I SA/Wa 1472/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] kwietnia 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lipca 2019 r. nr [...] o przyznaniu odwołującej się świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od [...] lipca 2019 r. do [...] października 2019 r., a od [...] listopada 2019 r. do bezterminowo w kwocie [...] zł miesięcznie. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. A.S. w dniu [...] lipca 2019 r. złożyła w Urzędzie [...] Referat Świadczeń Rodzinnych Wydział Sportu i Spraw Społecznych dla Dzielnicy [...] wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. W następstwie rozpoznania tego wniosku Prezydent [...], działając na podstawie art. 2 pkt 2, art. 16, art. 20 ust. 2 i 3, art. 24 ust. 2a i ust. 4, art. 26 ust. 1 i art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm.) dalej: "u.ś.r.", decyzją z 29 lipca 2019 r., przyznał ww. wnioskowane świadczenie na okres od [...] lipca 2019 r. do [...] października 2019 r. w kwocie [...] zł miesięcznie, a od [...] listopada 2019 r. do bezterminowo w kwocie [...] zł miesięcznie. Od decyzji tej A. S. wniosła odwołanie domagając się przyznania świadczenia od [...] września 2017 r., tj. od chwili złożenia wniosku w Miejskim Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] kwietnia 2020 r., utrzymało decyzję Prezydenta [...] w mocy, wskazując na złożenie przez stronę wniosku o ustalenie prawa do świadczenia po upływie trzech miesięcy, od uprawomocnienie się wyroku ustalającego jej stopień niepełnosprawności, co wykluczało możliwość przyznania prawa do świadczenia od dnia złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Wyjaśniając okoliczności uzyskania dokumentu potwierdzającego niepełnosprawność organ podał, że A. S. orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w (...) z [...] października 2017 r., utrzymanym w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] grudnia 2017 r., została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenia te zmienione zostały wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] z [...] lutego 2019 r. [...], w ten sposób, że ww. zaliczono do stopnia niepełnosprawności znacznego oraz ustalono, że niepełnosprawność istnieje od 1978 r. oraz, że wymaga ona korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji i istnieje konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz, że wymaga prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Wyrok ów stał się prawomocny z dniem [...] marca 2019 r. Wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego odwołująca się złożyła natomiast [...] lipca 2019 r. Zasadnie w tej sytuacji Prezydent [...] uznał, że wniesiony on został po upływie trzymiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r., uprawniającego do przyznania zasiłku począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. S. Powołując się na zasady współżycia społecznego wniosła o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego od dnia [...] września 2017 r., tj. od chwili złożenia wniosku w Miejskim Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...]. Wskazała na brak winy złożenia wniosku o świadczenia z opóźnieniem, która to okoliczność spowodowana była przewlekłością w działaniach urzędów i sadów podczas rozpatrywania jej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest niezasadna. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny ustalony przez organy nie jest sporny i znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w aktach materiale dowodowym. Nie kwestionowaną okolicznością jest bowiem, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną i w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje jej przewidziane w art. 16 ust. 1 u.ś.r. świadczenie w postaci zasiłku pielęgnacyjnego. Kwestią sporną pozostaje natomiast początkowa data, od której prawo do tego świadczenia winno być na jej rzecz ustalone. W ocenie skarżącej jest ona do niego uprawniona od września 2017 r., kiedy wystąpiła do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] o ustalenie stopnia niepełnosprawności, podczas gdy organy orzekające uznały, że przysługuje jej ono od lipca 2019 r., tj. od chwili złożenia w tym przedmiocie podania z kompletą dokumentacją. W tej sytuacji wyjaśnić należy, że zgodnie z przyjętą w art. 24 ust. 2 u.ś.r. zasadą ogólną, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Jedynie w drodze wyjątku, w przypadku ustalania prawa do świadczeń uzależnionego od niepełnosprawności, ustawodawca umożliwił uzyskanie go z mocą wsteczną, wskazując jednak na konieczność dopełnienia warunku złożenia wniosku o świadczenie w określonym terminie. Wyjątek ów przewidziany został w art. 24 ust. 2a powołanej ustawy, który stanowi, że "jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności." Trzymiesięczny termin, o którym mowa w cytowanym przepisie ma charakter terminu prawa materialnego. Oznacza to, że uprawnienie do otrzymania (wstecznie) zasiłku pielęgnacyjnego może zostać ukształtowane wyłącznie pod warunkiem dopełnienie w tym czasie czynności, dla której ów termin został przewidziany. Jego niezachowanie skutkuje zaś brakiem możliwości ubiegania się o przyznanie świadczenia od momentu złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Materialny charakter terminu z art. 24 ust. 2a u.ś.r. oznacza również, że nie podlega on przywróceniu, a okoliczności i przyczyny niezłożenia wniosku przed jego upływem, za które osoba uprawniona może nawet nie ponosić winy – a na takowe powołuje się skarżąca - nie mają znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w przedmiocie zaliczenia skarżącej do osób niepełnosprawnych (ustalenia stopnia niepełnosprawności), zainicjowane przez nią we wrześniu 2017 r., zakończone zostało ostatecznie wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] z [...] lutego 2019 r. sygn. akt [...] , którym zmienione zostały orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] grudnia 2017 r. oraz poprzedzające je orzeczenie Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] października 2017 r. Wyrok ów stał się prawomocny z dniem [...] marca 2019 r. Od tej daty zaczął zatem biec trzymiesięczny termin, o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r. W konsekwencji czego upłynął on [...] czerwca 2019 r. Tymczasem wniosek o zasiłek pielęgnacyjny wraz z dokumentami dotyczącymi niepełnosprawności skarżąca złożyła dopiero [...] lipca 2019 r. W tych uwarunkowaniach Prezydent m. [...] nie miał innego wyjścia, jak ustalić na jej rzecz prawo do ww. świadczenia zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 24 ust. 2 u.ś.r., tj. począwszy od miesiąca, w którym wniosek ów został przez nią złożony. Czyniąc tak nie naruszył on zatem przepisów ww. ustawy. Stąd nie narusza ich także utrzymująca jego decyzję w mocy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Sąd nie dostrzega także w działaniach organów istotnego naruszenia przepisów procedury administracyjnej. W sytuacji zaś gdy kwestionowana decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego, skarga jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegać musi oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).