II SA/Wr 503/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, , po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprzeciwu G. S. od decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązków w celu doprowadzenia wykonanej budowy do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] IX 2020 r. ([...]) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "DWINB"), po rozpatrzeniu odwołania G. S., uchylił decyzję z [...] VIII 2020 r. (znak: [...]) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej jako "PINB") -stwierdzającą brak podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności i robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budowy polegającej na odbudowie obiektu budowlanego - budynku gospodarczego, zlokalizowanego na terenie działki nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...] W. przy ul. [...] - i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez PINB. W uzasadnieniu decyzji DWINB wyjaśniono, że postępowanie w sprawie legalności wykonania wyżej opisanych robót budowlanych przez H. S. prowadzone jest od 2018 r. w związku z decyzją Wojewody D. z [...] IX 2014r. (nr [...]), którą uchylono decyzję o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego. DWINB wyjaśnił, że w toku postępowania przeprowadzano kontrolę obiektu. W trakcie kontroli stwierdzono, że budynek gospodarczy znajduje się na terenie zabudowanym na tzw. działkach plombowych i jego wysokość jest dostosowana do wysokości sąsiednich zabudowań. Konstrukcja dachu oraz spadki zostały dostosowane do istniejących dachów, tj. dachów płaskich. Przedmiotowy budynek ma wysokość ok. 3 m, znajduje się bezpośrednio przy granicy działki budowlanej i przylega swoją ścianą i innymi elementami do ścian budynków istniejących na działkach sąsiednich, a jego wysokość jest zgodna z obowiązującym na danym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr [...] Rady Miasta W. z dnia [...] II 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jednostki strukturalnej W.). Do materiału dowodowego załączono również wypis i wyrys z obowiązującego planu miejscowego, wskazujący, że teren inwestycji ma charakter mieszkaniowo-usługowy oraz opinię urbanistyczną. W ocenie DWINB w okolicznościach sprawy nie można było zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym przez PINB, jakoby nie istniały podstawy do nałożenia na inwestorkę obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 7 VII 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.) – dalej jako "PB". DWINB podkreślił, że przedmiotowy budynek gospodarczy posiada ściany bezpośrednio przy granicy z sąsiednimi działkami nr [...] i nr [...], zaś plan miejscowy nie wskazuje na możliwość sytuowania obiektów budowlanych bezpośrednio przy granicy działki. W związku z tym, w sprawie nie miały zastosowania odstępstwa od ogólnej zasady sytuowania budynku na działce budowlanej w odpowiednich odległościach od granicy określonych w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wzniesienie więc obiektu bezpośrednio przy granicy z działkami budowlanymi o numerach ewidencyjnych: [...] oraz [...] narusza § 12 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Zdaniem DWINB brak jest możliwości doprowadzenia przedmiotowej inwestycji do stanu zgodnego z prawem, poprzez wykonanie określonych czynności, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 PB, zaś PINB winien rozważyć możliwość wydania decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 PB, nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Sprzeciw od decyzji DWINB wniósł G. S. żądając uchylenia decyzji w całości i zasądzenia kosztów postępowania. W sprzeciwie zarzucono naruszenie art. 138 § 2 kpa, poprzez wydanie przez DWINB drugiej już decyzji uchylającej (kasacyjnej), w sytuacji gdy DWINB nie był uprawniony do wydania tej decyzji, skoro stan faktyczny sprawy jest dokładnie wyjaśniony, bezsporny (bo wynika z prawomocnych orzeczeń sądowych i decyzji), stąd DWINB zobowiązany był rozstrzygnąć sprawę merytorycznie (DWINB w uzasadnieniu decyzji uchylającej nie wskazał żadnego koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy). W odpowiedzi na sprzeciw DWINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając sprzeciw sąd dokonuje jedynie oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa. Wynika to jednoznacznie z art. 64e ustawy z 30 VIII 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej jako – "ppsa". Zgodnie zaś z art. 151a § 1 ppsa, sąd uwzględnia sprzeciw od decyzji i uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 kpa. Powołane wyżej przepisy znacznie ograniczają zakres kontroli sądowoadministracyjnej w sprawach ze sprzeciwu. Sąd w takim przypadku ustala jedynie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania przez organ odwoławczy kompetencji z art. 138 § 2 kpa, a więc uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 kpa sąd nie jest więc władny odnosić się do jakichkolwiek innych kwestii, które nie wiążą się bezpośrednio z problematyką stosowanej przez organ odwoławczy normy procesowej z art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji DWINB nie wynika, by decyzja PINB wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wynika z niej natomiast, że DWINB dokonał w istocie odmiennej oceny prawnej sprawy stwierdzając – inaczej niż to przyjął PINB - brak podstaw do legalizacji obiektu. Trzeba podkreślić, że w decyzji odwoławczej nie zawarto jakichkolwiek ocen wskazujących na konieczność przeprowadzenia dodatkowych ustaleń faktycznych w sprawie. W decyzji odwoławczej polecono jedynie "rozważyć możliwość wydania decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części". Nie ma podstaw do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej z art. 138 § 2 kpa w przypadku przyjęcia przez organ odwoławczy odmiennej oceny prawnej sprawy, z którą nie wiąże się konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w znacznym zakresie. W takim przypadku organ odwoławczy powinien orzec merytorycznie w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na zasadzie art. 151a § 1 ppsa. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 oraz art. 205 § 2 ppsa uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od sprzeciwu (100 zł) i koszty zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika (480 zł). Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 64d § 1 ppsa.