III SA/Gd 791/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant: Asystent sędziego Joanna Karpińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi D. N. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu Morskiego w [...] z dnia 16 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia 31 października 2018 r., nr [...]. D. N. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia 16 września 2019 r. [...] w przedmiocie skreślenia go z listy uczestników studiów doktoranckich. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 31 października 2018 r., działając na podstawie art. 197 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 oraz art. 207 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm.), a także art. 15 ust. 1 lit. c Regulaminu studiów doktoranckich w Uniwersytecie [...] w [...] z dnia 25 kwietnia 2013 r., Kierownik Studiów Doktoranckich Wydziału Przedsiębiorczości i Towaroznawstwa Uniwersytetu [...] w [...] wydał decyzję nr [...] o skreśleniu D. N. P. z listy doktorantów Uniwersytetu [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano jedynie, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż D. N. P. nie przedstawił rozprawy doktorskiej, natomiast art. 15 ust. 1 lit. c Regulaminu studiów doktoranckich w Uniwersytecie [...] w [...] z dnia 25 kwietnia 2013 r. przewiduje, że: "Kierownik studiów skreśla doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich w przypadku nieprzedstawienia rozprawy doktorskiej lub nie przystąpienia do obrony pracy doktorskiej, o ile upłynął wyznaczony dla danego doktoranta okres studiów z uwzględnieniem okresu przedłużenia". W tym stanie rzeczy organ zmuszony był podjąć decyzję o skreśleniu z listy doktorantów. W odwołaniu od powyższej decyzji D. N. P. wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o błędną ocenę stanu faktycznego oraz z niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa. Zdaniem skarżącego organ nie wziął pod uwagę, że w związku z decyzją Uczelni o rozwiązaniu/nieprzedłużeniu umowy o pracę z wcześniejszym opiekunem naukowym zachwiana została jego ścieżka dochodzenia do przygotowania w pełni dojrzałej i zapewniającej wysoki poziom rozprawy doktorskiej. Niemały wpływ na termin złożenia pracy miał również stan jego zdrowia (obecnie kompletuje dokumentację w sprawie ustalenia przed odpowiednimi organami państwa swojej niepełnosprawności). Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją, Rektor Uniwersytetu [...] w [...] utrzymał decyzję organu i instancji w mocy. Organ odwoławczy nie stwierdził podstaw do uwzględnienia złożonego odwołania i zmiany lub uchylenia treści decyzji, ponieważ w sprawie nie zaistniały jakiekolwiek przesłanki pozwalające na przedłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich. Strona nie wystąpiła do kierownika studiów doktoranckich z wnioskiem o wyrażenie zgody na przedłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich. Kierownik studiów doktoranckich nie otrzymał również opinii promotora wskazującej, że konieczność przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich uzasadniona jest prowadzeniem długotrwałych badań naukowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. N. P. zarzucił powyższej decyzji naruszenie prawa oraz niewłaściwie ustalenie stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę Rektora Uniwersytetu [...] w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Skarżący rozpoczął studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020, dlatego zgodnie z art. 279 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669), w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm., dalej powoływanej jako: P.o.s.w.) W myśl art. 196 ust. 6 P.o.s.w. organizację i tok studiów doktoranckich w zakresie nieuregulowanym w ustawie oraz w odrębnych przepisach określa regulamin studiów doktoranckich. Art. 197 ust. 4 P.o.s.w. stanowi, że doktoranci, którzy nie wywiązują się z obowiązków, o których mowa w ust. 1 i 2 (m.in. realizowanie programu studiów doktoranckich) mogą zostać skreśleni z listy uczestników studiów doktoranckich. Decyzję o skreśleniu podejmuje kierownik studiów. Przepisy P.o.s.w. nie zawierają innych regulacji, dotyczących trybu postępowania w sprawach dotyczących skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich. Zatem, mając na uwadze treść art. 196 ust. 6 P.o.s.w., w tym zakresie odnieść się należy do regulacji zawartych w Regulaminu studiów doktoranckich w Uniwersytecie [...] w [...] z dnia 25 kwietnia 2013 r. (zwanego dalej Regulaminem). Zgodnie z art. 15 ust. 1 lit. c Regulaminu skreślenie doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich następuje w przypadku nieprzedstawienia pracy doktorskiej lub nieprzystąpienia do jej obrony, o ile upłynął wyznaczony dla danego doktoranta okres studiów, z uwzględnieniem okresu przedłużenia. Przepisy art. 15 ust. 3 i 4 Regulaminu stanowią zaś, że wszczęcie procedury skreślenia ze studiów doktoranckich rozpoczyna się od powiadomienia doktoranta o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie, drogą elektroniczną na adres w systemie pocztowym Akademii Morskiej w [...], wraz z określeniem przewidywanego terminu skreślenia (ust. 3), zaś kierownik studiów podejmuje decyzję o skreśleniu po upływie terminu określonego w powiadomieniu, o którym mowa w ust. 3 i doręcza ją doktorantowi na piśmie (ust. 4). W aktach administracyjnych brak powiadomienia, o którym mowa w powyższych przepisach. Dlatego Sąd zwrócił się w tej sytuacji do Rektora Uniwersytetu [...] w [...] o jego nadesłanie, lecz uzyskał informację, że całość dokumentacji związanej ze sprawą została przekazana do sądu. Wobec tego przyjąć należy, że w odniesieniu do skarżącego, rozstrzygające w sprawie organy całkowicie pominęły wymogi proceduralne wynikające z Regulaminu, polegające na konieczności powiadomienia doktoranta o wszczęciu postępowania w przedmiocie skreślenia go z listy doktorantów i określeniu przewidywanego terminu tego skreślenia. Tymczasem celem powołanych regulacji regulaminowych jest umożliwienie doktorantowi podjęcia działań mogących zapobiec skreśleniu z listy doktorantów. Działania te mogą polegać na uczynieniu zadość obowiązkom, których zaniedbanie prowadzi do skreślenia z listy, złożeniu wyjaśnień, co do okoliczności mających stanowić faktyczną podstawę skreślenia lub złożeniu wniosku o przedłużenie studiów na podstawie art. 3 ust. 6,7,8 Regulaminu. Każda z tych możliwości zakłada możliwość aktywnego udziału doktoranta w postępowaniu w sprawie jego skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich. Zatem czynność powiadomienia doktoranta o wszczęciu postępowania w sprawie jego skreślenia z listy doktorantów i określenia mu przewidywanego terminu tego skreślenia ma w istocie funkcję gwarancyjną chroniącą go przed arbitralnym i nieuwzględniającym wszystkich okoliczności sprawy usunięciem go z grona doktorantów. Zaniechanie wymaganych regulaminem czynności postępowania i wydanie decyzji o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich bez zawiadomienia o wszczęciu postępowania pozbawiło skarżącego możliwości skorzystania z powyższych gwarancji. W tej sytuacji niezastosowanie przez organy Uniwersytetu [...] w [...] przepisów art. 15 ust. 3 i 4 uchwalonego przez Senat tej uczelni Regulaminu musi być uznane za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W tym stanie sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.