I SAB/Wa 150/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz po rozpoznaniu w dniu 7 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. T. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia 1. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w rozpatrzeniu wniosku o wydanie zaświadczenia miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Prezydenta [...] do wydania aktu w określonym terminie; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz P. T. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony) Pismem z dnia 16 kwietnia 2020 r. P. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w postępowaniu mającym za przedmiot wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że budynek położony w W., przy ulicy [...] (działka ewidencyjna nr [...], obręb [...]), z wyłączeniem lokali mieszkalnych o numerach [...], [...], [...],[...],[...] znajdujących się w budynku, odpowiada warunkom przewidzianym w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy zarzucając Prezydentowi naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 217 § 2 pkt 1 w zw. z art. 37 § 6 pkt 2 lit. a k.p.a. polegające na niewydaniu do dnia 31 grudnia 2018 roku, tj. w terminie wyznaczonym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 roku zaświadczenia stwierdzającego, że budynek położony w W. przy ul. [...] (działka ewidencyjna nr [...], obręb [...]), z wyłączeniem lokali mieszkalnych o numerach [...],[...], [...],[...],[...] znajdujących się w budynku, odpowiada warunkom przewidzianym w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o: 1.1 stwierdzenie, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności w postępowaniu mającym za przedmiot wydanie zaświadczenia i bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 1.2 zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania przedmiotowego zaświadczenia w terminie określonym według uznania Sądu; 2. przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 24.590,85 zł. 3. zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wnioskiem z dnia 27 kwietnia 2018 roku skarżący zwrócił się do Prezydenta [...] o wydanie na podstawie art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. w zw. z § 61 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów zaświadczenia stwierdzającego, że budynek położony w W. przy ul. [...] (działka ewidencyjna nr [...], obręb [...]), z wyłączeniem lokali mieszkalnych o numerach [...], [...], [...], [...], [...] znajdujących się w budynku, odpowiada warunkom przewidzianym w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Wniosek o wydanie zaświadczenia doręczony został organowi dnia 8 maja 2018 roku. Pismem z dnia [...] czerwca 2018 roku organ poinformował skarżącego, że wydanie zaświadczenia nie jest możliwe z uwagi na brak akt własnościowych nieruchomości. Dnia 19 września 2018 roku skarżący wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] ponaglenie na bezczynność Prezydenta [...], które postanowieniem z dnia [...] października 2018 roku stwierdziło, że ponaglenie jest uzasadnione, a Prezydent [...] dopuścił się bezczynności w rozpatrywaniu sprawy objętej ponagleniem. Nadto, Kolegium wyznaczyło Prezydentowi [...] termin załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2018 roku. Prezydent [...], mimo zakreślenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] precyzyjnego terminu załatwienia sprawy, nie dochował go i od dnia 1 stycznia 2019 roku ponownie pozostaje w stanie bezczynności. Do chwili wniesienia niniejszej skargi okres bezczynności organu wynosi 14 miesięcy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jednocześnie informując, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie jest przygotowywane i zostanie przekazane do Sądu po jego wydaniu. Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. Prezydent [...] poinformował, że w dniu [...] czerwca 2020 r. wydane zostało postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 149 § 1 tej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przepisy Działu VII k.p.a. odnoszące się do trybu wydawania zaświadczeń wskazują, że postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia cechuje się szczególną, uproszczoną procedurą. Przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia jest wąski, nie obejmuje on bowiem kompetencji do orzekania przez organ w danej sprawie administracyjnej, tj. ustalania praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, a sprowadza się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych wynikających z dokumentów będących w dyspozycji organu. Stosownie do art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Organ może zatem zaświadczyć tylko o tym, co w bezpośredni sposób wynika z dokumentów pozostających w jego dyspozycji, które wiążą się z zakresem wykonywanych przez niego ustawowych kompetencji. Po złożeniu wniosku o wydanie zaświadczenia, strona powinna uzyskać albo zaświadczenie o żądanej treści, albo postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia bądź postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści. W świetle art. 217 § 3 k.p.a., wniosek ten powinien być rozpoznany przez organ bez zbędnej zwłoki, nie później jednak, jak stanowi powołany przepis, niż w terminie siedmiu dni. W tym kontekście podkreślenia jednocześnie wymaga, że powyższa regulacja jest przepisem o charakterze legi speciali względem terminów wskazanych w art. 35 k.p.a. przewidzianych na załatwienie sprawy administracyjnej. Tak określony termin nakłada na organ, do którego został złożony wniosek, duży rygoryzm co do sprawności prowadzonego postępowania związanego z rozpatrzeniem żądania wydania zaświadczenia, albowiem podstawowym nakazem dla organu jest w tym przypadku działanie nieujawniające zbędnej zwłoki. Sąd zauważa, że stosownie do art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie wyznaczonym na podjęcie wymaganego przez prawo działania. Dla uznania bezczynności nie ma przy tym znaczenia to, z jakiego powodu bezczynność zaistniała i czy była przez organ zawiniona. Na gruncie kontrolowanej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, że Prezydent [...] w terminie wskazanym w art. 217 § 3 k.p.a., do dnia wniesienia skargi zarówno nie wydał żądanego przez skarżącego zaświadczenia, jak i nie wydał, pomimo takiego obowiązku, postanowienia, o którym mowa w art. 219 k.p.a., co czyni skargę na bezczynność organu uzasadnioną. Natomiast wydanie przez Prezydenta [...] postanowienia z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], którym został rozpoznany wniosek skarżącego powoduje, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu administracji do załatwienia sprawy, na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe. Powyższa konstatacja wynika z tego, że w przypadku rozpoznania wniosku brak jest podstaw do zobowiązania organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia, bowiem postępowanie zostało już zakończone we właściwej instancji. W tej sytuacji, mając na uwadze wydane w sprawie orzeczenie, kończące postępowanie przed organem I instancji, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego, w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu. Oceniając zaś prowadzenie postępowania, zainicjowanego wniesionym przez skarżącego wnioskiem, stwierdzić należy, że organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków, wynikających z przepisów k.p.a. i znacznie przekroczył termin załatwienia sprawy. Uwzględniając zatem okres przekroczenia powyższego terminu, określonego w k.p.a., charakter prowadzonej przez Prezydenta sprawy, fakt, iż postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia nie wymaga co do istoty prowadzenia postępowania w zakresie gromadzenia dowodów oraz to, iż wniosek rozpatrzono dopiero po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - miało miejsce. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym także terminów do załatwienia sprawy. W sprawie, zdaniem Sądu, nie wystąpiła podstawa do uwzględnienia zamieszczonego w skardze żądania przyznania skarżącemu sumy pieniężnej. Suma pieniężna ma przede wszystkim charakter kompensacyjny, a jedynie akcesoryjnie charakter represyjny. Przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej chodzi przede wszystkim o zrekompensowanie uszczerbku, jakiego strona ta doznała na skutek bezczynności organu administracji (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2017 r. sygn. I OSK 1685/17). W rozstrzyganej sprawie Sąd uznał, że w sprawie nie wystąpiły szczególne okoliczności, które przymawiałyby za przyznaniem skarżącemu sumy pieniężnej, albowiem nie wykazał on, że zwłoka w wydaniu postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia łączyła się z określonymi negatywnymi następstwami, które były tego rodzaju, że zasądzenie sumy pieniężnej jest niezbędne, by je odpowiednio zrekompensować. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku oraz na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 3 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a