je oraz poprzedzające je postanowienie [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r., [...]WINB na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. wezwał Pana A W do uzupełnienia, w terminie 14 dni, wniosku z dnia [...] maja 2017 r., o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją [...] WINB nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję PINB w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nakazującą rozbiórkę samowolnie rozbudowanej od strony północnej części budynku mieszkalnego o wymiarach 2,65 x 7,7m, usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...] poprzez wskazanie daty w jakiej dowiedział się o podstawie do wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jednocześnie [...] WINB poinformował, że w przypadku nieusunięcia braku w powyższym terminie sprawa zostanie rozpatrzona w oparciu o posiadany materiał dowodowy. Wskazany 14-dniowy termin nie został przez Skarżącego dotrzymany, co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, a następnie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odpowiedzi na wezwanie. Dalej organ wskazał, że z pozostawionej w aktach sprawy przesyłki adresowanej do Pana A W zawierającej wezwanie [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2019 r., wynika, że, została ona awizowana w dniu [...] sierpnia 2019 r. (nr przesyłki [...], a po bezskutecznym upływie terminu przeznaczonego na jej odbiór została zwrócona do WINB w [...] i tam pozostawiona w aktach sprawy. Jak wynika ze sporządzonych przez listonosza adnotacji z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi tj. Panu A W w dniu [...] sierpnia 2019 r. przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej - FUP [...] w [...]. Zawiadomienie zaś o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Wobec niepodjęcia przesyłki przez Pana A W zwrócono ją do nadawcy w dniu [...] sierpnia 2019 r. Zgodnie z art. 42 k.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. (§1) Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej ( § 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). Zgodnie z art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Natomiast zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). W przedmiotowej sprawie przesyłka została awizowana w dniu [...] sierpnia 2019 r., i była przechowywana przez operatora pocztowego przez nieco dłuższy niż wskazany w k.p.a. okres 14 dni, co nie zmienia faktu, że powinna zostać odebrana w terminie 14 dni od daty awizo, a termin do udzielenia odpowiedzi na wezwanie powinien być liczony z upływem ostatniego dnia ww. okresu, czyli z dniem [...] sierpnia 2019 r. Pan A W pismem z dnia [...] października 2019 r., (data wpływu do WINB w [...] dnia [...] października 2019 r.) złożył wniosek o przywrócenie terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwanie, informując, że przesyłka zawierająca wezwanie [...] WINB nigdy nie była awizowana. Wyjaśnił, że o istnieniu tej przesyłki dowiedział się przypadkowo, gdy dnia [...] października 2019 r., odbierał inna przesyłkę poleconą w placówce pocztowej w [...]. W zażaleniu z dnia [...] października 2019 r., na postanowienie [...] WINB z dnia [...] października 2019 r., Skarżący przedstawił oświadczenia domowników: Pani M W, Pana A W, Pana J W, Pani I W i swoje na dowód, że przesyłka nigdy nie była mu awizowana i nie został powiadomiony o jej istnieniu. Informacja jaką podał jest jednak sprzeczna z informacją zawartą na przesyłce załączonej do akt sprawy w związku z tym nie można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Jak wynika z przesyłki pozostawionej w aktach sprawy w dniu [...] sierpnia 2019 r., zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym w [...] doręczający umieścił w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Jak wynika z przywołanego wyżej przepisu art. 58 § 1 k.p.a., instytucja przywrócenia terminu, powinna być stosowana tylko i wyłącznie w przypadku uprawdopodobnienia organowi przez osobę zainteresowaną, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Kryterium winy, jako przesłanka przywrócenia uchybionego terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Na osobie zainteresowanej ciąży obowiązek wskazania obiektywnej przeszkody, nie zaś subiektywnych przyczyn uniemożliwiających - w jej opinii - zachowanie terminu przewidzianego przepisami prawa. O braku zawinienia uchybienia terminowi można mówić jedynie wtedy, gdy osoba zainteresowana nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego - w danych okolicznościach - wysiłku i dodatkowo, przeszkoda ta istniała przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Wskazano, że w omawianej sprawie żadna z ww. okoliczności nie występuje. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie nie można mówić o kryterium braku winy, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a., a które może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy zainteresowany nie dopuścił się choćby lekkiego niedbalstwa. Należy zaznaczyć, że w przedmiotowej sprawie Pan A W nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Ponadto należy wskazać, że złożone przez członków rodziny oświadczenia o braku próby doręczenia przesyłki z dnia [...] sierpnia 2019 r., i fakt złożenia skargi do [...] S.A. nie mogą być podstawą do przywrócenia terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwanie, gdyż nie świadczą o braku winy strony w uchybieniu terminu. Informacje zawarte na przesyłce zwrotnej przeczą złożonym wyjaśnieniom. Skargę na to postanowienie złożył A W zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1, art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz zaniechanie wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić, że celem instytucji przywrócenia terminu z art. 58-60 k.p.a. jest umożliwienie stronie dokonania czynności procesowej, mimo że termin wyznaczony dla tej czynności upłynął. Celem zaś wniosku strony o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Z tego względu nie może osiągnąć zamierzonego skutku taki wniosek o przywrócenie terminu, w którym strona zamiast wykazywać brak winy w uchybieniu terminu wykazuje, że nie uchybiono terminowi. Jeśli bowiem termin nie upłynął, nie można go przywrócić. W okolicznościach kontrolowanej sprawy strona skarżąca zarówno we wniesionym wraz z odwołaniem wniosku o przywrócenie terminu jak i w skardze koncentruje się wyłącznie na wykazywaniu, że z uwagi na niepozostawienie przez wyznaczonego operatora awiza, nie można przyjąć skutku doręczenia z art. 44 § 4 k.p.a. Sąd zwraca uwagę, że tego rodzaju okoliczności, nawet przy założeniu że są zgodne z prawdą, nie mogłyby prowadzić do przywrócenia terminu. Oznaczałyby one bowiem, że nie wykonano czynności z art. 44 § 2 i 3 k.p.a. niezbędnych do uznania doręczenia za skuteczne. Tym samym termin do dokonania czynności (tu: wniesienia odwołania) nie rozpocząłby w ogóle biegu. Powtórzyć należy, że jeśli termin nie upłynął, nie można go przywrócić. Sąd oczywiście zgadza się z wyrażoną w piśmiennictwie tezą, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy strony zaliczyć można m.in. nieprawidłowości w doręczeniu pisma (por. Barbara Adamiak (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2011, s. 283 i 557). Chodzi tu jednak wyłącznie o takie nieprawidłowości, w konsekwencji których doręczenie jest wprawdzie wadliwe jednak skuteczne (np. pozostawienie przesyłki małoletniemu domownikowi, który z opóźnieniem przekazał przesyłkę adresatowi). Nie mogą to być natomiast takie nieprawidłowości, które skuteczność doręczenia ex ante wykluczają, jak ma to miejsce właśnie w przypadku naruszenia przy doręczaniu wymagań z art. 44 § 2 i 3 k.p.a. W takim bowiem przypadku nie można przyjąć fikcji doręczenia z art. 44 § 4 k.p.a., a tym samym doręczenie jest nieskuteczne i nie rozpoczyna biegu terminów procesowych. Wykluczona jest tu więc możliwość przywrócenia terminu na podstawie art. 58 k.p.a. Mając na uwadze, że ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne z własnych twierdzeń, a te nie zostały w tej sprawie przedstawione, słusznie przyjął organ, że wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.