II FSK 1715/18
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2020-11-03
Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, zamiast na rozprawie, w związku z zagrożeniem epidemicznym COVID-19, narusza prawo strony do sądu?Ratio decidendi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, zamiast na rozprawie, w związku z zagrożeniem epidemicznym COVID-19, nie narusza prawa strony do sądu. Działania te są uzasadnione klauzulą porządku publicznego i nie pozbawiają strony możliwości przedstawienia swoich argumentów na piśmie, składania wniosków czy żądań.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie, argumentując, że posiedzenie niejawne narusza jej prawo do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym, powołując się na zarządzenie dotyczące odwołania rozpraw w związku z zagrożeniem COVID-19 i objęciem Warszawy obszarem czerwonym.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o skierowanie sprawy na rozprawę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Maciej Jaśniewicz, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku T. [...] Limited z siedzibą na Kajmanach w sprawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2020 r. sygn. akt II FSK 1715/18 w przedmiocie rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi kasacyjnej T. [...] Limited z siedzibą na Kajmanach na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 2 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych postanawia oddalić wniosek o skierowanie sprawy na rozprawę
Zarządzeniem z 19 października 2020 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 1715/18 z uwagi na § 1 pkt 2 Zarządzenia nr 39 z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 564, 568, 695, 875, dalej: "ustawa") Przewodniczący Wydziału II Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego zniósł wyznaczony termin rozprawy i wyznaczył na ten sam dzień posiedzenie niejawne w składzie takim jak w dniu wcześniej wyznaczonej rozprawy.
Strona 22 października 2020 r. złożyła wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie podnosząc, że chciałaby mieć możliwość przedstawienia składowi orzekającemu swojej argumentacji w sprawie. W jej ocenie danie prymatu art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy bez względu na stanowisko Spółki godziłoby w jej fundamentalne dla polskiego ustroju konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji), rozumianego jako prawo do jawnego rozpatrzenia sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Wniosek podlega oddaleniu.
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 16 października 2020 r. wydał zarządzenie nr 39 w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym. Wydane ono zostało w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 1758 ze zm.). Mając na względzie zalecenia właściwych organów sanitarno - epidemiologicznych wydanych wobec istotnego zagrożenia zakażeniem wirusem SARS-Co V-2, na podstawie art. 34 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2176 oraz z 2020 r. poz. 190 i 568, dalej zwana: "p.u.s.a."), zarządził w § 1 pkt 1 i 2 , że z dniem 17 października 2020 r. w Naczelnym Sądzie Administracyjnym: odwołuje się rozprawy, kontynuując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, sprawy wyznaczone do rozpatrzenia na rozprawie kieruje się do załatwienia na posiedzeniu niejawnym (zarządzenie dostępne na stronie http://www.nsa.gov.pl/).
Zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Natomiast rozporządzenie Rady Ministrów z 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii wydane na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, z późn. zm.) w § 1 ustaliło, że obszarem, na którym wystąpił stan epidemii wywołany zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazanie rodzajów obszarów, na których obowiązują dodatkowe ograniczenia, nakazy i zakazy w związku z wystąpieniem stanu epidemii obejmujący powiaty, został określony w wykazie będący załącznikiem do rozporządzenia i został zwany "obszarem czerwonym". Zgodnie z pkt 11 załącznika będącego wykazem powiatów znajdujących się w obszarze czerwonym do obszaru tego od 17 października 2020 r. należy miasto na prawach powiatu Warszawa w województwie mazowieckim.
Mając powyższe na względzie słusznie Przewodniczący Wydziału uznał, że rozpoznanie spraw na posiedzeniu niejawnym jest konieczne ze względu na objęcie Stołecznego Warszawy tzn. czerwoną strefą. Zgodnie ze wskazana regulacją brak jest podstaw do uzależnienia rozpatrzenia sprawy od zgody lub sprzeciwu strony. Wymogi ciągłości działania i bieżącego rozpatrywania spraw przez Naczelny Sąd Administracyjny w tym wyjątkowym okresie, z powodu narzuconego reżimu sanitarnego, powodują niemożność uwzględnienia wniosku o rozpatrzenie sprawy na rozprawie, gdyż niemożliwy do przewidzenia jest termin, w którym mogłoby to nastąpić.
Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez stronę argumentacji, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym godziłoby w prawo strony do sądu tj. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, to trzeba zwrócić uwagę na art. 45 ust. 2 Konstytucji RP stanowiący tzw. klauzulę porządku publicznego. Wyłączenie jawności rozprawy może nastąpić ze względu na moralność, bezpieczeństwo państwa i porządek publiczny oraz ze względu na ochronę życia prywatnego stron lub inny ważny interes prywatny. Wyrok ogłaszany jest publicznie. Biorąc pod uwagę zaistniałą sytuację epidemiczną skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne znajduje swoje uzasadnienie w klauzuli porządku publicznego i nie daje prymatu przepisom ustawy nad przepisami rangi konstytucyjnej. Przez skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne strona nie zostaje pozbawiona prawa do sądu. W dalszym ciągu może ona np. na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 dalej: "p.p.s.a.) wnioskować o przeprowadzenie dowodów, składać swoje wypowiedzi na piśmie, zgłaszać swoje żądania i wnioski oraz składać wyjaśnienia.
Biorąc pod uwagę zaistniałą wyjątkową sytuację epidemiczną przedsięwzięte środki są proporcjonalne i nie stoją w sprzeczności z prawem strony do sądu.
Ze względu na powyższe na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm..) w zw. z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy i w zw. z art. 34 § 2 p.u.s.a. oraz w zw. § 1 pkt 2 Zarządzenia nr 39 z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym, wniosek strony oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło