III SA/Wa 2741/16

WyrokWSA w Warszawie2017-09-13

Skład orzekający: Beata Sobocha, Grzegorz Nowecki, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, opierając się na stanowisku wierzyciela (organu administracji czeskiej) co do braku przedawnienia należności, mimo że skarżąca wnosiła o umorzenie postępowania z powodu przedawnienia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ egzekucyjny nieprawidłowo badał kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego w kontekście wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności państwa członkowskiego UE. Organ powinien był z urzędu zbadać przesłanki umorzenia określone w art. 59 § 2a ustawy egzekucyjnej, a nie opierać się wyłącznie na stanowisku wierzyciela w kwestii przedawnienia, które nie powinno być badane w tym postępowaniu.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na przedawnienie należności dochodzonej na podstawie zagranicznego tytułu wykonawczego. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia, opierając się na informacji od administracji czeskiej, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o odmowie umorzenia, wskazując, że organ egzekucyjny nie bada zasadności i wymagalności obowiązku. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. zaniechanie ustalenia okresu przedawnienia, naruszenie zasady zaufania obywatela do organu oraz utrudnianie dostępu do akt.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz B. J. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Nowecki, sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2017 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz B. J. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (DIS) postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. po rozpatrzeniu zażalenia B. J. (Skarżąca) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L.(NUS) z dnia [...] marca 2016 r. w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienie powyższe wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 10 września 2013 r. nr organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 4 listopada 2013 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie Bank [...] pismem z dnia 14 listopada 2013 r. poinformował organ egzekucyjny, iż istnieją przeszkody w realizacji zajęcia spowodowane brakiem środków przekraczających kwotę wolną od zajęcia na rachunku. W dniu 13 listopada 2013 r. doręczono Skarżącej zagraniczny tytuł wykonawczy wraz z jego tłumaczeniem. Zawiadomieniem z dnia 4 grudnia 2014 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego. Pismem z 12 grudnia 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. poinformował, iż potrącenie ze świadczenia będzie realizowane na poczet zajęcia od miesiąca stycznia 2015 roku. W dniu 19 grudnia 2014 r. Skarżąca wniosła skargę na czynności egzekucyjne wraz z wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo o ograniczenie egzekucji z należności z ZUS do sumy 50 zł miesięcznie. Postanowieniem z [...] marca 2015 r. NUS odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż zgodnie z zawartymi informacjami w pismach Ministerstwa Finansów i DIS termin przedawnienia należności został ustalony na 31 grudnia 2015 r." o ile nie zostaną podjęte żadne czynności przerywające jego bieg zgodnie z przepisami obcego państwa. Ponadto organ egzekucyjny ma nadal kontynuować postępowanie egzekucyjne wobec Zobowiązanej. W związku z powyższym nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania. Na skutek zażalenia Skarżącej DIS postanowieniem z [...] maja 2015 r. uchylił postanowienie z [...] marca 2015 r. i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy NUS postanowieniem z [...] marca 2016 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Ministra Finansów. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że w celu ustalenia istnienia egzekwowanej zaległości, zwrócił się do wierzyciela państwa Czech o podanie informacji, czy zaległość objęta tytułem wykonawczym jest przedawniona. Z uzyskanej informacji od administracji czeskiej wynikało, że bieg terminu przedawnienia należności objętej ww. tytułem wykonawczym został zawieszony i nowy termin przedawnienia upływa w dniu 17 marca 2028 r., a więc obowiązek istnieje. Wskazał ponadto, iż w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego podjął skuteczne środki egzekucyjne, które spowodowały przerwanie biegu terminu przedawnienia. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając mu: - zaniechanie ustalenia okresu przedawnienia należności, ze wskazaniem przepisów prawa polskiego i obcego, - zaniechanie ustalenia zdarzeń mających skutkować zawieszeniem biegu terminu przedawnienia (lub przedłużenia biegu tego terminu), ze wskazaniem przepisów prawa polskiego i obcego, - naruszenie przez powyższe zasady wnikliwości i obowiązku wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, a także wskazania i wyjaśnienia wytłumaczenia przepisów o przedawnieniu stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, - naruszenie zasady zaufania obywatela do organu, poprzez podejmowanie decyzji o umorzeniu postępowania nie w oparciu o analizę przepisów i sytuacji Strony lecz wskutek sugestii pism innych - nieznanych organów administracji czeskiej, - naruszenie zasady zaufania obywatela do Organu oraz naruszenie jawności dla strony przebiegu postępowania oraz naruszenie prawa strony do udziału w postępowaniu, poprzez utrudnianie mi dostępu do akt, wyciąganie z nich jakiś materiałów(...). Po rozpatrzeniu zażalenia DIS postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel; wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie. Odnosząc się do kwestii przedawnień zobowiązań egzekwowanych w oparciu o sporny tytuły wykonawcze zauważył, że w myśl art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednakże bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny (art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej). Wskazał przy tym, że do zaległości dochodzonych na rzecz obcego państwa w tym przypadku Republiki Czeskiej, mają zastosowanie w kwestii przedawnienia właściwe przepisy państwa, które zaległości dochodzi. Zgodnie z art. 78 ustawy z dnia 11 października 2013r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1289) spory dotyczące należności pieniężnych państwa członkowskiego, pierwotnego tytułu wykonawczego, jednolitego tytułu wykonawczego oraz powiadomienia dokonanego przez państwo członkowskie są rozstrzygane przez właściwy organ tego państwa zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie. W ocenie DIS w niniejszej sprawie wiążące dla organu egzekucyjnego było stanowisko wierzyciela - organu administracyjnego Czech, co do tego, że zobowiązanie skarżącej nie uległo przedawnieniu i nadal pozostaje wymagalne. Akta sprawy wskazują ponadto, że pismem z dnia 1 lutego .2016 r. NUS wystąpił do Izby Skarbowej w W. z prośbą o uzyskanie informacji od wierzyciela w przedmiocie przedawnienia zalęgłości objętej tytułem wykonawczym nr [...]. Pismem z 25 lutego 2016 r. DIS przekazał organowi egzekucyjnemu informacje, jaką uzyskał z administracji czeskiej, otrzymaną przez Biuro Wymiany Informacji w Koninie, iż bieg terminu przedawnienia zaległości na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego został zwieszony i nowy termin przedawnienia upływa w dniu 17 marca 2028r. Zdaniem DIS organ egzekucyjny jest bezwzględnie związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie wymagalności zobowiązania, tym bardziej, że wierzycielem tym jest organ administracji obcego państwa. Organ zwrócił uwagę, iż w niniejszej sprawie zastosowanie ma treść przepisu art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej. zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Uzyskanie w niniejszej sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie wniosku zobowiązanej o umorzenie postępowania egzekucyjnego zwalniało organ egzekucyjny od dokonywania samodzielnych ustaleń, czy w sprawie występuje jedna z przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej. Powołując się na komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazał, iż badanie przez organ egzekucyjny dopuszczalności egzekucji obejmuje, zgodnie z art. 29 § 1 zdanie pierwsze ustawy egzekucyjnej ustalenie czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do badania "zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym" (druga część art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej po średniku). To wyraźne wyłączenie dopuszczalnego zakresu badania tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny na etapie jego skierowania przez wierzyciela w sposób jednoznaczny potwierdza, iż badanie to ma charakter formalny. Badanie przez organ egzekucyjny czy zobowiązanie uległo przedawnieniu prowadziłoby do wkroczenia w sferę merytorycznej oceny podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego przez wierzyciela. Umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyn wskazanych w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej może nastąpić wyłącznie na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego. Organ egzekucyjny nie może uwzględnić z urzędu tego rodzaju okoliczności uzasadniających umorzenie egzekucji, które mogą być zgłoszone jedynie w zarzutach zobowiązanego (art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej) lub też wynikać z żądania wierzyciela (art. 59 § 1 pkt 2 lub 9 w związku z § 4 ustawy egzekucyjnej.). Odnosząc się zarzutu, iż nie doręczono Skarżącej decyzji, stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego wyjaśnił, iż kwestie doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu nie podlegają ocenie w tym postępowaniu. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnił, że kwestia prawidłowego doręczenia decyzji podatkowej nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym, niezależnie od tego czy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym czy też nie. Podkreślił, iż wszelkie spory dotyczące należności pieniężnych państwa członkowskiego, jak również jednolitego tytułu wykonawczego, na mocy art. 78 ustawy o wzajemnej pomocy, są rozstrzygane przez właściwy organ tego państwa zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie. Zatem jeśli skarżąca uważa, że przedmiotowa należność się przedawniła oraz nie doręczono jej decyzji powinna toczyć spór w tym zakresie z organem administracyjnym Czech. Na marginesie organ zauważył, że w aktach sprawy znajduje się pismo Izby Skarbowej w P. - Biuro Wymiany Informacji Podatkowych w K. z dnia 12 maja 2014 r. nr skierowane do skarżącej, w którym szczegółowo wskazano na podstawy prawne (obowiązujące na dzień sporządzenia pisma), uprawniające do wniesienia prośby o umorzenie należności pieniężnej jak również wniesienia zastrzeżeń dotyczących zagranicznego tytułu wykonawczego lub należności pieniężnych, wynikających z otrzymanego tytułu wykonawczego, do wystąpienia do władz organu wnioskującego, t.j. Celni Urad Praha 1. Odnosząc się zarzutów dotyczących naruszenia zasady zaufania obywatela do organu, naruszenia jawności dla stron postępowania oraz naruszenia prawa strony do udziału w postępowaniu, poprzez utrudnienie dostępu do akt sprawy organ wyjaśnił, iż postępowanie administracyjne oraz akta postępowania administracyjnego są jawne dla stron, w tym również po zakończeniu postępowania. Reguła ta wynika m.in. z kilku zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym w szczególności z zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, zasady prawdy materialnej oraz zasady zaufania obywateli do Państwa. Wskazał na art. 73 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, który przyznaje stronie podstawowe uprawnienia w zakresie dostępu do akt sprawy tj. przeglądania akt, sporządzania notatek, kopii i odpisów, żądania uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy, żądania wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów- i ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Z treści zażalenia wynika natomiast, że skorzystała z tego prawa i przeglądała akta sprawy, z których w jej ocenie usunięto część dokumentów gdyż w aktach nie znalazła się korespondencja od organów czeskich w sprawie przedawnienia oraz brak jest dokumentów stanowiących podstawę do informowania Strony przez rok, że sprawa nie zostanie załatwiona z uwagi na brak stanowiska organu czeskiego. Odnosząc się do powyższego DIS wyjaśnił, że akta nie zawierają pism z organu czeskiego, gdyż zgodnie z art. 9 ustawy o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych odpowiedzialne za kontakty z państwami członkowskimi lub państwami trzecimi w zakresie wzajemnej pomocy jest centralne biuro łącznikowe. Rozporządzeniem z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie wyznaczenia centralnego biura łącznikowego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1296), Minister Finansów wyznaczył do realizacji zadań Izbę Skarbową w P.. Zadania te w strukturach Izby wykonuje Biuro Wymiany Informacji Podatkowych w K.. W związku z tym korespondencję z administracją czeską prowadzi powyższe Biuro, które w imieniu organów egzekucyjnych występuje do obcych administracji. Dlatego odpowiedzi na wystąpienia naczelników urzędów, udziela Biuro, za pośrednictwem właściwej izby skarbowej, po uzyskaniu odpowiedzi od obcej administracji. Przepływ korespondencji odbywa się wyłącznie w formie elektronicznej. Z tego powodu w aktach trudno szukać pisma od administracji czeskiej. Ponadto w aktach sprawy znajdują się postanowienia, którymi NUS informował skarżącą, iż jej wniosek nie zostanie załatwiony w terminie z uwagi brak stanowiska wierzyciela t.j. Czech. Wobec tego zarzuty braku w aktach wskazanych pism są bezzasadne. Reasumując stwierdził, że kontrolowane postanowienie jest prawidłowe i utrzymał je w mocy. Skarżąca pismem z dnia 5 sierpnia 2016 r. wniosła skargę do tutejszego sądu na powyższe postanowienie zarzucając organowi: 1) zaniechanie ustalenia okresu przedawnienia należności, ze wskazaniem przepisów prawa polskiego i obcego, 2) zaniechanie ustalenia zdarzeń mających skutkować "zawieszeniem" biegu terminu przedawnienia (lub przedłużeniem biegu tego terminu), ze wskazaniem przepisów prawa polskiego i obcego, 3) naruszenie przez powyższe zasady wnikliwości i obowiązku wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, a także wskazania i wyjaśnienia wytłumaczenia przepisów o przedawnieniu stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, 4) naruszenie zasady zaufania obywatela do Organu, poprzez podejmowanie decyzji o umorzeniu postępowania nie w oparciu o analizę przepisów i sytuacji strony lecz wskutek sugestii pism innych - nieznanych - organów "administracji czeskiej", 5) naruszenie zasady zaufania obywatela do Organu oraz naruszenie jawności dla strony przebiegu postępowania, poprzez niepozyskanie do akt sprawy korespondencji lub kopii korespondencji Izby Skarbowej w P. – Biura Wymiany Informacji podatkowych w K. z czeskim organem podatkowym w sprawie przedawnienia mojego zobowiązania, 6) naruszenie zasady zaufania obywatela do organu oraz naruszenie zasady zaufania obywatela do organu oraz naruszenie jawności dla strony przebiegu postępowania oraz naruszenie prawa do stronu do udziału w postępowaniu poprzez utrudnianie dostępu do akt, wyciąganie z nich jakichś materiałów, przygotowywanie w dniu 29 stycznia 2016 r. akt do wydania około 30 min., po wyproszeniu Skarżącej z pokoju, kiedy to po przeglądzie akt Skarżąca stwierdziła brak dokumentów i pism, zwłaszcza do i od czeskich organów, na których opiera się zaskarżone postanowienie, 7) braku możliwości uiszczenia przez Skarżącą należności z racji niskich dochodów i złego stanu zdrowia wymagającego wydatków na leczenie, przez co kontynuacja egzekucji pobawi Skarżącą podstaw utrzymania i narazi na co najmniej utratę zdrowia z powodu ograniczenia możliwości nabywania leków. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania DIS ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz.1369) – powoływana dalej jako "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Treść powyższego przepisu upoważniała zatem sąd do rozpoznania niniejszej sprawy w postępowaniu uproszczonym. Zaskarżone postanowienie jako naruszające przepisy prawa procesowego, to jest art. 59 § 2a ustawy egzekucyjnej należało wyeliminować z obrotu. Wyjaśnić należy w tym miejscu, że Skarżąca nie podnosiła w skardze zarzutu naruszenia przez organ tego przepisu, jednak sąd z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania). Zgodnie z art. 59 § 2a ustawy egzekucyjnej w zakresie należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 i 9 ustawy, postępowanie egzekucyjne umarza się w przypadkach określonych w art. 59 § 1 pkt 4, 6, 7, 9 i 10 oraz w art. 59 § 2. Należności pieniężne o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 i 9 ustawy egzekucyjnej to m.in. należności pieniężne państwa członkowskiego wynikające z tytułu podatków i należności celnych pobieranych przez to państwo lub w jego imieniu, przez jego jednostki podziału terytorialnego lub administracyjnego, w tym organy lokalne, lub w imieniu tych jednostek lub organów, a także w imieniu Unii Europejskiej (art. 2 § 1 pkt 8 lit. a ustawy egzekucyjnej). Postępowanie egzekucyjne, o umorzenie którego wystąpiła Skarżąca dotyczyło należności o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a) ustawy egzekucyjnej. Zatem organ winien je umorzyć w razie zaistnienia stwierdzenia przesłanek o których mowa w art. 59 § 1 pkt 4, 6, 7, 9 i 10 ustawy egzekucyjnej, to jest w razie stwierdzenia : 1) błędu co do osoby zobowiązanego lub w razie ustalenia, że egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 2) że obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 3) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek był ściśle związany z osobą zmarłego; 4) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 5) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 6) na żądanie wierzyciela; 7) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Organ egzekucyjny mógł natomiast wydać postanowienie o umorzeniu postępowania w razie stwierdzenia zaistnienia przesłanki o której mowa w § 2 cytowanego artykułu, to jest w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika natomiast, że organ badał wyłącznie kwestie dotyczącą przedawnienia zobowiązania podatkowego, które to kwestie w ogóle nie powinny być badane w przypadku prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a) ustawy egzekucyjnej. Sąd wskazuje w tym miejscu, że o ile w odniesieniu do części przesłanek wymienionych w art. 59 § 2a ustawy egzekucyjnej oczywiste jest, że nie wystąpiły w niniejszej sprawie (np. przesłanka zgłoszenia przez wierzyciela żądania umorzenia postępowania, przesłanka śmierci zobowiązanego, z którego osobą związany był ściśle egzekwowany obowiązek, też przesłanka niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, przesłanka nie podjęcia postępowania zwieszonego na żądanie wierzyciela), o tyle w odniesieniu do pozostałych przesłanek brak jest jakichkolwiek ustaleń. Sąd podkreśla w tym miejscu, że aczkolwiek Skarżąca występowała o umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego, to jednak organ zobowiązany był z urzędu do zbadania, czy występują przesłanki o których mowa w art. 59 § 2a ustawy egzekucyjnej. W razie ustalenia zaistnienia jednej z przesłanek o których mowa w art. 59 § 1 pkt 4, 6, 7, 9 i 10 ustawy egzekucyjnej, do których odesłanie zawarte zostało w art. 59 § 2a ustawy egzekucyjnej organ miałby obowiązek wydania rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. W odniesieniu do przesłanki o której mowa w art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej organ zobowiązany był natomiast ustalić, czy przesłanka ta zachodzi a następnie wydać rozstrzygnięcie w granicach uznania administracyjnego. Zarzuty skargi koncentrowały się wokół kwestii przedawnienia zobowiązania Jak już jednak wyżej wskazano, kwestia ta w ogóle nie może podlegać badaniu w ramach wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania. W tym zakresie, jak słusznie wskazano w uzasadnieniu, wszelkie spory rozstrzygane są wyłącznie przepisami obowiązującymi we wnioskującym państwie członkowskim (art.19 Dyrektywy Rady 2010/24/UE z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie wzajemnej pomocy przy odzyskiwaniu wierzytelności dotyczących podatków, ceł i innych obciążeń, Dz.U.UE L z dnia 31 marca 2010 r.). Oznacza to, że organy państwa współpracującego, w tym przypadku polskie organy egzekucyjne związane są stanowiskiem wyrażonym przez organy państwa wnioskującego. Z uwagi na charakter postępowania egzekucyjnego organ nie miał obowiązku wyjaśniania Skarżącej treści przepisów prawa obcego, na podstawie których uznano, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania objętego egzekucją. W tym zakresie, organ jak już wielokrotnie wskazano związany jest stanowiskiem wyrażonym przez organ państwa członkowskiego i nie może prowadzić własnych ustaleń co do zaistnienia zdarzeń skutkujących przerwaniem czym zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Zatem zarzuty objęte punktami 1-4 petitum skargi uznać należało za niezasadne. Wbrew stanowisku Skarżącej organ dołączył do akt sprawy wydruki korespondencji elektronicznej nadesłanej przez organ czeski, z których wynika, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania objętego egzekucją. W aktach przekazanych sądowi znajduje się wydruk wiadomości nadesłanej w formie elektronicznej z dnia 23 czerwca 2016 r. opatrzony prezentatą organu z dnia 24 czerwca 2016 r. Zatem zarzut objęty punktem 5 petitum skargi również jest niezasadny. Odnosząc się do zarzutów dotyczących nieprawidłowości przy udostępnieniu Skarżącej akt sprawy 29 stycznia 2016 r. Sąd wskazuje, że z czynności tej nie został sporządzony protokół ani adnotacja w trybie art. 72 § 1 k.p.a., w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej. Zwrócić należy również uwagę na podwójną numerację kart akt sprawy (numery naniesione długopisem od nr 1 do 64 oraz numery naniesione ołówkiem) oraz na brak niektórych kart – np. po karcie oznaczonej nr 14 naniesionym długopisem (według numeracji naniesionej ołówkiem nr 25), na której znajduje się pismo NUS z 18 marca 2014 r. do Biura Wymiany Informacji Podatkowej w K. jest karta oznaczona nr 16 naniesionym długopisem (według numeracji naniesionej ołówkiem nr 26) zawierająca wydruk z korespondencji elektronicznej. W ocenie sądu powyższe nieprawidłowości mogą budzić o adresatów czynności organów administracji wątpliwości co do rzetelności postępowania. Zarzut z punktu 7 petitum skargi, to jest zarzut nie uwzględnienia sytuacji materialnej Skarżącej może być rozpatrywany jako zarzut nie rozważenia wystąpienia przesłanek o których mowa w art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej. W tym zakresie, zarzut ten uznać należało za uzasadniony. Sama jednak okoliczność pogorszenia sytuacji majątkowej zobowiązanego na skutek egzekucji nie może być uznana za przesłankę uzasadniającą umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podsumowując, rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni stanowisko wyrażone w niniejszym wyrok a dotyczące zakresu okoliczności, które winny być zbadane w toku postępowania wywołanego wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 p.p.s.a. i art. 120 w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.sa. uchylił zaskarżone postanowienie orzekają o kosztach postępowania to jest nakładając na organ obwiązek zwrotu na rzecz Skarżącej uiszczonego przez nią wpisu w kwocie 100 złotych na podstawie art. 210 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło