I SA/Kr 359/20

PostanowienieWSA w Krakowie2020-09-02

Skład orzekający: Sędzia WSA Inga Gołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, wobec której otwarto postępowanie sanacyjne, posiada legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sprawie dotyczącej masy sanacyjnej?
Ratio decidendi
Spółka, wobec której otwarto postępowanie sanacyjne, traci legitymację procesową do samodzielnego wnoszenia skarg do sądu administracyjnego w sprawach dotyczących masy sanacyjnej. Postępowania te mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę masy sanacyjnej. W związku z tym skarga wniesiona przez spółkę, która utraciła legitymację procesową, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Spółka P. S. Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W toku postępowania ustalono, że wobec spółki zostało otwarte postępowanie sanacyjne, a majątek spółki został zabezpieczony poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego. Sąd ustalił, że spółka utraciła legitymację procesową do samodzielnego wnoszenia skarg w sprawach dotyczących masy sanacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zarządzono zwrot uiszczonej przez skarżącą kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu 2 września 2020r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] lutego 2020r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia: 1.odrzucić skargę, 2.zarządzić zwrot ze środków Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz P. S. Sp. z o.o. w K. kwoty 100 (słownie: sto) złotych uiszczonej tytułem wpisu od skargi. P. S. Sp. z o.o. w K. pismem z dnia 17 marca 2020r. (data wpływu do organu administracji skarbowej 24 marca 2020r.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] lutego 2020r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Jak wynika z odpisów KRS z dnia 18 marca 2020r. i z dnia 29 czerwca 2020r. skarżącej spółki P. S. Sp. z o.o. w K. , w dziale 4 rubryce 3 pkt 2 informacji o zabezpieczeniu majątku dłużnika w postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upadłości, uwidoczniono wpis o treści, iż Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych w dniu 10 grudnia 2019r. w sprawie o sygn. akt: VIII GU 1218/19 zabezpieczył majątek dłużnika poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego w osobie P. H. (doradcy restrukturyzacyjnego). Pismem z dnia 26 sierpnia 2020r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych poinformował tut. Sąd, że postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2020r. wydanym do sygn. akt: VIII GU 1218/19 Sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości skarżącej spółki P. S. Sp. z o.o. w K. na podstawie art. 13 ust. 1 prawa upadłościowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Z chwilą otwarcia postępowania sanacyjnego dłużnik - co do zasady - traci na rzecz zarządcy prawo zarządzania i rozporządzania majątkiem stanowiącym masę sanacyjną (art. 288 ust. 2 i 3, art. 294 i art. 323 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2015r. - Prawo restrukturyzacyjne tekst jedn. Dz. U. z 2019r. poz. 243 ze zm., dalej: Prawo restrukturyzacyjne)), aczkolwiek nadal pozostaje jego formalnym właścicielem. Otwarcie postępowania sanacyjnego powoduje również wygaśnięcie prokury oraz innych pełnomocnictw udzielonych przez dłużnika. Zarządca może w toku postępowania sanacyjnego udzielać pełnomocnictw, w tym prokury (art. 293 Prawa restrukturyzacyjnego). Zgodnie natomiast z treścią art. 311 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne i przed sądami polubownymi dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Postępowania te zarządca prowadzi w imieniu własnym na rzecz dłużnika. Zarządca - podobnie jak wykonawca testamentu, kurator spadku oraz syndyk masy upadłości - jest tzw. stroną zastępczą. Zasady zastępowania dłużnika przez syndyka i zarządcę sanacyjnego w danym postępowaniu są przy tym takie same (por. art. 144 ust. 1-3 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 498 ze zm.) i art. 311 ust. 1 i 2 Prawa restrukturyzacyjnego), a zatem orzecznictwo i stanowisko doktryny dotyczące funkcji syndyka mogą być w pełni wykorzystane przy wyjaśnianiu roli zarządcy w postępowaniu sanacyjnym (por. S. Gurgul, Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, 2016r., s. 1274-1275). Warto w związku z tym przywołać wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2009r. sygn. akt: III CSK 244/08 (publ. LEX nr 523687), w uzasadnieniu którego wyjaśniono, że "podstawienie procesowe syndyka w miejsce upadłego jest podstawieniem bezwzględnym, przy którym legitymację procesową ma tylko podmiot podstawiony". W doktrynie natomiast podnosi się, że w toczącym się postępowaniu sądowym lub administracyjnym syndyk jest stroną w znaczeniu formalnym (procesowym), w znaczeniu materialnym natomiast stroną jest sam dłużnik (por. W. Broniewicz, Stanowisko syndyka masy upadłości w procesach z jego udziałem, PiP 1993, z. 2, s. 45). Należy w tym miejscu zwrócić jednak uwagę, że utrata w przypadku dłużnika uprawnienia do występowania w postępowaniu sądowym, administracyjnym, sądowoadministracyjnym i przed sądami polubownymi dotyczącym masy sanacyjnej, w charakterze strony w znaczeniu procesowym (utrata legitymacji procesowej), nie oznacza, iż dłużnik pozbawiony zostaje zdolności procesowej. Zdolność taką dłużnik posiada zgodnie z odpowiednimi przepisami proceduralnymi (por. art. 26 p.p.s.a.), tracąc jedynie na rzecz zarządcy uprawnienie do wystąpienia w charakterze strony w danym postępowaniu, w którym roszczenie procesowe dotyczy masy sanacyjnej. Podkreślenia przy tym wymaga, że bezwzględny charakter przepisu art. 311 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego skutkuje całkowitym pozbawieniem dłużnika legitymacji procesowej w postępowaniach sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi, dotyczących masy sanacyjnej. Mając zatem na uwadze powyższe rozważania oraz przedstawione okoliczności sprawy, należy stwierdzić, że podmiotem mającym legitymację procesową do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego masy sanacyjnej i występowania w tymże postępowaniu na rzecz skarżącej spółki był wyznaczony w ramach postanowienia o otwarciu postępowania sanacyjnego zarządca masy sanacyjnej P. H.. Tym samym należy stwierdzić, że skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, została wniesiona przez podmiot (spółkę P. S. Sp. z o.o. w Krakowie), który nie miał legitymacji procesowej do dokonania przedmiotowej czynności. W tej sytuacji opisana skarga ulegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (jako niedopuszczalna z uwagi na brak legitymacji procesowej podmiotu skarżącego). Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę. Sąd, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił o zwrocie na rzecz skarżącej spółki uiszczonego wpisu od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło