II SA/Go 192/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant Ref. Stażysta Daria Owczarska-Bzdęga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2020 r. sprawy ze skargi D.N. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. 1. Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), po rozpatrzeniu zażalenia D.N., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], odmawiające uwzględnienia zarzutu skarżącej w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w celu wyegzekwowania od zobowiązanej D.N. obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], nałożonego decyzją PINB z dnia [...] października 2018 r., nr [...], polegającego na rozbiórce budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej o wymiarach: długość - 8,10 m, szerokość - 5,10 m, zlokalizowanego na terenie działki o numerze ewidencyjnym gruntu [...]. W uzasadnieniu tego postanowienia organ II instancji wskazał, że dnia 12 stycznia 2020 r., po doręczeniu zobowiązanej tytułu wykonawczego, powołując się na obowiązujący w dacie złożenia pisma oraz wydawania obu postanowień art. 33 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w kontrolowanym stanie prawnym tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1438; dalej u.p.e.a.), D.N. wniosła zarzut w sprawie prowadzonej przeciwko niej egzekucji podnosząc, że w dniu 18 listopada 2019 r. złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia [...] października 2018 r., nr [...], która stanowi podstawę egzekucji. Wskazała, że w takiej sytuacji "odroczenie terminu wykonania rozbiórki jest zasadne, bowiem dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego na podstawie decyzji PINB określającej obowiązek rozbiórki, stanowiącej podstawę egzekucji, przed wydaniem orzeczenia przez WSA w Warszawie może spowodować nieodwracalne skutki ekonomiczne". Utrzymując w mocy postanowienie odmawiające uwzględnienia tego zarzutu organ II instancji podzielił stanowisko PINB wskazując, że okoliczności podane przez zobowiązaną nie stanowią podstawy do wstrzymania czynności egzekucyjnych. Odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak jego wymagalności, o którym to mowa w art. 33 § 1 pkt u.p.e.a. nie obejmuje takich okoliczności, jakie podnosi skarżąca. Decyzja nakładająca na nią obowiązek rozbiórki jest bowiem ostateczna i nadal wymagalna. W postępowaniu, na które powołuje się skarżąca nie doszło do ograniczenia tej wymagalności. Wskazano również, że w przypadku zmiany tego stanu i wstrzymania wykonania decyzji rozbiórkowej, stanowić to będzie okoliczność uzasadniającą zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. 2. W skardze wniesionej do tutejszego Sądu D.N. wniosła o uchylenie obu postanowień w sprawie jej zarzutu. W uzasadnieniu skargi opisała przedmiot egzekucji i decyzje objętą tytułem wykonawczym oraz postępowanie nadzwyczajne uruchomione z jej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej. Wskazała, że nie zgadzając się z decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W tej skardze zawarła wniosek o uchylenie decyzji GINB, a także o wstrzymanie wykonania decyzji rozbiórkowej PINB, stanowiącej podstawę egzekucji. To, zdaniem skarżącej, uzasadnia wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki. 3. W odpowiedzi na skargę organ potrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zgodnie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). 5. Zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.) i z tym momentem rozpoczął bieg 7 dniowy termin do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Termin ten został w sprawie dochowany. Zasadą postępowania egzekucyjnego jest to, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej mogą być oparte tylko na podstawach wymienionych w ustawie, czyli w kontrolowanej sprawie obowiązującym w dacie złożenia zarzutu oraz wydawania postanowień art. 33 § 1 u.p.e.a. W zależności od powołania przez dłużnika określonej podstawy zarzutu nastąpić miała jego procesowa lub materialnoprawna ocena. Zgłoszony przez dłużnika zarzut wyznaczył granice, przedmiot sprawy oraz zakres niniejszej kontroli sądowej. 6. Analizując treść środka prawnego zgłoszonego przez skarżącą organy prawidłowo przyjęły, że zarzut zgłoszony w piśmie skarżącej z dnia [...] stycznia 2020 r. odnosi się do odroczenia terminu wykonania obowiązku albo braku wymagalności tego obowiązku, czyli podstawy wskazanej w art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (powołanej zresztą wyraźnie przez skarżącą; w oczywisty sposób zarzut ten nie mógł dotyczyć kwestii rozłożenia na raty obowiązku o charakterze niepieniężnym) i słusznie uznały, że jest on niezasadny. Zgodnie bowiem z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w tytule wykonawczym wskazuje się treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny. W związku z tym, w zakresie podniesionego przez zobowiązaną zarzutu należało ustalić, czy w sprawie doszło do zmiany terminu wymagalności objętego tytułem wykonawczym, a opartego na ostatecznej decyzji nakazującej skarżącej rozbiórkę budynku gospodarczego lub innego zdarzenia wpływającego na tę wymagalność. Takie zdarzenia w sprawie nie wystąpiły. Wskazać należy, że w świetle art. 16 i art. 130 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), obowiązek nałożony w decyzji administracyjnej jest wykonalny, gdy decyzja ta uzyska walor ostateczności, a więc w wypadku zainicjowania kontroli instancyjnej od chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, a dokładnie - od momentu doręczenia decyzji organu odwoławczego. Jeżeli decyzja nie wskazuje konkretnego terminu wynikający z decyzji ostatecznej obowiązek powinien zostać wykonany niezwłocznie (por. A. Krawczyk, Wykonalność aktu i czynności organu administracji publicznej, Warszawa 2013, s. 201). Dopóki decyzja mająca walor ostateczności nie zostanie zmieniona, choćby w zakresie terminu wymagalności stwierdzonego w niej obowiązku wywołuje ona pełne skutki prawne. Uruchomienie postępowania nadzwyczajnego zmierzającego do zmiany lub uchylenia decyzji stanowiącej podstawę egzekucji, a także zaskarżenie decyzji odmownych w tym zakresie do sądu administracyjnego, z punktu widzenia podstawy zarzutu podnoszonego przez skarżącą, nie ma żadnego znaczenia prawnego ponieważ nie doszło jeszcze do zmiany lub uchylenia decyzji stanowiącej podstawę egzekucji. W dacie wydawania zaskarżonego postanowienia nałożony na skarżącą ostateczną decyzją PINB z dnia [...] października 2018 r., nr [...] obowiązek rozbiórki nie był uchylony, zmieniony; nie odroczono również terminu jego wykonania i nie zachodziły żadne inne okoliczności wpływające na jego wykonalność, co trafnie stwierdziły organy uznając zarzut za niezasadny. Zarzut z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. jest bowiem środkiem ochrony przed prowadzeniem postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdyby termin realizacji nakazu obowiązku został w innym postępowaniu odroczony, a nie jest sam w sobie środkiem służącym odroczeniu wykonania obowiązku. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.