II SA/Rz 853/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Marcin Kamiński WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych - skargę oddala - Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: "Szef Urzędu"), odmówił J.R. (dalej: "Skarżący") statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał przepis art. 5 ust 1 w zw. z art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 roku, poz. 690 ze zm., dalej: "ustawa"). W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że Skarżący złożył wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Z uwagi na niedołączenie do wniosku decyzji Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: "Prezes IPN") stwierdzającej, że Skarżący nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez niego lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa (art. 4 ustawy), ani dokumentu potwierdzającego nadanie Krzyża Wolności i Solidarności, Szef Urzędu postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. zawiesił postępowanie w sprawie, wzywając Skarżącego do przedłożenia przedmiotowej decyzji. Skarżący przedstawił kopię postanowienia Prezesa IPN z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tegoż organu z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], odmawiającej Skarżącemu potwierdzenia spełnienia warunków określonych w art. 4 ustawy. W takiej sytuacji, po podjęciu w dniu [...] stycznia 2020 r. postępowania, Szef Urzędu decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. odmówił Skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Z akt administracyjnych wynika również, że na skutek wniosku z dnia [...] października 2017 r. Prezes IPN, na podstawie art. 154 K.p.a., odmówił zmiany decyzji własnej z dnia [...] marca 2018 r. odmawiającej Skarżącemu potwierdzenia spełnienia warunków określonych w art. 4 ustawy. Skarżący nie skorzystał z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w skardze z dnia [...] marca 2020 r., formułując wniosek o uchylenie decyzji, rozstrzygnięciu zarzucił: 1. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 w zw. z art. 5 ustawy poprzez odmowę potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, pomimo że decyzja Prezesa IPN z dnia [...] stycznia 2020 r. nie jest decyzją ostateczna ani prawomocną, 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 10, art. 57 § 5 pkt 1, art. 77, art. 78, art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 roku, poz. 690 ze zm., dalej: "K.p.a.") polegające na niepodjęciu przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego, w szczególności wydanie decyzji odmownej przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy przez Prezesa IPN. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że Skarżący wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Prezesa IPN z dnia [...] stycznia 2020 r. o odmowie zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest nieuzasadniona. I. Stan sprawy jest następujący. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2018 r. (data wpływu do organu), Skarżący domagał się przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Prowadząc postepowanie w tej sprawie Szef Urzędu, ze wskazaniem na przepis art. 5 ust. 3 ustawy, wezwał o uzupełnienie wniosku przez dołączenie decyzji Prezesa IPN stwierdzającej, że Skarżący nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwum IPN nie zachowały się dokumenty wytworzone przez Skarżącego lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. W związku z tym, postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. Szef Urzędu zawiesił postępowania (art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.). O konieczności uzupełnienia wniosku przypomniano Skarżącemu dwukrotnie, pismami z dnia [...] marca 2019 r. oraz [...] października 2019 r. W odpowiedzi, przy piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. Skarżący nadesłał postanowienie Prezesa IPN z dnia [...] lipca 2018 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tegoż organu z dnia [...] marca 2018 r. o odmowie potwierdzenia, że Skarżący spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy. W dniu [...] stycznia 2020 r. Szef Urzędu podjął zawieszone postępowania i zawiadomił Skarżącego w trybie art. 10 § 1 K.p.a., po czym decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. odmówił potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Decyzja ta stanowi przedmiot skargi. II. Postępowanie w sprawie uzyskania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych jest postępowaniem "na wniosek", o czym stanowi art. 5 ust. 2 ustawy. Z art. 5 ust. 3 ustawy wynika, że do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się: 1) dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3, oraz 2) decyzję administracyjną Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4, albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności. Oznacza to, że jednym w warunków, jakie musi spełnić wnioskodawca, jest dołączenie decyzji Prezesa IPN, że wnioskodawca nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwum IPN nie zachowały się dokumenty wytworzone przez niego lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Alternatywnie – do wniosku można dołączyć dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności. Brak decyzji względnie dokumentu potwierdzającego nadanie Krzyża, skutkuje wydaniem decyzji odmownej. III. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że Skarżący, po zawieszeniu postępowania do czasu uzyskania decyzji, o jakiej mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy, nie przedłożył wymaganego rozstrzygnięcia. Uzyskał natomiast decyzję Prezesa IPN z dnia [...] marca 2018 r. o odmowie potwierdzenia, że Skarżący spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy. Z akt wynika, że decyzja ta stała się ostateczna, co uzasadniało wydanie przez Szefa Urzędu zaskarżonej decyzji. Skarżący nie uzupełnił bowiem wniosku, gdyż nie przedłożył decyzji Prezesa IPN o wymaganej prawem treści. Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji obojętnym pozostaje postępowanie, na które wskazuje skarga. Złożenie wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego z uwagi na to, że Skarżący zamierza złożyć wniosek do Prezesa IPN o ponowne rozpatrzenie sprawy (wniosek taki został złożony i do dnia złożenia skargi nie został rozpatrzony), w żadnym wypadku nie było okolicznością uzasadniającą zawieszenie postępowania. Postępowanie, na które wskazuje skarga, jest bowiem postępowaniem nadzwyczajnym, zmierzającym do zmiany decyzji ostatecznej Prezesa IPN z dnia [...] marca 2018 r. Zaznaczyć należy, że w aktach administracyjnych znajduje się decyzja Prezesa IPN z dnia [...] stycznia 2020 r., którą organ ten, na podstawie art. 154 K.p.a., odmówił zmiany własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2018 r. o odmowie potwierdzenia Skarżącemu, że spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy. Zatem kontynuacja postępowania nadzwyczajnego nie stanowiła przeszkody do wydania zaskarżonej decyzji. IV. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej: "P.p.s.a.") stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia Sąd, zgodnie z art. 145 P.p.s.a., zobowiązany jest do ich uchylenia, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji lub postanowienia, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Dokonując takiej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził opisanych wyżej wad i naruszeń. Końcowo zaznaczyć wypada, że w przypadku uzyskania decyzji, o jakiej mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy, Skarżący będzie miał możliwość złożenia wniosku o uzyskanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych (art. 5 ust. 2 ustawy). Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.