II SA/Wa 720/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lipca 2020 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego oddala skargę. Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] Uniwersytetu [...] decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a. w związku z art. 86 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1668, z późn. zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 1 i § 7 ust. 2 Regulaminu świadczeń dla studentów [...] Uniwersytetu [...] wprowadzonego zarządzeniem nr [...] Rektora [...] z dnia [...] września 2019 r. oraz Komitetu nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. Prorektora [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej [...] Uniwersytetu [...] z [...] grudnia 2019 r. nr [...] w sprawie odmowy K. B. przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zakwaterowania w domu studenckim lub obiekcie innym niż dom studencki. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazała, że Komisja Stypendialna prawidłowo odmówiła K. B. przyznania podwyższonego stypendium socjalnego z uwagi na przekroczenie dochodu netto na osobę w rodzinie, tj. kwoty 1.051,70 zł. Nie można bowiem utracić dochodów matki studentki w związku z zaprzestaniem działalności gospodarczej [...] lutego 2019 r. oraz rozpoczęciem [...] stycznia 2019 r. działalności gospodarczej przez jej ojca. Z danych z CEiDG wynika, że zarówno u matki, jak i ojca studentki działalność gospodarcza figuruje pod tym samym adresem, także profil tej działalności jest tożsamy. W związku z tym dochód netto na członka w rodzinie w 2018 r. w kwocie 1.364 zł został wyliczony prawidłowo. Komisja Stypendialna podejmując decyzję powołała się na § 21 Regulaminu świadczeń dla studentów [...] Uniwersytetu [...], w którym wskazano, że przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny, wnioskodawca lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli działalność gospodarczą. Z ww. regulacji wynika, że przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się w przypadku ponownego rozpoczęcia działalności w okresie 3 miesięcy licząc od dnia utraty dochodu, przez członka rodziny, wnioskodawcę lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego. Odwoławcza Komisja Stypendialna podała, że studentka w odwołaniu powołuje się na fakt, iż zarówno działalność gospodarcza prowadzona wcześniej przez matkę, jak i działalność prowadzona obecnie przez ojca jest przypisana konkretnej osobie – właścicielowi i ponosi ona odpowiedzialność za wszelkie zobowiązania firmy. Zdaniem organu odwoławczego, przepis, na którym oparła się Komisja Stypendialna ma zastosowanie do całej rodziny, a w tym wypadku mamy do czynienia z tożsamością prowadzonej działalności gospodarczej co do miejsca i jej przedmiotu, a dodatkowo rodzice studentki pozostają w małżeńskiej wspólności majątkowej. Mimo zmiany właściciela, działalność gospodarcza jest ta sama, a nowy właściciel jest członkiem tej samej rodziny. W tej sytuacji powołany § 21 Regulaminu świadczeń dla studentów [...] Uniwersytetu [...] odnosi się łącznie do całej rodziny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. B. zakwestionowała decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] Uniwersytetu [...] z [...] lutego 2020 r. nr [...] wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca wskazała, że Komisja Stypendialna wydając [...] grudnia 2019 r. decyzję odmowną wyliczyła dochód rodziny opierając się tylko na dochodach otrzymanych w 2018 r., nie uwzględniając wnioskowanej utraty dochodu i uzyskania nowego, co skutkuje tym, że dochód na jednego członka rodziny przekracza kryterium uprawniające do przyznania stypendium socjalnego. Komisja poinformowała, że nie uznała utraty dochodu, gdyż działalność została ponownie założona w okresie 3 miesięcy od zamknięcia, pod tym samym adresem i o takim samym profilu działalności, a prowadzący ją kolejno rodzice pozostają w ustawowej wspólności majątkowej. W jej ocenie dochód rodziny nie został prawidłowo wyliczony. Przepis § 21 Regulaminu świadczeń dla studentów [...] Uniwersytetu [...] należy rozpatrywać w stosunku do każdej osoby w rodzinie oddzielnie. W przypadku zatem, gdy osoba prowadząca działalność, a następnie wykreślająca ją, jeżeli w okresie 3 miesięcy ponownie zarejestruje działalność, to wówczas przepisu o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się. Z dokumentów przedłożonych do wniosku jednoznacznie wynika, że jej matka, która do [...] stycznia 2019 r. prowadziła działalność gospodarczą ponownie jej nie zarejestrowała. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa. W świetle 86 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1668, z późn. zm.), student może ubiegać się o stypendium socjalne, które przyznaje lub odmawia przyznania właściwa w toku instancyjnym komisja stypendialna. Zasady przyznawania stypendium socjalnego na [...] Uniwersytecie [...] określa Regulamin świadczeń dla studentów [...] Uniwersytetu [...] wprowadzony zarządzeniem nr [...] Rektora [...] z dnia [...] września 2019 r. oraz Komitetu nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. Prorektora [...]. Zgodnie z postanowieniami § 7 ust. 1 i 2 powołanego Regulaminu, Rektor [...] do rozpatrzenia spraw o przyznanie świadczenia socjalnego powołuje Komisję Stypendialną i Odwoławczą Komisję Stypendialną oraz przekazuje tym Komisjom odpowiednio uprawnienia do przyznawania świadczeń i rozpatrywania odwołań od decyzji Komisji Stypendialnej. W świetle § 15 ust. 2 tego Regulaminu, podstawowym kryterium ubiegania się o stypendium socjalne jest dochód miesięczny netto na osobę w rodzinie studenta. Za podstawę do obliczenia tego dochodu przyjmuje się dochód studenta oraz członków rodziny studenta z roku podatkowego poprzedzającego rok akademicki, na który świadczenie ma być przyznane, rozumiany jako rok bazowy. Wysokość dochodu netto na osobę w rodzinie studenta nie może być wyższa niż kwota ustalona na dany rok akademicki przez Reaktora, w porozumieniu z Samorządem Studentów i podana w komunikacje Rektora. Stosownie do postanowień § 16 ust. 1 powołanego Regulaminu, wysokość stypendium socjalnego zostaje ustalona według wysokości dochodu netto na osobę w rodzinie, obliczona na podstawie roku bazowego z uwzględnieniem dochodu utraconego i uzyskanego. Przy ustalaniu wysokości dochodu studenta ubiegającego się o stypendium socjalne uwzględnia się dochody osiągane m.in. przez studenta i rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta (ust. 2 lit. a i c tego §). Natomiast stosownie do postanowień § 21 ust. 1 lit. e i ust. 2 lit. e tego Regulaminu, utratę dochodu może spowodować wykreślenie z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszenie jej wykonywania, a uzyskanie dochodu może spowodować rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowienie jej wykonywania po okresie zawieszenia. W dalszej części § 21 ust. 2 Regulaminu świadczeń dla studentów [...] Uniwersytetu [...] wskazano, iż przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny, wnioskodawca lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli działalność gospodarczą. W niniejszej sprawie osią sporu stała się interpretacja § 21 Regulaminu dokonana przez organy orzekające w sprawie i w konsekwencji odmowa zastosowania w ustalony stanie faktycznym instytucji utraty dochodu przez jednego z członków rodziny wnioskodawczyni, co skutkowało ustaleniem dochodu netto na osobę w rodzinie skarżącej w wysokości pozbawiającej studentkę prawa do świadczenia socjalnego. Jak wynika z akt sprawy K. B. [...] października 2019 r. złożyła do Komisji Stypendialnej wniosek o przyznanie stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zakwaterowania w domu studenckim lub obiekcie innym niż dom studencki. Wysokość wyliczonego przez skarżącą dochodu netto na 1 osobę w rodzinie za 2018 r. wyniósł 867 zł. Komisja Stypendialna ustaliła, że dochód nie został wyliczony prawidłowo. Zgodnie z § 21 powyższego Regulaminu świadczeń dla studentów [...] Uniwersytetu [...], nie można utracić dochodów matki skarżącej – U. B. w związku z zaprzestaniem wykonywania działalności gospodarczej [...] lutego 2019 r. oraz rozpoczęciem [...] stycznia 2019 r. działalności gospodarczej przez jej ojca – B. B.. Z danych z CEIDG wynika, ż zarówno u U. B., jak i B. B. działalność gospodarcza figuruje pod tym samym adresem. Profil działalności również nie wykazuje zmiany w odniesieniu do działalności gospodarczej. Ponadto z CEIDG (dla ojca skarżącej), wynika, że działalność gospodarcza wskazana we wniosku stanowi wspólność majątkową. W tej sytuacji Komisja Stypendialna ustaliła, że dochód netto na 1 osobę w rodzinie w 2018 r. to kwota 1.364 zł, który przekracza próg dochodowy 1.051,70 zł. Z analizy § 21 powołanego Regulaminu wynika, że przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się w przypadku ponownego rozpoczęcia działalności w okresie 3 miesięcy licząc od dnia utraty dochodu, przez członka rodziny, wnioskodawcę lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego. Sformułowanie "utracili dochód z tych tytułów" oraz "rozpoczęli działalność gospodarczą" odnosi się do wszystkich osób w rodzinie. Celem przyznania stypendium socjalnego jest pomoc finansowa studentom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Ustalając zatem zdolność finansową studenta prawodawca posłużył się kryterium dochodu netto na osobę w rodzinie. Chodzi tu o dochód uśredniony, czyli taki, który staje się udziałem wszystkich członków rodziny pozostających we wspólnych gospodarstwie domowym. Uszczuplenie dochodów rodziny będzie miało wpływ na ocenę sytuacji materialnej studenta. Stosując wykładnię celowościową powołanego przepisu należy podzielić stanowisko organu, bowiem w przyjętym do ustalenia średniego dochodu na członka rodziny okresie nie doszło do obniżenia dochodów rodziny poniżej wartości uzasadniającej przyznanie świadczenia. W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że skoro w tym samym miesiącu (styczniu 2019 r. ), w którym matka skarżącej zamknęła działalność gospodarczą ojciec ją rozpoczął, a miejsce prowadzenia obu działalności jest tożsame ([...]), a także przedmiot działalności jest tożsamy ([...]) prowadzony pod nazwą "[...]" (sklep, przedsiębiorstwo), co wynika z CEiDG, nie można mówić o utracie dochodu. W tej samej bowiem rodzinie jest prowadzona tożsama działalność gospodarcza, a rodzice skarżącej pozostają w małżeńskiej wspólności majątkowej. Trzeba mieć na względzie, że do majątku wspólnego małżonków należą m.in. pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków oraz dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków. Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym. Obowiązek ten obejmuje w szczególności udzielanie sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny. Co do zasady, każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym. W tych okolicznościach likwidacja działalności gospodarczej przez jednego z rodziców skarżącej i rozpoczęcie prowadzenia tożsamej działalności przez drugiego z rodziców nie wywołuje skutków faktycznych w sferze dochodowej rodziny skarżącej. Tym samym nie doszło, w rozumieniu powołanego § 21 Regulaminu, do utraty dochodu przez członków rodziny w okresie dłuższym niż 3 miesiące, bowiem z tego samego tytułu rodzina skarżące stale uzyskuje dochody. Z tych względów należy przyjąć, iż Odwoławcza Komisja Stypendialna zasadnie decyzją z [...] lutego 2020 r. utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej z [...] grudnia 2019 r. o odmowie przyznania skarżącej żądnego stypendium socjalnego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.