II SA/Kr 925/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. O. i R. O. na czynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia 8 sierpnia 2011 r. sporządzenia karty ewidencyjnej budynku i włączenia jej do wojewódzkiej ewidencji zabytków postanawia: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić skarżącym kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Pismem z dnia 8 lipca 2020 r. W. O. i R. O. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na czynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia 8 sierpnia 2011 r., polegającą na sporządzeniu karty ewidencyjnej zabytku, a tym samym włączeniu budynku przy ul. [...] w B. do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Działka nr [...] na której posadowiony jest budynek stanowi własność skarżących. Uzasadniając skargę skarżący podali, że początkowo tkwili w przekonaniu, że obiekt został wpisany do gminnej ewidencji zabytków na podstawie porozumienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków. W odpowiedzi na zapytanie skierowane do Burmistrza Miasta [...] uzyskali informację, że nie było porozumienia gminnego z wojewódzkim konserwatorem zabytków, a włączenie obiektu do gminnej ewidencji zabytków nastąpiło na podstawie wskazań Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K.. Wskutek tych ustaleń skarżący skierowali zapytanie do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Ten, pismem z dnia 15 kwietnia 2020 r. udzielił skarżącym bardzo ogólnej informacji, z której wynikało, że obiekt mógł być przeniesiony spod ochrony konserwatora zabytków ówczesnego województwa śląskiego. Dopiero w odpowiedzi na kolejne zapytanie skarżących, pismem z dnia 2 czerwca 2020 r. odebranym przez skarżących w dniu 10 czerwca 2020 r. organ uszczegółowił, że budynek jest objęty ochroną konserwatorską poprzez wpis do wojewódzkiej ewidencji zabytków na podstawie czynności materialno-technicznej bez wydania zarządzenia w tym zakresie, na podstawie utworzenia karty ewidencyjnej obiektu w sierpniu 2011 r., a obiekt nie jest wpisany do rejestru zabytków. Do pisma załączono kopię karty ewidencyjnej. Wskazano również, że po utworzeniu karty zawiadomiono Gminę [...] celem umieszczenia obiektu w gminnej ewidencji zabytków. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 20 października 2020 r. wezwano skarżących o wskazanie, czy i kiedy skarżący wezwali [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. o usunięcie naruszenia prawa oraz dołączenie oryginału lub odpisu tego wezwania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżących adw. K. G. podała, że organ wypowiadał się w sprawie skarżących w 2018 r., kiedy to skarżący R. O. wezwał Burmistrza Miasta [...] do wykreślenia obiektu z Ewidencji Zabytków Miasta [...]. Pismo skarżącego zostało przekazane do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K. pismem Burmistrza Miasta [...] z dnia 6 kwietnia 2018 r. do "zaopiniowania". Odpowiedzią na to pismo było pismo [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 18 kwietnia 2018 r. (załączone do odpowiedzi na skargę). Skarżący nie mieli świadomości, że podstawą wpisu obiektu do gminnej ewidencji zabytków jest wcześniejszy wpis do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Dopiero z pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 2 czerwca 2020 r. (odebranym przez skarżących 10 czerwca 2020 r.) skarżący dowiedzieli się o pierwotnym ujęciu obiektu w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że czynność organu administracji polegająca na włączeniu zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków nieruchomych stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, która z mocy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm), dalej p.p.s.a. podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a., w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935, dalej "ustawa nowelizująca"). W art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej wskazano, że przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a. w nowym brzmieniu stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po dniu 1 czerwca 2017 r. Niewątpliwie zaskarżona czynność miała miejsce przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, a zatem zastosowanie w niniejszej sprawie znajdą przepisy art. 52 i 53 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 czerwca 2017 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 52 § 3 p.p.s.a. (przed nowelizacją), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym strona skarżąca dowiedziała się lub mogła się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Natomiast zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Skarżący, mimo wezwania sądu, nie wykazali, aby przed wniesieniem skargi dopełnili obowiązku uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Ze złożonych wyjaśnień, jak również treści samej skargi wynika, że skarżący nie mieli początkowo świadomości o figurowaniu należącego do nich budynku w wojewódzkiej ewidencji zabytków i kwestionowali jedynie wpis dokonany w Ewidencji Zabytków Miasta [...]. Wiedzę o wpisaniu budynku do wojewódzkiej ewidencji zabytków powinni jednak już powziąć z pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 16 kwietnia 2018 r. skierowanego bezpośrednio do R. O., w którym organ wyczerpująco wytłumaczył zasady wprowadzania obiektów do ewidencji, a także przyczyny, które przemawiały za włączeniem budynku skarżących do tej ewidencji. Skarżący nie wezwali jednak organu do usunięcia naruszenia prawa. Zresztą nie zrobili tego również po doręczeniu w dniu 10 czerwca 2020 r. odpowiedzi na zapytanie złożone w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej udzielonej w dniu 2 czerwca 2020 r., kiedy to otrzymali całą dokumentację związaną z wpisem budynku do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Skarżący nie wystąpili zatem, przed wniesieniem niniejszej skargi, do organu z żadnym pismem, które można by zakwalifikować jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W konsekwencji niewyczerpanie przed wniesieniem skargi wymogu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, skutkuje niedopuszczalnością skargi. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.